Mùa đông, thời tiết hanh khô khiến nhiều người bị khô mũi, cảm giác đau rát trong mũi.

Theo BS Nguyễn Tuyết Mai, nguyên BS Bệnh viện Tai – Mũi – Họng Trung ương, sở dĩ nhiều người hay bị trong mùa lạnh là do lớp niêm mạc mũi rất mỏng, dễ bị tổn thương. Khi gặp thời tiết lạnh và khô, lớp mao mạch trong niêm mạc bị khô, co lại, nên dễ bị đau rát thậm chí chảy máu.

Khô mũi không phải là một vấn đề quá nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu bị khô mũi, người bệnh sẽ cảm thấy khó chịu trong vấn đề hít thở hàng ngày. Bên cạnh đó, mũi bị khô có thể dẫn đến các vấn đề như kích ứng mũi, ngứa mũi, viêm mũi, viêm xoang, thở khò khè…

Để điều trị chứng khô mũi, các chuyên gia khuyến cáo, có thể dùng thuốc xịt mũi dạng nước muối sinh lý, không có hóa chất co mạch, xịt 3 lần/ngày. Bên cạnh đó, kết hợp vệ sinh mũi hàng ngày bằng nước sạch để giúp loại bỏ các tác nhân gây hại cho mũi.

Các chuyên gia khuyến cáo, khô mũi không phải là vấn đề nghiêm trọng, tuy nhiên, nó gây khó chịu và ảnh hưởng nhất định đến việc hít thở hàng ngày. Ảnh minh họa

Các chuyên gia khuyến cáo, khô mũi không phải là vấn đề nghiêm trọng, tuy nhiên, nó gây khó chịu và ảnh hưởng nhất định đến việc hít thở hàng ngày. Ảnh minh họa

Khi thời tiết hanh khô, nên tăng cường uống nhiều nước để hạn chế việc cơ thể bị thiếu nước dẫn đến tình trạng da bị khô. Hơn nữa, có thể sử dụng máy tạo độ ẩm (máy phun sương) tại nơi ở và nơi làm việc để tăng độ ẩm cho mũi, giảm tình trạng bị khô.

Hạn chế lưu thông tới những nơi nhiều khói bụi, ô nhiễm. Nên đeo khẩu trang khi ra ngoài đường vừa giúp mũi đỡ bị lạnh, khô vừa bảo vệ mũi trước nguy cơ bị bụi bẩn tấn công.

Ngoài ra, có thể dùng các loại tinh dầu như hạnh nhân, dầu dừa, dầu mè… để làm hạn chế tình trạng bị khô mũi. Đây là những tinh dầu rất giàu vitamin E cùng một số vitamin khác, các acid béo thiết yếu và khoáng chất. Chúng có tác dụng như chất làm mềm, giữ ẩm cho da.

Do đó, có thể thoa trực tiếp các loại tinh dầu này vào bên trong mũi hoặc nhỏ tinh dầu vào nước ấm để xông hơi mũi. Phương pháp này sẽ khiến mũi thoải mái hơn, cải thiện đáng kể việc mũi bị khô rát, đau nhức.

Bên cạnh những liệu pháp chăm sóc bên ngoài, cần tăng cường ăn nhiều hoa quả, những loại giàu vitamin C như cam, quýt, bưởi, táo… sẽ rất tốt cho làn da trong mùa khô hanh.

Lưu ý:

– Không nên ngoáy mũi nhất là dùng móng tay nhọn chạm vào vùng niêm mạc mũi. Nó có thể làm tổn thương niêm mạc và mạch máu trong mũi. Ngoài ra, ngoáy mũi nhiều cũng dễ khiến mũi bị nhiễm khuẩn.

– Không cắt lông mũi vì đây là bộ phận có chức năng “hàng rào” ngăn chặn các bụi, bẩn, vi khuẩn gây hại cho mũi. Do đó, nếu mất đi lớp bảo vệ này, niêm mạc bê trong mũi rất dễ bị tấn công đồng thời làm tăng nguy cơ bị khô mũi khi thời tiết hanh khô.

– Đối với trẻ nhỏ, phụ huynh cần lưu ý cho trẻ xì mũi đúng cách. Bởi lẽ, nếu xì mũi quá mạnh, liên tục cũng khiến mũi dễ bị khô hơn.

Theo Gia đình và Xã hội

Thưa bác sĩ, thời điểm giao mùa tôi thường bị cảm cúm và nghẹt mũi là rắc rối lớn nhất với tôi.

Tôi thường dùng thuốc xịt mũi liên tục để có cảm giác dễ chịu hơn. Vậy xin hỏi điều này có gây hại không?

Minh Hiếu (Thái Nguyên)
Trả lời:

Nhiều người thường đặt niềm tin tuyệt đối vào thuốc xịt mũi khi bị tắc nghẹt mũi do cảm cúm và cho rằng nó là giải pháp cứu cánh hiệu quả khi bị tắc nghẹt mũi. Thế nhưng thực tế lại cho thấy lạm dụng thuốc xịt mũi hại nhiều hơn lợi. Thậm chí nó còn là nguyên nhân gây nên tình trạng khó thở, tăng nguy cơ bị tắc nghẹt trở lại và dễ bị phụ thuộc vào nó.

Lời khuyên dành cho bạn là chỉ nên sử dụng thuốc thông xịt mũi dưới hai lần/ngày, và khoảng thời gian bạn có thể nhờ đến sự hỗ trợ của loại thuốc thông xịt mũi này dưới 3-4 ngày.

Thuốc xịt mũi nên dùng riêng thay vì dùng chung để tránh nguy cơ lây nhiễm vi khuẩn trong mũi người này sang người khác, khiến cho tình trạng bệnh sẽ càng trở nên tồi tệ hơn.

Ngoài thuốc xịt mũi bạn có thể áp dụng một số mẹo hay sau đây cũng sẽ giúp tình trạng mau chóng được cải thiện mà không gây nên tác dụng phụ.

Nước nóng: Uống một cốc nước nóng có thể giúp bạn “thông mũi” hiệu quả, ngoài ra bạn có thể uống trà thảo dược nóng, nước quả nóng hoặc ăn nóng món súp gà. Trong trường hợp đang bị tắc nghẹt mũi bạn nên hạn chế những đồ uống có chứa nhiều caphein.

Hành, tỏi: Dùng hành, tỏi để ngửi hoặc bổ sung các món ăn có nhiều hành vào trong thực đơn ăn uống sẽ giúp bạn cải thiện được tình trạng khó chịu này.

Xông hơi:

Đây cũng là một biện pháp trị liệu rất hiệu quả, bạn có thể dùng máy xông hơi chuyên nghiệp hoặc dùng khăn mặt có thấm nước nước nóng đắp lên vùng mặt, nằm thư giãn khoảng 10 – 15 cũng có thể “điều trị” được chứng tắc nghẹt. Hoặc có thể dùng trực tiếp tinh dầu khuynh diệp để thoa lên mũi.

Hoặc một cách khác là lấy một bát đầy nước nóng (sẽ tốt hơn nếu dùng các loại lá chuyên dụng để xông), rồi lấy một chiếc chăn lớn trùm kín đầu, để bát nước gần mũi để xông. Hít vào và thở ra liên tục cho đến khi bát nước nguội.

Liệu pháp xông mũi sẽ có tác dụng làm giảm xung huyết, các dịch trong mũi mềm ra, đồng nghĩa với việc bạn sẽ dễ thở hơn.

Tinh dầu hạt bưởi: Chỉ cần nhỏ vài giọt tinh dầu hạt bưởi vào nửa cốc nước ấm và hít hơi nước bốc lên. Thực hiện đều đặn theo cách này sẽ giúp bạn nhanh chóng có cảm giác dễ chịu, giúp dễ dàng đi vào giấc ngủ hơn.

Vệ sinh mũi: Dùng nước muối loãng hoặc dung dịch Natriclorid (có bán rất phổ biến tại các hiệu thuốc) để vệ sinh mũi cùng bông gòn.

Dấm trắng: Đun sôi dấm trắng dùng ngửi là một cách thông tắc mũi hiệu quả.

Nằm ngủ cao đầu: Tư thế nằm ngủ cũng có thể giúp bạn cải thiện tình trạng khó chịu do chứng nghẹt mũi gây nên. Các chuyên gia khuyên bạn nên ngủ với tư thế cao đầu hơn bình thường cũng là một mẹo đơn giản để tìm lại cảm giác dễ chịu.

Hạt tiêu: Có thể dùng hạt tiêu để ngửi hoặc thêm vào các món ăn sẽ có tác dụng cải thiện tình trạng.

(Theo VTC News)

Không thể khỏi bệnh bằng nhỏ, xịt

Thời tiết sang mùa đông, không khí trở nên khô, lạnh, môi trường ngày càng có nhiều bụi dẫn đến tình hình bệnh tai mũi họng gia tăng. Cảm lạnh, cảm cúm vào mùa khiến nhiều người sụt sịt, sổ mũi, nghẹt mũi.

Chính vì thế không ít người thủ sẵn trong túi những lọ nhỏ, xịt chống nghẹt và cứ hễ thấy khó chịu là dùng. Ngửa cổ lên nhỏ, xịt một ít dung dịch thuốc xong nhiều người thấy “khoái” và ngỡ đó là “thần dược” tác dụng nhanh chóng tức thời.

Giá thành những sản phẩm xịt, nhỏ mũi lại rất rẻ (thường là dưới 10.000đ/lọ), không kê toa nên nhiều người càng thấy tiện lợi, càng ham dùng. Cuối cùng nhiều người bị nghẹt mũi tái phát liên tục suốt mùa và mắng nhà sản xuất “dạo này cái gì cũng đểu, thuốc bây giờ cũng đểu hơn trước”.

Còn bác sĩ, các phòng khám, bệnh viện phải tiếp nhiều bệnh nhân kể lể, phân bua: “Tôi rất chú ý tới sức khỏe, dùng thuốc nhỏ mũi ngay từ khi mới có triệu chứng vậy mà bệnh tình không khỏi”. Họ không biết rằng sự “chú ý” ấy đã vô tình làm khó bản thân và làm khó quá trình điều trị của bác sĩ.

Thực chất các loại thuốc nhỏ, xịt chỉ để giảm triệu chứng khó chịu tức thời, chúng không phải thuốc để trị bệnh, không điều trị tận gốc nguyên nhân gây ngạt mũi. Ngạt mũi là triệu chứng khi bị viêm làm cuốn mũi to ra chèn ép khe thở.

Cơ chế của các loại thuốc nhỏ, xịt mũi là làm co mạch nên giúp thông thoáng, dễ thở chứ không trị được viêm mũi, cảm cúm. Việc nhầm tưởng dùng thuốc có thể khỏi bệnh đã gây ra tình trạng dùng bừa bãi tràn lan và ngày càng giảm tác dụng, khiến nhiều người “bỗng dưng” tốn thêm tiền triệu chỉ vì… chịu khó dùng thuốc.

Thuốc nhỏ, xịt – càng dùng càng ngạt

Trên thực tế, không ít bệnh nhân bị viêm mũi lại chính là vì dùng thuốc nhỏ xịt chống ngạt do viêm mũi. Nguyên nhân là thuốc được dùng lâu sẽ làm giảm tính đàn hồi mạch máu trong niêm mạc, tăng độ chai lỳ, làm hư màng nhầy gây giãn mạch khiến sưng phù nề trở lại.

Chính vì thế, nhiều người có hiện tượng lần thứ thứ nhất chỉ cần nhỏ 2, 3 lần mà ngày hôm sau phải tăng dần số lần sử dụng và lượng thuốc dùng trong một lần.
Khi đã bị viêm do thuốc thì bệnh càng khó khỏi, bệnh nhân lệ thuộc, phải có thuốc mới thở được. Một số người còn bị mất giảm cảm giác ngửi mùi. Bệnh nhân bị viêm mũi do thuốc thì việc điều trị nội khoa không hiệu quả mà phải tiến hành đốt laser hoặc phẫu thuật cắt cuốn mũi, rất phức tạp.

Thuốc co mạch cũng tạo phản ứng co mạch não nên dùng tùy tiện dễ gây ra cao huyết áp. Còn nhóm thuốc có chứa corticoid thì càng dễ có biến chứng nặng nề khi lạm dụng có thể gây sốc phản vệ, tăng nguy cơ viêm nhiễm… Trong trường hợp dùng nhiều thì corticoid gây nên tác dụng phụ toàn thân như việc bôi và uống chứ không chỉ ở mũi.

Với trẻ em, nhất là trẻ dưới 7 tuổi, thuốc nhỏ, xịt mũi còn dễ gây nên biến chứng nguy hại hơn. Nhóm thuốc co mạch có thể gây nên choáng và các biến chứng nặng nề sung huyết, ngộ độc, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng của trẻ.

Bệnh nào thuốc đấy

Nghẹt mũi do nhiều nguyên nhân khác nhau, thuốc nhỏ, xịt cũng có nhiều loại khác nhau, nên phải tùy theo nguyên nhân, từng đối tượng mà chọn đúng loại:

Thuốc co mạch (như naphazolin, ephedrin…): Thuốc này không dùng cho trẻ em dưới 2 tuổi và phải chú ý khi dùng cho nhóm tuổi dưới 7. Khi nhỏ chỉ nên dùng hai ngón tay bóp lọ để tránh tình trạng chảy thành dòng, gây quá liều. Mỗi lần dùng không quá ba ngày.

Thuốc sát khuẩn ( thường dùng là argyrol): Đây là sản phẩm chứa nitrat bạc có tác dụng sát khuẩn vừa có tác dụng làm săn niêm mạc và chống xuất tiết nên có thể dùng cho trẻ nhỏ. Thuốc này nếu không được bảo quản đúng cách sẽ thì nitrat bạc bị phân hủy gây nên viêm niêm mạc. Vì vậy thuốc không được tiếp xúc với ánh sáng.

Thuốc kháng viêm (chứa corticoid kết hợp với kháng sinh): Chỉ nên dùng khi bị viêm mũi, viêm xoang nhiễm trùng, thường biểu hiện bằng chảy mũi đặc, màu xanh hoặc vàng, có mùi hôi…

Bình thường không tùy tiện dùng thuốc này để chống nghẹt vì tác dụng phụ của kháng sinh và corticoid rất nguy hiểm. Thời gian sử dụng thuốc này không nên quá 7 ngày. Nhóm thuốc này không dùng cho phụ nữ có thai, cho con bú và phải dùng theo chỉ định của bác sĩ.

Dùng đúng cách

– Trước khi nhỏ, xịt thuốc cần hút, xì hết chất dịch nhầy ứ đọng trong hốc mũi thì thuốc mới có tác dụng.

– Khi nhỏ mũi, tốt nhất là ở tư thế nằm ngửa, nếu không có điều kiện nằm ngửa thì ngồi và ngửa đầu tối đa.

– Không để đầu ống nhỏ, xịt chạm vào mũi, sau khi nhỏ dùng tay ray vào hai bên mũi hoặc hít nhẹ để thuốc ngấm sâu.

– Nếu khi xịt gây ho, hắt hơi, sặc thì nên ngừng vài phút trước khi xịt tiếp lần hai.

Theo ThS.BS Nguyễn Bạch Đằng – Sức khỏe gia đình