Bệnh béo phì cũng là nguyên nhân gây ra một số bệnh tim mạch, tiểu đường… ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng cuộc sống của trẻ sau này.

Nguyên nhân của căn bệnh béo phì ở trẻ em là gì?

Bệnh béo phì ở trẻ em có nguyên nhân trước tiên là do yếu tố di truyền bẩm sinh, nguy cơ mắc chứng béo phì ở trẻ em tăng gấp 4 lần nếu một trong hai cha mẹ của trẻ bị béo phì và sẽ tăng gấp 8 lần nếu cả hai đều béo phì. Ban đầu căn bệnh này cũng có thể có nguồn gốc tâm lý; một em bé lúc đầu “ốm yếu” có thể được hưởng một sự bù đắp, bồi dưỡng bằng một sự ăn uống, tẩm bổ quá mức, kéo dài… coi như một sự tăng cường thể chất… có thể dẫn trẻ đến béo phì.

Một nguyên nhân rất quan trọng nữa là sự thiếu hoặc ít hoạt động thể lực, gây ra sự tồn đọng các chất sinh nhiệt lượng các bu ran (carburants) dư thừa, tích lại dưới dạng các khối mỡ. Vấn đề này thường thấy ở các trẻ em suốt ngày gắn mình vào tivi, máy vi tính… Cuối cùng là thói quen ăn uống thiếu khoa học của gia đình đóng một vai trò rất quan trọng: các bữa ăn quá thịnh soạn, quá nhiều món thịt, cá, sơn hào, hải vị… Ngoài ra, nguyên nhân ít gặp là do các căn bệnh về nội tiết như sự hoạt động không tốt của các tuyến thượng thận hoặc tuyến giáp, hội chứng di truyền về nội tiết có tên là Prader-Willi.

Béo phì ảnh hưởng tâm lý và sức khỏe của trẻ như thế nào?

Các nguy cơ do bệnh béo phì gây ra ở trẻ em tùy mức độ có thể dẫn tới những bất lợi ít nhiều nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và tương lai của trẻ.

Điều bất lợi đầu tiên thuộc về lĩnh vực tâm lý – xã hội. Trẻ quá béo sẽ chịu đựng những “cái nhìn” thiếu thiện cảm của mọi người, điều có thể đưa tới một sự khó chịu, khổ tâm sâu sắc.

Khi đến tuổi trưởng thành, các vấn đề liên quan đến sự rối loạn lipid (mỡ) sẽ xuất hiện bên cạnh những triệu chứng khác như: tăng cholesterol, mỡ máu cao (hypercholestérolémie) hoặc một sự tiết dư thừa quá mức chất insulin có thể dẫn đến tiểu đường sau này. Như vậy chứng béo phì ở trẻ em là nguồn gốc phát sinh các biến chứng nghiêm trọng ở tuổi trưởng thành: hội chứng tim mạch, bệnh tiểu đường, tăng huyết áp, rối loạn tuần hoàn não…, hô hấp, biến chứng chỉnh hình các chi dưới (complications orthpédiques)…, từ đó nhất thiết phải giảm một cách tuyệt đối, càng sớm càng tốt sự thừa cân của trẻ em.

Cách phát hiện, chữa trị và đề phòng béo phì ở trẻ em

Từ tuổi lên 2 hoặc 3 đã có thể phát hiện ra một sự tăng cân ở trẻ rồi. Tuy nhiên ở những trẻ hơi mập quá, cũng chưa đáng phải lo ngại. Cách phát hiện chính là nhờ sự theo dõi, giám sát đường cong đồ thị biểu diễn các chỉ số cơ thể (indice corporelle) của cơ thể. Chỉ số cơ thể (c.s.c.t) được đo bằng tỷ số:

C.s.c.t = cân nặng (tính bằng kg/chiều cao (tính bằng M)2.
Đồ thị ghi sự biến đổi của các chỉ số cơ thể của trẻ phải được ghi lại theo thời gian thường là 1 tháng 1 lần và có được sự theo dõi, giám sát của thầy thuốc nhi khoa hằng năm. Hơn 50% trẻ em béo phì ở tuổi lên 6, sẽ vẫn béo phì ở tuổi trưởng thành; nếu trẻ vẫn bị béo phì ở tuổi lên 10 thì có đến 70-80% số cháu sẽ vẫn rơi vào tình trạng đó khi lớn lên.

Biện pháp ngăn ngừa bệnh béo phì ở trẻ em là gì?

Để ngăn chặn chứng béo phì ở trẻ em, cần tác động lên 2 lĩnh vực: lĩnh vực ăn và uống và lĩnh vực tiêu hao vật chất (dépeuse physique).

Đối với vấn đề ăn uống, khó khăn đầu tiên của bác sĩ nhi khoa thường gặp là phải thuyết phục cha mẹ trẻ thay đổi cách nuôi dưỡng giúp trẻ giảm cân. Cha mẹ trẻ có thể tham khảo một số gợi ý sau:

– Tôn trọng một nhịp độ (rytsme) 4 bữa ăn/ngày (kể cả bữa ăn phụ, nhẹ (legouter) đầu buổi chiều, kiên quyết loại bỏ thói quen ăn vặt (gugnotage) quà, bánh kẹo…

– Tăng cường ăn rau quả, lý tưởng nhất là 5 trái cây, rau/ngày.

– Hạn chế các món ăn giàu protein (đạm) như thịt, cá, trứng… chỉ 1 lần/ngày.

– Thay thế những loại bánh kem, bánh quy, bánh ngọt, gatô bằng bánh mì trắng, các loại bánh mì làm bằng bột gạo lức (pain complet), tránh các loại bánh xốp (có nhiều ruột) có đường, sữa, chất béo (pain de mie)…

– Hạn chế sự tiêu thụ các loại phomat khô, chỉ nên dùng 1 lát/ngày và ưu tiên cho các loại sữa chua (yaourts) ở các bữa ăn khác.
– Không nên bỏ các chất tinh bột (féculents): cơm, bột gạo, bánh mì, khoai tây… cần có ở các bữa ăn để trẻ khỏi ăn vặt kẹo, bánh ngọt…

Điều quan trọng cần chú ý là làm sao đáp ứng được nhu cầu dinh dưỡng hợp lý và cần thiết của trẻ ở các lứa tuổi trong khẩu phần ăn hàng ngày. Ở tuổi lên 1, khẩu phần chất protein (đạm) của trẻ chỉ khoảng 30g/ngày, đến 4-5 tuổi là 50g/ngày, đến năm 12 tuổi là 100-120g/ngày.

Về hoạt động thể chất, phải cho trẻ tiến hành các hoạt động hàng ngày: tập thể dục, leo cầu thang bộ, đi bộ tới trường, tham gia tối đa các hoạt động dã ngoại (cắm trại, leo núi, bơi lội…), hoạt động thể lực, chân tay tối thiểu 1 tiếng/ngày.

Theo Sức khỏe & Đời sống

Khi việc cung cấp năng lượng vượt hơn mức tiêu hao thì lượng calorie dư sẽ chuyển thành mỡ và tích trữ trong cơ thể. Từ đây bắt đầu xảy ra sai lầm nối tiếp sai lầm. Những sai lầm đó thường là:

– Để muộn: Nếu mỗi ngày chỉ cần dư ra 50 kcal (khoảng bằng lượng calorie của một trái chuối hay 1/4 chén cơm) liên tục trong vòng 1-2 tuần thì bạn sẽ tăng thêm 0,5 kg. Do đó, bạn phải quan tâm ngay khi tăng cân không cần thiết đều đều mỗi tháng 1- 2 kg, trong 3 tháng liên tiếp. Quan tâm và phải can thiệp ngay để nếu không thể trở lại trọng lượng lý tưởng thì ít nhất cũng không tăng cân thêm. Khi vừa mới dư mỡ trong một thời gian ngắn thì việc làm tan lớp mỡ này sẽ dễ dàng hơn nhiều so với lớp mỡ đã tạo lâu ngày. Các tế bào mỡ khi đã bị xơ hóa thì không thể nào làm giảm bề dày của nó được.

Lớp mỡ tích tụ quá dày

– Buông xuôi: Không có ý chí chiến thắng bản thân, không chống lại nổi những cám dỗ của thức ăn hoặc ngại khó, lười biếng tập thể dục… là nguyên nhân chính gây ra béo phì. Ngay khi nhận ra điều đó, hãy hành động để dừng tốc độ tích mỡ thêm và chỉ cần đứng cân đã là thành công đầu tiên mà bạn đạt được.

– Sai lầm trong giảm ăn và tập luyện: Nhịn đói không phải là cách hiệu quả để giảm lượng ăn vào. Khi đói quá, cơ thể sẽ kích thích làm bạn ăn nhiều hơn số lượng đã nhịn. Chúng ta thường nhịn ăn buổi sáng, trưa ăn qua loa để tối về đói quá đành làm một bữa thịnh soạn. Hậu quả là tăng cân chứ không giảm. Vì vậy, hãy ăn lai rai, đừng để đói quá nhưng phải chọn món ăn nào no mà không nhiều năng lượng (trái cây ít ngọt, sữa tươi không đường không béo, chén canh rau, dĩa rau luộc, khoai củ, củ sắn…) và phải ăn tối trước 19 giờ. Tập thể dục 3 buổi/tuần thường làm cho bạn khỏe hơn, đói hơn và ăn ngon hơn chứ khó giảm cân. Phải tập mỗi ngày, tập toát mồ hôi kéo dài trên 30 phút mới tiêu thụ được một ít năng lượng.

Ăn nhiều chất xơ là một trong những biện pháp giảm cân

– Nôn nóng giảm cân: Các bệnh nhân đến phòng khám béo phì đều mong giảm cân ngay trong thời gian ngắn. Điều đó không khoa học vì sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như làn da. Sụt cân nhiều và nhanh làm giảm sức đề kháng cơ thể nên sẽ dễ bị cảm cúm, mệt mỏi, uể oải. Làn da vốn dĩ bị căng dãn quá mức đột ngột không còn lớp mỡ lót sẽ đùn lại, nhăn nheo thay vì co lại từ từ cùng với lượng mỡ giảm dần.

– Dùng các phương pháp sai lầm: Tắm ốm, xông hơi, quấn nóng… sẽ giúp sụt cân nhanh, có thể làm mất 1-3 kg chỉ trong vòng 20-60 phút nhưng đó là mất nước chứ lớp mỡ chẳng giảm và cân nặng sẽ trở lại ngay. Massage bụng giúp làm mềm lớp mỡ dưới da chứ chẳng tan mỡ được, nếu tan được chắc mỡ cũng vào máu, tức là vẫn ở trong cơ thể. Vì vậy, chỉ có kiên trì tập luyện và tuân thủ chế độ ăn kiêng trong một thời gian dài thì mới là cách giảm cân hiệu quả và an toàn. Lượng mỡ tích lũy càng dày thì thời gian tiêu mỡ càng lâu, cũng chỉ nên giảm tối đa 0,5-1 kg/tuần.

Theo NLĐ

Dù không tồn tại loại thực phẩm nào khiến bạn sụt cân ngay nhưng bạn có thể ưu ái 4 loại rau xanh dưới đây:

Đỗ que

Từ đỗ que, bạn có thể chế biến ra nhiều món ăn đơn giản, dễ làm và ngon miệng. Hơn thế, đây còn là loại rau “giữ dáng” rất tuyệt. Năng lượng do đỗ que mang lại rất ít (25 calo trong 100g). Quả đậu còn rất giàu vitamin C (9mg trong 100g). Ngoài ra, trong thành phần đỗ que còn có beta-caroten, vitamin A và muối khoáng.

Rau xà lách

Rau xà lách (rau diếp xoăn) rất thích hợp cho việc giảm cân. 100g rau chỉ chứa 11 calo và 0,4g gluxit. Dù chứa rất ít vitamin C nhưng rau xà lách lại cung cấp nhiều chất xơ (100g rau cung cấp tới 3g chất xơ). Thành phần rau còn chứa nhiều nước.

Với rau xà lách, bạn có thể ăn sống, ăn tái hoặc nấu chín.

Cà tím

Thành phần dinh dưỡng có trong 100g cà tím như sau: nước chiếm 92%, đạm 1,3%, chất béo 0,2%, đường 0,5%, cùng các chất khoáng như lân, magiê, kali, canxi, sắt… cùng các vitamin như caroten (tiền vitamin A), vitamin B1, vitamin B2, vitamin C, vitamin PP…. Vì thế, cà tím rất giàu dinh dưỡng mà lại mang tới ít calo (19 calo trong 100g cà).

Ngoài tác dụng khử chất béo rất tốt, cà tím còn có khả năng chống cholesterol ứ đọng, chống ung thư dạ dày…

Bí đao

Bí đao còn được gọi là bí xanh, bí phấn hay đông qua. Các món ăn nấu từ bí đao không những ngon, bổ dưỡng mà còn có tác dụng giảm béo an toàn và hiệu quả (100g bí chỉ có 10calo). Tuy nhiên, do dược tính của bí đao hoà hoãn nên khi sử dụng làm thuốc giảm béo cần ăn lâu ngày mới đạt được hiệu quả tốt. Mặt khác bí đao mát nên rất thích hợp dùng trong những ngày hè giúp thanh nhiệt, lưu thông khí huyết.

Có thể chế biến bí đao thành các món như canh bí, bí luộc, bí xào hoặc ép bí lấy nước uống.

Theo dan tri

Rutin – chất chiết xuất từ hành tây – có tác dụng đốt cháy chất béo, giảm huyết áp, cân bằng hàm lượng đường trong máu, cải thiện tổn hại ở gan.

Ăn một củ hành tây mỗi ngày có thể giúp chống béo phì, ngừa tiểu đường và giảm huyết áp. Theo báo Courier-Mail (Úc), các nhà khoa học thuộc Đại học Nam Queensland ở nước này rút ra kết luận trên sau khi nghiên cứu ở loài chuột.

Ảnh: M.N

Nhóm nghiên cứu nhận thấy, rutin – chất chiết xuất từ hành tây – có tác dụng đốt cháy chất béo ở chuột, giảm huyết áp, cân bằng hàm lượng đường trong máu, đồng thời cải thiện các tổn hại ở gan. Rutin còn có ở táo, trà…

Theo Thanh niên

Một nghiên cứu mới đây của Australia đăng trên Australian Health Review cho thấy những người bị béo phì mắc nhiều vấn đề về sức khỏe tinh thần hơn.
Nghiên cứu do Viện Nghiên cứu Y học và Khoa học Xã hội của Đại học Trung Queensland thực hiện. Các nhà nghiên cứu đã thu thập các dữ liệu về sức khỏe thể chất và tinh thần của hơn 1.200 người tình nguyện ở vùng Queensland của Australia.

Kết quả nghiên cứu cho các đối tượng bị béo phì tuổi từ 45 đến 54 có nhiều khả năng phát triển các vấn đề về cảm xúc do ảnh hưởng từ công việc và các hoạt động xã hội so với những người khỏe mạnh thừa cân khác.

Các đối tượng này cũng ít có khả năng kiểm soát các cơn giận giữ từ trước khi nghiên cứu này được thực hiện mặc dù vẫn chưa xác định rõ ràng rằng béo phì là nguyên nhân hay kết quả của các vấn đề về sức khỏe tinh thần của họ.

Người phát ngôn của Hiệp hội Chuyên gia về dinh dưỡng Australia (DAA), Lisa Renn phát biểu với báo chí nước này rằng, điều này giống như suy luận trứng có trước hay gà có trước.

Nếu một người béo phì sắp có các vấn đề về sức khỏe thể chất, và thể chất yếu có thể dẫn đến các vấn đề hình ảnh bẳn thân trong con mắt người khác, làm gia tăng lo lắng và chán nản.

Ngược lại những người đang lo lắng và chán nản, lại giảm khả năng tập trung vào sức khỏe, ăn uống khỏe mạnh và luyện tập thể dục, dẫn đến béo phì. Trong trường hợp này vấn đề về sức khỏe tinh thần có trước.

Chuyên gia Renn cho biết nhiều người béo phì cũng có thể phải trải qua một vòng tuần hoàn khi bệnh béo phì gây ra lo lắng và dẫn đến lối sống không khỏe mạnh ngày càng tăng.

Như vậy, con người nên chọn một lối sống lành mạnh, ăn uống tốt hơn và tập tuyện nhiều hơn vì cuộc sống của chính mình và người thân.

Theo Xã Luận