Thủy đậu (trái rạ) là một căn bệnh truyền nhiễm do virus Varicella Zoster gây ra. Virus thủy đậu chủ yếu lây qua đường hô hấp hoặc qua đường tiếp xúc da nên nếu có người phát bệnh thì bệnh thường bùng phát thành dịch rất mạnh và nhanh
Triệu chứng nhận biết bệnh
– Ngày đầu tiên khi mới phát bệnh sẽ xuất hiện sốt cao (39 – 40oC), chán ăn kèm nhức mỏi.

– Trong vòng 12 – 24 giờ sau thì các nốt ban bắt đầu nổi trên da đầu, gáy, ngực, lưng, bụng và tứ chi.

– Sau vài ngày thì các nốt ban bắt đầu chuyển thành nốt mụn nước khắp thân người thậm chí mọc cả trong họng, miệng, đường tiêu hóa. Các nốt mụn này dần dần có dịch mủ và gây ngứa.

– Trong trường hợp bệnh nhẹ thì khoảng 1 – 2 tuần, các mụn nước sẽ khô và tự khỏi hoàn toàn. Thế nhưng, có nhiều trường hợp bệnh chuyển biến nặng để lại nhiều biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe.

Các biến chứng có thể gặp khi mắc thủy đậu
Nhiễm trùng và để sẹo

Biến chứng thường gặp nhất ở bệnh thủy đậu là nhiễm trùng da. Các nốt thủy đậu thường gây ngứa khiến người bệnh không kiềm chế được và gãi liên tục nên gây nhiễm trùng, mưng mủ và vỡ ra lây lan sang các vùng da khác. Trong trường hợp này, bệnh có thể để lại sẹo nặng cho da. Thậm chí nặng hơn có thể dẫn đến viêm mô tế bào và nhiễm trùng máu nguy hiểm.

Viêm phổi

Biến chứng viêm phổi thường ít khi xảy ra, nhưng nếu đã xảy ra thì rất nguy hiểm. Biến chứng này thường xảy ra vào ngày thứ 3 – 5 của quá trình bệnh với các biểu hiện như sốt cao, khó thở, thở gấp, đau tức ngực, ho ra máu… nặng nhất là người bệnh có thể tử vong.

Viêm não

Viêm não do thủy đậu cũng không là trường hợp hiếm. Biến chứng này thường kèm theo các cơn co giật, hôn mê có thể để lại di chứng thần kinh lâu dài như chậm phát triển, động kinh, bị điếc… nặng hơn là sống đời thực vật hoặc tử vong.

Bệnh zona

Bệnh thủy đậu một khi diễn biến nặng, cho dù đã khỏi thì siêu vi thủy đậu vần còn tồn tại ngầm trong cơ thể và gây ra bệnh zona hay dân gian còn gọi là bệnh dời leo. Căn bệnh này không chỉ khiến bạn vật vả vì đau nhức, sốt li bì mà còn nổi nhiều mụn nước gây lở loét và để sẹo mất thẩm mỹ.

Biến chứng đối với phụ nữ mang thai

Phụ nữ mang thai nếu bị thủy đậu rất dễ dẫn đến sẩy thai hoặc trẻ sinh ra bị dị tật bẩm sinh như đầu nhỏ, tay chân ngắn, bại não, sẹo bẩm sinh…

Phòng bệnh thủy đậu thế nào?
Thủy đậu là bệnh rất dễ lây lan, do đó tốt nhất là bạn nên chủ động phòng ngừa để bệnh không có cơ hội tấn công. Nếu trong gia đình có người bệnh thì bạn cần phải chủ động cách ly bằng cách hạn chế tiếp xúc da, đeo khẩu trang khi nói chuyện, sau khi tiếp xúc thì nên vệ sinh tay chân sạch sẽ, không sử dụng chung đồ cá nhân, không giặt quần áo chung với người bệnh…

Ngoài ra, cách phòng bệnh thủy đậu hiệu quả nhất hiện nay là bạn nên đến các trung tâm y tế để được tư vấn và tiêm ngừa vacxin thủy đậu. Đây là cách phòng bệnh an toàn nhất bởi cho dù bạn có cẩn thận cách ly thế nào nhưng nếu sức đề kháng yếu thì nguy cơ bạn bị lây nhiễm bệnh là rất cao. Do đó, nếu không muốn nơm nớp lo sợ bị nhiễm bệnh thì tốt nhất nên đi tiêm phòng bạn nhé.

Đây là một bệnh rất dễ lây truyền, có thể dẫn đến những biến chứng khó lường và hậu quả nghiêm trọng mà bất kỳ ai cũng không nên xem thường.
Thủy đậu (hay còn gọi là trái rạ) là một bệnh cấp tính do vi rút Varicella Zoster gây ra. Vào giai đoạn cuối Đông đầu Xuân, thời tiết nồm, ẩm ướt chính là điều kiện thuận lợi cho vi rút này sinh sôi nảy nở, dễ bùng phát thành dịch bệnh, đặc biệt là tại các đô thị đông dân như TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội. Hằng năm, vào thời điểm này, có hàng ngàn ca bệnh thủy đậu được ghi nhận trên khắp cả nước. Theo các chuyên gia, con số này trên thực tế còn cao hơn nhiều nếu tính cả những người mắc bệnh nhưng tự điều trị tại nhà mà không tìm đến các cơ sở y tế.
Tháng 3-5 hàng năm là thời điểm bùng phát bệnh thủy đậu
Biến chứng khó lường
Thủy đậu là bệnh có thể xảy ra ở bất kỳ lứa tuổi nào, kể cả trẻ sơ sinh. Trong đó, theo thống kê của Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh, trẻ em trong độ tuổi từ 2 đến 7 tuổi là đối tượng dễ bị mắc bệnh nhất (90%) do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện. Bệnh thủy đậu lây lan trực tiếp qua đường hô hấp. Khi bệnh nhân nói, ho, hắt hơi, dịch hầu họng và nước bọt chứa vi rút bắn ra chung quanh, người lành hít phải sẽ bị lây bệnh. Bệnh cũng có thể lây gián tiếp qua đồ dùng có dính chất tiết dịch hầu họng hay dịch từ các bóng nước của bệnh nhân. Điều nguy hiểm là khoảng thời gian trước và sau khi xuất hiện các mụn nước, người bệnh vẫn có khả năng lây bệnh cho người khác.
90% đối tượng mắc bệnh là trẻ em trong độ tuổi từ 2 -7 tuổi do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện
Ở thể nhẹ, thủy đậu gây mụn nước ở khắp đầu mặt, tay chân và cơ thể. Với những người khỏe mạnh thì bệnh thủy đậu thường diễn tiến lành tính. Tuy nhiên, bệnh này cũng có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm khó lường. Đó là khi các mụn nước bị bội nhiễm, xâm nhập vào máu gây nhiễm trùng máu, viêm phổi, viêm não, viêm tiểu não và để lại di chứng. Thậm chí, một số trường hợp có thể gây tử vong nếu không được điều trị kịp thời.
Đối với phụ nữ đang mang thai, mắc bệnh thủy đậu có thể dẫn đến sảy thai hoặc để lại dị tật cho thai nhi (dị dạng ở sọ, đa dị tật ở tim, mắc chứng đầu nhỏ…), đặc biệt là khi thai kỳ trong khoảng 13 – 20 tuần. Trẻ sơ sinh mắc thủy đậu lây truyền từ mẹ diễn biến cũng rất nghiêm trọng với tỷ lệ tử vong lên đến 30%.
Tiêm vắc-xin – biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất
Mặc dù thủy đậu là một bệnh nguy hiểm, có khả năng lây lan nhanh chóng trong cộng đồng với những biến chứng khó lường nhưng bất kỳ ai cũng có thể chủ động phòng bệnh bằng nhiều cách đơn giản như hạn chế tiếp xúc với người bệnh, giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, bổ sung thêm Vitamin C để tăng sức đề kháng cho cơ thể… Tuy nhiên, những biện pháp này vẫn chưa phải là cách phòng bệnh hiệu quả nhất. Phó Giáo sư – Tiến sĩ – Bác sĩ Cao Hữu Nghĩa (Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh) cho biết: “Đối với thủy đậu, tiêm vắc-xin là cách phòng bệnh đơn giản và hiệu quả nhất. 90% những người đã chủng ngừa sẽ tránh hoàn toàn được căn bệnh này. 10% còn lại có thể bị thủy đậu sau khi tiêm chủng, nhưng các trường hợp này cũng chỉ bị nhẹ, với rất ít nốt đậu (dưới 50 nốt), và thường là không bị biến chứng”.
Tiêm vắc-xin là cách phòng bệnh thuận tiện và hiệu quả nhất ở thời điểm hiện tại
Đối với trẻ từ 1 đến 12 tuổi, chỉ cần một liều vắc-xin là đủ giúp trẻ ngăn ngừa bệnh thủy đậu. Từ 13 tuổi trở lên, mỗi người cần được tiêm 2 liều cách nhau ít nhất 6 tuần để cho hiệu quả phòng bệnh tốt nhất. Riêng phụ nữ trong thời kỳ mang thai không được tiêm vắc-xin này. Theo Phó Giáo sư – Tiến sĩ – Bác sĩ Cao Hữu Nghĩa, khi có kế hoạch sinh con, phụ nữ nên tiêm vắc-xin ngừa thủy đậu trước khi mang thai 3 tháng để phòng bệnh hiệu quả và tránh lây truyền từ mẹ sang con. Hiện nay, việc tiêm vắc-xin ngừa thủy đậu diễn ra rất nhanh chóng và thuận tiện tại hầu hết các cơ sở y tế cả công lẫn tư trên khắp cả nước. Trước khi vi rút Varicella Zosta bắt đầu hoành hành dữ dội vào tháng 3, hãy tranh thủ tiêm ngừa cho bản thân hoặc đưa trẻ đi tiêm ngừa, sẵn sàng đối mặt với mùa dịch sắp diễn ra.

Như Emdep.vn đã thông tin về trường hợp, bé Phước bị thủy đậu. Tuy nhiên, do vợ chồng chị Khuyên không đưa con đến bệnh viện để thăm khám mà dùng lá để tắm theo lời của một số người. Điều này dẫn đến bé bị biến chứng thủy đậu.

Cụ thể các nốt thủy đậu vỡ ra, các vết loét lan rộng, bé càng đau đớn. Sau khi điều trị ở tuyến dưới không được, gia đình đã chuyển bé lên Bệnh viện Nhi Trung ương. Hiện nay, các vết loét đã sần lại, bé đã đỡ đau hơn.

Việc dùng các loại lá tắm cho trẻ khi bị thủy đậu vẫn được không ít gia đình truyền tai nhau. Tuy nhiên, đây là điều hết sức nguy hiểm, nhiều lần được các bác sĩ khuyến cáo không được làm.

Cách đây vài năm, con trai chị N. (Từ Liêm, Hà Nội) mới 2 tuổi cũng mắc thủy đậu. Dù vẫn bôi xanh metylen và giữ vệ sinh nhưng nghe lời người bà con, chị N. đã mua các loại lá ở chợ về tắm để con đỡ ngứa ngáy. Khi tắm xong, chị N. nghĩ mọi thứ sẽ ổn. Nhưng ngày hôm sau, các nốt thủy đậu bắt đầu vỡ và loét. Chị N. ngay lập tức đưa con đi bệnh viện nên mới không bị biến chứng nặng.

“Thông thường vết sẹo của thủy đậu chỉ xảy ra ở nốt đầu tiên nhưng con tôi bị thêm mấy nốt ở mặt và cổ do hậu quả của tắm lá. May mắn là tôi đã đưa con đi chữa trị kịp thời”, chị N. cho hay.

Tắm nước lá khi bị thủy đậu rất nguy hiểm?

Trao đổi với chúng tôi, bác sĩ Nhi khoa Tuấn Anh cho hay, hiện nay, nhiều phụ huynh vẫn giữ thói quen chữa bệnh cho con qua tham khảo lời bạn bè, hàng xóm hoặc cả những người già. Trong đó có những kinh nghiệm đúng, nhưng cũng có những kinh nghiệm có thể dẫn đến biến chứng.

“Với thủy đậu, tuyệt đối không dùng bất cứ loại lá nào để tắm. Thứ nhất, việc mua hay hái các loại lá không kiểm soát được chất lượng, có thể bản thân lá đã có các vi khuẩn hay các côn trùng sống trên đó. Khi tắm cho trẻ những vi khuẩn này thâm nhập vào các nốt thủy đậu có thể gây ra biến chứng, viêm nhiễm, trẻ đau đớn là điều có thể xảy ra”, bác sĩ Tuấn Anh nói.

Mặt khác, trong khi tắm, phụ huynh không cẩn thận khiến cho nốt thủy đậu vỡ ra dẫn đến bội nhiễm. “Việc tắm lá không thể tiêu diệt vi khuẩn như phụ huynh nghĩ. Cho nên tắm lá, gốc rạ đun nước tắm hay uống nước gốc rạ không đưa lại tác dụng thậm chí còn gây nguy hiểm. Có những loại lá gây dị ứng vì không phù hợp với da, cơ địa của trẻ dẫn đến cơn ngứa càng nặng hơn”, bác sĩ nói.

Khi trẻ bị thủy đậu, thay vì quá kiêng ăn uống, phụ huynh nên cho trẻ ăn uống đầy đủ dưỡng chất, trong đó bổ sung những thực phẩm có tính mát đặc biệt là các loại trái cây giàu vitamin C, tăng cường sức đề kháng.

Còn về việc bôi nghệ để liền sẹo cũng cần lưu ý. Tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ Đông Y. Bởi có những người mang cơ địa dị ứng với nghệ hoặc bôi nghệ khi nốt thủy đậu chưa vỡ cũng không phải là điều nên làm.

“Khi con bị thủy đậu, phụ huynh vẫn cần vệ sinh cho trẻ. Có thể dùng khăn lau các vùng da xung quanh bằng nước ấm. Tuyệt đối không va chạm và tác động khiến cho nốt thủy đậu bị vỡ dễ dẫn đến bội nhiễm. Nếu mặc không thoáng, vệ sinh kém sạch sẽ làm cho các chất bẩn tồn tại trên da sẽ gây bội nhiễm. Nhưng cũng không được tắm như khi trẻ đang khỏe”, bác sĩ nhấn mạnh.