Ở phương Tây, nơi 1/4 dân số chết vì bệnh tim mạch, nói bao nhiêu cũng chưa đủ về tầm quan trọng của việc giữ cho trái tim làm tốt công việc của mình. Đáng buồn thay, dấu hiệu đầu tiên để nhiều người biết trái tim của mình có điều không ổn lại là cơn đau tim.

Mặc dù bạn không thể nhìn thấy trái tim mình đập trong ngực – nếu không có công nghệ hình ảnh chuyên khoa _ song ít nhất vẫn có những dấu hiệu bên ngoài chỉ ra nếu có điều gì không ổn, trước khi bạn bị một ‘tai biến tim mạch” làm thay đổi cuộc sống.

1. Nếp hằn trên dái tai

Một trong những chỉ báo bên ngoài như vậy là nếp hằn chéo trên dái tai – được gọi là dấu Frank, theo tên của Sanders Frank, một bác sĩ người Mỹ đã mô tả dấu hiệu này lần đầu tiên. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng có mối liên quan giữa nếp hằn nhìn thấy trên dái tai và tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, một căn bệnh khiến các mảng bám tích tụ bên trong động mạch.

Hơn 40 nghiên cứu đã chứng minh mối liên hệ giữa đặc điểm này của tai và tăng nguy cơ xơ vữa động mạch. Chưa rõ nguyên nhân của mối liên quan này là gì, nhưng một số người cho rằng nó có chung nguồn gốc phôi thai. Gần đây nhất, người ta cũng thấy rằng những nếp hằn này liên quan đến bệnh mạch máu não – bệnh của các mạch máu trong não.

2. Nốt u mỡ

Một chỉ báo bên ngoài khác của các vấn đề về tim là những nốt u mỡ màu vàng – trên lâm sàng gọi là “xanthomas” (u vàng) – có thể xuất hiện ở khuỷu tay, đầu gối, mông hoặc mí mắt. Bản thân những nốt này là vô hại, nhưng chúng có thể là dấu hiệu của những vấn đề lớn hơn.

U vàng hay gặp nhất ở những người bị một căn bệnh di truyền gọi là tăng cholesterol máu gia đình. Những người bị tình trạng này có mức cholesterol HDL đặc biệt cao – gọi là “cholesterol xấu”. Mức cholesterol này cao đến nỗi chúng lắng đọng trong da. Thật không may là những lắng đọng mỡ này cũng xảy ra trong các động mạch cung cấp máu cho tim.

Cơ chế khiến mỡ lắng đọng trong các mô đã được tìm hiểu và nó giữ một vị trí mang tính biểu tượng trong y học vì đưa đến sự phát triển của một nhóm thuốc bom tấn làm giảm cholesterol: nhóm statin.

3. Ngón tay dùi trống

Một hiện tượng gọi là ngón tay dùi trống cũng có thể là dấu hiệu cho thấy mọi chuyện không tốt với tim của bạn. Đầu ngón tay bị thay đổi hình dạng, trở nên dày hơn và to hơn, do mô sinh ra nhiều hơn. Sự thay đổi thường không đau và xảy ra trên cả hai bàn tay.

Lý do của sự thay đổi này cho thấy những vấn đề về tim vì máu giàu ôxy không đến được các ngón tay một cách phù hợp và do đó các tế bào tạo ra một “yếu tố” thúc đẩy tăng trưởng để cố gắng khắc phục vấn đề.

Ngón tay dùi trống là triệu chứng y học được biết đến lâu đời nhất. Nó lần đầu tiên được Hippocrates mô tả từ thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên. Đây là lý do tại sao ngón tay dùi trống đôi khi được gọi là ngón tay Hippocrates.

4. Vòng tròn xung quanh mống mắt

Mỡ lắng đọng cũng có thể được nhìn thấy trong mắt, dưới dạng một vòng tròn màu xám xung quanh bên ngoài mống mắt (phần lòng đen của mắt). Dấu hiệu này được gọi là “arcus senilis” (cung già), bắt đầu ở phía trên và dưới của mống mắt trước khi tiến triển để tạo thành một vòng tròn hoàn chỉnh. Nó không ảnh hưởng đến thị lực.

Khoảng 45% số người trên 40 tuổi có quầng mỡ này xung quanh mống mắt, tăng lên khoảng 70% ở người trên 60 tuổi. Sự hiện diện của vòng mỡ này được chứng minh là có liên quan đến một số yếu tố nguy cơ bệnh tim mạch vành.

5. Bệnh nha chu và rụng răng

Tình trạng sức khỏe răng miệng cũng có thể là một yếu tố dự báo tình trạng sức khỏe tim mạch. Miệng chúng ta chứa đầy vi khuẩn, cả tốt và xấu. Vi khuẩn “xấu” có thể xâm nhập vào máu từ miệng và gây viêm trong mạch máu, có thể dẫn đến bệnh tim mạch.

Các nghiên cứu đã chứng minh rằng mất răng và viêm nướu răng (viêm nha chu) là dấu hiệu của bệnh tim.

6. Môi xanh tím

Một chỉ báo sức khỏe khác từ miệng là màu môi. Môi thường có màu đỏ, nhưng chúng có thể có màu xanh tím ở những người có vấn đề về tim, do hệ tim mạch không cung cấp đủ máu giàu ôxy cho các mô.

Tất nhiên, môi bạn cũng có thể tím xanh nếu bị cực kỳ lạnh hoặc ở vùng núi cao. Trong trường hợp này, môi màu xanh chỉ là do thiếu oxy tạm thời và sẽ giải quyết khá nhanh.

Trong thực tế, năm triệu chứng khác – được đề cập ở trên – cũng có thể có một nguyên nhân lành tính. Nhưng nếu lo lắng hoặc nghi ngờ, bạn nên liên hệ với bác sĩ để có ý kiến ​​chuyên gia.

Bệnh tim là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu, nhưng điều nguy hiểm là nhiều người lại không hề nhận biết được dấu hiệu bệnh.

Suzanne Steinbaum – Giám đốc chăm sóc sức khoẻ tim của phụ nữ tại bệnh viện Lenox Hill ở New York City cho biết: “Suy tim xảy ra khi các cơ của tim chết hoặc yếu đi. Khi chức năng tim suy yếu, máu không được tuần hoàn dễ dàng, gây ra một loạt các triệu chứng, từ hơi thở ngắn đến mắt cá chân sưng lên, biểu hiện sắc mặt mệt mỏi”.

Các chuyên gia đã đưa ra nhận định về tình trạng, bao gồm các triệu chứng, các yếu tố nguy cơ chính, và cách thay đổi lối sống để giảm nguy cơ bị suy tim.

Có nhiều loại suy tim

Suy tim có thể ảnh hưởng đến tâm thất trái, tâm thất phải, hoặc cả hai. Hình thức thông thường nhất là suy tim tâm thu, khi chức năng của cơ tim giảm đi, và kết quả là máu không phân bố khắp cơ thể.

Một dạng suy tim khác, được gọi là suy tim tâm trương, xảy ra khi trái tim bị suy nhược và không thể bổ sung đầy đủ máu do các bệnh tim mạch khiến cơ tim trở nên dày và cứng, làm buồng tim khó giãn rộng để nhận đủ máu..

Biykem Bozkurt – Giáo sư về tim mạch tại Đại học Y Baylor, Houston, Texas, cho biết: “Suy tim tâm trương thường gặp ở những bệnh nhân cao tuổi mắc bệnh cao huyết áp và đái đường, đặc biệt là ở phụ nữ lớn tuổi”.

Xác định các triệu chứng không dễ dàng

Xác định liệu một số triệu chứng bạn đang trải qua thực sự có liên quan đến sức khoẻ của trái tim hay không là một thách thức.

Tuy nhiên, khi trái tim không thể đáp ứng được nhu cầu của cơ thể, các triệu chứng điển hình bao gồm thở ngắn, sưng tấy (chân, mắt cá chân, ho), ho kinh niên, mệt mỏi, ăn kém, hoặc nhịp tim tăng nhanh.

Ví dụ: Vì trái tim suy yếu không thể theo kịp lưu lượng, chất lỏng bắt đầu xâm nhập vào phổi, gây ra tình trạng khó thở .

Đối với lý do tại sao bạn có thể cảm thấy không đói hơn bình thường? Khi ít máu được đưa vào hệ thống tiêu hóa, sự thèm ăn của bạn bị mất đi, làm cho bạn ăn ít đi và không có cảm giác muốn ăn.

Chẩn đoán chủ yếu dựa vào triệu chứng

Theo Hiệp hội Tim Mạch Hoa Kỳ, những triệu chứng này thường không được chú ý, nhưng nếu bạn liên tục đối mặt với các triệu chứng đó, bạn nên tham khảo ý kiến ​​bác sĩ để phòng tránh các vấn đề về tim mạch.

Tiến sĩ Steinbaum giải thích: “Chứng suy tim được chẩn đoán tốt nhất qua các triệu chứng. Nếu ai đó thở hổn hển, không thể đi bộ xuống phố thì nên gặp bác sĩ để kiểm tra tim để đảm bảo rằng nó không có tín hiệu gì nghiêm trọng hơn”.

Hoạt động

Bạn nên bắt đầu tập thể dục thường xuyên nếu bạn có nguy cơ bị bệnh tim. Hoạt động thể dục thể thao giúp ngăn ngừa tăng cân (giảm cơ hội phát triển các yếu tố nguy cơ suy tim, như tiểu đường và béo phì), và giữ cho động mạch của bạn khỏe mạnh, kiểm soát huyết áp và mức cholesterol.

Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến cáo nên hoạt động thể lực cường độ vừa phải ít nhất hai tiếng rưỡi mỗi tuần.

Không hút thuốc

Tiến sĩ Steinbaum cho biết nhiều loại bệnh tim (như suy tim, đau tim và bệnh động mạch vành) đều có thể ngăn ngừa được. Các yếu tố về lối sống đóng một vai trò rất lớn trong việc làm giảm nguy cơ của những rối loạn tim mạch này.

Hút thuốc đứng đầu danh sách những thói quen cần bỏ.

Tiến sĩ Steinbaum nói: “Mỗi lần ai đó hít phải từ thuốc lá, chúng có khả năng rách lớp mỡ của các động mạch, gọi là nội nhũ. Vì lớp lót này bị mòn, nguy cơ mắc bệnh động mạch vành cũng như nhồi máu cơ tim và suy tim tăng lên. Ngừng hút thuốc là điều dễ ngăn ngừa nhất mà mỗi người có thể làm được”.

Tránh xa thức ăn mặn

Tiêu thụ quá nhiều natri làm cho cơ thể giữ được nhiều nước hơn (đó là lý do tại sao thức ăn có mặn có thể làm bạn cảm thấy cơ thể như sưng lên).

Vậy tại sao điều này quan trọng đối với suy tim? Tiến sĩ Bozkurt giải thích: “Sự dư thừa chất lỏng có thể làm giãn các buồng tim và có thể góp phần làm suy giảm cơ học bơm của tim ở những bệnh nhân bị suy tim.

Hãy thử sử dụng các chất tăng cường hương vị khác mà sẽ không làm tăng natri của bạn, chẳng hạn như rau mùi tây, húng quế và gừng”.

Chọn lựa chế độ ăn uống lành mạnh cho tim

Tiến sĩ Bozkurt nói: “Một chế độ ăn uống cân bằng là rất quan trọng đối với bệnh nhân bị suy tim. Cũng như các dạng bệnh tim mạch khác, hãy đảm bảo nạp thức ăn của bạn với nhiều thức ăn có lợi cho tim.

Một số lựa chọn tốt nhất: cá hồi (nó chứa nhiều axit béo omega-3), bơ (chất béo lành mạnh khác), bột yến mạch (đó là một nguồn chất xơ hoà tan tốt, có thể giúp giảm cholesterol), các loại hạt (nhiều chất xơ) và nhiều sản phẩm tươi, chẳng hạn như quả việt quất, trái cây có múi và cà chua”.

Điều trị thích hợp

Nếu bạn đã được chẩn đoán bị suy tim, hãy biết rằng có nhiều cách điều trị để điều trị tình trạng này.

Tiến sĩ Bozkurt cho biết: “Những chiến lược điều trị này cải thiện sự sống còn và giảm tỷ lệ nhập viện ở những bệnh nhân suy tim có triệu chứng suy tim sung huyết”.

Trong trường hợp nghiêm trọng hơn, bệnh nhân suy tim có thể xem xét cấy ghép tim hoặc các thiết bị hỗ trợ thất trái.

Tiến sĩ Steinbaum nói: “Biện pháp này là cần thiết nếu thuốc men và lối sống thay đổi thực sự không hiệu quả.

Học tập lối sống lành mạnh xung quanh

Điểm mấu chốt nào để có trái tim khỏe mạnh? Tiến sĩ Steinbaum nhấn mạnh: “Hãy ăn uống khoa học và vận động, thậm chí chỉ cần đi bộ 10.000 bước mỗi ngày, là một phần rất quan trọng trong việc giữ sức khỏe và ngăn ngừa suy tim”.

Trái tim là cơ quan quan trọng nhất trong cơ thể. Một số thói quen phổ biến lại gây tổn thương trái tim một cách không ngờ.

Ngồi hàng giờ trước tivi: Ngay cả khi bạn tập thể dục đều đặn, nhưng khi ngồi hàng giờ trước màn hình tivi có thể gây nguy cơ bị đau tim và đột quỵ. Nguyên nhân là do sự thiếu vận động thời gian dài làm ảnh hưởng tiêu cực đến mức độ mỡ và đường trong máu. Hãy đứng dậy và di chuyển ít nhất 15 phút một lần.

Ngủ ngáy: Thói quen ngủ đêm gây phiền nhiễu này có thể là dấu hiệu của chứng ngưng thở khi ngủ, có liên quan đến huyết áp cao, loạn nhịp tim, đột quỵ và suy tim. Bạn nên đi khám tại chuyên khoa tai mũi họng hoặc tim mạch để hỏi ý kiến bác sĩ và kiểm tra chứng ngưng thở khi ngủ để có biện pháp điều trị giúp bạn nghỉ ngơi tốt hơn.

Không dùng chỉ nha khoa: Khoa học đã chứng minh rằng bệnh nướu răng và bệnh tim có liên quan chặt chẽ với nhau, đặc biệt là các trường hợp bệnh nướu răng gây mất răng. Nguyên nhân là vi khuẩn gây bệnh nướu răng có thể xâm nhập vào máu và gây cục máu đông ở động mạch chủ. Điều này dẫn đến nguy cơ bị nhồi máu cơ tim ở những người bị bệnh nướu gây mất răng cao hơn so với những người không bị bệnh răng. Bạn nên vệ sinh răng miệng thường xuyên bằng chỉ nha khoa và kiểm tra với nha sĩ định kỳ.

Không ăn trái cây và rau: Trái cây và rau là thực phẩm rất tốt cho sức khỏe tim mạch. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh những người ăn hơn 5 bữa trái cây và rau mỗi ngày có nguy cơ mắc bệnh tim và đột quỵ thấp hơn khoảng 20% so với những người ăn ít hơn 3 bữa mỗi ngày. Hãy thêm rau và trái cây vào tất cả các bữa ăn chính và ăn vặt của bạn. Bên cạnh đó, cách chế biến thành các món salad yêu thích cũng giúp bạn ăn được nhiều rau hơn.

Uống nhiều rượu: Bạn đã từng nghe uống rượu vừa phải có thể tốt cho sức khỏe tim mạch nhưng khi uống quá nhiều lại có mối liên quan mật thiết đến nguy cơ cao huyết áp, mỡ máu cao và suy tim. Phụ nữ không uống nhiều hơn một ly mỗi ngày, và nam giới không quá hai ly một ngày. Cụ thể, đối với bia, một cốc tương đương 355 ml, một ly rượu thường là 148 ml, rượu mạnh là 45 ml.