Đầy hơi, trướng bụng tuy không nguy hiểm nhưng gây khó chịu cho người bệnh trong ăn uống, giao tiếp và sinh hoạt hàng ngày.

Hiện tượng đầy hơi, trướng bụng là do lượng hơi tăng lên trong đường tiêu hóa, do rối loạn chuyển hóa các chất tinh bột hoặc do sự rối loạn lên men của vi sinh vật mà chủ yếu là họ vi khuẩn đường ruột. Đầy hơi, trướng bụng tuy không nguy hiểm nhưng gây khó chịu cho người bệnh, khó khăn trong ăn uống đôi khi làm phiền toái trong giao tiếp và sinh hoạt hàng ngày.

Chứng đầy hơi hay nhiều hơi do hiện tượng tích tụ hơi trong dạ dày, xảy ra khi lượng hơi trong dạ dày và ruột nhiều. Khi chúng ta nuốt hơi có khoảng 2-3ml không khí vào dạ dày, đây là nguồn gốc của khí ôxy và nitơ tích tụ lại trong ống tiêu hóa. Các khí sinh ra trong ống tiêu hóa (dạ dày và ruột) có thể đẩy hơi ra ngoài bằng động tác ợ hơi hay đánh hơi.

Trung bình một ngày ở người lớn có khoảng 17 lần hơi thoát ra ngoài. Chứng đầy hơi xảy ra khi thói quen ăn uống nhiều tinh bột, các loại thức ăn chứa nhiều sorbitol, thói quen hay nhai kẹo cao su, thiếu hụt enzym lactase, suy tuyến tụy. Khi có nhiều hơi được tạo ra do sự lên men các chất cacbonhydrat chưa tiêu hóa và chất xenlulose sẽ gây ra trung tiện nhiều. Thành phần hơi trung tiện gồm: H2, CO2, CH4, tất cả đều không có mùi nhưng kèm theo hơi phân từ ruột già thoát ra theo nên có mùi hôi thối.

Những người bị bệnh đầy hơi, trướng bụng thì hơi được sinh ra trong quá trình chuyển hóa thức ăn không ra ngoài theo đường hậu môn (trung tiện) mà lại đi ngược lên thực quản do cơ thắt thực quản bị giãn ra và được đưa ra ngoài bằng đường miệng bởi triệu chứng ợ.

Trào ngược dạ dày – thực quản là một nguyên nhân gây đầy hơi, trướng bụng

Nguyên nhân gây đầy hơi, trướng bụng

Có thể kể ra một số nguyên nhân gây đầy hơi, trướng bụng như: do rối loạn vận động nhu động ống tiêu hóa (dạ dày, ruột) làm cho dạ dày lúc nào cũng đầy thức ăn và thức ăn xuống ruột chậm gây cho việc tiêu hóa thức ăn gặp khó khăn hoặc do rối loạn bài tiết dịch mật (viêm, tắc đường dẫn mật…).

Bệnh trào ngược thực quản ngoài đầy hơi, trướng bụng còn gây nóng rát phía sau xương ức, ợ nóng, ợ hơi, ợ ra cả nước trong. Do ăn nhiều chất tinh bột mà cơ thể không đủ hệ thống men để chuyển hóa hết. Ăn uống quá nhanh, nhai không kỹ, nuốt vội vàng (khi uống nước dễ nuốt cả hơi vào dạ dày); ăn nhiều chất béo, gia vị, chất kích thích (rượu, bia, cà phê, thuốc lá). Có một số thức ăn hay gia vị (hành, tỏi…) khi ăn vào dạ dày tạo nên một phản xạ gây co thắt lỗ thực quản dưới dễ gây nên ợ hơi. Ăn xong đã vội vàng đi nằm nghỉ ngay.

Do rối loạn hệ thống vi khuẩn trong đường tiêu hóa (loạn khuẩn) làm cho không đủ men để chuyển hóa thức ăn gây ứ đọng, lên men và sinh hơi. Do bệnh thuộc đường tiêu hóa như bệnh về dạ dày (viêm, loét dạ dày – tá tràng, ung thư dạ dày…); bệnh viêm đại tràng co thắt (hội chứng viêm đại tràng kích thích); bệnh giảm nhu động ruột do gây đầy hơi, trướng bụng bởi vi khuẩn lên men tinh bột tồn tại lâu ngày trong lòng đại tràng; do ứ phân lâu ngày như trong bệnh táo bón hoặc sau một số phẫu thuật về đường tiêu hóa như phẫu thuật dạ dày, đại tràng… Do bệnh thuộc về hệ thống tâm thần – thần kinh: những người hay lo âu, thần kinh căng thẳng, gặp nhiều stress cũng có thể gây đầy hơi, trướng bụng.

Ngoài ra, chứng đầy hơi, trướng bụng còn có thể do người bệnh dùng một số thuốc làm ảnh hưởng đến chức năng sinh lý bình thường của hệ tiêu hóa (dạ dày, ruột), ví dụ như dùng thuốc trong bệnh suy tuyến giáp trạng, trong bệnh tăng huyết áp hoặc thuốc dùng chữa bệnh trầm cảm…

Biểu hiện của chứng đầy hơi, trướng bụng: ợ hơi nhiều lần, ợ chua, đau bụng âm ỉ, có lúc buồn nôn hoặc nôn (do viêm chít hẹp môn vị gây ứ đọng), bụng trướng, ậm ạch, khó chịu, táo bón… Cảm giác khó chịu mỗi khi ợ hơi và nóng rát vùng họng. Nặng hơi nữa có thể gây ra đau toàn vùng bụng, đau thắt ngực, triệu chứng này nổi bật sau khi ăn.

Cách hạn chế đầy hơi, trướng bụng

Uống từ 1,5 – 2 lít nước mỗi ngày, giúp tống các độc tố gây tiêu hóa kém ra khỏi cơ thể. Ăn nhiều trái cây và rau xanh để cung cấp một lượng chất xơ lớn cho cơ thể, có xu hướng thải nhanh qua đường tiêu hóa, loại bỏ các độc tố ra khỏi cơ thể. Nên bổ sung các loại rau cải, xà lách, rau dền, khoai tây, khoai lang, ngũ cốc. Ưu tiên tỏi và một số loại hoa quả như cam, bưởi, táo, dứa, lê sau những bữa ăn nhiều đạm.

Ăn chậm, nhai kỹ, ăn những miếng nhỏ để tránh nuốt không khí cùng thức ăn vào dạ dày (gây co rút dạ dày và các dạng khó tiêu khác). Hạn chế ăn thức ăn chua, cay, kẹo, bánh ngọt… Đối với người bị ợ nóng hoặc trào ngược axit, để tránh các áp lực cho dạ dày nên chia bữa ăn thành 4-5 bữa nhỏ mỗi ngày. Hạn chế nói chuyện khi ăn.

Bỏ thói quen nhai kẹo cao su làm cho bụng bị tích nhiều khí làm nặng thêm chứng đầy hơi. Uống rượu và hút thuốc nhiều có thể gây buồn nôn và làm tăng nồng độ axít trong bụng có thể dẫn đến trào ngược axít và ợ nóng. Vì vậy, cần tránh xa thuốc lá và đồ uống có cồn.

Ngoài bữa ăn có thể dùng tay xoa bóp bụng (mát-xa) để làm tăng nhu động của dạ dày, ruột giúp cho việc tiêu hóa thức ăn tốt hơn, tránh ứ đọng thức ăn nhiều ngày. Cần có chế độ tập thể dục nhẹ nhàng để làm tăng nhu động ruột một cách hợp sinh lý bình thường như đi bộ, chơi cầu lông, tập hít thở để cơ hoành vận động làm tăng nhu động của dạ dày và ruột.

Đi bộ cũng là một hình thức thư giãn loại bỏ stress. Khi bị đầy hơi, trướng bụng kéo dài và thường xuyên tái phát cần thiết phải đi khám bệnh để có hướng điều trị cụ thể, không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ đinh của thầy thuốc.

Theo SKDS

Nếu bạn đang tự hỏi làm thế nào để giảm nguy cơ ung thư thực quản cho người thân trong gia đình và bản thân, hãy làm theo những lời khuyên dưới đây.

Trong 20 năm qua, số lượng ca được chẩn đoán ung thư thực quản trên thế giới đã tăng hơn 400%. Căn bệnh này có thể không được phát hiện ra cho mãi tới giai đoạn cuối, và triệu chứng phổ biến nhất thường lại rất dễ bị bỏ qua như chứng ợ nóng liên tục.

Nếu bạn đang tự hỏi làm thế nào để giảm nguy cơ ung thư thực quản cho người thân trong gia đình và bản thân, hãy làm theo những lời khuyên dưới đây:

1. Tập thể dục đều đặn

Có vẻ như việc tập luyện thân thể luôn nằm hàng đầu trong danh sách lời khuyên để phòng chống bất cứ bệnh nào? Trên thực tế, nó có tác dụng rất tích cực. Hoạt động thể chất giúp giảm nguy cơ bị thừa cân hoặc béo phì, hai căn bệnh phổ biến có thể làm cho bệnh trào ngược dạ dày và chứng ợ nóng trở nên tồi tệ hơn.

Theo các chuyên gia sức khỏe thì nguy cơ ung thư thực quản thấp hơn 19% ở những người tích cực hoạt động so với những người lười biếng. Đối với bệnh ung thư tuyến thực quản, con số này lên tới 32%. Các nhà nghiên cứu kết luận rằng béo phì có thể làm tăng nguy cơ ung thư thực quản qua mức insulin cao và viêm mãn tính, do đó tập thể dục thường xuyên sẽ giúp kiểm soát tình hình.

2. Đừng làm ngơ trước triệu chứng ợ nóng thường xuyên

Nếu bạn bị ợ nóng thường xuyên, đừng đơn giản giải quyết bằng thuốc tiêu hóa và quên nó đi cả tuần. Nếu triệu chứng tiếp diễn thường xuyên, hãy đi khám ngay và trao đổi với bác sĩ về các triệu chứng của bạn. Nhờ đó bạn có thể biết được tình hình sức khỏe, kiếm soát lại chế độ ăn uống sinh hoạt và quan trọng nhất là có hướng điều trị kịp thời nếu không may mắc phải.

3. Bỏ hút thuốc

Hút thuốc không có gì tốt cho sức khỏe của bạn, và sẽ chẳng có gì ngạc nhiên nếu một ngày bạn nhận được chẩn đoán ung thư thực quản. Khói thuốc lá là một chất gây ung thư được biết đến rộng rãi. Nó cũng có thể ức chế sản xuất nước bọt mà cơ thể cần vì nước bọt có chứa một kháng acid kiềm tự nhiên để giữ dạ dày và thực quản khỏe mạnh.

Ung thư thực quản ó thể không được phát hiện ra cho mãi tới giai đoạn cuối, và triệu chứng phổ biến nhất thường lại rất dễ bị bỏ qua như chứng ợ nóng liên tục. Ảnh minh họa

4. Không nằm ngay sau khi ăn

Nằm nghỉ sau bữa ăn có vẻ vô hại, nhưng việc này có thể làm cho chứng ợ nóng tồi tệ hơn, đặc biệt là nếu bạn bị trào ngược dạ dày (GERD), hay còn được gọi là trào ngược axit. Van giữa dạ dày và thực quản không hoạt động tốt ở những người mắc chứng này, và khi nằm xuống, các chất trong dạ dày có thể thấm ngược vào thực quản.

Tốt nhất là hãy đợi một lúc sau bữa ăn rồi mới đi nằm, đặc biệt là bữa trưa, vì mọi người có xu hướng tranh thủ ngủ một giấc ngắn trước khi đến giờ làm chiều.

5. Ngủ với tư thế ngực và đầu cao lên một chút

Tất nhiên là không đến nỗi cao khiến bạn có thể bị sái cổ vào sáng hôm sau. Dịch vị trong dạ dày có thể tràn vào thực quản khi bạn nằm xuống, do đó hãy ngủ với tư thế ngực và đầu cao lên để ngăn chặn tình trạng trên. Nâng cao đầu giường của bạn 15-20 phân hoặc sử dụng gối hoặc các sản phẩm khác để tìm một vị trí nằm cao thoải mái.

6. Tránh hoặc hạn chế uống rượu

Rượu có thể gây kích ứng thực quản và gây ra tình trạng viêm, có thể làm trầm trọng thêm chứng ợ nóng hoặc triệu chứng của trào ngược dạ dày. Hãy cắt giảm lượng uống nếu có thể, và không hút thuốc lá để tránh gây tổn hại nghiêm trọng đến các mô thực quản.

7. Đừng vội mừng nếu các triệu chứng đột nhiên biến mất

Nếu bạn đã bị các triệu chứng ợ nóng hoặc trào ngược dạ dày liên tục và rồi chúng đột nhiên biến mất, đó không không hẳn là một dấu hiệu tốt. Có thể là thực quản của bạn đã trải qua những thay đổi có thể dẫn đến ung thư, do đó, hãy kịp thời kiểm tra và làm xét nghiệm để có chẩn đoán chính xác.

Theo YHCT