Bệnh trầm cảm là sự kết hợp của việc suy giảm cả về thể chất và tinh thần. Các triệu chứng trầm cảm là buồn rũ rượi, mệt mỏi, ngủ quá nhiều hoặc quá ít, chán nản…

Bệnh trầm cảm là căn bệnh ngày càng trở nên phổ biến trong xã hội hiện nay. Bệnh thường “ghé thăm” những người sang chấn tinh thần”, vừa trải qua những cú “sốc” như mất người thân, áp lực công việc, khó khăn quá lớn, gãy đổ sự nghiệp, bất hòa kéo dài; học sinh, sinh viên quá nhiều bài vở, hẫng hụt, xuống sức học rồi đuối dần; và người lớn tuổi.

Trầm cảm cũng rất thường gặp ở người đã qua một thời gian hưng cảm: quá tự tin, không cần ngủ, nói nhanh, bốc đồng “tài ba dỏm” (bệnh nhân loạn khí sắc lưỡng cực); người bệnh tâm thần phân liệt; và phụ nữ ngay sau sinh con, theo báo VnExpress.

Ít người biết rằng các loại thực phẩm ăn uống hàng ngày ảnh hưởng rất lớn tới tâm trạng. Nếu không bổ sung đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết như chất khoáng, vitamin và acid amin, cơ thể rất dễ bị bệnh trầm cảm tấn công.

Bệnh trầm cảm có thể “tấn công” bất kỳ ai, ở mọi lứa tuổi

Rau xanh

Các loại rau xanh nhiều lá cung cấp các vitamin, khoáng chất và những dưỡng chất thực vật giúp tăng cường sức khỏe. Đặc biệt, các loại rau lá xanh sẫm có chứa axit folic, một dưỡng chất quan trọng giúp phòng ngừa trầm cảm và các vấn đề tâm thần khác.

Cam quýt

Ngoài khả năng cải thiện tâm trạng, cam và các trái cây họ cam quýt khác chứa nhiều vitamin C có tác dụng giải tỏa căng thẳng. Ngoài ra axit folic và vitamin B có trong những loại quả này giúp thoát khỏi trạng thái buồn chán.

Cá

Cá có chứa các axit béo omega-3, rất tốt cho cơ thể. Cá không chỉ cung cấp các chất dinh dưỡng cực tốt cho não bộ và tim mạch, mà còn giúp chống lại trầm cảm. Trong đó, cá hồi, cá ngừ, cá thu… là những loại cá có chứa nhiều omega-3 nhất. Loại chất béo này còn làm đẹp da, rất phù hợp với các bà mẹ trẻ bị trầm cảm sau sinh.

Ngũ cốc

Ngũ cốc nguyên cám, chẳng hạn như mầm lúa mì, bánh mì và ngũ cốc nguyên hạt, không chỉ là nguồn cung cấp các carbohydrate phức hợp, giúp ổn định lượng đường huyết và tăng cường năng lượng, mà còn có hàm lượng vitamin B cao, một dưỡng chất quan trọng hỗ trợ cảm xúc. Bằng cách lựa chọn ngũ cốc nguyên cám, tâm trạng vừa được cải thiện mà không phải thay đổi chế độ ăn.

Sô cô la đen

Lượng calo có trong sô cô la đen rất cao, tuy nhiên, chỉ cần một chút xíu sô cô la thôi cũng các tác dụng rất tốt đối với tâm trạng. Sô cô la đen kích thích sản sinh ra serotonin, rất tốt cho các hormone trong cơ thể, giúp chống lại trầm cảm, theo báo VnMedia.

Trà xanh

Trà xanh được khuyến cáo nên sử dụng hàng ngày, bởi nó là một nguồn rất giàu chất chống oxy hóa, giúp loại bỏ các chất độc hại ra khỏi cơ thể. Bên cạnh đó, trà xanh cũng chứa một loại axit amin có tên là theanine, có đặc tính chống trầm cảm cao. Theanine giúp đầu óc tỉnh táo, thoát khỏi căng thẳng mà không có bất kỳ tác dụng phụ nào khác.

Chúng ta từng chứng kiến không ít vụ án thương tâm mẹ giết con chỉ vì mắc bệnh trầm cảm sau sinh nhưng vẫn còn nhiều ngộ nhận.

Dấu hiệu của trầm cảm sau sinh rất đa dạng

Không ít gia đình có người bị bệnh trầm cảm sau sinh nhưng lại không phát hiện kịp thời vì nhầm lẫn với nỗi buồn sau sinh hoặc do sản phụ mệt mỏi, mất sức sau khi sinh nên tâm lý chưa ổn định lại. Chính vì vậy mà bản thân sản phụ và người thân trong gia đình có thể chủ quan, không chữa trị kịp thời, dẫn đến bệnh ngày càm trầm trọng, thậm chí trở thành hoang tưởng…

Vì thế để nhận biết đúng bệnh trầm cảm sau sinh, sản phụ và gia đình cần nắm được một số dấu hiệu sau:

Suy nhược cơ thể: Nhiều sản phụ sau sinh cảm thấy đau khổ, mệt mỏi, thậm chí khóc lóc cả ngày mà không rõ lý do cụ thể nào cả. Đôi khi họ lại cảm thấy bị chồng, gia đình, bạn bè bỏ rơi. Những cảm giác này thường không có căn cứ.

Những phụ nữ bị suy nhược dạng này có thể rơi vào trạng thái mệt mỏi triền miên, thờ ơ với công việc nhà. Họ không muốn tắm rửa, chải chuốt cho bản thân hay chăm con. Tuy nhiên, nhiều gia đình kể cả sản phụ cho rằng chẳng qua do mới trải qua cuộc sinh nở vất vả nên mới có trạng thái như vậy chứ không phải bệnh tật gì nên thường bỏ qua. Và khi mọi triệu chứng trở nên trầm trọng thì mới phát hiện ra bệnh trầm cảm sau sinh.

Lo lắng, hoảng hốt: Những bà mẹ có sức khỏe không tốt thường hay có nhiều mối lo, thường là về sức khỏe bản thân. Có thể họ cảm thấy đau dữ dội ở đâu đó (thường là ở đầu và cổ) nhưng bác sĩ lại không tìm ra nguyên nhân. Một số người thường xuyên cảm thấy lo lắng, hoảng hốt với những tình huống xảy ra cho dù những việc đó hoàn toàn bình thường. Và khi hoảng hốt, họ khó lấy lại bình tĩnh. Điều này càng khiến cho họ stress thêm.

Căng thẳng: Căng thẳng thường đi kèm với trầm cảm. Những bà mẹ luôn bị căng thẳng thường bị trầm cảm nặng nề hơn những bà mẹ khác. Họ thường khó có thể thư giãn được, nhiều khi có cảm giác như muốn nổ tung ra và không thể kiểm soát được tâm trạng của mình.

Cảm giác bị ám ảnh: Bà mẹ bị trầm cảm thường hay bị ám ảnh, có thể về một người, một tình huống hay một hoạt động cụ thể nào đó. Không ít người mẹ mới sinh con luôn ám ảnh trường hợp mình làm rơi con khi bế hoặc lo lắng con ngạt thở trong khi ngủ. Từ đó dẫn tới việc họ quá căng thẳng khi chăm con, luôn mất tự tin vào bản thân vì sợ mình làm không tốt. Thậm chí, có người có thể trở nên sợ hãi và tin rằng mình là mối nguy hại cho các thành viên trong gia đình, đặc biệt là đứa trẻ.

Rối loạn giấc ngủ: Những người bị trầm cảm thường rất khó ngủ mà không rõ nguyên nhân. Họ có thể thao thức đến gần sáng, hoặc không ngủ được chút nào. Vài người ngủ không liên tục, hay bị thức giấc vào giữa đêm, thỉnh thoảng gặp ác mộng và không thể ngủ lại được.

Không muốn quan hệ tình dục: Mất hứng thú tình dục có thể xảy ra đối với các bà mẹ trầm cảm sau sinh. Vì vậy khi có gì bất thường về mặt chuyện tình cảm vợ chồng có thể nghĩ ngay đến bệnh trầm cảm.

Nhiều người còn chủ quan và nhầm lẫn khi nhận diện về bệnh trầm cảm sau sinh, dẫn tới những hậu quả đau lòng (Ảnh minh họa: Internet)

Xử lý khi bị trầm cảm

Theo các chuyên gia tâm lý, với trầm cảm nhẹ, có thể can thiệp bằng những viên thuốc ngủ giúp giải quyết những cơn mất ngủ trước mắt. Kèm theo đó là sự chủ động từ phía các bà mẹ trẻ trong việc sẻ suy nghĩ và công việc với người thân để giải tỏa gánh nặng. Trong trường hợp bệnh có liên quan đến nồng độ hoóc-môn, bác sĩ sẽ kê toa thuốc cân bằng lại lượng hoóc-môn (thuốc có thể chữa chứng trầm cảm nhẹ, nếu bệnh kéo dài dưới 1 tháng).

Với tính chất bệnh lý, trầm cảm sau sinh sẽ điều trị thành công đến 80% qua các cuộc nói chuyện giữa người bệnh với bác sĩ tâm lý. Quá trình điều trị tâm lý, liệu pháp này giúp giảm xung đột nội tâm, cho bệnh nhân hoàn toàn thả lỏng cơ thể, tìm lại được sự nhẹ nhàng, cân bằng, lấy lại niềm tin trong cuộc sống gia đình.

Có thể nói, trong giai đoạn nhạy cảm này, vai trò của người chồng chiếm vị trí rất quan trọng. Rất nhiều ông chồng nghĩ rằng, chỉ cần cung cấp vật chất cho vợ là đủ mà không hề nhận thức được sự quan tâm, chia sẻ bằng hành động và lời nói động viên có thể giúp người vợ tránh được nguy cơ trầm cảm. Hơn ai hết, người chồng, gia đình, người thân… cần gần gũi chia sẻ với sản phụ trong thời kì hậu sản, để có thể tránh được những hệ quả đáng tiếc có thể xảy ra.

Ngoài ra, để tránh bị trầm cảm sau sinh, các mẹ bầu hãy cố gắng duy trì tâm trạng vui vẻ bằng cách nghe nhạc hoặc tập một số động tác thể dục nhẹ nhàng mỗi ngày. Thường xuyên đi dạo và giao lưu với mọi người sẽ khiến tâm lý của các mẹ bầu dễ chịu và lạc quan hơn.

Theo songkhoe