Với những người sống ở nông thôn hay từng sinh ra và lớn lên ở miền quê, có lẽ không ai lại không biết đến cây tía tô. Nhưng hầu hết chúng ta đều chỉ biết tía tô được sử dụng như một loại rau gia vị. Với nhiều món canh nấu như ngó khoai, nấu cháo… bạn vẫn thường cho tía tô vào để ăn. Chúng làm món ăn thêm thơm ngon, hấp dẫn với hương vị đặc trưng. Nhưng không chỉ có vậy, tía tô còn là một loại thuốc chữa bệnh được Đông y ghi nhận.

Tía tô còn là một loại thuốc chữa bệnh được Đông y ghi nhận.

Lương y Vũ Quốc Trung (Phòng Chẩn trị Y học cổ truyền) cho biết, tía tô trong Đông y còn có tên gọi khác là tô diệp, tử tô, tô ngạnh. Tía tô có tác dụng trị cảm mạo, sốt, ho. Cành của cây tía tô là một trong những vị thuốc có tác dụng an thai. Phụ nữ bị cảm khi uống nước tía tô sẽ nhanh lành bệnh.

Theo cựu đại tá, lương y đa khoa Bùi Hồng Minh (Phó Chủ tịch Hội Đông y Ba Đình, Hà Nội), trong Đông y, tía tô có tính ấm, vị cay, vào 3 kinh phế – tâm – tỳ, không độc. Lương y Bùi Hồng Minh ghi nhận, lá tía tô là rau thơm gia vị rất phổ biến đồng thời là vị thuốc rất hay dùng, để trừ cảm mạo. Hạt làm trà uống và thuốc hạ khí, cành làm thuốc an thai.

Nghiên cứu của y học hiện đại cho thấy, tía tô có giá trị dinh dưỡng cao, giàu vitamin A, C, giàu hàm lượng Ca, Fe, và P, loại cây tía tô không những có thể dùng để chế biến các món ăn ngon miệng mà có tính năng chữa bệnh khá cao.

Tía tô có giá trị dinh dưỡng cao, giàu vitamin A, C, giàu hàm lượng Ca, Fe, và P.

Vào những ngày miền Bắc trở nên rét đậm rét hại như hiện nay, tía tô nên có sẵn trong nhà để trị những chứng bệnh thường gặp như cảm lạnh, phát sốt, nhức đầu, đau mình ê ẩm, người không ra mồ hôi, bí bách khó chịu…

Trước tình trạng kháng kháng sinh như hiện nay, tía tô xứng đáng là vị thuốc không thể thiếu giúp ngăn chặn nhiều chứng bệnh thường gặp, đặc biệt là những chứng bệnh thường gặp vào mùa đông. Không chỉ có vậy, lá tía tô cũng có thể chữa trị những vấn đề về da, giúp làm đẹp da hiệu quả, là giải pháp dưỡng da ngay tại nhà an toàn, kết quả lâu dài.

Tía tô được sử dụng làm thuốc trong Đông y như thế nào?

Theo lương y Bùi Hồng Minh, bạn hoàn toàn có thể sử dụng tía tô để chữa bệnh thay vì uống thuốc tây, tránh lạm dụng kháng sinh cực hiệu quả. Một số bài thuốc chữa bệnh từ tía tô được Đông y ghi nhận là:

Bạn hoàn toàn có thể sử dụng tía tô để chữa bệnh thay vì uống thuốc tây, tránh lạm dụng kháng sinh cực hiệu quả.

– Chữa cảm lạnh: Một nắm lá tía tô nấu với nước uống hoặc dùng lá tía tô với kinh giới, hương nhu, lá xả, lá tre nấu với nước để xông.

– Chữa cảm sốt, nhức đầu, ngạt mũi: Hạt tía tô 120g, vỏ quít 8g, cam thảo nam 10g, gừng tươi 3 lát sắc với nước uống nóng 1 lần 1 ngày.

– Toát mồ hôi, giúp nhẹ người, đỡ mệt mỏi: Nấu cháo gạo tẻ cho ra bát, trộn lá tía tô non thái chỉ. Ăn nóng, để mồ hôi toát ra. Đây cũng là cách chữa cảm mạo, cảm lạnh cực hiệu quả và rất phổ biến.

– Ngộ độc thức ăn: Đau bụng đi ngoài, nôn mửa do ăn các loại thức ăn như cua cá: Sử dụng lá tía tô đủ dùng giã lấy nước cốt để uống. Đối với người xuất hiện ngứa nổi mẩn (dị ứng) thì lấy bã đã sắc hoặc lá tươi xoa xát.

Khi mang thai, không nên dùng nước lá hay cành tía tô uống hàng ngày thay nước.

– Viêm họng, răng, miệng: Dùng lá tía tô sắc nước súc miệng, ngậm và uống.

– Chữa đau bụng, đầy chướng: Giã lá tía tô lấy một bát nước, hòa một chút muối cho uống một lần.

– Chữa các chứng chảy máu do ho, nôn, tiêu chảy: Lấy nhiều lá tía tô cho vào nồi đun gạn bỏ bã, cô đặc thành cao.

– Chữa ngứa da, mề đay, mẩn ngứa vào mùa lạnh, làm đẹp da, giúp da mịn sáng hơn: Dùng lá tía tô giã lá, lọc lấy nước để tắm hoặc lau chỗ ngứa.

Dùng lá tía tô giã lá, lọc lấy nước để tắm hoặc lau chỗ ngứa sẽ giúp chữa bệnh hiệu quả.

Lưu ý: Khi mang thai, không nên dùng nước lá hay cành tía tô uống hàng ngày thay nước. Vì tía tô có tính ấm, dùng thường xuyên và nhiều sẽ không tốt cho sức khỏe, bà bầu có nguy cơ bị tăng huyết áp. Tía tô là một vị thuốc, khi không có bệnh chỉ nên dùng như một gia vị. Ngoài ra, lá tía tô dù để ăn hay làm thuốc cũng cần đảm bảo thật sạch vì loại lá này có mặt phủ lông, khó sạch nếu không rửa kỹ, dễ bị nhiễm khuẩn, nhiễm sán… Tốt nhất nên ăn lá tía tô mà nhà trồng được để đảm bảo an toàn hơn cho sức khỏe.

Hiện đang là thời điểm giao mùa, thời tiết thay đổi, mọi người thường di chuyển đến nhiều vùng có nhiệt độ, khí hậu khác nhau làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lây nhiễm qua đường hô hấp.

Theo bác sĩ Nguyễn Viết Hậu, Phó Trưởng khoa Cấp cứu Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, các triệu chứng của bệnh cảm và cúm rất giống nhau. Cúm do các chủng virus cúm gây ra, thường để lại những tổn thương đường hô hấp trên và có thể gây viêm phế quản cấp, thậm chí viêm phổi nặng, đe dọa tính mạng. Trong khi cảm cũng do các virus gây ra nhưng chỉ khu trú tổn thương đường hô hấp trên, rất hiếm gây các tình trạng nặng đe dọa tính mạng và thường tự khỏi trong một tuần.

Các triệu chứng của cảm thường bắt đầu bằng đau rát vùng cổ họng, chảy nước mũi, hắt xì hơi, chảy nước mắt, kèm ho, thường sốt rất nhẹ, không quá 38 độ C, trong khi trẻ nhỏ thường có khuynh hướng sốt cao. Các triệu chứng này thông thường mất đi sau 3 ngày, những trường hợp kéo dài hơn có thể bội nhiễm vi trùng hay một bệnh lý khác đặt biệt nếu kéo dài hơn 7 ngày.

Đôi khi các triệu chứng này bị nhầm lẫn với viêm xoang, viêm mũi dị ứng, nhưng nếu chú ý cũng dễ phân biệt là do tính chất cấp tính của bệnh cảm, triệu chứng thuyên giảm nhanh chóng trong khi viêm xoang và viêm mũi dị ứng là các bệnh mãn tính kéo dài, không dễ thuyên giảm hay dứt hẳn trong vài tuần.

Triệu chứng cúm tương tự như cảm nhưng trầm trọng hơn rất nhiều và diễn biến rất nhanh, đi kèm sốt là tình trạng đau đầu, đau mỏi cơ toàn thân, các virus cúm liên quan đến nguồn gốc gia cầm còn có triệu chứng nôn ói và tiêu chảy nhiều lần, đau đầu dữ dội… Cúm có thể dẫn đến tử vong nếu điều trị không đúng cách.

Đôi lúc triệu chứng bệnh cảm và cúm dễ nhầm lẫn, bản thân người bệnh không cần phân biệt nhưng nếu có các dấu hiệu bệnh thì nên nhanh chóng đến các cơ sở y tế như bệnh kéo dài hơn 1 tuần, sốt cao khó hạ hay sốt kéo dài quá 3 ngày liên tục, đau rát vùng hầu họng không thể nuốt thức ăn, ho kéo dài quá 2 tuần dù các triệu chứng khác đã dứt hẳn, triệu chứng đau đầu, mỏi cơ rất trầm trọng, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

Đối với bệnh cảm, tác nhân gây bệnh là virus nên có thể tự khỏi không cần sử dụng kháng sinh, nhưng sau đó nếu bội nhiễm vi trùng sẽ gây tình trạng nhiễm trùng hô hấp, sốt cao đôi khi cần nhập viện điều trị. Còn đối với virus cúm cũng có thể tự khỏi nhưng có thể gây suy hô hấp cấp do viêm phổi nặng, đe dọa tính mạng.

Chính vì vậy, người dân cần chú ý các triệu chứng sau ở người lớn để cấp cứu kịp thời khi đang bị cảm hay cúm như đau ngực trầm trọng, đau đầu dữ dội, khó thở, chóng mặt, lú lẫn, nôn ói liên tục. Trong khi đó, ở trẻ em, ngoài các triệu chứng trên nếu có thêm các dấu hiệu sau cũng cần can thiệp cấp cứu kịp thời như thở nhanh hay khó thở, màu sắc da tím tái, không thể uống hay bú được, kích động hay ủ rũ hơn thường ngày, các triệu chứng có cải thiện đột nhiên trầm trọng hơn nhanh chóng, có kèm phát ban.
Cách tốt nhất để phòng ngừa cảm, cúm là nên vệ sinh tay thường xuyên bằng các dung dịch sát khuẩn hay xà phòng, tăng cường tập thể dục, ăn uống điều độ, nhiều rau xanh, trái cây giúp tăng cường sức đề kháng.

Thậm chí, nếu bạn thử dùng nước ép củ hành bôi vào vùng bị rụng tóc sẽ thấy ngay rằng nó còn có thể trị rụng tóc; nếu đau răng thì hãy thử nhai một mẩu nhỏ củ hành trong 3 phút. Việc nhai củ hành đã được chứng minh là làm hạn chế cả sâu răng vì những chất trong củ này có tác dụng tiêu diệt các loại vi khuẩn gây sâu răng. Lưu ý là sau khi nhai củ hành thì miệng sẽ có mùi không mấy dễ chịu nên hãy nhai vài mẩu đinh hương hoặc ít lá húng bạc hà để khử mùi.

Dịch ép nước củ hành còn có thể giúp giảm ho. Uống dịch ép củ hành 3 giờ/lần (mỗi lần khoảng 3/4 chén) sẽ cải thiện bệnh ho một cách đáng kể. Dịch ép củ hành cũng giúp tạo giấc ngủ cho những người bị mất ngủ, thanh lọc máu… Một chén nước ép củ hành pha với 2 muỗng cà phê mật ong uống mỗi ngày một lần sẽ giúp cải thiện tình trạng cao huyết áp.

Hóa ra, củ hành có nhiều tác dụng mà không phải ai cũng biết.

Theo SKDS