Đi tiểu tiện nhiều gặp ở mọi lứa tuổi. Nếu là người trưởng thành, người cao tuổi, tiểu nhiều do bệnh lý sẽ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, sức khỏe và hiệu suất công việc.

Chính vì thế khi thấy có hiện tượng tiểu nhiều mà không rõ nguyên nhân, cần đi khám bệnh càng sớm càng tốt vì nếu để bệnh thành mạn tính có thể gây hậu quả xấu cho sức khỏe.

Nguyên nhân tiểu nhiều

Tiểu nhiều có nhiều nguyên nhân khác nhau gây nên, trong đó các rắc rối về đường tiết niệu – sinh dục đóng vai trò đáng kể. Trước hết phải kể đến là viêm bàng quang. Khi bàng quang bị viêm, niêm mạc sẽ bị phù nề, vì vậy, khi có một lượng nước tiểu dù chưa đủ lớn nhưng đã kích thích gây buồn tiểu và đi tiểu nhiều lần trong một ngày, đêm.

Viêm bàng quang có thể cấp tính, có thể mạn tính. Viêm bàng quang cấp ngoài dấu hiệu tiểu nhiều lần, tiểu dắt, tiểu són, nhiều trường hợp còn thấy buốt khi tiểu và đôi khi nước tiểu có máu. Viêm bàng quang gặp ở nữ giới nhiều hơn nam giới, lý do là niệu đạo của nữ giới cấu tạo ngắn hơn nam giới và lỗ tiểu gần với hậu môn cho nên rất dễ bị nhiễm khuẩn ngược dòng gây viêm bàng quang cấp, mạn tính.

Bệnh lý ở bàng quang là một nguyên nhân gây tiểu nhiều

Tiểu nhiều có thể do sỏi tiết niệu, nhất là sỏi bàng quang. Bệnh của bàng quang gây tiểu nhiều lần trong ngày còn có viêm bàng quang kẽ (hội chứng đau bàng quang) hoặc sa bàng quang. Với các bệnh này của bàng quang cũng làm cho tiểu nhiều lần, tiểu liên tục và còn kèm theo các triệu chứng khác như rối loạn giấc ngủ, đau nửa đầu, trầm cảm ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống và bệnh càng ngày càng nặng thêm nếu không được chữa trị.

Ở nam giới trưởng thành, nhất là trung niên và người cao tuổi rất dễ bắt gặp tăng sinh lành tính tiền liệt tuyến (còn gọi là u xơ tiền liệt tuyến) hoặc viêm tiền liệt tuyến gây nên tiểu nhiều lần, liên tục, tuy rằng, số lượng nước tiểu mỗi lần là rất ít.

Lý do là tiền liệt tuyến do cấu tạo, ôm lấy cổ bàng quang, nếu bị viêm hoặc tăng sinh phì đại, sẽ kích thích làm bàng quang co bóp tăng nhu động gây mót tiểu, và tiểu nhiều lần trong một ngày đêm. Viêm hoặc tăng sinh lành tính tiền liệt tuyến thường có phản xạ đi tiểu liên tục, đặc biệt hay đi tiểu về đêm làm ảnh hưởng khá lớn đến giấc ngủ, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, ảnh hưởng đến sinh hoạt và lao động.

Tiểu nhiều còn có thể gặp ở trẻ em, trong trường hợp dị tật bẩm sinh bàng quang bé hoặc hẹp bao quy đầu (trẻ em trai) gây đi tiểu nhiều lần, tiểu rắt, són, đái buốt và rất dễ gây viêm đường tiết niệu. Một số bệnh ở cơ quan khác nhất là các cơ quan lân cận bàng quang có thể gây tiểu nhiều như u xơ tử cung, viêm phần phụ ở nữ giới.

Một số bệnh như đái tháo đường cũng có nguy cơ gây tiểu nhiều, liên tục, lý do là khi lượng đường trong máu không được kiểm soát do thiếu hụt insulin sẽ gây nên tổn thương đến hệ thần kinh, gây mất cảm giác, không điều khiển cơ bắp dẫn đến đi tiểu nhiều, tiểu són. Ngoài ra tiểu nhiều có thể gặp ở một số người béo phì, tăng cân.

Trong cuộc sống hàng ngày, đôi khi không mắc bệnh gì nhưng vẫn thấy tiểu nhiều lần cả về số lần lẫn số lượng nước tiểu, đó là do chế độ ăn, uống. Ăn nhiều các loại quả chứa nhiều nước như dưa hấu, thanh long, lê có thể gây đái nhiều hoặc ăn, uống các loại canh, rau có tính chất lợi tiểu (canh cải) hoặc uống nước râu ngô cũng gây nên tiểu nhiều hoặc uống nhiều bia, nhất là bia hơi, bia lạnh. Ngoài ra, một số người bệnh bị phù (do nhiều nguyên nhân khác nhau), được bác sĩ kê đơn uống thuốc lợi tiểu cũng gây tiểu nhiều cả về số lần, cả về số lượng.

Để biết nguyên nhân tiểu nhiều cần thực hiện khám bệnh, xét nghiệm và thăm dò chức năng.

Nên làm gì khi thấy tiểu nhiều?

Khi thấy tiểu nhiều cần được khám bệnh một cách nghiêm túc nhằm xác định nguyên nhân trên cơ sở đó để có hướng điều trị. Cần khám bệnh càng sớm càng tốt, nếu để bệnh thành mạn tính có thể gây hậu quả xấu cho sức khỏe.

Khi thấy trẻ em trai đi tiểu nhiều lần, kêu rát, buốt, đái són, đái dầm cần cho trẻ đi khám bệnh để xác định nguyên nhân và xem có phải hẹp bao quy đầu hay không, nếu có cần được xử trí càng sớm càng tốt, nếu để lâu sẽ gây viêm đường tiết niệu ngược dòng ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của trẻ.

Với các bệnh khác có liên quan đến tiểu nhiều như tăng sinh lành tính tiền liệt tuyến, viêm tiền liệt tuyến (nam giới), u xơ tử cung, viêm phần phụ, tiểu khung (nữ giới) cũng cần tích cực điều trị tích cực, đúng chuyên khoa để bệnh chóng khỏi.

Lời khuyên của thầy thuốc

Để phòng viêm đường tiết niệu, sỏi đường tiết niêu, viêm đường sinh dục ngoài, hằng ngày cần vệ sinh cá nhân bộ phận sinh dục ngoài thật tốt. Phụ nữ khi vệ sinh bộ phận sinh dục ngoài, sau khi đi vệ sinh cần rửa nước từ trước ra sau để tránh nước đi qua hậu môn mang mầm bệnh gây viêm tiết niệu ngược dòng.

Bên cạnh đó, cần ăn nhiều rau, trái cây, uống đủ lượng nước cần thiết để phòng sỏi đường tiết niệu. Buổi tối cần hạn chế uống nước, uống bia, ăn canh để tránh tiểu đêm.

Theo SKDS

Rối loạn này có thể gặp ở mọi lứa tuổi, kể cả trẻ con nhưng thường gặp nhất ở người cao tuổi. Phụ nữ thường mắc nhiều hơn nam giới.

Chứng TTKKS không được xem là bệnh mà là triệu chứng do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra. TTKKS gây ảnh hưởng lớn về mặt tâm lý, xã hội, kinh tế và y tế đối với người cao tuổi. Người bị mắc thường xấu hổ, tìm cách che giấu, dễ mắc chứng trầm cảm, tự ti… Một số người tìm cách ẩn dật, không tham gia vào các hoạt động xã hội, thậm chí không dám tập thể dục với đám đông (thể dục dưỡng sinh) vì sợ bị tiểu són.

Ảnh minh họa

TTKKS có thể thoáng qua hay cấp tính (chứng này có thể tự khỏi khi các nguyên nhân được loại trừ) hoặc TTKKS mạn tính (do ứ nước tiểu ở bàng quang hoặc do cơ trơn ở niệu đạo có lúc lại không co thắt tốt, làm nước tiểu thoát ra không theo sự kiểm soát).

Người bệnh dùng thuốc cần có sự chỉ dẫn của bác sĩ.

Các thuốc thường dùng

Để trị chứng TTKKS do ứ nước tiểu ở bàng quang, có thể dùng thuốc bethanechol. Đối với chứng TTKKS do stress, dùng các thuốc kích thích hệ alpha-adrenergic thuộc hệ thần kinh thực vật như: ephedrin, pseudoephedrin hoặc dùng thuốc là các dẫn chất estrogen đối với phụ nữ mãn kinh bị chứng này.

Ngoài ra, có thể dùng các thuốc: thuốc chống tiết cholin (oxybutinin), thuốc chống co thắt cơ trơn (dicyclomin, flavoxate), thuốc imipramin (đây là thuốc chống trầm cảm nhưng cũng có thể dùng và được xếp vào nhóm này do có tác dụng làm dịu trực tiếp cơ trơn của bàng quang), thuốc ức chế kênh calci (các thuốc này thường được dùng trị bệnh tăng huyết áp nay đang được nghiên cứu sử dụng trị TTKKS do ức chế kênh calci sẽ ức chế sự co thắt bất ổn của cơ bàng quang)…

Và những chú ý

Các thuốc kể trên cần được bác sĩ chỉ định và theo dõi sử dụng. Tùy theo chứng TTKKS khác nhau sẽ dùng thuốc khác nhau, thuốc chóng tiết cholin có thể dùng trị chứng TTKKS cấp bách nhưng không được dùng trị chứng TTKKS do ứ (thậm chí thuốc này có thể gây ra chứng TTKKS do ứ). Hơn nữa, các thuốc có thể gây ra tác dụng phụ đôi khi rất trầm trọng ở người cao tuổi nếu dùng bừa bãi.

Trong điều trị TTKKS do stress, ngoài việc dùng thuốc, người mắc có thể sử dụng phương pháp không dùng thuốc gọi là “tập luyện các cơ vòng tầng sinh môn” (pelvic floor exercise). Đây là phương án thường được áp dụng cho phụ nữ bị chứng TTKKS do tress. Người bệnh sẽ tập làm co thắt và thư giãn các cơ quan quanh âm đạo, quanh niệu đạo, quanh hậu môn cũng sẽ cải thiện được tình trạng này.

Ngoài phương pháp “tập luyện các cơ vòng tầng sinh môn” còn có một số phương pháp khác như phương pháp “tái huấn luyện bàng quang” (bladder retraining) hay phương pháp “sinh phản hồi” (biofeedback). Ở các phương pháp này, người bệnh cần được sự hướng dẫn của nhân viên y tế thông thạo phương pháp, cần được trang bị một số dụng cụ chuyên dùng vì cách tập luyện tương đối phức tạp.

Theo SKDS

Ảnh minh họa

Bệnh chia làm 6 loại dưới đây:

Bắp thịt yếu: Khi có sức ép dồn vào bắp thịt xung quanh đường tiểu bị yếu đi, ho, hắt xì hơi, cười, tập thể dục hay khiêng vật nặng. Loại này thường thấy nhiều nhất ở phụ nữ khi có bầu, sinh con hay mãn kinh hoặc đàn ông sau khi giải phẫu cắt bỏ nhiếp tuyến.

Nhiễm trùng: Bắp thịt bọng đái co thắt bất thình lình và mạnh đến nỗi chưa đến kịp tới nhà tắm đã són ra quần. Bệnh có thể do nhiễm trùng đường tiểu hay bọng đái bị kích thích quá mạnh.

Hư hỏng đường dẫn: Nước tiểu són ra thường xuyên. Khi bọng đái không thể bóp đẩy hết nước tiểu ra ngoài. Khi đi tiểu thấy đường tiểu không thông suốt. Bệnh do bọng đái bị hư, ống dẫn tiểu hẹp, đàn ông bị bệnh sưng nhiếp hộ tuyến, hay bị bệnh tiểu đường.

Kết hợp: Khi bị 2 hay 3 thứ són tiểu kể trên hợp lại.

Tâm thần: Thường thấy ở người già sống trong viện dưỡng lão, do tật nguyền hay do bệnh tâm thần, không thể đi tiểu đúng lúc.

Bệnh bẩm sinh: Liên tục són nước tiểu, đêm ngày, đi tiểu nhiều và không thể kiểm soát đường tiểu. Có thể là do tật bẩm sinh, thương tích cột sống lưng hoặc do thương tích đường tiểu sau khi giải phẫu.

(Theo BS Tuấn Anh – Kiến Thức)

1. Giữ trọng lượng ổn định

Bạn có biết rằng tăng cân tức là sẽ dồn thêm trọng lượng về bàng quang, gây ảnh hưởng đến bàng quang. Nếu bạn duy trì được một chế độ tập luyện đều đặn và một chế độ ăn uống vừa phải với đầy đủ các loại trái cây tươi và rau quả, giữ trọng lượng luôn ở mức ổn định là bạn đã đẩy lùi chứng tiểu són, tiểu tiện không tự chủ ra xa.

2. Tập các bài tập Kegel

Được biết đến với các lợi ích thiết thực trong phòng ngủ, bài tập Kegel hay còn gọi là bài tập cho các cơ vùng chậu có thể đem lại lợi ích cho cả nam giới và phụ nữ, đặc biệt với những người không kiểm soát được đường tiểu của mình. Các bài tập Kegel có tác dụng cho cả nam và nữ, vậy nên cả nam giới và nữ giới đều nên tập các bài tập này.

3. Lưu ý khi sử dụng thuốc

Hiện nay có rất nhiều loại thuốc khác nhau có thể gây ra hoặc làm tình trạng tiểu són trở nên trầm trọng hơn trong đó có thuốc lợi tiểu. Đây có thể là tác dụng phụ không mong muốn khi sử dụng thuốc nhưng nếu được thì nên nói chuyện với bác sĩ để có thể chuyển sang sử dụng loại thuốc “thân thiện ” hơn với bàng quang.

4. Cẩn trọng với các loại nước uống

Tất cả các loại nước uống như bia, cà phê, trà, soda hoặc các loại nước uống có chứa cồn hoặc caffeine đều có thể làm tăng hoạt động bàng quang và dẫn đến rò rỉ nước tiểu. Uống các loại đồ uống một cách điều độ là chìa khóa giải quyết vấn đề. Nói như vậy không phải là bạn nên hạn chế uống nước, theo lời khuyên từ các chuyên gia, mỗi ngày bạn nên uống 9 ly chất lỏng, tương đương với chừng 2 lít mỗi ngày.

5. Lưu ý với các loại thực phẩm gây kích thích

Một số loại thực phẩm có thể khiến cho tình trạng mất kiểm soát khi đi tiểu trở nên tồi tệ hơn. Các thực phẩm đó bao gồm sô-cô-la, thức ăn cay hoặc có tính axit như cà chua và trái cây… Mức độ ảnh hưởng của các loại thực phẩm này không giống nhau trên mỗi người, vậy nên để biết được các thủ phạm gây ảnh hưởng đến sức khỏe, chúng ta có thể thử loại bỏ một loại thực phẩm trong khoảng 2-3 tuần để theo dõi mức độ tiến triển của bệnh.

6. Nói không với thuốc lá

Về lâu dài, hút thuốc lá làm tăng nguy cơ ung thư bàng quang, và khói thuốc lá và chất nicotine trong thuốc lá có tác dụng như một chất kích thích bàng quang ngay lập tức, làm cho tình trạng tiểu són, tiểu không kiểm soát trở nên trầm trọng hơn. Vậy nên, người bị tiểu són cần bỏ hẳn thuốc lá, hạn chế tiếp xúc với khói thuốc lá, càng xa càng tốt.

7. Phòng ngừa nguy cơ bị nhiễm trùng đường tiểu

Đã có nhiều trường hợp tiểu són, tiểu không kiểm soát do nhiễm trùng đường tiểu. Các vi khuẩn xâm nhập vào bàng quang làm suy yếu các cơ ở niệu đạo dẫ tới tình trạng không kiểm soát được nước tiểu gọi là tiểu són. Để phòng ngừa nguy cơ bị nhiễm trùng đường tiểu, chúng ta cần làm sạch cẩn thận khu vực phía trước và phía sau bộ phận sinh dục, làm giảm khả năng nhiễm khuẩn, tránh các kích thích xảy ra trong bộ phận sinh dục, giữ cho bàng quang thường xuyên rỗng tránh tạo điều kiện cho các vi khuẩn phát triển, tránh sử dụng đồ lót tổng hợp và cuối cùng uống thật nhiều nước.

8. Tránh các nguy cơ bị táo bón

Biện pháp dễ thực hiện để đẩy lùi nguy cơ bị táo bón đó là ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên cám …Đó là cách để hạn chế sự tăng sinh và ứ đọng của vi khuẩn trong ống tiêu hóa những vi khuẩn có thể xâm nhập khu vực bộ phận sinh dục với số lượng lớn.
9. Cân nhắc lựa chọn phương pháp sinh con

Với các chị em thì việc sinh con có liên quan nhiều đến chứng tiểu không kiểm soát. Nhiều trường hợp chị em sinh thường, phải rạnh đường nhỏ giữa âm đạo và hậu môn để em bé ra ngoài dễ dàng hơn, từ đó ảnh hưởng đến cơ bắp sàn khung chậu, gây rối loạn tiểu tiện.Vậy nên, bạn hãy cân nhắc thật kỹ trước khi lựa chọn phương pháp sinh con nào để tránh nguy cơ rủi ro nhất cho sức khỏe của bạn và em bé.

Theo 3tpharma