Thể phong hàn: gặp ở giai đoạn đầu của viêm phế quản cấp. Người bệnh có biểu hiện ho ra đờm loãng, trắng, dễ khạc, sốt, sợ lạnh, nhức đầu, chảy nước mũi, ngứa cổ, khàn tiếng, rêu lưỡi trắng mỏng, mạch phù. Phép trị là tán hàn, tuyên phế (chữa ho trừ đờm). Dùng một trong các bài thuốc sau:
– Bài 1: Tía tô 12g, lá hẹ 10g, trần bì 6g, kinh giới 10g, xuyên khung 6g, bạch chỉ 8g, rễ chỉ thiên 8g. Sắc uống ngày 1 thang.

– Bài 2: (Hạnh tô tán): hạnh nhân 10g, tô diệp 10g, tiền hồ 10g, bán hạ chế 6g, chỉ xác 6g, gừng 3 lát, trần bì 4g, phục linh 6g, cam thảo 6g, cát cánh 8g, đại táo 4 quả. Tất cả tán bột uống ngày 15 – 20g chia làm 2 lần.

– Bài 3: (Chỉ khái tán): hạnh nhân 12g, cát cánh 8g, tiền hồ 12g, tử uyển 12g, cam thảo 4g. Sắc uống ngày 1 thang.

+ Nếu lưỡi nhờn, rêu lưỡi trắng, gia: bán hạ chế 12g, trần bì 8g.

+ Nếu hen suyễn bỏ cát cánh, thêm ma hoàng 6g.

Thể phong nhiệt: Gặp ở viêm phế quản cấp và đợt cấp của viêm phế quản mạn. Người bệnh có biểu hiện ho, khạc nhiều đờm màu vàng, trắng dính, họng khô đau, sốt, nhức đầu, sợ gió, rêu lưỡi mỏng vàng, mạch phù sác. Phép trị là sơ phong thanh nhiệt, tuyên phế (chữa ho trừ đờm). Dùng một trong các bài:

– Bài 1: tang diệp 16g, rễ cây chanh 8g, rễ cây dâu 12g, bán hạ chế 6g, bạc hà 8g, cúc hoa 8g, rau má 12g, xạ can 4g, lá hẹ 8g, rễ chỉ thiên 8g. Sắc uống ngày 1 thang.

–  Bài 2:(Tang hạnh thang gia giảm): tang diệp 12g, hạnh nhân 8g, tiền hồ 8g, chi tử 8g, bối mẫu 4g, sa sâm 8g, tang bạch bì 8g, cam thảo 6g. Sắc uống ngày 1 thang.

– Bài 3: (Tang cúc ẩm gia giảm): tang diệp 12g, cúc hoa 12g, liên kiều 12g, ngưu bàng tử 12g, bạc hà 6g, cát cánh 8g, hạnh nhân 12g, tiền hồ 12g, cam thảo 4g. Sắc uống ngày 1 thang.

Nếu đờm nhiều vàng dính kèm theo sốt, bỏ tang diệp, cúc hoa, bạc hà, ngưu bàng; gia hoàng cầm 12g, ngư tinh thảo 20 – 40g.

Thể khí táo: gặp ở viêm phế quản cấp khi mùa thu – đông trời hanh. Người bệnh có biểu hiện ho khan nhiều, ngứa họng, miệng họng khô, nhức đầu, mạch phù sác. Phép trị là hành phế, nhuận táo, chỉ khái. Dùng một trong các bài thuốc sau:

– Bài 1: tang bạch bì 12g, mạch môn 12g, lá tre 12g, lá hẹ 8g, sa sâm 12g, thanh cao 16g, thiên môn 12g, hoài sơn 12g. Sắc uống ngày 1 thang.

– Bài 2: (Thanh táo cứu phế thang): tang diệp 12g, thạch cao 12g, cam thảo 16g, mạch môn 12g, tỳ bà diệp 12g, hạnh nhân 8g, gừng 4g, a giao 8g, đẳng sâm 16g. Sắc uống ngày 1 thang.

Viêm phế quản (VPQ) là một bệnh lý của đường hô hấp trong đó niêm mạc của những phế quản trong phổi bị viêm. Niêm mạc phế quản bị kích thích sẽ phồng, dày lên và làm hẹp hoặc tắc nghẽn các tiểu phế quản, sẽ gây ra ho và có thể kèm theo đờm (đàm) đặc. Bệnh tiến triển theo 2 dạng: cấp tính (kéo dài ngắn hơn 6 tuần) và mạn tính (tái diễn thường xuyên trong vòng hơn 2 năm). Hơn thế, ở những người bị hen phế quản (hen suyễn) thì niêm mạc phế quản cũng sẽ bị viêm và gây ra tình trạng gọi là viêm phế quản dạng hen.

VPQ cấp tính bao gồm các triệu chứng ho có đờm và đôi khi có kèm nhiễm trùng đường hô hấp trên. Tất cả nhiễm trùng này có nguyên do ban đầu là do siêu vi (virus), có khi còn do vi khuẩn. Nếu cơ địa bạn diễn ra trong tình trạng sức khỏe tốt thì niêm mạc đường hô hấp sẽ trở về bình thường sau khi phục hồi từ nhiễm trùng hô hấp kéo dài trong vài ngày.

VPQ mạn tính là bệnh tiến triển nặng và kéo dài, cần phải được điều trị đều đặn. Nếu bạn là người sử dụng thuốc lá và mắc VPQ cấp tính thì cơ thể bạn sẽ khó khỏe hơn. Thậm chí nếu một người chỉ hít một hơi ngắn thuốc lá cũng đủ làm liệt tạm thời những lông mao có tác dụng đẩy những chất kích thích, bụi và các chất đờm nhầy trong đường hô hấp ra bên ngoài. Nếu bạn vẫn tiếp tục sử dụng thuốc lá, có nghĩa là các lông mao này tiếp tục bị tổn hại và không thể thực hiện đúng chức năng của chúng nữa, vì vậy làm gia tăng nguy cơ bùng phát bệnh VPQ mạn tính.

Ở một số người nghiện hút thuốc nặng, hàng loạt các lông mao sẽ bị mất chức năng. Phổi bị tắt nghẽn do nhiều đờm nhớt sẽ dễ gây nhiễm siêu vi và nhiễm khuẩn, theo thời gian sẽ làm biến dạng và tổn thương vĩnh viễn đường hô hấp trong phổi. Trường hợp tổn thương vĩnh viễn này còn được gọi là Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Lúc đó, bác sĩ sẽ đi đến một thử nghiệm để đánh giá chức năng hô hấp được gọi là phế dung kế.

VPQ cấp tính hay gặp ở cả người lớn và trẻ nhỏ. Bệnh này có thể được chữa trị hiệu quả mà không cần phải nhờ đến chăm sóc y tế đặc biệt. Tuy vậy, bệnh nhân cần được đưa đến bác sĩ để được khám chữa và điều trị khi có các triệu chứng nặng nề, kéo dài, hoặc bệnh nhân bị ho ra máu. Nếu bệnh nhân bị VPQ mạn tính thì sẽ có nguy cơ phát triển các bệnh lý về tim mạch cũng như các bệnh lý nặng nề về hô hấp và nhiễm trùng. Vì vậy bệnh nhân cần được bác sĩ theo dõi sát sao.

Nguyên nhân gây viêm khí phế quản

Những nguyên nhân gây ra bệnh viêm phế quản bao gồm:

VPQ cấp tính: Thường do viêm nhiễm ở phổi, 90% khởi nguồn từ siêu vi (virus), 10% từ vi khuẩn.

VPQ mạn tính: Thường do một hoặc nhiều yếu tố. Nhiều đợt VPQ cấp tái diễn theo thời gian sẽ gây suy yếu và gây kích thích ở phế quản, và có thể gây nên VPQ mạn tính. Ô nhiễm công nghiệp cũng là một nguyên nhân lớn. VPQ mạn tính hay gặp ở những người khai thác than, tiếp xúc thường xuyên với ngũ cốc, làm khuôn đúc kim loại, tiếp xúc hàng ngày với bụi. Nhưng tác nhân chính là nghiện thuốc lá nặng trong thời gian dài mà có thể làm kích thích phế quản và khiến chúng tiết ra quá nhiều chất đờm nhầy. Các triệu chứng của VPQ mạn tính có thể gây nặng hơn nếu trong không khí có nhiều SO2 hay các chất ô nhiễm khác

Điều trị bệnh viêm phế quản như thế nào?

Điều trị thông thường cho VPQ cấp tính bao gồm nghỉ ngơi, uống nhiều nước, dừng hút thuốc, tránh bị xúc động, có thể sử dụng các thuốc hít để làm dãn phế quản và có thể kèm thuốc ho. Đối với trường hợp VPQ mạn tính nặng thì sử dụng thuốc nhóm steroid đường hít hay uống để làm giảm viêm và có thể cho bệnh nhân thở oxy khi cần thiết. Ở một số người khỏe mạnh có phổi bình thường và không mắc bệnh mạn tính thì việc sử dụng kháng sinh là không cần đến, thậm chí cả khi bị nhiễm khuẩn. Ho có đờm trong VPQ cấp tính trong tất cả các trường hợp là một phản xạ tốt. Chúng giúp đẩy đờm được sản sinh ra quá nhiều trong đường hô hấp. Nhưng, nếu triệu chứng ho thật sự gây đáng lo ngại cho bệnh nhân khi ngủ hoặc gây đau đớn thì bác sĩ có thể cho thêm thuốc ho. Nhưng trong đa số các trường hợp, bệnh nhân chỉ cần làm giống như chữa trị một bệnh cảm cúm thông thường là uống acetaminophen, uống nhiều nước và không điều trị nhiễm trùng.

Trong trường hợp VPQ mạn tính, bệnh nhân rất dễ bị nhiễm trùng. Nếu bác sĩ không ngăn ngừa thì bệnh nhân nên được tiêm phòng cúm và viêm phổi mỗi năm.Vắc-xin phòng viêm phổi thường là một mũi duy nhất. Một mũi vắc-xin sẽ giúp ngăn chặn bệnh nhân khỏi những chủng vi khuẩn gây bệnh phổ biến.

Không nên tự tiện mua thuốc ho ngoài quầy thuốc tây để điều trị VPQ mạn tính trừ khi đã được bác sĩ chỉ dẫn. Cũng giống với VPQ cấp tính, ho có đờm trong VPQ mạn tính cũng là điều có lợi vì giúp đẩy bớt các chất đờm trong đường hô hấp ra bên ngoài. Thực tế, đôi lúc bác sĩ kê đơn thuốc long đờm khi bệnh nhân có ho tương đối khan hoặc đờm quá đặc không thể khạc ra ngoài. Bệnh nhân cần theo dõi đờm về màu sắc, số lượng, độ đặc để có thể phát hiện tình trạng nhiễm trùng hô hấp. Lúc đó, bác sĩ có thể cho sử dụng kháng sinh phổ rộng từ 5 – 10 ngày để chữa trị nhiễm trùng.

Trong trường hợp bạn thừa cân, bác sĩ sẽ khuyên nên ăn kiêng để phòng tránh quá tải cho tim. Nếu bạn bị kèm bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) đã được xác định thông qua kết quả không bình thường trên phế dung kế thì bác sĩ có thể kê đơn thuốc dãn phế quản kháng hệ thống cholinergic. Đây là những thuốc giúp làm dãn tạm thời các phể quản bị hẹp trong phổi. Các bác sĩ cũng có thể sử dụng thuốc nhóm steroid để làm dịu hiện tượng viêm trong các phế quản. Tuy nhiên phương pháp điều trị quan trọng nhất và thành công nhất cho bệnh VPQ mạn tính và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính là ngưng sử dụng thuốc lá. Các công trình nghiên cứu cho thấy nếu bạn ngưng hút thuốc, thậm chí khi bệnh VPQ mạn tính và viêm phổi tắc nghẽn mạn tính đang trong thời kì tiến triển thì không những giúp làm giảm đi độ nặng của các triệu chứng mà còn giúp cải thiện tiên lượng cuộc sống.

Trong trường hợp VPQ mạn tính có kèm theo bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính nặng, thì cơ thể bị suy kiệt về khả năng vận chuyển oxy từ phổi vào máu. Vì vậy bác sĩ có thể cho bạn thở oxy liên tục hoặc tùy theo nhu cầu. Các thiết bị cung cấp oxy hiện nay đang được phổ biến một cách rộng rãi. Nếu bạn dùng bình oxy tại nhà thì phải đặc biệt chú ý không được đặt thiết bị gần các chất dễ cháy nổ như rượu, xăng, các loại bình xịt… hoặc gần các nguồn nhiệt như bếp, máy sấy tóc, lò sưởi…

Chế độ điều trị tại nhà như thế nào?

VPQ cấp tính: Khi bị sốt, thở nhanh, khò khè thì bạn nên ở nhà, giữ ấm, uống nhiều nước. Không nên luôn nằm tại giường, và cũng không nên hoạt động quá nhiều. Có thể dùng bình xịt hơi hoặc cố gắng hít hơi nước nóng từ trong bình chứa đầy nước nóng.

VPQ mạn tính: Tránh tiếp xúc với nước sơn, xúc động quá mức, bụi và người đang bị cảm cúm. Có thể dùng bình xịt hơi hoặc cố gắng hít hơi nước nóng từ bình chứa đầy nước nóng, mặc đồ ấm khi trời lạnh và khô. Cố gắng bỏ hút thuốc lá.

Bất cứ ai, dù là trẻ sơ sinh hay người lớn, đều có thể bị thở khò khè, đặc biệt là ở trẻ bị hen suyễn. Nghiên cứu cho biết khoảng 25- 30% trẻ sơ sinh bị khò khè trong 1 năm đầu đời.

Khó thở, thở khò khè là âm thanh nghe như tiếng huýt sáo liên tục, thô ráp và có âm vang cao tạo ra trong đường hô hấp, nghe được rõ nhất trong quá trình thở ra, nhưng trong một số trường hợp, cũng có thể nghe thấy tiếng thở khò khè trong quá trình hít vào. Thở khò khè là dấu hiệu rõ ràng về các vấn đề hô hấp, chủ yếu xảy ra do hẹp hoặc bị tắc nghẽn đường hô hấp. Âm điệu tiếng thở khò khè cũng thay đổi, phụ thuộc vào phần hệ thống hô hấp bị tắc nghẽn hoặc thu hẹp.

Những nguyên nhân gây thở khò khè thường gặp

Bất cứ ai, dù là trẻ sơ sinh hay người lớn, đều có thể bị thở khò khè, đặc biệt là ở trẻ bị hen suyễn. Nghiên cứu cho biết khoảng 25- 30% trẻ sơ sinh bị khò khè trong 1 năm đầu đời. Kèm theo tiếng thở khò khè là các triệu chứng như ho, thở dốc, nghẹt mũi, mất giọng, sưng môi và lưỡi,…. Việc thực hiện khám sức khoẻ ban đầu, chụp X-quang ngực và một vài xét nghiệm máu thường giúp các bác sĩ chẩn chính xác nguyên nhân gây thở khò khè. Dưới đây là các nguyên nhân gây thở khò khè phổ biến nhất:

1. Hen
Hen là bệnh viêm mạn tính của đường dẫn khí ở phổi. Bệnh đặc trưng bởi các giai đoạn thở khò khè, tức ngực, thở nhanh và ho. Viêm trong ống phế quản dẫn đến hẹp đường hô gây thở khò khè. Mặc dù bệnh hen không có cách chữa khỏi nhưng nó có thể được kiểm soát bằng các biện pháp phòng ngừa cùng với việc dùng thuốc thích hợp.

2.Viêm phế quản
Viêm phế quản là tình trạng viêm hoặc sưng các ống phế quản và các đường dẫn không khí giữa miệng, mũi và phổi, thường xảy ra ở trẻ sơ sinh. Không khí ô nhiễm, bụi, khói,… là những nguyên nhân gây viêm phế quản phổ biến nhất. Virut đơn bào hô hấp (RSV) cũng có thể gây viêm phế quản.

3.Hút thuốc
Đây là một trong những nguyên nhân chính gây thở khò khè. Hắc ín, cacbon monoxit, nitrosamines và các hóa chất khác có thể gây co thắt đường thở. Hút thuốc liên tục gây ra chứng phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) với các triệu chứng như tổn thương phế nang, đường thở bị hạn chế, ho và khó thở, dẫn đến thở khò khè.

4. Bệnh tim
Mặc dù thở khò khè có liên quan chủ yếu đến các vấn đề hô hấp. Nhưng đôi khi, nó có thể là dấu hiệu một vấn đề về tim. Phổ biến nhất là bệnh hen tim, khi bị hen tim cần được chăm sóc y tế ngay lập tức. Suy tim trái gây tích tụ các chất dịch trong phổi làm tắc nghẽn đường thở, các triệu chứng hen tim giống như bệnh hen suyễn.

5. Viêm phổi
Thở khò khè kèm theo sốt cao, ớn lạnh, khó thở và ho là các triệu chứng bệnh viêm phổi. Thông thường bệnh do vi khuẩn và vi rút gây ra, thường nhắm vào túi khí của phổi. Tích tụ chất nhầy và chất lỏng trong phổi có thể khiến tình trạng bệnh trở nên trầm trọng. Tuy nhiên, điều trị và tiêm phòng ngay lập tức có thể giúp bệnh nhân phục hồi nhanh chóng.

6. Bệnh về phổi
Hầu hết các bệnh về phổi (dù là tiểu cầu hay COPD) đều được chẩn đoán là tăng tiết nhầy, khó thở, viêm và tổn thương phổi (một phần hoặc toàn bộ). Những triệu chứng này trực tiếp hoặc gián tiếp liên quan đến tắc nghẽn hoặc thu hẹp đường thở, dẫn đến thở khò khè.

7. Mang thai
Cơ thể đòi hỏi nhiều ôxy và tăng tuần hoàn máu trong thai kỳ để đáp ứng yêu cầu của cả mẹ và thai nhi. Do căng thẳng và thay đổi nội tiết tố, cơ thể phụ nữ có xu hướng yếu đi và dễ bị dị ứng, nhiễm trùng dẫn đến thở khò khè. Mặc dù phụ nữ có thai thường bị thở khò khè những vẫn không nên bỏ qua, vì nó có thể nguy hiểm cho cả mẹ và thai nhi. Khi bị thở khò khè, bạn nên đến khám bác sĩ để chuẩn đoán chính xác nguyên nhân và điều trị kịp thời.

Thời tiết thất thường, sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm lớn nên thời gian gần đây, nhiều trẻ nhỏ đã mắc các bệnh hô hấp như viêm mũi, viêm họng, viêm thanh quản…

Tam phen nhập viện

Ôm cậu con trai xinh xắn trên tay, chị Lê Thị Mai Hiền, Nghệ An, không khỏi xót xa vì mới gần 3 tháng tuổi mà bé Nhật Đức đã phải nhập viện 3 lần vì viêm phế quản phổi.

“Thấy cháu ho, thở khò khè, em vội đưa con đi Bệnh viện tỉnh Nghệ An. Bác sĩ chẩn đoán cháu bị viêm phế quản phổi nên phải nằm điều trị 18 ngày. Nhưng chỉ 3 ngày sau khi xuất viện, bé lại phải nhập viện và lập tức phải chuyển lên BV Nhi Trung ương vì bệnh trầm trọng hơn. Tại đây, sau 6 ngày nằm viện, bé đã được cho về nhưng cũng chỉ 3 ngày sau, hai mẹ con lại phải ôm nhau vào viện vì bé bị nặng hơn, phải thở ôxy. Đợt điều trị này đến nay đã được 16 ngày…”, chị Mai Hiền chia sẻ.

Thăm khám cho bệnh nhi tại khoa Hô hấp, BV Nhi Trung ương. Ảnh: Dương Ngọc – TTXVN
Ở giường bệnh đối diện, chị Phạm Thị Hồng, mẹ bé Phạm Anh Tú (12 tháng tuổi) cũng rầu rầu vì con nhỏ liên tục nhập viện vì bệnh hô hấp lúc giao mùa. Chị Hồng cho biết: Từ 2/9 đến nay, bé Tú thường xuyên phải ra – vào viện. Lúc đầu, thấy con ho, thở khò khè, chị Hồng đưa bé đi khám tư, nhưng rồi lại phải đưa con lên BV Xanh Pôn vì bệnh tình không thuyên giảm. Sau 6 ngày nằm viện, tiêm kháng sinh, bé Tú được cho ra viện. Nhưng ngay ngày hôm sau, bé lại vào viện điều trị đến cả tuần vì tiêu chảy. Ra viện chưa được bao lâu thì bé lại bị ho sâu, khó thở nên gia đình vội vào đưa bé cấp cứu tại Bệnh viện Nhi Trung ương.

Theo TS.BS Lê Thị Hồng Hạnh, Phó Trưởng khoa Hô hấp, giao mùa nên số trẻ đến khám và nhập viện do bệnh hô hấp có xu hướng gia tăng. Trung bình mỗi ngày tại Bệnh viện Nhi Trung ương có khoảng 3.000 trẻ đến khám; trong đó, số lượng bệnh nhi mắc bệnh bệnh hô hấp chiếm khoảng 35%.

Đa số trẻ mắc bệnh hô hấp giai đoạn đầu, đều có triệu chứng chán ăn, hắt hơi sổ mũi, có thể ho ít, nhưng 3 – 5 ngày sau thì sốt và ho lên, trẻ nhỏ khó thở. Trẻ càng nhỏ thì bệnh diễn tiến càng nhanh, nên việc điều trị thường lâu, dễ tái phát và phức tạp hơn.

“Thời điểm này, miền Bắc đang ở giai đoạn chuyển mùa, sự chênh lệnh nhiệt độ giữa ngày và đêm lớn nên ảnh hưởng đến sức đề kháng của trẻ. Hơn nữa, nhiều bà mẹ vẫn giữ thói quen tự điều trị đến khi trở nặng mới đưa đi khám. Đặc biệt, một số trẻ bị nhập viện nhiều lần do gia đình… kiêng tắm để cháu vã mồ hôi dẫn đến nhiễm lạnh hoặc không chú ý vệ sinh mũi họng hàng ngày. Nhiều bé, dù bị sốt vẫn được ủ ấm quá kỹ nên đến viện trong tình trạng sốt cao, co giật”, TS.BS Lê Thị Hồng Hạnh cho biết.

Theo BS Hồng Hạnh, thời tiết chuyển mùa, các bậc cha mẹ cũng cần lưu ý việc chăm sóc cho trẻ có cơ địa dị ứng (có người thân bị hen, cháu bị chàm, nổi mề đay khi ăn đồ ăn lạ, thời tiết thay đổi hay bị viêm phế quản…). Thực tế, thấy bé hay bị bệnh hô hấp theo thời tiết, không ít phụ huynh đã tự điều trị bằng kháng sinh khiến nhiều cháu nhập viện trong tình trạng trầm trọng; mới đây, có bé còn bị ngộ độc thuốc nam khiến mặt mọc đầy lông và giảm chức năng gan.

“Tốt nhất, cha mẹ cần đưa bé đến cơ sở chuyên khoa nhi để xác định xem con có bị hen không để được hướng dẫn dùng thuốc dự phòng. Nếu đó chỉ biểu hiện viêm mũi dị ứng, ho dị ứng theo thời tiết thì bác sĩ sẽ kê thuốc dị ứng và hướng dẫn phòng bệnh”, BS Hồng Hạnh khuyến cáo.

Tiêm phòng đầy đủ cho trẻ

Để phòng bệnh cho trẻ khi thời tiết giao mùa, chuyên gia nhi khoa khuyến cáo cần tiêm phòng đầy đủ cho trẻ, tránh cho trẻ tiếp xúc với người ốm. Cho trẻ ăn uống đủ chất dinh dưỡng, chú ý bổ sung nước trái cây và uống đủ nước (nhiều bố mẹ, quên không cho trẻ uống nước). Mặt khác, cần chú ý vệ sinh thân thể cho bé, tránh nhiễm lạnh do trẻ bị nóng, toát mồ hôi. Đặc biệt, khi đi ra đường nên đeo khẩu trang cho bé, tránh hít nguồn bệnh qua đường hô hấp.

Theo BS Hồng Hạnh, tốt nhất nên cho trẻ ở trong phòng thoáng mát để tránh toát mồ hôi. Trường hợp gia đình sử dụng điều hòa thì lưu ý cần hẹn giờ tắt để tránh trẻ bị nhiễm lạnh lúc gần sáng. Hàng ngày, các gia đình cần vệ sinh mũi họng cho trẻ, dùng nước muối sinh lý để nhỏ mũi cho bé (3 lần/ngày); trẻ trên 1 tuổi bị bít tắc mũi nhiều có thể dùng nước muối biển dạng xịt và dùng dụng cụ hút mũi để hút dung dịch tiết ra. Lưu ý, không cần thiết phải đưa bé đi hút mũi vì có thể xước niêm mạc.

Bên cạnh đó, các mẹ cũng không nên lạm dụng cho bé uống thuốc sirô ho dài ngày. Khi con chớm ho, mẹ có thể cho trẻ uống đường phèn chanh đào hoặc quất – mật ong, nhưng nếu 3 – 5 ngày không đỡ thì cần đưa trẻ đi khám.

“Nếu bé có dấu hiệu cảm cúm như hắt hơi, sổ mũi, sốt nhẹ thì gia đình có thể chăm sóc, chườm ấm để giảm sốt. Nhưng khi sốt cao liên tục từ 39 – 40oC, ngày hạ sốt trên 3 lần, hoặc hạ sốt không giảm thì cần phải đưa đi khám ngay để xét nghiệm xem đó là viêm dường hô hấp do virút hay biểu hiện nhiễm trùng ở cơ quan khác nữa, tránh bỏ sót bệnh, gây biến chứng nguy hiểm cho trẻ”, BS Hồng Hạnh khuyến cáo.

Theo báo tin tức

Hen suyễn là bệnh cơ năng của phổi. Biểu hiện bằng những cơn khó thở, chủ yếu là khó thở ra do co thắt (Spasme) cơ trơn của phế quản mà nguyên nhân là dị ứng đối với một số chất như bụi nhà, lông thú, phấn hoa…

Hen suyễn là bệnh mãn tính gây cho bệnh nhân khó thở, cơn hen suyễn bộc phát khi gặp những tác nhân gây thu hẹp đường thở gây khó. Bệnh nhân khi phát bệnh thường có những triệu chứng như sau :

– Bị ho

– Thở khò khè

– Khó thở

– Cảm giác bị tức ngực

Cũng như bệnh viêm mũi dị ứng là do sự phản ứng quá mức của mũi với những tác nhân môi trường gây dị ứng, với bệnh hen phế quản thì do sự phản ứng quá mức của phổi và đường hô hấp gây nên bị viêm .

Nguyên nhân gây bệnh hen suyễn do đâu thì các nhà khoa học vẫn chưa thể tìm ra nguyên nhân chính xác nhưng với những nguyên nhân cơ bản như sau :

Liên quan đến yếu tố gia đình

Nếu một đứa trẻ sinh ra trong một gia đình có cha mẹ không bị hen suyễn thì nguy cơ bị bệnh hen suyễn rất thấp khoảng 10%, nguy cơ mắc hen suyễn sẽ tăng lên 25% nếu một trong hai người cha hoặc mẹ bị hen suyễn và tăng lên 50% nếu cả cha lẫn mẹ bị hen suyễn.

Liên quan đến cơ địa dị ứng

Những người bị chàm, nổi mề đay, viêm mũi dị ứng hay mắc các bệnh dị ứng khác… có nguy cơ bị hen suyễn

Khi gặp những tác nhân sau thì bệnh nhân hen suyễn dễ tái bệnh : Tác nhân gây kích ứng đường hô hấp và dẫn đến co thắt phế quản.

– Tiếp xúc với khói thuốc lá hoặc khói tạo ra bởi củi đốt.

– Không khí ô nhiễm.

– Tác nhân kích thích đường hô háp khác chẳng hạn như nước hoa hoặc chất tẩy rửa.

– Những chất kích thích đường hô hấp tại nơi làm việc.

– Chất gây dị ứng chẳng hạn như mọt, bụi nhà hoặc lông súc vật.

– Bị nhiễm trùng đường hô hấp trên, chẳng hạn như cảm cúm, bệnh viêm xoang hoặc viêm phế quản

– Thời tiết lạnh, khô.

– Cảm xúc hưng phấn hoặc stress.

– Vận động quá nhiều.

– Trào ngược dịch dạ dày hay còn được gọi là bệnh trào ngược dạ dày thực quản

Thường thì bệnh nhân phải sống chung với bệnh hen suyễn cả đời nhưng bạn có thể hạn chế những tác nhân gây hen suyễn nhằm giảm tối thiểu cơn hen bột phát bằng các ăn uống hay sinh hoạt hàng ngày, bạn có thể tập thể dục vừa phải. Bất kỳ hình thức tập nào dạy các kỹ thuật thở đúng, ví dụ như Yoga, có thể có lợi cho những người bị bệnh hen suyễn.

Theo songkhoeplus

Để kiểm soát nhanh chóng những triệu chứng khó chịu do viêm phế quản gây ra như ho, chảy mũi hay đờm…, thuốc kháng sinh vẫn là giải pháp hữu hiệu. Tuy nhiên, trước khi sử dụng kháng sinh, bạn có thể áp dụng những phương thuốc từ thiên nhiên khá đơn giản và an toàn khi mới khởi bệnh, hay dùng song song với kháng sinh để đẩy nhanh tốc độ điều trị.

Viêm phế quản là gì?

Viêm phế quản được hiểu là tình trạng niêm mạc của các phế quản trong phổi bị viêm (sưng phồng và dầy lên), làm hẹp hoặc tắc nghẽn các tiểu phế quản. Bệnh diễn tiến theo 2 dạng: cấp tính (kéo dài không quá 6 tuần) và mạn tính (tái phát nhiều lần trong vòng 2 năm).

Viêm phế quản cấp tính là bệnh nhiễm trùng phổ biến, phần lớn đều do một loại vi-rút gây cảm cúm hay ho gây ra, hoặc cũng có thể xuất phát từ các loại vi khuẩn, nấm khác nhau. Thông thường, viêm phế quản thường xảy ra sau khi bạn bị cảm, ở thời điểm sức đề kháng đã suy yếu. Nếu không được điều trị kịp thời, viêm phế quản có thể dẫn tới viêm phổi.

Những triệu chứng điển hình của viêm phế quản

– Ho dai dẳng, có kèm theo đờm

– Thở khò khè

– Cảm giác khó chịu ở ngực

– Hơi thở ngắn

Cách điều trị viêm phế quản tại nhà

Bên cạnh việc sử dụng thuốc kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ điều trị để hạn chế sự tích tụ của đờm, bạn có thể áp dụng những cách chữa viêm phế quản tại nhà dưới đây

1. Súc miệng bằng nước muối

Mỗi khi ho, bạn nên cố gắng khạc bỏ bớt lượng đờm, dãi và dịch nhầy đang tích tụ trong cuống họng. Súc miệng bằng nước muối loãng là cách để làm sạch vi khuẩn trong miệng và cổ họng. Cho thêm một ít bột nghệ vào nước súc miệng sẽ giúp cho đường thở thông thoáng hơn.

2. Dầu khuynh diệp

Hương thơm của dầu khuynh diệp có thể làm dịu những cơn đau đầu hoặc tình trạng nghẹt mũi. Bạn chỉ cần nhỏ vài giọt dầu khuynh diệp vào khăn tay và ngửi chúng thường xuyên. Loại dầu này có khả năng tiêu diệt các loại vi trùng gây bệnh, làm dịu các cơn ho và cải thiện mức độ thông thoáng của đường thở bằng cách làm giảm mức độ co khít của các cơ ở khu vực này.

3. Thức uống nóng

Trong giai đoạn đang bị viêm phế quản, hệ thống cơ quan hô hấp cần có đủ độ ẩm để làm dịu cảm giác buốt rát. Bạn có thể lựa chọn rất nhiều loại thức uống nóng như nước ấm, trà, cà phê, sô-cô-la hay các món canh, súp để giữ cho cuống họng không bị khô, nóng – vốn vẫn là nguyên nhân gây ra cảm giác ngứa, rát khiến bạn rất dễ ho.

4. Hạnh nhân

Ăn hạt hạnh nhân khi bụng đói, uống kèm 1 ly sữa nóng rất có ích cho người đang bị viêm phế quản. Chú ý nhai hạt hạnh nhân thật kỹ cho dễ tiêu hóa. Bạn cũng có thể giã nát vài hạt hạnh nhân đã ngâm, vắt lấy nước cho vào nước cam để uống. Hạt hạnh nhân giàu các khoáng chất như can-xi, ma-giê và kali, giúp loại trừ vi khuẩn gây viêm phế quản.

5. Ớt

Ăn ớt là cách để cải thiện tình trạng tích tụ dịch nhầy ở họng, giúp đờm loãng và tiêu nhanh hơn. Hãy cho thêm ớt vào các món ăn hàng ngày trong giai đoạn bị bệnh. Những món ăn có nhiều gia vị cay, nóng cũng là lựa chọn lý tưởng khi các cơn cảm, cúm hay viêm phế quản kéo dài dai dẳng.

6. Tỏi và mật ong

Đây được xem là một trong những cách trị viêm phế quản từ dân gian hiệu quả nhất. Chỉ cần băm nhỏ vài tép tỏi hoặc củ hành rồi trộn chung với mật ong và nuốt trọng (không được nhai) hai lần mỗi ngày. Cả hành và tỏi đều có công dụng kháng khuẩn, giúp cơ thể nhanh phục hồi. Mật ong sẽ hỗ trợ miễn dịch cho cơ thể bằng cách diệt trừ vi khuẩn, bổ sung năng lượng hoạt động và cung cấp nhiều dưỡng chất thiết yếu.

7. Quế

Sự kết hợp giữa quế và mật ong – những loại thực phẩm vốn rất giàu các enzyme và chất chống ô-xy hóa sẽ kích thích cơ thể sản xuất ra nhiều các tế bào máu trắng để đánh bại bệnh tật, tăng cường sức mạnh cho hệ miễn dịch. Mật ong cũng sẽ xoa dịu tình trạng đau rát ở cổ họng.

8. Trà

Hãy nhâm nhi tách trà nóng thường xuyên hơn khi đang bị viêm phế quản. Có thể cho thêm vào trà một ít lá húng tây, đây vẫn được xem là cách trị viêm phế quản tại nhà khá hiệu quả.

9. Uống nhiều nước

Nước là loại “thuốc” giúp phân giải dịch nhầy tự nhiên. Phần lớn chúng ta đều chọn cách uống thuốc long đờm (các loại si-rô trị ho) để làm tiêu dịch nhầy, mà quên rằng uống nhiều nước lọc cũng sẽ có tác dụng tương tự. Nếu cổ họng đang đau rát, bạn nên uống nước ấm thường xuyên để làm dịu cơn đau họng.

Theo Phụ nữ

Bệnh cảm là gì ?

Bệnh cảm thông thường là tình trạng nhiễm siêu vi hay còn gọi là virút của đường hô hấp trên. Bệnh thường biểu hiện bằng các triệu chứng như chảy mũi, nghẹt mũi, hắt xì, ngứa họng, đau họng, chảy nước mắt, ho, nhức đầu, đau nhức ê ẩm mình mẩy, mệt mỏi, sốt nhẹ và ăn uống kém.

Thông thường bệnh sẽ hết sau 5 – 7 ngày. Một số rất ít trường hợp bệnh kéo dài 10 – 14 ngày. Khoảng 10% dẫn đến các biến chứng như viêm xoang, viêm phế quản phổi, viêm tai giữa.

Ho do viêm xoang

Ngoài triệu chứng ho, các triệu chứng khác như sổ mũi, nghẹt mũi, đau họng tăng dần, kèm nhức đầu có thể khạc ra hay hỉ mũi ra đàm vàng, xanh có mùi hôi. Nhức đầu, đau các vùng xoang hàm, trán hoặc đau trong mũi, giữa hai cung mày.

Trong thực tế đôi lúc chỉ có duy nhất triệu chứng ho, do dịch tiết nhiễm trùng ở mũi xoang chảy xuống họng kích thích họng gây ho. Thông thường bệnh nhân không cảm nhận được mình có chảy mũi phía sau, tức là chảy xuống họng, nhưng cũng có một số bệnh nhân cảm nhận điều này rất rõ và đây là triệu chứng làm bệnh nhân rất khó chịu đi kèm với triệu chứng ho.

Ho do viêm phế quản – phổi

Sau khi các triệu chứng cảm như ho, sổ mũi, đau họng đã hết nhưng triệu chứng ho tăng lên, ho thường có đàm, đàm có thể trong, vàng, xanh hoặc có thể có máu, có thể có sốt hoặc không. Trường hợp nặng có thể có tức ngực, khó thở hoặc ói, tiêu chảy. Bệnh nhân thường than phiền có khó chịu sâu trong lồng ngực, ho thường tăng lên khi lạnh, đặc biệt là sáng sớm.

Ho do kích thích thần kinh

Ho do kích thích thần kinh sau đợt cảm thường có đặc điểm là người bệnh hoàn toàn bình thường, không cảm thấy mệt mỏi hay có các triệu chứng đường hô hấp khác ngoài triệu chứng ho.

Trước khi ho người bệnh thường có cảm giác nhột, ngứa, bị kích thích trong họng hoặc thanh quản, cảm giác này thường đưa đến một cơn ho dữ dội không thể nào kiểm soát được.

Ho thường tăng lên khi nhiệt độ thay đổi, hít sâu, cười, nói, có mùi lạ, ngồi trước gió hoặc một số thực phẩm có dầu mỡ, gia vị. Triệu chứng ho thường tồn tại và kéo dài hơn tám tuần sau khi bị cảm.

Làm thế nào để phòng bệnh ?

Khi bị cảm, cần nhất là giữ ấm cơ thể, tránh luồn gió lạnh, tránh đi ngoài sương; uống nhiều nước ấm; nghỉ ngơi nhiều, tránh làm việc thức khuya dậy sớm, làm việc quá mức; súc miệng bằng nước muối sinh lý; rửa mũi bằng nước muối ấm, có thể sử dụng các loại thuốc chống nghẹt mũi nhưng không quá năm ngày. Nên ăn các thức ăn rau quả nhiều vitamine, tránh dùbng các thức ăn nhiều dầu mỡ khó tiêu.

Khi thấy các triệu chứng không thuyên giảm mà trở nên nặng hơn nên đi khám bác sĩ để có chẩn đoán và xử lý kịp thời.

Theo BS Nguyễn Trương Khương – Tuổi Trẻ

Theo y học cổ truyền hiện đại, bệnh được chia làm hai thể cấp tính và mạn tính. Nguyên nhân do phong hàn, phong nhiệt và khí táo. Phong hàn, phong nhiệt xâm nhập vào cơ thể sinh viêm, nhiễm khuẩn khí phế quản, gây ho đờm nhiều; khí táo làm giảm tiết dịch niêm mạc đường hô hấp gây ho khan, viêm họng, ngứa họng.

Dược thảo trị ho viêm họng, viêm phế quản bạn có thể tham khảo là:

– Cam thảo

Nghiên cứu thực nghiệm đã chứng minh cam thảo hoàn toàn có khả năng giảm ho, chống co thắt cơ trơn, chống viêm và chống dị ứng. Hoạt chất acid glycyrhizic ở cam thảo có tác dụng ức chế sự phát triển của nhiều loại vi khuẩn gây bệnh.

– Cát cánh

Thực tế, rễ cát cánh có tác dụng long đờm và giảm ho. Thử nghiệm lâm sàng trên bệnh nhân cho thấy nhóm hoạt chất saponin của cát cánh có khả năng tiêu đờm rõ rệt. Khi uống, saponin gây kích thích niêm mạc họng và phế quản dẫn đến phản ứng tăng tiết dịch nhày ở niêm mạc làm cho đờm loãng, dễ bị tống ra ngoài.

– Dâu

Cao được chiết xuất từ lá, vỏ rễ và thân cây dâu có công dụng ức chế hoạt động của các vi khuẩn gram dương đồng thời có tác dụng an thần nhẹ.

– Gừng

Khoa học đã chứng minh gừng có thể giúp chống co thắt cơ trơn, chống dị ứng, kháng histamin, chống viêm và giảm ho. Hoạt chất cineol trong gừng có tác dụng khử trùng, diệt khuẩn trên nhiều loài vi khuẩn gây bệnh.

– Mạch môn

Rễ cây mạch môn có công dụng kháng khuẩn đối với phế cầu và tụ cầu vàng, chống viêm, ức chế ho trong mô hình gây ho được tiến hành thử trên cơ thể động vật, ngoài ra nó cúng có tác dụng long đờm, làm tăng tiết dịch nhày ở niêm mạc khí phế quản.

– Tía tô

Tinh dầu tía tô có công dụng ức chế các vi khuẩn tụ cầu vàng, liên cầu tan máu, phế cầu. Hoạt chất luteolin trong tía tô có tác dụng chống dị ứng.

– Tiền hồ

Tiền hồ kháng khuẩn rất tốt đối với tụ cầu vàng và một số vi khuẩn khác đồng thời còn giúp long đờm. Theo Đông y, tiền hồ được sử dụng để làm thuốc long đờm, trị ho, đờm suyễn, viêm phế quản.

Các bài thuốc khác bạn có thể tham khảo:

Điều trị ho do lạnh

Tía tô, bách bộ, mỗi vị 12g; húng chanh, sả, mỗi vị 10g; gừng, trần bì, mỗi vị 8g; bạch chỉ 6g. Sắc uống ngày một thang.

Điều trị ho có đờm

– Bài 1: Cam thảo 8g, cát cánh 4g. Sắc uống ngày một thang.

– Bài 2: Cát cánh, kinh giới, bách bộ, mỗi vị 200g; trần bì 100g; cam thảo 60g. Các vị tán nhỏ, trộn đều, mỗi lần uống 1-3g, ngày 3 lần vào sau hai bữa ăn và trước khi đi ngủ.

Điều trị ho do viêm họng

Vỏ trắng rễ dâu, bách bộ (bỏ lõi sao vàng), mạch môn, mỗi vị 10g; vỏ quýt, xạ can, cam thảo dây, mỗi vị 5g. Làm dạng thuốc phiến, mỗi phiến 3g, ngày ngậm 4-5 lần, mỗi lần 1 phiến.

Điều trị trẻ em viêm họng, viêm phế quản

Mạch môn, huyền sâm, thiên môn, mỗi vị 12g. Sắc uống ngày một thang, chia làm 3 lần.

Điều trị viêm phế quản, đờm không tiết ra được

Tiền hồ, tang bạch bì, đào nhân, bối mẫu, mỗi vị 10g; khoản đông hoa 8g; cát cánh 5g; cam thảo 3g. Sắc uống ngày một thang.

Điều trị bệnh viêm phế quản cấp tính

– Bài 1: Kim ngân, lá dâu, mỗi vị 12g; bạc hà, cúc hoa, lá ngải cứu, mỗi vị 10g; xạ can 8g. Sắc uống ngày một thang.

– Bài 2: Tía tô 12g; lá hẹ, kinh giới, mỗi vị 10g; bạch chỉ, rễ chỉ thiên, mỗi vị 8g; xuyên khung, trần bì, mỗi vị 6g. Sắc uống ngày một thang.

– Bài 3: Tiền hồ, hạnh nhân, tử uyển, mỗi vị 12g, cát cánh 8g; cam thảo 4g. Tán bột làm viên, ngày uống 15-20g, chia 3 lần.

– Bài 4: Tiền hồ, hạnh nhân, tô diệp, mỗi vị 10g; cát cánh 8g; bán hạ chế, chỉ xác, phục linh, cam thảo, mỗi vị 6g; trần bì 4g; đại táo 4 quả; gừng 3 lát. Tán bột làm viên, ngày uống 15 – 20g, chia làm 3 lần.

Điều trị viêm phế quản cấp và đợt cấp của viêm phế quản mạn tính

Tiền hồ, lá dâu, cúc hoa, liên kiều, ngưu bàng tử, hạnh nhân, mỗi vị 12g, cát cánh 8g, bạc hà 6g, cam thảo 4g. Sắc uống ngày một thang.

Điều trị bệnh viêm phế quản mạn tính

Vỏ rễ dâu, mạch môn, rau má, bách bộ, mỗi vị 10g; trần bì, bán hạ chế, mỗi vị 6g. Sắc uống ngày một thang.

Điều trị ho gà ở trẻ nhỏ

Thiên môn, mạch môn, bách bộ, chỉ xác, trần bì, mỗi vị 6g. Sắc uống ngày một thang.

Theo edoctor