Thế Giới Cây Thuốc - Cây Thuốc Quý - Cây Thuốc Đông Y » tiêm insulin

Tiêm insulin sai vị trí có thể gây tử vong

hanam — Tue, 20 Dec 2016 13:25:39 +0000

Insulin là dạng thuốc tiêm duy nhất cho bệnh nhân tiểu đường. Tuy nhiên nó như con dao hai lưỡi. Các bác sĩ vẫn nói đùa, nó có thể giết chết một người vì mũi tiêm rất dễ dàng.

Bị tiểu đường lâu năm và đường huyết lúc nào cũng tăng cao, bà Vũ Thị Xíu ở Thanh Xuân, Hà Nội, phải tiêm insulin để tránh tăng đường huyết.

Bà Xíu, 67 tuổi cho biết bà bị tiểu đường 14 năm nay. Từ khi phát hiện ra bệnh bà điều trị rất khoa học nhưng đường huyết vẫn tăng, nhất là từ sau khi bà mổ u xơ vú.

Bà Xíu có một u ở vú to phải mổ và nằm viện cả tháng trời vì vết thương không lành. Đến khi vết thường lành, bà cũng bị thêm các biến chứng về xương khớp do tiểu đường. Bà Xíu phải tiêm insulin hàng ngày. Mỗi lần tiêm, chồng bà đảm nhiệm tiêm giúp và bà Xíu hay tiêm bắp tay.

Cách đây hai tuần, bà vẫn tiêm insulin đều đặn vào buổi sáng sau khi ăn cơm xong. Tuy nhiên, lần này, sau khi tiêm xong, bà cảm giác vã mồ hôi, người mệt lả ra và từ từ khuỵ xuống. May con cái phát hiện kịp thời và đưa bà tới BV Xây Dựng cấp cứu. Bác sĩ cho biết bà bị hạ đường huyết do tác dụng của tiêm insulin.

Bà Xíu kể cách đây hơn 1 năm bà cũng bị hạ đường huyết như thế này nhưng khi đó thì đỡ hơn. Khi tìm hiểu ra, bà Xíu cho biết có thể do bà thay đổi vị trí tiêm. Mọi khi bà vẫn tiêm ở tay nhưng hôm nay bà chuyển xuống bụng vì nghe người ta nói tiêm ở bụng dễ hấp thu insulin hơn.

GS Tạ Văn Bình – Nguyên Giám đốc BV Nội Tiết trung ương cho biết tiêm insulin là một việc tưởng chừng như đơn giản đối với những bệnh nhân bị tiểu đường nhưng lại là việc vô cùng khó và chỉ sai một ly có thể mất mạng.

GS Bình cho biết ông đã từng chứng kiến người vợ tiêm insulin cho chồng vào ban đêm, đến sáng thì người chồng đã chết lạnh ngắt vì hạ đường huyết vào ban đêm, gia đình không kiểm soát được bệnh lý cho bệnh nhân.

Tiêm sai vị trí có thể gây biến chứng nghiêm trọng.

ThS Nguyễn Huy Cường, nguyên bác sĩ khoa Nội tiết, BV Bạch Mai, cho biết tác dụng phụ của insulin là điều không thể tránh khỏi. Nguy cơ gặp nhiều nhất là không hoà đồng được khối lượng insulin và thức ăn ở bệnh nhân tiểu đường phải tiêm insulin.

Tiêm thừa insulin với lượng thức ăn dễ hạ đường huyết gây biến chứng tiêm insulin, thậm chí gây nguy hiểm chết người. Khi bị hạ đường huyết gây tăng huyết áp, nguy cơ tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim rất cao.

ThS Cường cho biết khi phải tiêm insulin, người bị đái tháo đường chọn đúng chủng loại, số lượng cần thiết, tiêm đúng vào vùng da thường quy ta vẫn tiêm. Ví dụ tiêm vùng bụng dễ hấp thu hơn tiêm ở vùng đùi. Nếu buổi sáng ta thường tiêm bụng nhưng khi chuyển sang vùng đùi sẽ làm đường máu thay đổi.

Ngoài ra, ThS Cường còn nhấn mạnh về cân bằng lượng tiêm với lượng thực phẩm chúng bị đái tháo đường ăn hàng ngày. Ví dụ như hôm nay ăn cháo, còn mọi ngày ăn phở nhưng bạn vẫn giữ mức tiêm insulin là 10 như mọi ngày thì dễ rơi vào trạng thái hạ đường huyết. Vì lượng đường của bát cháo ít hơn so với bát phở.

Để phòng ngừa tác dụng phụ tiêm đúng liều với lượng thức ăn, tiêm đúng giờ, tiêm đúng vị trí hàng ngày.

Cách xử trí khi bị hạ đường huyết ở nhà, ThS Cường cho biết có thể xử lý nhanh ngay tại nhà. Nếu bệnh nhân có biểu hiện hạ đường huyết, lúc đó mức đường thấp, chỉ cần đưa lượng đường vào chừng 15 gram (1 thìa đường khoảng 5 gram), cho vào nước khuấy và uống. Sau 30 phút bệnh nhân có thể qua cơn hạ đường huyết không cần phải đến cơ sở y tế.

Nhiều người khi bị hạ đường huyết không dám dùng đường để uống. Điều này rất nguy hiểm. Trong trường hợp hạ đường huyết vẫn có thể sử dụng đường, nhai đường để tránh biến chứng của hạ đường huyết như gây hôn mê, biến chứng thần kinh lâu dài.

Theo Infonet

Các bước cần thiết cho việc tự tiêm insulin

hanam — Sat, 24 Jan 2015 04:11:04 +0000

Đối với những người mắc bệnh tiểu đường, một mũi tiêm insulin giúp đưa thuốc vào các mô dưới da. Các mô dưới da (hay còn gọi là mô “sub Q”) nằm ở khắp nơi trên cơ thể.

Tập hợp các vật dụng cần thiết cho việc tiêm insulin

Lựa chọn một nơi sạch sẽ, khô ráo và tập hợp tất cả các vật dụng sau lại:

Chai/lọ insulin.
Ống tiêm insulin vô trùng (loại có kim) và xé bỏ lớp bọc ngoài.
Hai miếng tẩm cồn (bông gòn hoặc chai thoa cồn).
Một hộp được các vật dụng đã qua sử dụng (như là hộp nhựa hoặc kim loại cứng với nắp đậy chắc chắn hoặc hộp đựng dụng cụ công nghiệp sắc nhọn).

Rửa tay bằng xà phòng và nước ấm, sau đó lau khô bằng khăn sạch.

Chuẩn bị insulin và ống tiêm

Tháo nắp nhựa của lọ insulin ra.
Lăn lọ insulin giữa hai bàn tay hai đến ba lần để trộn insulin lên. Không được lắc lọ, vì bọt khí có thể hình thành và ảnh hưởng đến lượng insulin được rút ra.
Lau qua phần nút cao su ở trên lọ insulin bằng bông gòn tẩm cồn hoặc miếng tẩm cồn.
Đặt lọ insulin trên một mặt phẳng.
Tháo nắp kim tiêm ra.

Nếu như bạn không được kê toa với 2 loại insulin được tiêm cùng lúc (liều hỗn hợp), hãy bỏ qua các bước trong phần sau.

Rút một lượng khí vào trong ống tiêm bằng cách kéo pittong xuống. Nhớ là lượng khí rút cần phải bằng với lượng đơn vị insulin cần phải tiêm. Luôn luôn đo từ đầu của ống tiêm.
Đâm kim vào phần nút cao su của lọ insulin. Đẩy pittong để bơm khí vào trong lọ (điều này giúp cho insulin được rút ra một cách dễ dàng). Giữ kim trong tư thế này.
Quay ngược lọ và ống tiêm. Hãy bảo đảm rằng insulin bao phủ kim tiêm.
Kéo ngược pittong và rút insulin vào ống tiêm (đo từ đỉnh của pittong).
Kiểm tra ống tiêm xem có bọt khí không. Bọt khí ở trong ống tiêm sẽ không có hại nếu được tiêm vào cơ thể nhưng chúng làm giảm lượng đơn vị insulin trong ống tiêm. Để loại bỏ bọt khí, gõ nhẹ vào ống tiêm để các bọt khí nổi lên trên và đẩy pittong để đưa chúng ra ngoài. Kiểm tra lần nữa liều lượng và rút thêm insulin nếu cần thiết.
Rút kim ra khỏi lọ insulin. Cẩn thận đậy nắp đầu kim tiêm lại.

Làm cách nào để đo lượng insulin hỗn hợp?

Bác sĩ có thể kê toa hai loại insulin được tiêm cùng lúc. Liều hỗn hợp này có thể giúp kiểm soát lượng đường huyết tốt hơn ở một số người.

Làm cách nào để đo lượng insulin hỗn hợp (tiếp theo)?

Hãy làm theo các bước sau khi tiêm liều insulin hỗn hợp:

Tuân theo các bước chuẩn bị được miêu tả ở phần trước cho cả hai lọ insulin.
Rút một lượng khí vào trong ống tiêm bằng cách kéo pittong. Nhớ là lượng khí rút vào phải bằng với lượng insulin dạng đục (loại có tác dụng trung bình hoặc dài) cần cho việc tiêm. Luôn luôn đo từ đỉnh của pittong (phần gần với kim tiêm nhất).
Đâm kim tiêm vào nút cao su của lọ insulin dạng đục. Đẩy pittong để bơm khí vào trong lọ (điều này giúp cho insulin được rút ra dễ dàng hơn). Không được rút insulin vào ống tiêm lúc này. Lấy kim tiêm ra khỏi lọ insulin.
Rút một lượng khí vào trong ống tiêm bằng cách kéo pittong. Nhớ là lượng khí rút vào phải bằng với lượng insulin dạng trong (loại có tác dụng ngắn) cần cho việc tiêm. Luôn luôn đo từ đỉnh của pittong (phần gần với kim tiêm nhất).
Đâm kim tiêm vào phần bịt cao su của lọ insulin dạng trong. Đẩy pittong để bơm khí vào trong lọ (điều này giúp cho insulin được rút ra dễ dàng hơn).
Quay ngược lọ insulin và ống tiêm. Hãy đảm bảo rằng insulin bao phủ phần kim tiêm.
Kéo pittong để rút lượng đơn vị insulin dạng trong theo yêu cầu (đo từ đỉnh của pittong, phần gần kim tiêm nhất).
Kiểm tra ống tiêm xem có bọt khí không. Bọt khí ở trong ống tiêm sẽ không có hại nếu được tiêm vào cơ thể nhưng chúng làm giảm lượng đơn vị insulin trong ống tiêm. Để loại bỏ bọt khí, gõ nhẹ vào ống tiêm để các bọt khí nổi lên trên và đẩy pittong để đưa chúng ra ngoài. Kiểm tra lần nữa liều lượng và rút thêm insulin nếu cần thiết.
Rút kim ra khỏi lọ insulin dạng trong và đâm kim vào phần đầu cao su của lọ insulin dạng đục.
Quay ngược lọ insulin và ống tiêm. Hãy đảm bảo rằng insulin bao phủ phần kim tiêm.
Kéo pittong để rút lượng đơn vị insulin dạng đục sao cho bằng với tổng lượng insulin cần cho việc tiêm (đo từ đỉnh của pittong, phần gần kim tiêm nhất).

Lưu ý quan trọng: Việc đo lường cần phải chính xác. Nếu bạn rút quá nhiều insulin dạng đục thì tổng liều lượng insulin trong ống tiêm phải bị bỏ đi. Hãy cẩn thận là không được bơm bất kỳ một lượng insulin dạng trong nào trong ống tiêm vào lọ insulin dạng đục. Nếu có bọt khí quá lớn sau khi trộn hai loại insulin trong ống tiêm, hãy bỏ lượng insulin đó đi và làm lại quy trình từ đầu. Không được bơm insulin ngược lại vào trong lọ.

Cẩn thận đậy nắp đầu kim tiêm lại.
Bạn bây giờ đã sẵn sàng để tiêm insulin. Hãy làm theo các bước được liệt kê sau đây.

Luân phiên thay đổi vùng tiêm insulin trên cơ thể

Do bạn sẽ phải tiêm insulin vào mỗi ngày để điều trị bệnh tiểu đường, bạn cần phải biết chỗ nào để tiêm và cách nào để luân phiên thay đổi (di chuyển) các vùng tiêm trên cơ thể của mình. Bằng cách này, bạn sẽ làm cho việc tiêm insulin dễ dàng hơn, an toàn hơn và dễ chịu hơn. Nếu chỉ tiêm vào một vùng nhất định nào đó hết lần này đến lần khác, bạn có thể làm cho vùng đó trở nên chai cứng ở dưới da và làm cho insulin không được sử dụng một cách thích hợp.

Luân phiên thay đổi vùng tiêm insulin trên cơ thể (phần tiếp theo)

Quan trọng: Nếu tự tiêm thì chỉ nên tiêm vào các chỗ ở phần trước của cơ thể.

Hãy làm theo những hướng dẫn dưới đây:

Hỏi ý kiến bác sĩ, y tá, hoặc chuyên gia giáo dục sức khỏe về những chỗ nào trên cơ thể bạn có thể dùng để tiêm insulin.
Cử động vùng đó mỗi lần tiêm. Chỗ tiêm sau nên cách chỗ tiêm trước 3.8cm.
Cố gắng sử dụng một vùng nào đó để tiêm insulin vào cùng một khoảng thời gian mỗi ngày (ví dụ như sử dụng vùng bụng để tiêm insulin trước bữa ăn trưa mỗi ngày). Lưu ý: vùng bụng hấp thụ insulin nhanh nhất, kế đến là cánh tay, đùi và mông.
Hãy ghi lại bạn đã tiêm insulin vào những vùng nào trên cơ thể.

Lựa chọn và làm vệ sinh vùng cơ thể dùng để tiêm insulin

Chọn vùng trên cơ thể để tiêm insulin.
Không được tiêm gần các khớp, vùng háng, vùng rốn, ngay giữa bụng hoặc gần các vết sẹo.

Lau vùng chọn để tiêm insulin (vùng da rộng khoảng 5cm) theo chuyển động tròn với một miếng thấm cồn hoặc bông gòn thấm cồn và sau đó để gần đấy.

Tiêm insulin

Sử dụng tay cầm viết, giữ thành ống tiêm (với mũi kim chúc xuống) giống như một cây viết, cẩn thận không đặt ngón tay trên pittong.

Tháo nắp đậy kim tiêm ra.
Sử dụng tay còn lại, nhẹ nhàng kéo vùng da ở chỗ chọn tiêm đã được lau lên.
Thực hiện động tác đâm kim nhanh vào vùng da được kéo lên một góc 90 độ (thẳng đứng). Kim nên được đưa toàn bộ vào trong da.
Đẩy pittong cho đến khi toàn bộ lượng insulin được đẩy hết ra khỏi ống tiêm.
Nhanh chóng kéo kim ra. Không được thoa hay chà xát vùng tiêm. Bạn có thể hoặc không chảy máu sau khi tiêm. Nếu chảy máu, đạt miếng tẩm cồn và ép nhẹ lên chỗ tiêm. Dùng băng keo cá nhân để che chỗ tiêm lại nếu thấy cần thiết.

Vứt bỏ ống tiêm và kim tiêm

Không đậy nắp kim tiêm. Bỏ toàn bộ ống tiêm và kim tiêm vào trong hộp dùng để chứa các vật dụng sắt nhọn. Khi hộp chứa đầy, đậy nắp lại và bỏ vào thùng rác.

Không được bỏ hộp chứa này vào thùng rác tái chế. Một vài nơi có quy định về việc vứt rác. Hãy kiểm tra các qui định và hướng dẫn về việc vứt rác của cơ quan y tế địa phương.

Theo webykhoa