Khi bị ho, nhiều người tự mua các loại thuốc dạng viên ngậm về dùng.

Theo các chuyên gia, điều này rất nguy hiểm vì khi ức chế ho, đờm không tiết được ra ngoài mà bị ứ lại khiến bệnh nặng thêm, lâu dần thành viêm đường hô hấp mạn tính.

Nhiều người bệnh có thói quen tự điều trị ho bằng các loại thuốc ngậm dạng viên. Ảnh: T.L

Không có tác dụng trị ho

Mùa lạnh, ho và viêm họng là bệnh dễ gặp ở nhiều người. Trên thị trường, hiện có rất nhiều loại thuốc ho. Không chỉ có thuốc viên mà còn có dạng siro và viên ngậm, kẹo ngậm. Chúng đều được quảng cáo rất công hiệu chữa dứt các cơn ho, kiểm soát hữu hiệu các cơn ho, ức chế trung tâm gây ho… Giá của các loại thuốc này chỉ từ vài chục ngàn đồng đến hơn 100.000 đồng.

PGS.TS Nguyễn Hữu Đức – Khoa Dược (ĐH Y dược TPHCM) cho hay, hiện có rất nhiều loại viên ngậm, kẹo ngậm ho khác nhau, thậm chí còn có những loại có các hương vị hấp dẫn. Vì sự tiện lợi nên nhiều người lựa chọn và lạm dụng nó.

Tuy nhiên, viên ngậm ho chứa những chất sát trùng họng có công dụng làm dịu cơn ho, dịu thanh quản, giúp sát trùng đường hô hấp, hỗ trợ điều trị các chứng ho, đau họng, khản giọng… chứ không có tác dụng chữa ho hay trị triệt để cơn ho.

Việc lạm dụng loại kẹo ngậm này có hại cho sức khỏe. Các vị hoa quả cũng chỉ là hương liệu đưa vào để thơm ngon, bắt mắt và dễ dùng.

Không ít trường hợp bệnh tăng nặng do tự mua các loại viên ngậm ho hay dùng loại sirô ho uống. Ho có rất nhiều nguyên nhân gây nên nhưng thường gặp là do cảm lạnh, mắc các bệnh đường hô hấp như viêm mũi họng, viêm amiđan, viêm xoang, viêm thanh quản, viêm tiểu phế quản, viêm phổi… Để điều trị dứt bệnh phải tìm được nguyên nhân gây ho.

Ho có hai loại là ho khan và ho có đờm. Ho khan thường gây ngứa họng và không có đờm có thể gây khàn giọng hoặc mất giọng. Ho khan thường là do hít phải các loại khói bụi gây kích thích như khói thuốc, khói than, mùi hóa chất hoặc có thể phản ứng của cơ thể khi thời tiết thay đổi đột ngột.

Người bị ho khan thường vẫn cảm thấy khỏe mạnh, không có cảm giác nặng ngực và khó thở. Còn người bị ho có đờm có cảm giác nghẹt thở và khó thở, thường làm cho người bệnh mệt lả. Các triệu chứng thường tăng lên khi nói chuyện. Ho đờm có thể là triệu chứng còn lại sau khi viêm họng, viêm mũi và viêm xoang…

Hai loại ho này điều trị sẽ khác nhau. Bác sĩ phải khám mới biết được có đờm hay không. Ho có đờm mà chỉ dùng thuốc trị ho khan thì không có tác dụng vì cần dùng thêm thuốc để tống đờm ra.

“Ho chỉ là triệu chứng của một bệnh nên việc điều trị ho phải song song điều trị nguyên nhân gây bệnh thì triệu chứng ho sẽ giảm. Nếu bị ho do nước mũi chảy xuống họng chỉ cần dùng thuốc nhỏ mũi, vệ sinh sạch mũi thì sẽ hết ho.

Trường hợp ho kèm sốt, mũi khô, khó thở, thở nhanh… cần phải đi khám bởi nếu bị viêm phổi, viêm thanh quản, hen suyễn, phản xạ ho lại có ý nghĩa nhằm để tống xuất đờm nhớt ra ngoài. Hoặc khi có các yếu tố gây kích thích, phản ứng ho sẽ giúp đẩy các dị vật, chất dịch tiết, cặn bã ra ngoài để làm sạch và thông thoáng đường thở.

Trong khi đó, viên ngậm ho lại ức chế phản xạ ho, đờm không tiết được ra ngoài, mà bị ứ lại khiến bệnh tiến triển nhanh, trở thành viêm đường hô hấp mạn tính. Vì vậy, khi kê đơn, các bác sĩ cũng thường sử dụng thuốc long đờm”, PGS.TS Nguyễn Hữu Đức cho hay.

Thường xuyên súc miệng bằng nước muối loãng

Theo PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng khoa Nhi (BV Bạch Mai), trước khi dùng thuốc dù là thuốc uống hay thuốc ngậm nên có sự tư vấn của bác sĩ bởi thuốc ho có rất nhiều thành phần. Với các loại viên ngậm ho chỉ làm giảm triệu chứng, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.

Nếu ho do đường hô hấp trong từ hầu họng đi xuống khí quản, phổi thì không có tác dụng. Việc chữa trị nguyên nhân là quan trọng nhất. Nếu ho do cảm lạnh thì dùng thuốc chống cảm cũng sẽ khỏi. Còn ho do amidan có vấn đề để chữa cần tìm rõ căn nguyên.

Cha mẹ càng cần lưu ý khi cho trẻ sử dụng viên ngậm ho. Tốt nhất không nên cho dùng vì trẻ có nguy cơ bị sặc. Trong trường hợp trẻ bị ho do cảm cúm có thể dùng các thuốc long đờm dạng si rô nhưng chỉ là hỗ trợ điều trị, còn ho nặng hơn phải có chỉ dẫn của bác sĩ. Nếu ho 3 – 4 hôm phải đi khám xem có bị viêm xoang không. Việc tự ý dùng thuốc có thể làm bệnh kéo dài hoặc nặng thêm.

Các chuyên gia khuyến cáo, khi bị ho cần tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ bởi ho tỷ lệ do nhiễm khuẩn sẽ cao nên phải uống thuốc đủ liều. Tốt nhất là mọi người cần giữ vệ sinh miệng họng bằng súc miệng nước muối loãng (0,9%) để đề phòng viêm họng.

Ngoài ra có thể sử dụng một số phương pháp chữa trị từ thiên nhiên để hạn chế tác dụng phụ mà vẫn giảm ngứa họng và ho như gừng, mật ong, ô mai, cam thảo…Với mật ong, có thể kết hợp với lá hẹ, vỏ quýt, quất nguyên vỏ xanh, lá húng chanh, hoa hồng bạch… hấp cách thủy, uống hoặc ngậm đều cho tác dụng tốt trong việc trị ho.

“Giữ ấm cơ thể khi thời tiết thay đổi sẽ góp phần tránh ho. Trước khi đi ngủ nên ngâm chân với nước ấm pha chút muối, đi tất khi chân đã khô. Mặc áo kín cổ hoặc quàng khăn mỏng, mặc áo khoác và đeo khẩu trang khi ra đường vừa giữ mũi ấm vừa tránh hít phải bụi bẩn. Bởi mũi có liên quan trực tiếp đến đường hô hấp, nếu nhiễm lạnh sẽ có hiện tượng sổ mũi. Nước mũi khi đặc quánh lại tập trung ở cổ họng thành đờm khiến họng đau rát và ho”.

PGS.TS Nguyễn Hữu Đức

Theo Gia đình và Xã hội

Ngày nay, viêm xoang mũi là bệnh thường gặp ở nhất nhiều người và do nhiều nguyên nhân gây ra. Nhưng để điều trị căn bệnh này khỏi dứt điểm thì không phải điều dễ dàng.

Bệnh viêm xoang gặp ở mọi lứa tuổi

Bác Tiến 50 tuổi (Hậu Lộc –Thanh Hóa) có thâm niên bị viêm xoang 15 năm nay, riêng gia đình bác cũng có 2 người con bị viêm xoang mãn tính. Bác đã đi khám nhiều lần nơi, kể cả uống thuốc đông – tây y kết hợp nhưng bệnh vẫn không thuyên giảm. Hễ cứ đến mùa lạnh hoặc thời tiết ẩm ướt thất thường là bệnh của bác trở nên nặng hơn. Biểu hiện mà bác Tiến thường gặp nhất là mũi khô, có dịch nhày xuống cổ họng gây khó chịu nên thường xuyên phải khạc nhổ. Đây cũng chính là nguyên nhân khiến bác cảm thấy vô cùng bất tiện mỗi đi ra ngoài hay giao tiếp với ai đó.

Theo bác sĩ Đặng Đình Hùng, Phó giám đốc Bệnh viện đa khoa Chương Mỹ (Hà Nội), bệnh viêm xoang có thể do nhiều nguyên nhân như bị tắc lỗ thông xoang, do viêm mũi hoặc lỗ thông nhỏ, chất dịch thoát ra không kịp làm cho lỗ thông phù và càng nhỏ thêm, hệ thống lông chuyển ở mũi kém hoạt động, tuyến nhầy của niêm mạc xoang hoạt động quá nhiều hoặc do suy giảm miễn dịch, suy yếu niêm mạc đường hô hấp, rối loại hệ thần kinh thực vật.

Để điều trị viêm xoang, bệnh nhân cần tuân thủ đúng liều thuốc, thời gian điều trị và lời khuyên của bác sĩ. Người bệnh nên khám bệnh ở các cơ sở chuyên khoa, nếu tự ý dùng thuốc có thể gây nhờn thuốc hoặc gặp các tác dụng ngoại ý của thuốc gây hại đến sức khỏe.

Khi bị sổ mũi, nghẹt mũi, đau đầu, đàm xuống họng… người bệnh có thể dùng thuốc kháng sinh, kháng Histamine, giảm đau giảm xung huyết (như đối với Decolgen, Actifed… người cao huyết áp phải thật cẩn thận khi dùng), có thể dùng thêm thuốc xịt mũi, xông mũi tại nhà theo chỉ định của bác sĩ.

Như chị Nga, 52 tuổi, một cán bộ ngân hàng (huyện Ba Vì – Hà nội) tâm sự thì con gái chị bị viêm xoang mạn tính từ 15 tuổi khi cháu học cấp 2. Cứ mỗi lần thay đổi thời tiết là cháu đau, nhức đầu, nước mũi chảy liên tục rất khó thở. Ngoài ảnh hưởng lớn đến sức khỏe thì căn bệnh này còn gây cho cháu rất nhiều bất tiện trong sinh hoạt và học tập. Trước đây do chủ quan nên vợ chồng tôi không cho con đi chữa dứt điểm ngày. Bây giờ, bệnh thành mãn tính, thương con, vợ chồng tôi cứ nghe nói có thầy thuốc nào, bài thuốc nào chữa bệnh cho con dù xa xôi mấy cũng lặn lội đến cả, có đợt vào cả trong Nam. Suốt nhiều năm đưa con đi điều trị ở khắp các bệnh viện nhưng bệnh vẫn không khỏi hẳn.

Viêm xoang cấp tính lẫn mạn tính đều có thể nhẹ hoặc trở nặng, tùy theo diễn biến của bệnh. Trong trường hợp nhẹ, chỉ cần uống thuốc kháng viêm, kháng dị ứng, kèm theo dùng thuốc xịt mũi để làm loãng chất nhầy, trôi bợn dơ, giúp mũi thông thoáng. Nếu bị nặng (kéo dài, các triệu chứng diễn ra thường xuyên…) bệnh nhân cần đến khám chuyên khoa Tai-mũi-họng để được rửa xoang, hoặc nếu cần sẽ phẫu thuật nội soi để lấy mủ ra khi điều trị không hiệu quả, bác sĩ Hùng cho biết.

Nếu không điều trị đúng phương pháp và kịp thời bệnh viêm xoang mạn tính có thể đưa đến những biến chứng rất nghiệm trọng như viêm tắc nghẽn mô quanh vùng mặt, viêm tắc tĩnh mạch xung quanh (tĩnh mạch hang), có thể làm mù mắt…

Ngày nay, viêm xoang mũi là bệnh thường gặp ở nhất nhiều người và do nhiều nguyên nhân gây ra. Ảnh minh họa

Một số lưu ý trong phòng bệnh viêm xoang

Theo bác sĩ Hùng, viêm xoang mũi là một triệu chứng rất thường gặp trong đời sống sinh hoạt. Bệnh có 2 dạng là viêm xoang mũi cấp tính và viêm xoang mũi mãn tính. Dạng cấp tính có thể khỏi sau một thời gian điều trị còn dạng mãn tính người bệnh dường như là phải sống chung với bệnh. Mỗi dịp thời tiết thay đổi số ca bệnh viêm mũi tăng nhiều hơn so với trước. Tuy nhiên bệnh này có thể phòng được nếu người bệnhb biết một số nguyên tắc:

– Lưu ý tránh hít luồng khí lạnh, khô, không nên để mũi đối diện – trực tiếp với luồng gió hoặc máy lạnh, máy quạt khi nằm ngủ hoặc khi ngồi làm việc.

– Khi thời tiết thay đổi đột ngột từ quá nóng sang quá lạnh hoặc ngược lại đều có thể làm tổn thương niêm mạc mũi xoang dẫn đến hiệu ứng viêm xoang rất nhanh. Cần giữ ấm cơ thể khi đi ngoài trời lạnh, trời mưa, đặc biệt với những ai làm việc quá khuya hoặc dậy quá sớm vì đây là thời diểm dễ bị cảm và chuyển thành viêm mũi xoang.

– Khi ra ngoài cần có khẩu trang bao vệ mũi tránh những ô nhiễm bụi bặm của môi trường, khói thuốc lá và khói bụi, các chất hóa học đều là những yếu tố kích thích có hại cho những chức năng lông chuyển của mũi xoang. Khi đang bị viêm xoang tránh đi tắm ở các hồ bơi.

– Tránh streess khi làm việc quá sức, lo lắng nhiều, hệ miễn dịch của cơ thể suy yếu rất dễ bị nhiễm trùng trong đó mũi xoang dễ bị nhất là cơ quan lọc không khí trước khi đưa vào cơ thể và không nên uống rượu, bia quá nhiều, vì nó làm cho niêm mạc mũi xoang phù nề do vậy rất dễ đưa đến viêm xoang.

– Những người bị viêm xoang thường hay ngứa mũi, muốn hắt xì nhưng không làm được, một số người đã dùng tay
ngoáy mũi, tuy đỡ khó chịu hơn nhưng dễ mang vi khuẩn vào và làm cho bệnh nặng thêm.

Để điều trị viêm xoang, ngoài việc dùng thuốc, trong một số trường hợp bác sĩ sẽ có chỉ định xông mũi, hút dịch tại nhà. Khi có triệu chứng của viêm xoang cần đi khám có phương pháp điều trị dứt điểm.

Theo SKDS

Bệnh tai mũi họng bắt đầu có thể nhẹ nhưng nếu không xử lý sớm, điều trị tốt, có thể dẫn tới hậu quả xấu. Biến chứng của viêm đường hô hấp trên là viêm amidan hốc mủ, viêm VA, viêm xoang cấp và mạn tính…

Theo PGS.TS.BS.Võ Thanh Quang, Giám đốc bệnh viện Tai mũi họng Trung ương, hiện lượng bệnh nhân đến khám tăng 2-3 lần so với mùa đông.

Bệnh nhân khám viêm xoang mũi mùa hè tăng 2-3 lần mùa đông

Trung bình một ngày bệnh viện có tới 1.500 lượt khám, thậm chí 1.600-1.700 ca. Trong đó, tỷ lệ trẻ em mắc bệnh cao hơn người lớn do trẻ em mẫn cảm, sức đề kháng yếu, dễ nhiễm bệnh. Ngược lại, người lớn mắc bệnh chủ yếu do chủ quan, ít khi chịu đến bệnh viện vì cho rằng triệu chứng nhẹ, tự chữa ở nhà dẫn đến tình trạng bệnh ngày càng nặng.

PGS-TS-BS Quang cho biết thêm, thời tiết chuyển từ mùa đông xuân sang hè (ở miền Bắc) hoặc từ mùa khô sang mùa mưa, khí hậu ẩm thấp mưa nhiều (ở miền Nam) dẫn tới thể trạng mệt mỏi, sức đề kháng giảm, cơ thể dễ bị virus xâm nhập gây bệnh. Ngoài yếu tố môi trường không thuận lợi và thói quen sinh hoạt không có lợi như uống nước đá, nằm máy lạnh thường xuyên, hay đi bơi ở những bể bơi còn nhiều hóa chất…, còn có nguyên nhân do việc vệ sinh mũi xoang hàng ngày không được chú trọng.

Bơi nhiều ở bể bơi hóa chất là một trong những nguyên nhân dẫn đến viêm xoang

Bệnh tai mũi họng bắt đầu có thể nhẹ nhưng nếu không xử lý sớm, điều trị tốt, có thể dẫn tới hậu quả xấu. Biến chứng của viêm đường hô hấp trên là viêm amidan hốc mủ, viêm VA, viêm xoang cấp và mạn tính… Mũi có nhiệm vụ sưởi ấm và lọc sạch không khí trước khi đi vào phổi. Bụi bẩn, vi khuẩn trong không khí được giữ lại ở lớp niêm dịch trên niêm mạc mũi, sau đó được đi vào thực quản. Lớp bụi bẩn này nếu không được làm sạch sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và trở thành ổ bệnh cho cả hệ hô hấp.

Điều kiện sống ngày càng ô nhiễm dẫn đến các bệnh đường hô hấp

Với chức năng cửa ngõ cơ thể, mũi có các cơ chế tự bảo vệ nhưng với môi trường ngày càng ô nhiễm, điều kiện sống có nhiều bệnh lây nhiễm như hiện nay, biện pháp vệ sinh mũi hàng ngày bằng nước biển sâu ngày càng được chú trọng để loại bỏ tác nhân gây bệnh.

Tổng Hợp: Vnexpress