Theo thống kê có tới 90% người bệnh ung thư lưỡi khi phát hiện bệnh đều ở giai đoạn cuối. Vì sự thiếu hiểu biết khiến người bệnh nhầm lẫn giữa nhiệt miệng và ung thư lưỡi.

Phân biệt ung thư lưỡi và nhiệt miệng

Mắc ung thư lưỡi ngỡ là nhiệt miệng

Theo báo Dân trí Bệnh viện K Trung ương đã từng tiếp nhận một bệnh nhân 35 tuổi, ở Đống Đa, Hà Nội, mắc ung thư bờ lưỡi – một dạng ung thư khoang miệng nhưng lại ngỡ là mình bị nhiệt miệng.

Bệnh nhân này đã phát hiện lưỡi có những vết loét thường xuyên.

Ban đầu tần suất của nó là vài tháng 1 lần nhưng dần dần sự xuất hiện của vết loét gần nhau hơn, lâu khỏi hơn mặc dù đã sử dụng các biện pháp giải nhiệt rất tích cực.

Có khi vết loét kéo dài đến 2 tháng mới khỏi đi khám các bác sĩ đều kết luận là bị nhiệt miệng và viêm nhiễm khoang miệng.

Không những uống thuốc Nam, Tây, Bắc đầy đủ mà ngay cả rượu bia, thuốc lá và những món ăn cay nóng khác anh cũng bỏ nhưng bệnh không hề thuyên giảm mà chỉ nặng thêm.

Chỉ đến khi nghi ngờ rằng mình bị ung thư khoang miệng anh mới tới Bệnh viện K để khám. Tại đây các bác sĩ chuyên khoa đã làm xét nghiệm và phát hiện ra anh bị ung thư bờ lưỡi.

Một trường hợp khác được đăng tải trên Báo Dân trí cũng bị nhầm lẫn ung thư lưỡi với nhiệt miệng như trên, khi phát hiện ra thì bệnh ung thư bờ lưỡi đã ở giai đoạn cuối, các bác sĩ phải tiến hành cắt bỏ hết lưỡi cho bệnh nhân.

Trên đây là hai trường hợp tiêu biểu cho sự nhầm lần bệnh nhiệt miệng vớ ung thư lưỡi, là lời cảnh tỉnh cho những ai có dấu hiệu “nhiệt miệng” kéo dài cần cảnh giác với ung thư lưỡi.

Cách phân biệt nhiệt miệng với ung thư lưỡi

Nhận biết nhiệt miệng

Viêm nhiễm khoang miệng, sưng đau, xuất hiện vết loét trong khoang miệng gây trở ngại cho việc nhai, nuốt của người bệnh.

Các vết loét thường xuất hiện ở lưỡi, má trong, lợi và một số vị trí khác trong khoang miệng. Vết loét có màu trắng sữa, khiến vùng xung quanh bị sưng đau thậm chí là nổi hạch ở vùng quai hàm, hai bên má.

Thông thường các vết loét sẽ tự khỏi từ 7 – 10 ngày từ khi bắt đầu xuất hiện. Khi bệnh giảm thì tình trạng sưng, đau của các vết loét giảm dần đi, vùng niêm mạc có vết loét sẽ nhanh chóng lành lại sau đó.

Những người bị nhiệt miệng chỉ cần vệ sinh răng miệng sạch sẽ, uống kháng sinh nhẹ hay bổ sung vitamin nhóm B, C và không sử dụng rượu bia, thuốc lá đồ ăn cay nóng sẽ khỏi sau 10 ngày.

Tuy nhiên, một số trường hợp các áp xe miệng bị viêm sưng kéo dài có thể phải dùng đến kháng sinh mạnh hơn và thời gian lành bệnh sẽ kéo dài lâu hơn các dạng nhiệt miệng thông thường.

Nhận biết ung thư lưỡi

Đây là căn bệnh rất thường gặp trong các dạng ung thư khoang miệng, Tuy nhiên, do đặc trưng của bệnh rất dễ bị nhầm lẫn với nhiệt miệng, vì vậy mà khi phát hiện bệnh hầu hết các trường hợp đều ở giai đoạn cuối của bệnh.

Bên cạnh dấu hiệu lở loét ở lưỡi thì người bệnh sẽ kèm theo các dấu hiệu như sụt cân nhanh chóng, mệt mỏi toàn thân, lười ăn, lưỡi bị chảy máu, có u ở vùng lưỡi hay gặp khó khăn khi há miệng, nuốt thức ăn, nói,…

Các vết loét ở lưỡi kéo dài, lâu khỏi, mó triền miền ở trên và dưới lưỡi, thậm chí lưỡi còn bị u cứng ở những vị trí nhất định.

Do đó, khi có những dấu hiệu cảnh báo như trên bạn nên nhanh chóng gặp bác sĩ chuyên khoa để thăm khám.

Các bác sĩ chuyên khoa sẽ yêu cầu bạn làm sinh thiết tế bào ở vùng vết loét và sớm phát hiện ra ung thư lưỡi nếu bạn mắc bệnh.

Từ đó sẽ có phương pháp điều trị bệnh thích hợp. Phát hiện bệnh càng sớm càng làm tăng khả năng chữa trị bệnh cho bạn.

Nếu không khi đã ở giai đoạn cuối thì bắt buộc các bác sĩ phải cắt bỏ toàn bộ lưỡi của bạn như trường hợp ở trên để đảm bảo tính mạng cho bạn.

Phòng tránh ung thư lưỡi như thế nào?

– Vệ sinh răng miệng là điều cần thiết nhất để bạn phòng tránh các bệnh về răng miệng, đặc biệt là ung thư lưỡi.

– Tránh ăn các thực phẩm cay nóng, rượu bia, chất kích thích làm tăng nguy cơ ung thư lưỡi.

– Ăn các thực phẩm có tác dụng phòng tránh ung thư hiệu quả như tỏi, hành, củ cải trắng, hành tây, cà rốt, cà chua, bông cải xanh,…

– Khám bệnh định kỳ nhất là vùng răng miệng.

– Gặp bác sĩ ngay khi có những dấu hiệu bất thường ở khoang miệng để giảm nguy cơ mắc bệnh và sớm phát hiện bệnh, giảm tỷ lệ tử vong khi phát hiện bệnh quá muộn.

Ung thư lưỡi là bệnh ung thư thường gặp nhất trong các ung thư vùng khoang miệng và hay gặp ở nam giới trên 50 tuổi.

Ung thư lưỡi là bệnh ung thư thường gặp nhất trong các ung thư vùng khoang miệng và hay gặp ở nam giới trên 50 tuổi. Theo thống kê từ Bệnh viện K, hai năm gần đây số ca ung thư lưỡi tăng gấp đôi.

Hầu hết các trường hợp ung thư lưỡi không tìm được nguyên nhân gây bệnh nhưng người ta thấy rằng có một số yếu tố nguy cơ liên quan đến bệnh bao gồm: hút thuốc lá, rượu, nhai trầu, tình trạng vệ sinh răng miệng kém, nhiễm virut HPV, chế độ dinh dưỡng thiếu vitamin A, E, D và khoáng chất.

Thủ phạm gây bệnh

Hút thuốc lá: các nghiên cứu đều chỉ ra rằng, những người thường xuyên hút thuốc có nguy cơ mắc bệnh ung thư miệng, lưỡi cao hơn nhiều so với người không sử dụng thuốc lá.

Uống nhiều rượu, bia: một nghiên cứu đã cho thấy, có khoảng 70 – 80% bệnh nhân bị ảnh hưởng bởi ung thư miệng hoặc ung thư lưỡi đều là những người nghiện rượu bia. Vì rượu có khả năng kích thích các gene gây ung thư và gây ra nhiều bệnh ác tính khác nên nếu những người hút thuốc lá thấy xuất hiện những đốm trắng trên lưỡi thì có thể là triệu chứng của loại bệnh này.

Tiếp xúc với tia xạ: những người tiếp xúc với các tia bức xạ cường độ cao cũng có nguy cơ phát triển bệnh ung thư miệng và lưỡi cao hơn so với người bình thường.

Ngoài ra, tiền sử gia đình, hay gene di truyền, viêm quanh răng cũng là nguyên nhân sinh ra tế bào ung thư lưỡi, tình trạng vệ sinh răng miệng kém cũng được coi là thủ phạm.

Một số hình thái tổn thương của ung thư lưỡi

Biểu hiện của ung thư lưỡi

Giai đoạn đầu: các triệu chứng thường nghèo nàn hay bị bỏ qua. Người bệnh có cảm giác như có dị vật hoặc xương cá cắm vào lưỡi, rất khó chịu nhưng qua đi nhanh. Ở giai đoạn này lưỡi có một điểm nổi phồng lên với sự thay đổi màu sắc, niêm mạc trắng, xơ hóa hoặc vết loét nhỏ. Tổn thương chắc, rắn, không mềm mại như bình thường. Một số bệnh nhân có hạch cổ ngay ở giai đoạn này.

Giai đoạn toàn phát: người bệnh đau nhiều khi ăn uống, đau kéo dài gây khó khăn khi nói. Bệnh nhân có thể sốt do nhiễm khuẩn, không ăn được nên cơ thể suy sụp rất nhanh. Đau tăng lên khi nói, nhai và nhất là khi ăn thức ăn cay, nóng, đôi khi đau lan lên tai; Tăng tiết nước bọt; Chảy máu: nhổ ra nước bọt lẫn máu; Hơi thở hôi thối: do tổn thương hoại tử gây ra.

Một số trường hợp gây khít hàm, cố định lưỡi gây khó nói và nuốt. Có ổ loét ở lưỡi, trên ổ loét phủ giả mạc dễ chảy máu, loét phát triển nhanh, lan rộng làm lưỡi hạn chế vận động, không di động được. Thương tổn thường sùi loét, được tạo thành từ một vết loét không đều ở đáy có mủ máu, bờ nham nhở, chảy máu khi va chạm. Đôi khi không có dấu hiệu loét mà là một nhân lớn gắn chặt xuống lớp dưới, nhô lên dưới lớp niêm mạc căng nhẵn, có màu tím nhạt, lớp niêm mạc lỗ rỗ những lỗ nhỏ mà khi ấn vào sẽ làm rỉ ra một chất trắng, sản phẩm của hoại tử ở phía dưới.

Giai đoạn tiến triển hơn, thể loét chiếm ưu thế, loét sâu lan rộng xuống bề mặt hoặc vào mặt dưới của lưỡi xuống sàn miệng gây đau đớn dữ dội, bội nhiễm, có mùi hôi, rất dễ chảy máu thậm chí có thể gây chảy máu nhiều ảnh hưởng đến tính mạng.

Đa số các tổn thương u gặp ở bờ tự do của lưỡi, đôi khi gặp ở mặt dưới lưỡi, mặt trên lưỡi hoặc ở đầu lưỡi.

Chẩn đoán xác định

Dựa vào các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng trong đó quan trọng nhất là xét nghiệm mô bệnh học: sinh thiết u để chẩn đoán xác định.

Các xét nghiệm khác để chẩn đoán giai đoạn bệnh như: xét nghiệm tế bào học tại hạch cổ, chụp Xquang xương hàm dưới, Xquang tim phổi, chụp cắt lớp vi tính lồng ngực, cộng hưởng từ sọ não, xạ hình xương, PET/CT… để đánh giá tình trạng di căn.

Điều trị thế nào?

90% bệnh nhân ung thư lưỡi được phát hiện khi các tổn thương đã lan rộng, phải phẫu thuật triệt căn (cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ lưỡi, tùy vị trí và kích thước khối u). Ở giai đoạn sớm có thể điều trị triệt căn bằng phẫu thuật, ở giai đoạn muộn hơn cần phải kết hợp điều trị phẫu thuật, xạ trị và hóa trị nhằm kéo dài thời gian sống và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh. Trong một số trường hợp ở giai đoạn muộn khi có chảy máu nhiều tại u phải phẫu thuật thắt động mạch cảnh ngoài để cầm máu.

Xạ trị: có thể xạ trị đơn thuần trong các trường hợp ung thư lưỡi giai đoạn muộn không còn chỉ định phẫu thuật hoặc xạ trị triệt căn trong trường hợp giai đoạn sớm. Xạ trị cũng có thể dùng sau phẫu thuật nhằm diệt nốt những tế bào ung thư còn sót lại. Ngoài ra có thể xạ trị tại chỗ (xạ trị áp sát) bằng cách dùng nguồn phóng xạ đặt hoặc cắm vào tổn thương ung thư tại lưỡi nhằm tiêu diệt tổn thương.

Hóa chất: có thể dùng đường toàn thân hoặc đường động mạch lưỡi, có thể đơn hóa chất hoặc phối hợp đa hóa chất. Hóa chất có thể dùng trước, sau phẫu thuật – xạ trị hoặc hóa chất điều trị triệu chứng. Điều trị hóa chất trước phẫu thuật hoặc xạ trị nhằm mục đích giảm thể tích khối u, ngăn chặn sự phát triển của khối u, khu trú tổn thương để phẫu thuật và xạ trị thuận lợi hơn.

Lời khuyên của thầy thuốc

Phần lớn các bệnh nhân ung thư lưỡi không có cảm giác đau ở giai đoạn đầu nên người bệnh thường chủ quan và không đi khám. Nhưng khi tổn thương lớn lên mới xuất hiện nhiều triệu chứng như: xuất hiện hạch ở cổ, vết loét lâu ngày, màu trắng hoặc đỏ ở hai bên lưỡi (có thể hơi đau hoặc không đau), khó khăn khi nói, nhai, chảy máu lưỡi, đau tai… ngứa hoặc đau rát lưỡi khi uống rượu hoặc ăn các loại thức ăn có tính axit.

Những biểu hiện trên có thể tái đi tái lại nhiều lần phải nghĩ đến ung thư lưỡi. Điều cần lưu ý là ở giai đoạn đầu rất nhiều bệnh nhân đã nhầm tổn thương ung thư lưỡi với nhiệt miệng. Vì vậy, bác sĩ khuyến cáo nếu bị loét lưỡi sau 3 tuần dùng kháng sinh không khỏi cần khám chuyên khoa ngay. Để phòng bệnh ung thư lưỡi cần vệ sinh răng miệng tốt, bỏ các thói quen xấu như hút thuốc lá, nhai trầu, hạn chế tối đa uống rượu. Tầm soát với người có tiền sử gia đình ung thư khoang miệng.

Theo SKDS

Ung thư lưỡi là bệnh ung thư thường gặp nhất trong các ung thư vùng khoang miệng và hay gặp ở nam giới trên 50 tuổi. Theo thống kê từ Bệnh viện K, hai năm gần đây số ca ung thư lưỡi tăng gấp đôi.

Hầu hết các trường hợp ung thư lưỡi không tìm được nguyên nhân gây bệnh nhưng người ta thấy rằng có một số yếu tố nguy cơ liên quan đến bệnh bao gồm: hút thuốc lá, rượu, nhai trầu, tình trạng vệ sinh răng miệng kém, nhiễm virut HPV, chế độ dinh dưỡng thiếu vitamin A, E, D và khoáng chất.

Thủ phạm gây bệnh

Hút thuốc lá: các nghiên cứu đều chỉ ra rằng, những người thường xuyên hút thuốc có nguy cơ mắc bệnh ung thư miệng, lưỡi cao hơn nhiều so với người không sử dụng thuốc lá.

Uống nhiều rượu, bia: một nghiên cứu đã cho thấy, có khoảng 70 – 80% bệnh nhân bị ảnh hưởng bởi ung thư miệng hoặc ung thư lưỡi đều là những người nghiện rượu bia. Vì rượu có khả năng kích thích các gene gây ung thư và gây ra nhiều bệnh ác tính khác nên nếu những người hút thuốc lá thấy xuất hiện những đốm trắng trên lưỡi thì có thể là triệu chứng của loại bệnh này.

Tiếp xúc với tia xạ: những người tiếp xúc với các tia bức xạ cường độ cao cũng có nguy cơ phát triển bệnh ung thư miệng và lưỡi cao hơn so với người bình thường.

Ngoài ra, tiền sử gia đình, hay gene di truyền, viêm quanh răng cũng là nguyên nhân sinh ra tế bào ung thư lưỡi, tình trạng vệ sinh răng miệng kém cũng được coi là thủ phạm.

Một số hình thái tổn thương của ung thư lưỡi

Biểu hiện của ung thư lưỡi

Giai đoạn đầu: các triệu chứng thường nghèo nàn hay bị bỏ qua. Người bệnh có cảm giác như có dị vật hoặc xương cá cắm vào lưỡi, rất khó chịu nhưng qua đi nhanh. Ở giai đoạn này lưỡi có một điểm nổi phồng lên với sự thay đổi màu sắc, niêm mạc trắng, xơ hóa hoặc vết loét nhỏ. Tổn thương chắc, rắn, không mềm mại như bình thường. Một số bệnh nhân có hạch cổ ngay ở giai đoạn này.

Giai đoạn toàn phát: người bệnh đau nhiều khi ăn uống, đau kéo dài gây khó khăn khi nói. Bệnh nhân có thể sốt do nhiễm khuẩn, không ăn được nên cơ thể suy sụp rất nhanh. Đau tăng lên khi nói, nhai và nhất là khi ăn thức ăn cay, nóng, đôi khi đau lan lên tai; Tăng tiết nước bọt; Chảy máu: nhổ ra nước bọt lẫn máu; Hơi thở hôi thối: do tổn thương hoại tử gây ra.

Một số trường hợp gây khít hàm, cố định lưỡi gây khó nói và nuốt. Có ổ loét ở lưỡi, trên ổ loét phủ giả mạc dễ chảy máu, loét phát triển nhanh, lan rộng làm lưỡi hạn chế vận động, không di động được. Thương tổn thường sùi loét, được tạo thành từ một vết loét không đều ở đáy có mủ máu, bờ nham nhở, chảy máu khi va chạm. Đôi khi không có dấu hiệu loét mà là một nhân lớn gắn chặt xuống lớp dưới, nhô lên dưới lớp niêm mạc căng nhẵn, có màu tím nhạt, lớp niêm mạc lỗ rỗ những lỗ nhỏ mà khi ấn vào sẽ làm rỉ ra một chất trắng, sản phẩm của hoại tử ở phía dưới.

Giai đoạn tiến triển hơn, thể loét chiếm ưu thế, loét sâu lan rộng xuống bề mặt hoặc vào mặt dưới của lưỡi xuống sàn miệng gây đau đớn dữ dội, bội nhiễm, có mùi hôi, rất dễ chảy máu thậm chí có thể gây chảy máu nhiều ảnh hưởng đến tính mạng.

Đa số các tổn thương u gặp ở bờ tự do của lưỡi, đôi khi gặp ở mặt dưới lưỡi, mặt trên lưỡi hoặc ở đầu lưỡi.

Chẩn đoán xác định

Dựa vào các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng trong đó quan trọng nhất là xét nghiệm mô bệnh học: sinh thiết u để chẩn đoán xác định.

Các xét nghiệm khác để chẩn đoán giai đoạn bệnh như: xét nghiệm tế bào học tại hạch cổ, chụp Xquang xương hàm dưới, Xquang tim phổi, chụp cắt lớp vi tính lồng ngực, cộng hưởng từ sọ não, xạ hình xương, PET/CT… để đánh giá tình trạng di căn.

Điều trị thế nào?

90% bệnh nhân ung thư lưỡi được phát hiện khi các tổn thương đã lan rộng, phải phẫu thuật triệt căn (cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ lưỡi, tùy vị trí và kích thước khối u). Ở giai đoạn sớm có thể điều trị triệt căn bằng phẫu thuật, ở giai đoạn muộn hơn cần phải kết hợp điều trị phẫu thuật, xạ trị và hóa trị nhằm kéo dài thời gian sống và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh. Trong một số trường hợp ở giai đoạn muộn khi có chảy máu nhiều tại u phải phẫu thuật thắt động mạch cảnh ngoài để cầm máu.

Xạ trị: có thể xạ trị đơn thuần trong các trường hợp ung thư lưỡi giai đoạn muộn không còn chỉ định phẫu thuật hoặc xạ trị triệt căn trong trường hợp giai đoạn sớm. Xạ trị cũng có thể dùng sau phẫu thuật nhằm diệt nốt những tế bào ung thư còn sót lại. Ngoài ra có thể xạ trị tại chỗ (xạ trị áp sát) bằng cách dùng nguồn phóng xạ đặt hoặc cắm vào tổn thương ung thư tại lưỡi nhằm tiêu diệt tổn thương.

Hóa chất: có thể dùng đường toàn thân hoặc đường động mạch lưỡi, có thể đơn hóa chất hoặc phối hợp đa hóa chất. Hóa chất có thể dùng trước, sau phẫu thuật – xạ trị hoặc hóa chất điều trị triệu chứng. Điều trị hóa chất trước phẫu thuật hoặc xạ trị nhằm mục đích giảm thể tích khối u, ngăn chặn sự phát triển của khối u, khu trú tổn thương để phẫu thuật và xạ trị thuận lợi hơn.

Lời khuyên của thầy thuốc

Phần lớn các bệnh nhân ung thư lưỡi không có cảm giác đau ở giai đoạn đầu nên người bệnh thường chủ quan và không đi khám. Nhưng khi tổn thương lớn lên mới xuất hiện nhiều triệu chứng như: xuất hiện hạch ở cổ, vết loét lâu ngày, màu trắng hoặc đỏ ở hai bên lưỡi (có thể hơi đau hoặc không đau), khó khăn khi nói, nhai, chảy máu lưỡi, đau tai… ngứa hoặc đau rát lưỡi khi uống rượu hoặc ăn các loại thức ăn có tính axit.

Những biểu hiện trên có thể tái đi tái lại nhiều lần phải nghĩ đến ung thư lưỡi. Điều cần lưu ý là ở giai đoạn đầu rất nhiều bệnh nhân đã nhầm tổn thương ung thư lưỡi với nhiệt miệng. Vì vậy, bác sĩ khuyến cáo nếu bị loét lưỡi sau 3 tuần dùng kháng sinh không khỏi cần khám chuyên khoa ngay. Để phòng bệnh ung thư lưỡi cần vệ sinh răng miệng tốt, bỏ các thói quen xấu như hút thuốc lá, nhai trầu, hạn chế tối đa uống rượu. Tầm soát với người có tiền sử gia đình ung thư khoang miệng.

Theo Sức khỏe và Đời sống

Ung thư lưỡi là bệnh ung thư thường gặp nhất trong các ung thư vùng khoang miệng và hay gặp ở nam giới trên 50 tuổi.

Ung thư lưỡi là bệnh ung thư thường gặp nhất trong các ung thư vùng khoang miệng và hay gặp ở nam giới trên 50 tuổi. Theo thống kê từ Bệnh viện K, hai năm gần đây số ca ung thư lưỡi tăng gấp đôi.

Hầu hết các trường hợp ung thư lưỡi không tìm được nguyên nhân gây bệnh nhưng người ta thấy rằng có một số yếu tố nguy cơ liên quan đến bệnh bao gồm: hút thuốc lá, rượu, nhai trầu, tình trạng vệ sinh răng miệng kém, nhiễm virut HPV, chế độ dinh dưỡng thiếu vitamin A, E, D và khoáng chất.

Thủ phạm gây bệnh

Hút thuốc lá: các nghiên cứu đều chỉ ra rằng, những người thường xuyên hút thuốc có nguy cơ mắc bệnh ung thư miệng, lưỡi cao hơn nhiều so với người không sử dụng thuốc lá.

Uống nhiều rượu, bia: một nghiên cứu đã cho thấy, có khoảng 70 – 80% bệnh nhân bị ảnh hưởng bởi ung thư miệng hoặc ung thư lưỡi đều là những người nghiện rượu bia. Vì rượu có khả năng kích thích các gene gây ung thư và gây ra nhiều bệnh ác tính khác nên nếu những người hút thuốc lá thấy xuất hiện những đốm trắng trên lưỡi thì có thể là triệu chứng của loại bệnh này.

Tiếp xúc với tia xạ: những người tiếp xúc với các tia bức xạ cường độ cao cũng có nguy cơ phát triển bệnh ung thư miệng và lưỡi cao hơn so với người bình thường.

Ngoài ra, tiền sử gia đình, hay gene di truyền, viêm quanh răng cũng là nguyên nhân sinh ra tế bào ung thư lưỡi, tình trạng vệ sinh răng miệng kém cũng được coi là thủ phạm.

Một số hình thái tổn thương của ung thư lưỡi

Biểu hiện của ung thư lưỡi

Giai đoạn đầu: các triệu chứng thường nghèo nàn hay bị bỏ qua. Người bệnh có cảm giác như có dị vật hoặc xương cá cắm vào lưỡi, rất khó chịu nhưng qua đi nhanh. Ở giai đoạn này lưỡi có một điểm nổi phồng lên với sự thay đổi màu sắc, niêm mạc trắng, xơ hóa hoặc vết loét nhỏ. Tổn thương chắc, rắn, không mềm mại như bình thường. Một số bệnh nhân có hạch cổ ngay ở giai đoạn này.

Giai đoạn toàn phát: người bệnh đau nhiều khi ăn uống, đau kéo dài gây khó khăn khi nói. Bệnh nhân có thể sốt do nhiễm khuẩn, không ăn được nên cơ thể suy sụp rất nhanh. Đau tăng lên khi nói, nhai và nhất là khi ăn thức ăn cay, nóng, đôi khi đau lan lên tai; Tăng tiết nước bọt; Chảy máu: nhổ ra nước bọt lẫn máu; Hơi thở hôi thối: do tổn thương hoại tử gây ra.

Một số trường hợp gây khít hàm, cố định lưỡi gây khó nói và nuốt. Có ổ loét ở lưỡi, trên ổ loét phủ giả mạc dễ chảy máu, loét phát triển nhanh, lan rộng làm lưỡi hạn chế vận động, không di động được. Thương tổn thường sùi loét, được tạo thành từ một vết loét không đều ở đáy có mủ máu, bờ nham nhở, chảy máu khi va chạm. Đôi khi không có dấu hiệu loét mà là một nhân lớn gắn chặt xuống lớp dưới, nhô lên dưới lớp niêm mạc căng nhẵn, có màu tím nhạt, lớp niêm mạc lỗ rỗ những lỗ nhỏ mà khi ấn vào sẽ làm rỉ ra một chất trắng, sản phẩm của hoại tử ở phía dưới.

Giai đoạn tiến triển hơn, thể loét chiếm ưu thế, loét sâu lan rộng xuống bề mặt hoặc vào mặt dưới của lưỡi xuống sàn miệng gây đau đớn dữ dội, bội nhiễm, có mùi hôi, rất dễ chảy máu thậm chí có thể gây chảy máu nhiều ảnh hưởng đến tính mạng.

Đa số các tổn thương u gặp ở bờ tự do của lưỡi, đôi khi gặp ở mặt dưới lưỡi, mặt trên lưỡi hoặc ở đầu lưỡi.

Chẩn đoán xác định

Dựa vào các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng trong đó quan trọng nhất là xét nghiệm mô bệnh học: sinh thiết u để chẩn đoán xác định.

Các xét nghiệm khác để chẩn đoán giai đoạn bệnh như: xét nghiệm tế bào học tại hạch cổ, chụp Xquang xương hàm dưới, Xquang tim phổi, chụp cắt lớp vi tính lồng ngực, cộng hưởng từ sọ não, xạ hình xương, PET/CT… để đánh giá tình trạng di căn.

Điều trị thế nào?

90% bệnh nhân ung thư lưỡi được phát hiện khi các tổn thương đã lan rộng, phải phẫu thuật triệt căn (cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ lưỡi, tùy vị trí và kích thước khối u). Ở giai đoạn sớm có thể điều trị triệt căn bằng phẫu thuật, ở giai đoạn muộn hơn cần phải kết hợp điều trị phẫu thuật, xạ trị và hóa trị nhằm kéo dài thời gian sống và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh. Trong một số trường hợp ở giai đoạn muộn khi có chảy máu nhiều tại u phải phẫu thuật thắt động mạch cảnh ngoài để cầm máu.

Xạ trị: có thể xạ trị đơn thuần trong các trường hợp ung thư lưỡi giai đoạn muộn không còn chỉ định phẫu thuật hoặc xạ trị triệt căn trong trường hợp giai đoạn sớm. Xạ trị cũng có thể dùng sau phẫu thuật nhằm diệt nốt những tế bào ung thư còn sót lại. Ngoài ra có thể xạ trị tại chỗ (xạ trị áp sát) bằng cách dùng nguồn phóng xạ đặt hoặc cắm vào tổn thương ung thư tại lưỡi nhằm tiêu diệt tổn thương.

Hóa chất: có thể dùng đường toàn thân hoặc đường động mạch lưỡi, có thể đơn hóa chất hoặc phối hợp đa hóa chất. Hóa chất có thể dùng trước, sau phẫu thuật – xạ trị hoặc hóa chất điều trị triệu chứng. Điều trị hóa chất trước phẫu thuật hoặc xạ trị nhằm mục đích giảm thể tích khối u, ngăn chặn sự phát triển của khối u, khu trú tổn thương để phẫu thuật và xạ trị thuận lợi hơn.

Lời khuyên của thầy thuốc

Phần lớn các bệnh nhân ung thư lưỡi không có cảm giác đau ở giai đoạn đầu nên người bệnh thường chủ quan và không đi khám. Nhưng khi tổn thương lớn lên mới xuất hiện nhiều triệu chứng như: xuất hiện hạch ở cổ, vết loét lâu ngày, màu trắng hoặc đỏ ở hai bên lưỡi (có thể hơi đau hoặc không đau), khó khăn khi nói, nhai, chảy máu lưỡi, đau tai… ngứa hoặc đau rát lưỡi khi uống rượu hoặc ăn các loại thức ăn có tính axit.

Những biểu hiện trên có thể tái đi tái lại nhiều lần phải nghĩ đến ung thư lưỡi. Điều cần lưu ý là ở giai đoạn đầu rất nhiều bệnh nhân đã nhầm tổn thương ung thư lưỡi với nhiệt miệng. Vì vậy, bác sĩ khuyến cáo nếu bị loét lưỡi sau 3 tuần dùng kháng sinh không khỏi cần khám chuyên khoa ngay. Để phòng bệnh ung thư lưỡi cần vệ sinh răng miệng tốt, bỏ các thói quen xấu như hút thuốc lá, nhai trầu, hạn chế tối đa uống rượu. Tầm soát với người có tiền sử gia đình ung thư khoang miệng.

Theo BS Bùi Minh Lý – Sức khỏe và Đời sống

Bệnh viêm loét miệng, nhiệt miệng là bệnh thường xảy ra ở nhiều người, nhiều lứa tuổi. Bệnh thường tự khỏi, hoặc khỏi được ít ngày rồi lại bị tái diễn đợt khác tương tự. Tuy nhiên có những trường hợp bệnh trở nặng

Bệnh viêm loét miệng thường gọi là nhiệt miệng là những tổn thương phát sinh ở vùng niêm mạc miệng và cổ họng gây đau đớn và rất khó chịu khi ăn,nói và cử động. .Đây là tình trạng bệnh lý thường gặp,theo thống kê cho thấy có khoảng 20% dân số mắc bệnh này.

1. Biểu hiện của bệnh :

Chủ yếu là xuất hiện các vết loét ở niêm mạc khoang miệng và lưỡi với kích thước to nhỏ không đều nhau, ban đầu thường viêm đỏ sau loét rộng ra và có giả mạc màu vàng bẩn bám chắc, rất đau đớn. Bệnh nặng nhẹ tùy người, rất dễ tái phát, thậm chí có trường hợp xuất hiện nhiều vết loét rải rác cả khoang miệng, kích thước rộng và dễ xuất huyết khiến cho người bệnh vô cùng khổ sở, nhất là khi ăn uống .

Một vết loét áp – tơ ở mặt trong lợi.

2. Các vết loét trong miệng dễ gây cho người bệnh đau đớn và rất khó chịu. Dưới đây là 2 thể viêm loét miệng hay gặp

– Loét aptơ niêm mạc miệng. Loét aptơ là một tổn thương loét, đau, trên nền niêm mạc di động, xảy ra ở cả trẻ em tuổi học đường và người lớn. Lứa tuổi hay gặp từ 10-19 tuổi.

– Viêm niêm mạc miệng cấp do nấm Candida (tưa lưỡi): Nấm Candida bình thường cư trú trong khoang miệng không gây bệnh, nhưng có thể sinh sôi nhanh chóng và gây bệnh khi sức đề kháng của mô mềm ở trong miệng giảm.

3. Nguyên nhân của bệnh :

Áp lực công việc và tinh thần căng thẳng khiến cho chức năng miễn dịch bị suy giảm

– Lượng hỏa hư tăng mạnh, biểu hiện là tiêu hóa không tốt, hay bị táo bón…

– Cọ xát làm tổn thương niêm mạc (ví dụ như đánh răng), bị cắn, kích thích từ bên ngoài.

– Rối loạn bài tiết bên trong, phụ nữ đang trong thời kỳ kinh nguyệt thường bị tái phát.

– Dị ứng do thực phẩm và thuốc.

– Do vi khuẩn đặc thù gây nên

-Các vết loét trong niêm mạc miệng rất lâu lành là do thường xuyên bị chìm trong nước bọt và dịch thức ăn.

4. Có thể là dấu hiệu của ung thư lưỡi

Nhiều trường hợp bị ung thư lưỡi, với biểu hiện ban đầu là lở loét ở lưỡi bị coi là nhiệt miệng. Bệnh nhân coi thường bỏ qua, đến khi bệnh nặng đi khám mới biết là ung thư lưỡi và không còn khả năng chữa trị.

Tuy nhiên ung thư lưỡi dễ nhầm với nhiệt miệng nên cần đi khám bác sĩ để chẩn đoán bệnh đúng: Nhiệt miệng diễn biến từng đợt, lở loét lành rồi lại bị đợt khác và thường mỗi lần ở một vị trí khác nhau trong miệng hoặc lưỡi. Ung thư lưỡi thường chỉ bị một vết và cố định ở một chỗ, tiến triển thầm lặng từ từ tăng dần, không có giai đoạn tự lành hoặc lui bệnh.

5. Cách chữa trị bệnh

– Một phương pháp mới được đưa ra để chữa trị chứng loét miệng này là: dùng thuốc bôi trực tiếp lên vết loét, phối hợp 4 loại thuốc: Sunfamethoxazon, trimethoprim, Serathiopeptit, hoạt chất tạo màng ngăn.

– Chế phẩm corticosteroid có chứa hydrocortisone acetonide hemisuccinate hoặc triamcinolone để kiểm soát các triệu chứng có hiệu quả trong điều trị loét nặng.

6. Phòng bệnh viêm loét miệng, nhiệt miệng.

– Nếu nguyên nhân do nấm,vi khuẩn hay thiếu vi chất hay sâu răng là thì bạn hoàn toàn có thể phòng bệnh được. Ăn nhiều rau xanh, hoa quả để bổ sung vitamin và vệ sinh răng miệng tốt là bạn có thể không mắc bệnh rồi.

– Bệnh có thể tự lành mà không cần phải điều trị. Tuy nhiên, bệnh dễ tái phát lại. Bạn cần hạn chế hút thuốc, uống rượu hoặc dùng thực phẩm quá cay, mặn, nóng… để vết loét nhanh lành.

– Bạn nên đi khám sớm tại các cơ sở y tế chuyên khoa khi mắc bệnh và không nên tự ý chữa bệnh theo kinh nghiệm hay lời mách bảo của người khác.

– Bạn có thể được chỉ định điều trị sớm bằng thuốc kháng virut ngay trong 1-2 ngày đầu bị lở thì mới có hiệu quả nếu bạn bị viêm loét miệng lưỡi do herpes. Vết loét sẽ tái phát và khó kiểm soát, nếu bạn điều trị muộn.

Các bác sĩ sẽ chỉ định điều trị bằng kháng sinh, kháng nấm trong khoảng 1 – 2 tuần nếu bạn bị nhiễm nấm và bệnh có thể sẽ dứt hẳn, không tái phát.

– Phải điều trị triệt để chứng sâu răng, bệnh mới không bị tái phát nếu nguyên nhân gây loét do ổ vi khuẩn từ răng sâu.

– Loét còn là triệu chứng ở giai đoạn sớm của ung thư vòm họng, ung thư lưỡi.Do đó, đến khám để phát hiện và điều trị sớm sẽ thuận lợi hơn rất nhiều, đồng thời tỷ lệ điều trị bảo tồn gần như là 100%.

Nếu vết loét là bóng nước do bệnh tự miễn thì những bóng nước và bị vỡ rất nhanh, nó sẽ lan toàn thân, gây lở loét, đau nhức. Bệnh được chỉ định điều trị đặc hiệu bằng các loại thuốc ức chế miễn dịch.

Tổng Hợp