Gan nhiễm mỡ không phải là bênh, mà chỉ là biểu hiện lâm sáng của nhiều bệnh lý khác? Vậy nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng gan nhiễm mỡ?

Gan nhiễm mỡ là gì?

Gan nhiễm mỡ hay còn gọi là thoái hóa mỡ ở gan là tình trạng ứ đọng mỡ thừa trong gan do nhiều nguyên nhân khác nhau. Bình thường lượng mỡ chiếm khoảng 3-5% trọng lượng của gan. Gan nhiễm mỡ mức độ nhẹ khi lượng mỡ trong gan chiểm khoảng 510%, nếu 10-25% là mức độ trung bình, và trên 30% là mức độ nhiễm mỡ nặng. Mức độ gan nhiễm mỡ cũng phụ thuộc vào bệnh chính gây ra.

Có rất nhiều người lầm tưởng rằng gan nhiễm mỡ là một loại bệnh, nhưng thực chất nó chỉ là biểu hiện lâm sàng của nhiều bệnh lý khác nhau. Do đó, muốn điều trị gan nhiễm mỡ thì phải điều trị bệnh chính gây ra. Và cho đến hiện nay, không có bất cứ loại thuốc nào có thể đặc trị tình trạng gan nhiễm mỡ.

Ảnh minh họa

Các nguyên nhân dẫn đến gan nhiễm mỡ

Có khoảng 70% người mắc gan nhiễm mỡ là do béo phì. Nếu béo phì nặng thì mức độ gan nhiêm mỡ cũng nặng hơn và lâu ngày sẽ có khả năng đưa đến viêm gan thoái hóa mỡ và cuối cùng có thể phát triển thành xơ gan.

Vì vậy, cách tốt nhất để điều trị gan nhiễm mỡ là giảm cân, giảm thể trọng cơ thể. Đồng thời, kết hợp với chế độ ăn uống lành mạnh, ít béo, ít đường ngọt, tránh tình trạng chuyển hóa thành mỡ dự trữ ở nội tạng.

Gan nhiễm mỡ do tiểu đường

Những bệnh nhân mắc tiểu đường tuýp 2 thường hay gặp tình trạng gan nhiễm mỡ, vì cơ thể có sự rối loạn chuyển hóa về chất béo. Ước tính có khoảng 50% bệnh nhân tiểu đường tuýp 2 bị gan nhiễm mỡ.

Nếu bệnh nhân tiểu đường mà béo phì thì mức độ gan nhiễm mỡ càng cao, dễ có nguy cơ dẫn đến xơ gan. Vì vậy điều trị tốt bệnh tiểu đường và giảm cân hợp lý là điều quan trong để giảm được tình trạng gan nhiễm mỡ.

Gan nhiễm mỡ do tăng mỡ trong máu

Tăng mỡ trong máu cũng kéo theo tình trạng gan nhiễm mỡ. Điều trị chứng tăng mỡ máu bằng chế độ ăn uống ít béo, ít ngọt và tăng cường ăn cá, ăn nhiều rau xanh, trái cây. Khi tình trạng mỡ trong máu thuyên giảm, tình trạng gan nhiễm mỡ cũng chuyển biến tốt hơn. Nếu bạn thực hiên tốt việc đảm bảo chế độ ăn uống hợp lý thì không cần dùng đến thuốc làm giảm mỡ máu.

Gan nhiễm mỡ do nghiện rượu

Gan nhiễm mỡ thường gặp ở người nghiện rượu. Việc tăng tổng hợp và giảm phân giải chất béo trong gan là kết quả nghiện rượu đem lại, khiến mỡ bị ứ đọng trong gan. Bên cạnh đó, việc sử dụng các loại thuốc giảm đau như Panadol, hay acemol cũng khiến tình trạng gan nhiễm mỡ trầm trọng hơn. Vì vậy cần cai rượu trước khi quá muộn.

Gan nhiễm mỡ là triệu chứng không nguy hiểm nhưng về lâu dài nó sẽ trở thành nguy cơ gây hại cho sức khỏe của bạn, đặc biệt là gan. Bạn cần chú ý chế độ ăn uống cũng như những thói quen sinh hoạt hằng ngày để tránh gan nhiễm mỡ.

Hiện nay, cộng đồng y tế công nhận hai loại bệnh tiểu đường: loại 1, là bệnh tự miễn và loại 2, là bệnh kháng với insulin.

Tuy nhiên, nghiên cứu lớn từ Phần Lan và Thụy Điển, đã phát hiện ra rằng bệnh tiểu đường loại 2 thực sự nằm trong 4 loại bệnh khác nhau, theo bodyandsoul.

Trong nghiên cứu này, các nhà nghiên cứu, đứng đầu là các chuyên gia tại Đại học Lund (Thụy Điển), đã khảo sát 13.270 bệnh nhân tiểu đường được chẩn đoán mới, tuổi từ 18 đến 97, bằng cách cô lập các phép đo tiết insulin, kháng insulin, lượng đường huyết, tuổi tác và sự khởi phát của bệnh. Kết quả cho thấy bệnh tiểu đường có thể được chia thành 5 nhóm: ba loại bệnh nặng hơn, hai loại nhẹ hơn.

Cụm 1 – “Bệnh tiểu đường tự miễn dịch nặng”
Loại bệnh tiểu đường đã tấn công người bệnh khi họ còn trẻ và dường như khỏe mạnh. Đó là một loại bệnh miễn dịch làm cho người bệnh không thể sản xuất ra insulin.

Cụm 2 – “Bệnh tiểu đường thiếu hụt insulin nặng”
Bệnh nhân ban đầu có triệu chứng rất giống với bệnh tiểu đường cụm 1 vì họ còn trẻ, có trọng lượng cơ thể khỏe mạnh và cố gắng tạo ra insulin, nhưng hệ miễn dịch không phải không có khiếm khuyết.

Cụm 3 – “Bệnh tiểu đường kháng insulin”
Bệnh nhân thường thừa cân và tạo ra insulin nhưng cơ thể của họ không còn thích ứng với insulin.

Cụm 4 – “Bệnh tiểu đường liên quan đến béo phì nhẹ”
Bệnh này chủ yếu gặp ở những người thừa cân nhưng cơ chế chuyển hóa bình thường hơn những bệnh nhân ở cụm 3.

Cụm 5 – “Bệnh tiểu đường liên quan đến tuổi tác nhẹ”
Những bệnh nhân này phát triển triệu chứng khi họ trưởng thành đáng kể so với các nhóm khác và bệnh của họ có xu hướng nhẹ hơn.

Các nhà nghiên cứu tin rằng khám phá này sẽ giúp ích cho con người được chẩn đoán và điều trị.

Giáo sư Leif Groop, một trong những tác giả của nghiên cứu, nói: “Đây là bước đầu tiên trong việc điều trị bệnh tiểu đường. Chẩn đoán và phân loại bệnh tiểu đường hiện tại chưa đủ và không thể dự đoán được các biến chứng trong tương lai hoặc lựa chọn điều trị. Các hướng dẫn điều trị hiện tại bị giới hạn bởi thực tế là người bệnh thích ứng được sự kiểm soát chuyển hóa kém khi nó đã phát triển nhưng không có phương tiện để dự đoán bệnh nhân nào cần được điều trị tăng cường”.

Nghiên cứu này đưa chúng ta tiến tới cách chẩn đoán hữu ích về mặt lâm sàng và là một bước quan trọng hướng tới việc điều trị chính xác bệnh tiểu đường.

Ung thư đại tràng hay còn gọi là khối u đại tràng là bệnh khá phổ biến ở đường tiêu hóa, bệnh thường không có biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu nên nguy cơ tử vong cao.

Ung thư đại tràng nếu được phát hiện sớm, cơ hội sống sót tăng cao

Khối u hình thành như thế nào?

Ung thư ở mỗi vị trí trên khung đại trực tràng sẽ biểu hiện các triệu chứng khác nhau, thông thường nhất là có máu trong phân. Trong đa số các trường hợp ung thư đại trực tràng phát triển âm thầm trong nhiều năm. Ngày nay, người ta còn biết ung thư khởi đầu bằng một tổn thương gọi là polip, 5 đến 10 hay 25 năm sau, polip trở thành ung thư. Cắt bỏ polip là cách phòng ngừa ung thư hữu hiệu nhất. Trên 95% các ung thư đại trực tràng là loại ung thư tế bào tuyến. Loại ung thư này bắt nguồn từ tế bào của niêm mạc ruột già.

Khó nhận biết dấu hiệu

Khi ung thư đại tràng được phát hiện ở giai đoạn sớm, tỷ lệ sống sót rất cao. Nhưng phải mất 10-15 năm để các khối u mới và các tế bào bất thường phát triển thành ung thư đại tràng. Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ cho biết những người từ 50 tuổi và những người có tiền sử gia đình bị ung thư nên kiểm tra ung thư đại tràng.

Bệnh tiểu đường tuýp 2 tăng nguy cơ

Nếu một người bị bệnh tiểu đường tuýp 2 sẽ tăng nguy cơ phát triển ung thư đại tràng. Ngoài ra, bệnh Crohn và viêm loét đại tràng là hai điều kiện gây viêm đại tràng mãn tính.

Tuổi tác là yếu tố nguy cơ lớn nhất

Bạn có biết 90% trường hợp ung thư đại tràng ở nam giới và phụ nữ xảy ra ở những người trên 50 tuổi. Nguy cơ phát triển ung thư tăng dần cùng với tuổi tác. Tuy nhiên, cũng có nhiều trường hợp trẻ tuổi, hoặc thậm chí trẻ em cũng có nguy cơ mắc bệnh.

Lối sống tăng nguy cơ mắc bệnh

Hút thuốc làm tăng nguy cơ ung thư đại tràng 14% và béo phì tăng 30%. Các yếu tố khác là uống rượu quá nhiều, ít tập thể dục và tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ và thịt chế biến. Ngoài ra, tiền sử gia đình là yếu tố nguy cơ không nhỏ. Những người có cha mẹ, anh chị em ruột hoặc con bị ung thư đại tràng tăng 2-3 lần nguy cơ mắc bệnh này.

Dấu hiệu cảnh báo sớm

Cũng giống như ung thư cổ tử cung và ung thư phổi, rất khó phát hiện ung thư đại tràng ở giai đoạn sớm. Thay đổi đường ruột, tiêu chảy, máu trong phân, táo bón, chuột rút, giảm cân, đầy hơi… là một trong những dấu hiệu không nên bỏ qua.

Khám định kỳ

Khám định kỳ giúp phát hiện ra tất cả những thay đổi về sức khỏe. Nếu ung thư xuất hiện lại hay ung thư mới phát triển sẽ được điều trị ngay. Các thăm khám bao gồm khám lâm sàng, xét nghiệm máu trong phân, soi đại tràng, chụp X quang lồng ngực và các xét nghiệm cận lâm sàng.

Cách phòng tránh

Cách phòng bệnh tốt nhất là thực hiện chế độ làm việc, sinh hoạt, thể dục thể thao điều đặn. Nên ăn nhiều rau xanh, chất xơ, ít chất béo, đặc biệt hạn chế thức ăn lên men (dưa muối, cà muối) và không dùng thực phẩm có chất phụ gia, chất màu độc hại. Tránh những chất gây đột biến gene nhiễm trong thức ăn: thuốc trừ sâu, diệt cỏ, chất tăng trọng. Đặc biệt, không lạm dụng rượu bia. Nên đi khám sức khỏe từ 6 tháng đến 1 năm để phát hiện bệnh và có phương pháp điều trị sớm.

Vết thương bàn chân có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng cho người bị tiểu đường tuýp 2.

Vì vậy, điều quan trọng là bảo vệ bàn chân của bạn và điều trị ngay lập tức nếu có các vết cắt, vết xước hoặc chai chân…

Nếu bạn bị tiểu đường týp 2, thì ngay cả một vết cắt hay vết xước nhỏ có thể biến thành vấn đề nghiêm trọng.

Nguyên nhân là lượng đường trong máu quá cao, làm cho động mạch của bạn trở nên cứng và mạch máu có thể bị thu hẹp… gây cản trở lưu lượng máu, hạn chế chất dinh dưỡng, ôxy, yếu tố quan trọng và cần thiết để giúp vết thương mau lành.

Cho nên, một vết thương nhỏ cũng có thể bị nhiễm bệnh từ vi khuẩn trên giày của bạn hoặc môi trường xung quanh.

Lượng đường trong máu cao có thể gây tổn thương sợi thần kinh khắp cơ thể, nhưng đau thần kinh tiểu đường thường ảnh hưởng đến dây thần kinh ở chân và bàn chân dẫn đến mất cảm giác và làm phức tạp hơn vấn đề. Khi người bệnh tiểu đường mất cảm giác ở chân gây khó khăn trong đi lại.

Áp lực cơ thể sẽ dồn vào một số điểm của bàn chân gây ra sự cố trên da và loét ở những điểm này.

Thần kinh bị tổn thương cũng có thể ngăn chặn các tín hiệu đau mà người bệnh không nhận biết được khi có các vấn đề xảy ra ở chân của mình, ví dụ vết xước do cọ xát vào giày, móng chân mọc vào trong…

Nếu bạn thực hiện các bước phòng ngừa và nhận được sự điều trị thích hợp, bạn có thể tránh được nhiễm trùng nghiêm trọng. Thực hiện theo các bước sau để giúp ngăn ngừa chấn thương và giúp chữa lành vết thương nhanh hơn:

Kiểm soát được lượng đường trong máu

Tuần hoàn kém, bệnh thần kinh tiểu đường và một hệ thống miễn dịch suy yếu… tất cả có thể được cải thiện bằng kiểm soát tốt đường huyết của bạn.

Muốn vậy, người bệnh cần đi khám và cùng với bác sĩ phát triển một kế hoạch cá nhân (chế độ ăn uống, luyện tập và dùng thuốc) để giữ cho lượng đường trong máu của bạn luôn ổn định.

Bỏ hút thuốc

Ở bệnh nhân đái tháo đường người ta thấy ảnh hưởng của thuốc lá còn dữ dội hơn. Khi hút thuốc, người hút đưa một lượng carbon dioxin từ khói thuốc vào cơ thể, chất này ngăn cản ôxy kết hợp với hồng cầu.

Để bù đắp lại, cơ thể tăng sản xuất hồng cầu và đó chính là một trong những tác nhân làm tăng biến chứng suy thận, mù mắt, hoại tử bàn chân, đột quỵ ở bệnh nhân đái tháo đường.

Cũng từ khói thuốc, nicotin vào máu gây co thắt những mạch máu nhỏ, làm cho máu lưu thông kém, làm tăng tính nhạy cảm của bạn với các vết thương. Bên cạnh đó, thuốc là còn làm chậm sự hấp thu của insulin khi tiêm, đưa đến khó kiểm soát đường huyết ở bệnh nhân sử dụng insulin.

Ngoài ra, nó còn làm tăng tình trạng đề kháng insulin của cơ thể. Thuốc lá không chỉ gây nên những biến chứng nghiêm trọng trên bệnh nhân đái tháo đường mà còn làm tăng khả năng phát triển đái tháo đường ở người hút thuốc. Vì vậy, ngay từ bây giờ bạn cần tránh xa thuốc lá.

Mang giày phù hợp

Đôi chân của bệnh nhân đái tháo đường rất dễ bị tổn thương và khi đã tổn thương thì nguy cơ nhiễm trùng dẫn đến loét, hoại tử rất cao. Do đó, bệnh nhân phải có những biện pháp phòng ngừa thích hợp, một trong số đó chính là lựa chọn giày dép phù hợp. Tránh giày quá mỏng hoặc quá cao.

Cần lựa chọn giày thoáng khí, chịu sốc (sử dụng lót tùy chỉnh để giảm bớt áp lực), kích cỡ vừa vặn… Không được đi chân trần, ngay cả ở trong nhà, vì chỉ một vật rất nhỏ cũng có thể gây tổn thương bàn chân của bạn.

Giữ chân sạch sẽ và thường xuyên cắt móng chân

Rửa chân bằng xà bông và nước mỗi ngày, dùng kem dưỡng da cho toàn bộ bàn chân để tránh nứt nẻ. Cắt móng chân sẽ ngăn ngừa móng chân mọc vào trong gây tổn thương…

Kiểm tra chân hàng ngày

Kiểm tra da trên đôi chân của bạn, bao gồm cả khu vực giữa các ngón chân. Nếu bạn không thể nhìn thấy toàn bộ bàn chân của bạn, sử dụng một chiếc gương hay chụp ảnh ở nhiều góc cạnh với điện thoại di động của bạn. Vấn đề nghiêm trọng có thể xảy ra nhanh, thậm chí sau một đêm.

Do đó, không trì hoãn gặp bác sĩ của bạn nếu bạn nhận thấy bất kỳ một vết thương nào xuất hiện.

Tìm hiểu để phát hiện các dấu hiệu cảnh báo

Chai chân thường là dấu hiệu đầu tiên mà bạn đang đặt áp lực lên khu vực nhất định của bàn chân, có thể dẫn đến viêm loét.

Hãy tìm dấu hiệu này và gặp bác sĩ của bạn nếu vết chai này trở nên đỏ và đau đớn. Cũng có thể phát hiện các vết cắt, đau, tiết dịch có mùi hôi, sưng hoặc da đen hoặc xanh. Nếu bạn nhận thấy bất kỳ thay đổi nào trên da cần gặp bác sĩ ngay lập tức.

Xử lý vết thương ngay lập tức

Nếu bạn phát hiện ra một vết thương, làm sạch nó bằng xà phòng nhẹ nhàng và nước, bôi một thuốc mỡ kháng sinh rồi che lại bằng một miếng băng.

Lặp lại quá trình này hai lần một ngày và tránh nước.Thông thường, những vết thương trên bề mặt lành trong vòng 5-7 ngày, nhưng nếu không ổn, hãy đến gặp bác sĩ.

Nghiên cứu vừa được đăng trên tạp chí Y học Anh The BMJ của tác giả Mike Lean, giáo sư về dinh dưỡng tại Đại học Glasgow ở Scotland. Các tác giả nghiên cứu đã khẳng định rằng, nhiều người vẫn tin đái tháo đường tuýp 2 là căn bệnh không thể chữa dứt. Tuy nhiên, chỉ cần giảm 33 pounds (khoảng 15kg), bệnh nhân có thể thay đổi tình hình hoàn toàn.

Trước đó, trong một thử nghiệm thực hiện năm 2011 cũng của GS. Mike Lean có chỉ ra rằng, những người được chẩn đoán mắc tiểu đường tuýp 2 đã giảm cân theo chế độ ăn kiêng, nhờ đó lượng đường trong máu trở về mức bình thường.

Tiếp đó, một nghiên cứu khoa học trong năm 2016 cũng một lần nữa nhấn mạnh, những người mắc bệnh tiểu đường trong vòng 10 năm đã cải thiện được tình hình bệnh khi giảm 15kg.

Tránh tăng cân là cách tốt nhất để tránh khỏi tiểu đường

Theo GS. Mike Lean, tiểu đường tuýp 2 là loại bệnh “tốt nhất có thể tránh khỏi bằng cách tránh tăng cân, vốn là nguyên nhân gây bệnh”. Người bệnh hoàn toàn có khả năng can thiệp để thuyên giảm tiểu đường trong vòng 5 năm đầu tiên sau khi phát hiện bệnh. Đối với những người đã phát triển căn bệnh, các chương trình giảm cân có thể giúp họ thuyên giảm bệnh.

Bởi vậy, “Những người mắc bệnh tiểu đường nên bắt đầu yêu cầu hỗ trợ để họ giảm cân trong thời gian lâu dài. Đây là hành trình dài và không đơn giản, nên bản thân họ phải tự thực hiện những thay đổi lớn”, GS Lean nhấn mạnh.

Hiện nay, các giải pháp giúp quản lý bệnh tiểu đường tuýp 2 bao gồm giảm lượng đường trong máu và giảm nguy cơ bệnh tim, chủ yếu thực hiện bằng các loại thuốc hoặc thay đổi lối sống, giảm cân qua chế độ ăn kiêng và tập thể dục.

Nghiên cứu vẫn đang diễn ra trên diện rộng và dự kiến sẽ công bố kết quả vào năm 2018.

Theo các chuyên gia người Anh, giảm ăn những thực phẩm như cơm, khoai tây và đường có khả năng chặn đứng tiểu đường tuýp 2.

Dữ liệu từ diabetes.co.uk,trang web của cộng đồng người bệnh tiểu đường lớn nhất thế giới, cho thấy 7.000 bệnh nhân tiểu đường tuýp 2 người Anh đã tiết kiệm được 6,9 triệu bảng (khoảng 203 tỉ đồng) tiền thuốc mỗi năm sau khi áp dụng chế độ ăn low carb.

Những số liệu gây sửng sốt này được tiết lộ trong cuốn sách Chế độ ăn kiêng Pioppi (The Pioppi Diet) của hai tác giả Aseem Malhora và Donal O’Neill vừa xuất bản tại Anh ngày 29.6.

TS Aseem Malhotra, chuyên khoa tim mạch, chia sẻ trên trang Express rằng ông tham gia viết cuốn sách này nhằm giúp hàng triệu người sống hạnh phúc hơn, khỏe mạnh hơn: “Tiểu đường tuýp 2 là bệnh mà mọi người muốn tránh bằng mọi giá.

Bệnh này không chỉ làm tăng đáng kể nguy cơ đau tim, đột quỵ, suy thận và làm giảm tuổi thọ đến 15 năm, mà còn làm cho hơn nửa số bệnh nhân có biểu hiện đau nhức kéo dài ở các mức độ tương tự như những người bị ung thư giai đoạn cuối, và khiến cho 1/4 số bệnh nhân trầm cảm, mệt mỏi, rối loạn về giấc ngủ, sa sút về thể chất và tinh thần.

Tin tốt là có thể ngăn ngừa hoàn toàn bệnh tiểu đường tuýp 2 được – thậm chí là đảo ngược tình trạng bệnh – và chỉ cần thay đổi chế độ ăn không có carbohydrate tinh chế thì chít ít cũng có thể giúp bệnh nhân ngừng thuốc”.

“Tuyên ngôn về sự thay đổi” của TS Aseem Malhotra được trình bày chi tiết trong cuốn Chế độ ăn kiêng Pioppi, cung cấp các giải pháp thiết thực để giải quyết hai “cuộc khủng hoảng sức khỏe song hành” ở Anh là béo phì và tiểu đường tuýp 2, cũng như giảm nguy cơ phát triển và điều trị bệnh tim.

Chỉ cần thay đổi chế độ ăn phù hợp thì cũng có thể giúp người bệnh tiểu đường tuýp 2 ngưng dùng thuốc – ẢNH: EXPRESS.CO.UK

Những giải pháp này lấy cảm hứng từng cộng đồng Pioppi nhỏ bé ở miền nam nước Ý, nơi được mệnh danh là ngôi làng lành mạnh nhất thế giới, và người dân có tuổi thọ trung bình gần 90 mà chẳng hề dùng thuốc hay phải tập thể dục.

Bí quyết sống lâu sống khỏe của người dân Pioppi chính là chế độ dinh dưỡng giàu chất béo đặc trưng của vùng Địa Trung Hải. Họ ăn những “thực phẩm thật” giàu chất béo tự nhiên như dầu ô liu nguyên chất, trứng, rau xanh, các loại hạt và tránh carbohydrate tinh chế như bánh mì trắng.

Hai tác giả cũng đề nghị ngừng tính số lượng calori vì chúng không phản ánh giá trị dinh dưỡng, mà thay vào đó hãy duy trì vận động bằng việc đi bộ.

Theo họ, việc thay đổi lối sống còn có tác dụng mạnh mẽ hơn bất kỳ loại thuốc nào trong việc ngăn ngừa và điều trị bệnh tim.
Bệnh tiểu đường tuýp 2

Tiểu đường là một bệnh mạn tính, xảy ra khi lượng đường huyết (glucose) trong cơ thể tăng cao.

Tiểu đường tuýp 2, dạng phổ biến nhất của tiểu đường, còn gọi là tiểu đường khởi phát ở người lớn hoặc tiểu đường không phụ thuộc insulin (cơ thể vẫn sản xuất đủ lượng insulin hoặc sử dụng insulin đúng cách).

Bệnh tiểu đường tuýp 2 không giống như tiểu đường tuýp 1. Ở tiểu đường tuýp 1, tuyến tụy không thể tiết ra insulin. Đối với bệnh tiểu đường tuýp 2, tuyến tụy vẫn hoạt động như bình thường, nhưng do một nguyên nhân nào đó các tế bào không thể sử dụng glucose trong máu làm nguồn năng lượng.

Điều này sẽ dẫn đến lượng đường trong máu tăng cao và có thể gây tổn thương đến cơ thể. Nếu không được chẩn đoán và điều trị đúng cách, bệnh tiểu đường tuýp 2 có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng hoặc thậm chí là tử vong.

90% đến 95% bệnh nhân tiểu đường là mắc tiểu đường tuýp 2. Bệnh tiểu đường tuýp 2 thường khởi phát ở người lớn, ở độ tuổi từ 40 tuổi trở lên. Tuy nhiên, ngày càng nhiều trẻ em và người trẻ tuổi mắc phải bệnh tiểu đường tuýp 2 do bệnh béo phì ngày càng có xu hướng gia tăng ở trẻ em

Nếu bạn ăn chế độ ít gluten thì nguy cơ tiểu đường loại 2 sẽ xảy đến với bạn. Đó là nghiên cứu của trường Đại học Harvard (Massachusetts, Mỹ)

Ăn chế độ ít gluten có nguy cơ tiểu đường cao

Tác giả chính, TS. Geng Zong cùng các đồng nghiệp đã nghiên cứu về lượng gluten ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào cho gần 200.000 người tham gia trong 3 nghiên cứu về sức khỏe lâu dài và yêu cầu hoàn thành bảng hỏi về lượng thực phẩm ăn uống hàng ngày trong thời gian từ 2-4 năm. Kết quả cho thấy, 16.000 trường hợp được chẩn đoán mắc tiểu đường týp 2. Các nhà khoa học cho biết, những người bổ sung khoảng 12gr gluten mỗi ngày có nguy cơ thấp nhất mắc bệnh về tiểu đường trong vòng 30 năm tiếp theo, những người bổ sung ít hơn 1gr gluten nguy cơ mắc bệnh tiểu đường týp 2 tăng 13%.

TS. Zong cho biết: Gluten là một protein được tìm thấy trong các thực phẩm làm từ lúa mì, lúa mạch, lúa mạch đen, yến mạch, các loại ngũ cốc khác. Gluten cũng tìm thấy trong một số loại thuốc, vitamin và son môi.

Tiểu đường tuýp 2 phát triển khi cơ thể trở nên kháng với insulin hoặc khi tuyến tụy sản xuất không đủ insulin.

Tìm hiểu về tiểu đường tuýp 2

Tiểu đường tuýp 2, thường khởi đầu ở người lớn hoặc bệnh tiểu đường không phụ thuộc inslin, là một tình trạng mãn tính ảnh hưởng đến cách cơ thể chuyển hóa đường, nguồn nhiên liệu chính của cơ thể.

Khi đã bị bệnh tiểu đường tuýp 2, cơ thể giảm khả năng chịu ảnh hưởng của insulin – một hormone điều chỉnh sự chuyển động của đường vào các tế bào – hoặc cơ thể không sản xuất đủ insulin để duy trì mức độ đường bình thường. Nếu không điều trị, hậu quả của bệnh tiểu đường type 2 có thể đe dọa tính mạng.

Không có cách điều trị đặc hiệu bệnh tiểu đường tuýp 2, nhưng có thể quản lý – hoặc thậm chí ngăn chặn các vấn đề. Bắt đầu bằng cách ăn các loại thực phẩm lành mạnh, tập thể dục và duy trì trọng lượng khỏe mạnh. Nếu chế độ ăn uống và tập thể dục không đủ, có thể cần thuốc điều trị bệnh tiểu đường hoặc insulin để quản lý lượng đường trong máu.

Bạn có thể kiểm soát tiểu đường tuýp 2 bằng chế độ ăn ít tinh bột.

Giảm tinh bột khỏi chế độ ăn có thể ‘đẩy lùi’ tiểu đường tuýp 2

Dữ liệu từ diabetes.co.uk, trang web của cộng đồng người bệnh tiểu đường lớn nhất thế giới, cho thấy 7.000 bệnh nhân tiểu đường tuýp 2 người Anh đã tiết kiệm được 6,9 triệu bảng (khoảng 203 tỉ đồng) tiền thuốc mỗi năm sau khi áp dụng chế độ ăn low carb.

Những số liệu gây sửng sốt này được tiết lộ trong cuốn sách Chế độ ăn kiêng Pioppi (The Pioppi Diet) của hai tác giả Aseem Malhora và Donal O’Neill vừa xuất bản tại Anh ngày 29.6.

Tiến sĩ Aseem Malhotra, chuyên khoa tim mạch, chia sẻ trên trang Express rằng ông tham gia viết cuốn sách này nhằm giúp hàng triệu người sống hạnh phúc hơn, khỏe mạnh hơn: “Tiểu đường tuýp 2 là bệnh mà mọi người muốn tránh bằng mọi giá. Bệnh này không chỉ làm tăng đáng kể nguy cơ đau tim, đột quỵ, suy thận và làm giảm tuổi thọ đến 15 năm, mà còn làm cho hơn nửa số bệnh nhân có biểu hiện đau nhức kéo dài ở các mức độ tương tự như những người bị ung thư giai đoạn cuối, và khiến cho 1/4 số bệnh nhân trầm cảm, mệt mỏi, rối loạn về giấc ngủ, sa sút về thể chất và tinh thần.

Tin tốt là có thể ngăn ngừa hoàn toàn bệnh tiểu đường tuýp 2 được – thậm chí là đảo ngược tình trạng bệnh – và chỉ cần thay đổi chế độ ăn không có carbohydrate tinh chế thì chít ít cũng có thể giúp bệnh nhân ngừng thuốc”.

“Tuyên ngôn về sự thay đổi” của Tiến sĩ Aseem Malhotra được trình bày chi tiết trong cuốn Chế độ ăn kiêng Pioppi, cung cấp các giải pháp thiết thực để giải quyết hai “cuộc khủng hoảng sức khỏe song hành” ở Anh là béo phì và tiểu đường tuýp 2, cũng như giảm nguy cơ phát triển và điều trị bệnh tim.

Loại nào không làm tăng đường huyết? Hàm lượng carbohydrat liệu có quá cao? Chất béo bao nhiêu thì đủ?… Thật không dễ dàng để chọn được loại sữa thích hợp cho bệnh nhân tiểu đường thỏa mãn các tiêu chí này, nhưng điều đó không đồng nghĩa với “không thể”.

Những thông tin cho thấy mối liên hệ không mấy tốt đẹp giữa sữa động vật và bệnh tiểu đường có thể khiến bạn e ngại nguồn dinh dưỡng quý giá này. Nhưng thực tế, chúng ta không thể phủ nhận những điều tuyệt vời mà sữa mang lại: năng lượng cho cơ thể, cacil cho xương, vitamin D và nhiều loại khoáng chất bỗ dưỡng khác để tăng cường sức đề kháng.

Vậy không có lý do gì để người bệnh tiểu đường phải kiêng… sữa. Bởi, theo các chuyên gia dinh dưỡng, người bệnh tiểu đường cũng cần ăn đủ 6 thành phần cơ bản mỗi ngày, trong đó không thể thiếu sữa. Sữa sẽ vẫn phát huy tối đa những lợi ích của nó nếu chúng ta biết lựa chọn đúng.

Ảnh minh họa

3 thông số cần quan tâm

Hàm lượng carbohydrat, hàm lượng chất béo và chỉ số đường huyết là ba thông số bạn cần quan tâm khi chọn sữa cho người tiểu đường.

Theo Ths. BS Diệp Thị Thanh Bình: “Sữa dành cho bệnh nhân tiểu đường phải là loại sữa không làm tăng đường huyết quá mức. Như vậy trước tiên phải là loại không đường và quan trọng là hàm lượng carbohydrat thấp. Vì cabonhydrat là thành phần chính ảnh hưởng đến đường huyết” (trích Bản tin Bệnh viện ĐH Y Dược). Khi chọn sữa, bạn nên chú ý đến bảng thành phần trên sản phẩm. Ví dụ: Trên sản phẩm ghi 100ml cung cấp 3,1gram carbohydrat thì hộp sữa 200ml sẽ chứa 6,2 gram carbohydrat. Với hàm lượng này, bệnh nhân tiểu đường có thể sử dụng được.

Đánh vào tâm lý của người dùng, các nhà sản xuất thường nhấn mạnh vào chỉ số đường huyết thấp để khuyến khích người tiêu dùng. Đây là một thông số quan trọng cho biết mức độ tăng đường huyết sau khi dùng sữa. Chỉ số càng thấp thì khả năng tăng đường huyết càng ít. Chỉ số đường huyết dưới 55 là con số thích hợp cho người tiểu đường. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý, lượng sữa uống vào còn quan trọng hơn chỉ số đường huyết, chỉ số thấp nhưng dùng nhiều thì vẫn có thể gây tăng đường huyết.

Chất béo trong sữa cũng là một nguyên nhân khiến cho tình trạng bệnh trở nên tồi tệ hơn. Bởi thế, người tiểu đường, đặc biệt là tiểu đường có kèm rối loạn lipid máu nên dùng những loại sữa ít béo (hay còn gọi là sữa gầy). Với những sản phẩm sữa có hàm lượng chất béo thấp, dưới 0,1% thì bệnh nhân tiểu đường có thể an tâm sử dụng.

Một công trình nghiên cứu do TS. Simin Liu, Đại học Harvard (Mỹ) thực hiện còn khẳng định: Sử dụng thường xuyên những chế phẩm từ sữa (sữa chua, phô mai, kem chua…) đã được loại bỏ chất béo có thể giúp chị em ngăn ngừa và giảm thiểu nguy cơ bị tiểu đường tuýp 2. Với đặc tính nhiều canxi và men tiêu hoá, sữa chua (loại không đường được làm từ sữa tách béo) hỗ trợ hấp thu thức ăn, người bệnh có thể ăn từ 1-2 hộp/ngày. Tuy nhiên bạn cũng nên thường xuyên để theo dõi chỉ số đường huyết để kiểm tra.

Sữa chuyên dùng có thể trị bệnh?

Hiện nay đã có những sản phẩm sữa chuyên dùng cho bệnh nhân tiểu đường với đặc điểm ít béo và hàm lượng carbohydrat phù hợp. Các loại sữa này có chỉ số đường rất thấp (30-35) nhờ thành phần đường bột chứa isomalt, fructose hấp thu chậm nên không làm tăng đường huyết quá nhanh…

Tuy nhiên, sữa cho người tiểu đường không có tác dụng chữa bệnh như nhiều người nhầm tưởng. Nó chỉ cung cấp thêm năng lượng và chất dinh dưỡng cho cơ thể chứ không thể làm giảm đường huyết, do đó không thể thay thế thuốc chữa bệnh.

Ngoài ra, người dùng cũng cần phân biệt rõ giữa sữa và bột dinh dưỡng dành cho người tiểu đường. Theo thói quen, chúng ta vẫn xem những sản phẩm dưới dạng bột khuấy tan vào nước thành dung dịch trắng đục đều gọi là sữa. Thực tế, bột dinh dưỡng là các bữa ăn thay thế được dùng khi bệnh nhân ốm đau không ăn được hoặc dùng làm bữa ăn phụ giữa các bữa ăn chính nếu đường huyết ổn định.

Khỏe hơn với sữa đậu nành

Sữa đậu nành và các chế phẩm làm từ đậu nành không chỉ giàu đạm (tương đương sữa bò) mà còn giàu calci và không có cholesterol. Sữa đậu nành đặc biệt thích hợp cho những người bị tiêu chảy khi uống sữa bò.

Công dụng điều chỉnh những enzym làm tăng lượng đường trong máu như alpha-amylase và alpha-glucosidase của sữa chua làm từ đậu nành đã được các nhà khoa học Mỹ công bố trên tạp chí Thực phẩm Sinh hóa của nước này. Đặc biệt, theo họ, ăn sữa chua đậu nành có bổ sung hoa quả thường xuyên có thể giúp kiểm soát cả bệnh tiểu đường tuýp 2 lẫn bệnh cao huyết áp.

Lưu ý dùng sữa cho bệnh nhân tiểu đường

– Bệnh nhân tiểu đường có thể uống từ 1-2 khẩu phần sữa/ngày (1 khẩu phần tương đương 90 – 150kcal và không chứa quá 12 gram carbohydrat). Ví dụ như: Có thể uống 1-2 hộp sữa không đường 180ml hoặc 1 bịch sữa tươi không đường 220ml/ngày.

– Nên dùng vào giữa các bữa ăn chính trong ngày. Với người bệnh đang chính insulin, có thể uống 1 hộp sữa tươi không đường vào buổi tối (trong trường hợp đường huyết thử ban đêm thấp) giúp hạn chế nguy cơ hạ đường huyết về đêm.

– Nên kiểm tra đường huyết sau khi uống để biết sữa có thích hợp với cơ thể không. Nếu đường huyết tăng cao sau khi uống thì phải giảm lượng sữa uống vào, hoặc bột sữa pha vào.

Bệnh đái tháo đường là bệnh nguy hiểm và phổ biến. Vào thời tiết lạnh giá của mùa đông, bệnh nhân tiểu đường khốn khổ với biến chứng của bệnh này.

Bệnh nhân điều trị tiểu đường tại BV Bạch Mai

Hàng trăm bệnh rình rập

Vừa vào mùa đông được mấy ngày, khoa khám bệnh của BVĐK Xanh Pôn đông bệnh nhân hẳn. Họ là những người đã về hưu, trong số đó có nhiều bệnh nhân tiểu đường đi khám đường huyết, kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Bác Vũ Thị Thìn trú tại Thịnh Hào, Đống Đa, Hà Nội cho biết, bác là bệnh nhân tiểu đường tuyp 2 đã 8 năm. Năm nào cũng vậy bác sợ nhất là mùa đông vì mùa đông đến cơ thể mệt mỏi, lại còn tăng huyết áp. Có năm bác phải vào viện nằm cả tuần vì tăng huyết áp và tê bì chân tay.

Năm nay vừa lạnh có vài ngày nhưng bác đã thấy mệt lắm, thở nhiều hơn. Bác Thìn kể thời tiết lạnh này là khắc tinh của người già và những người cao huyết áp như bác. Bác đi khám cùng với hai đồng nghiệp cũ, người thì mỡ máu, người thì tăng huyết áp, người thì rối loạn mạch vành và trong 3 người cùng khám có hai người có tiền sử đái tháo đường.

Tại BV Nội tiết Trung ương cũng tương tự, nhiều bệnh nhân từ tuyến tỉnh lên bệnh viện khám vì biến chứng tim mạch, huyết áp của bệnh tiểu đường. Ông Nguyễn Văn Lung đến từ Bắc Giang đang điều trị biến chứng tim mạch của tiểu đường với các triệu chứng đau tức ngực. Ông Lung cho biết bệnh tiểu đường sợ nhất mùa đông vì mùa này năm nào ông cũng phải đi viện 1 – 2 lần.

Sát thủ giết người âm thầm

Theo ThS.BS Nguyễn Huy Cường – Giám đốc phòng khám nội tiết số 1 ngõ 133 Thái Hà, Đống Đa, Hà Nội, trời lạnh sẽ làm cho huyết áp tăng lên, các biến chứng tim mạch, mạch vành, biến chứng bàn chân tăng lên. Tăng huyết áp cũng là thủ phạm gây nên tai biến tim mạch. Huyết áp quá cao có thể làm mạch máu não bị vỡ, gây ra xuất huyết não. Ở tim, huyết áp cao lâu ngày sẽ dẫn đến suy tim.

Mạch máu bị xơ cứng, giảm khả năng đàn hồi, kèm theo huyết áp cao, độ nhớt dính của máu tăng, sự hình thành mảng xơ vữa cũng kéo theo rối loạn quá trình đông máu. Các cục máu đông được hình thành trong lòng mạch sẽ làm ứ trệ tuần hoàn, gây nên tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, hay tắc mạch chi.
Vào mùa đông đường huyết của bệnh nhân đái tháo đường tăng lên vì thói quen ăn nhiều hơn và ít vận động hơn nên bệnh nhân bị đái tháo đường càng khổ sở đối phó với các biến chứng của bệnh.

Khi trời lạnh tình trạng stress tăng lên, cơ thể chống lại cái lạnh, sinh ra nhiều chất chống lại stress càng làm tăng đường huyết. Một số trường hợp hormone không đủ nhiệt phải dùng nhiều calo gây giảm đường huyết. Lúc lạnh đường máu lúc tăng, lúc giảm nên chúng ta phải quản lý đường huyết thật tốt.

Đối với bệnh nhân tiểu đường phải lưu ý giữ vệ sinh cho sức khỏe, khi đi ra ngoài mặc đủ ấm, khi ở chăn bỏ từ từ, từ trên ngực xuống dần trước khi rời khỏi giường nên thực hiện các động tác xoa bóp cơ thể, làm cơ thể từ trạng thái ngủ nghỉ sang trạng thái vận động bằng cách làm nóng cơ thể, mạch máu lưu thông, nếu lúc này ra khỏi nhà thì cơ thể sẽ đỡ mệt mỏi hơn, không phải dùng nhiều hormone chống lại với cái lạnh giá.

BS Cường nhấn mạnh thêm, thói quen tập thể dục buổi sáng để không khí trong lành là quan điểm sai lầm vì không phải như thế. Mùa đông đi tập thể dục buổi sáng không tốt cho sức khỏe vì thời tiết lạnh giá khí độc thường ở dưới thấp. Nếu ta đi tập thể dục buổi sáng sớm dễ ảnh hưởng đến sức khỏe. Nên chờ ánh nắng lên khí độc bốc hơi lên cao rồi đi tập thể dục, lúc đó không khí mới thực sự trong lành.

Ngoài ra, khi gặp lạnh chúng ta có phản ứng đột ngột khiến vùng tưới máu ra ngoài co lại, giảm tưới máu trên da, gặp lạnh nhiều bị tê cóng, co mạch nên chúng ta phải khởi động để cho nóng cơ thể và mặc cho đủ ấm.

Theo Infonet