Các nhà nghiên cứu của Ý chỉ ra rằng, nam giới đã kết hôn nếu làm chuyện đó bừa bãi sẽ có nguy cơ mắc bệnh tim mạch tăng cao.

A cropped shot of a handsome businessman under strain as colleagues request various things from him

Thời tiết

Thời tiết thay đổi, thất thường cũng sẽ làm tăng số lượng tiểu cầu, hồng cầu, tăng nguy cơ mắc bệnh động mạch vành hay tai biến mạch máu não. Khi nhiệt độ xuống thấp, người mắc bệnh tim mạch dễ bị hạ thân nhiệt do không có khả năng tạo đủ năng lượng để duy trì nhiệt độ bên trong cơ thể. Điều này có thể dẫn tới tử vong, chủ yếu là do suy tim.

Mặt khác, khi thời tiết thay đổi chuyển sang nắng nóng sẽ khiến cho lượng bệnh nhân tim mạch phải nhập viện tăng lên. Nguyên nhân là do thời tiết nóng làm tim phải gắng sức co bóp, gây quá tải, tình trạng suy tim tăng lên, có thể gây tử vong với người mắc bệnh van tim, bệnh tim bẩm sinh, bệnh mạch vành…

Riêng với bệnh mạch vành, tim gắng sức làm tăng nhu cầu ôxy nên dễ gây thiếu máu cơ tim, gây ra triệu chứng đau thắt ngực, mệt, khó thở và gây nhồi máu cơ tim.

Không tiêm phòng bệnh cúm

Tiêm phòng cảm cúm sẽ có tác dụng làm giảm khả năng phát tác của các bệnh tim mạch. Ngoài ra, do thời tiết lạnh, động mạch thường co lại, làm huyết áp tăng lên, dễ gây bệnh tim mạch.

Stress

Có thể làm tăng nhịp tim và tăng huyết áp. Người bệnh tim mà liên tục chịu ảnh hưởng của stress thì tần số cơn đau thắt ngực tăng lên; stress làm cho thần kinh tiết ra nhiều adrenalin làm tăng huyết áp dẫn tới tổn thương thành mạch; làm tăng kết tập tiểu cầu tạo cục máu đông, dễ bị nhồi máu cơ tim.

“Yêu” bừa bãi

Các nhà nghiên cứu của Ý chỉ ra rằng, nam giới đã kết hôn nếu làm chuyện đó bừa bãi sẽ có nguy cơ mắc bệnh tim mạch tăng cao.

Một trong những nguyên nhân là do những người này có cuộc sống gia đình không viên mãn, xuất hiện chứng trầm cảm, khiến nguy cơ mắc bệnh tim mạch tăng lên. Ngược lại, cuộc sống gia đình viên mãn, hạnh phúc sẽ rất có lợi cho sức khoẻ tim mạch của nam giới.

Ít uống nước trắng

Các nhà nghiên cứu Mỹ đã tiến hành điều tra hơn 2 vạn người khoẻ mạnh, cả nam và nữ. Kết quả cho thấy, những người mỗi ngày chỉ uống khoảng 2 ly nước có nguy cơ tử vong vì các bệnh liên quan đến tim mạch cao hơn nhiều so với những người mỗi ngày uống 5 ly nước.

Các nhà nghiên cứu cũng cho rằng, về cơ bản, việc uống không đủ nước cũng gây nguy hại cho sức khoẻ tim mạch tương đương với việc hút thuốc, và thiếu vận động.

Biện pháp làm giảm nguy cơ mắc bệnh

Muốn tránh nguy cơ bệnh tim mạch, cách tốt nhất là loại bỏ các yếu tố nguy cơ đã nêu trên, bao gồm: bỏ hút thuốc lá ngay tức thì bằng nghị lực chứ đừng suy tính giảm hút dần dần.

Giữ cân bằng cholesterol, cần giảm ăn chất béo có nguồn gốc động vật, ăn nhiều rau và trái cây các loại.

Giảm cân nặng chống béo phì bằng giảm khẩu phần ăn hằng ngày.

Tăng cường hoạt động thể lực như tập thể dục đều đặn, đi bộ, chơi một môn thể thao thích hợp…

Phòng và chữa tăng huyết áp; cân bằng đường huyết ở mức trung bình; tránh những cảm xúc bất lợi, những căng thẳng hằng ngày…

Mề đay là bệnh ngoài da phổ biến ở trẻ em và người lớn. Sau đây là 7 nguyên nhân thường gặp gây nổi mề đay mà mọi người nên biết để phòng tránh căn bệnh này hiệu quả hơn.

Mề đay có 2 loại:

– Cơn mề đay cấp tính: Bệnh biểu hiện đột ngột ở bất cứ vùng nào trên cơ thể, thể hiện trên những sần, phù nề, ngứa dữ dội. Cơn xảy ra trong vài phút hoặc vài giờ rồi lặn hoặc có thể từng đợt kế tiếp nhau. Trong cơn mề đay cấp có thể kèm theo sốt cao, nôn mửa, đau quặn bụng, khó thở…

– Cơn mề đay mãn tính: Đó là khi tình trạng nổi mề đay kéo dài trên 8 tuần, không kể nhiều hay ít, có khi ngắt quãng nhiều ngày, có thể gặp các dạng khác nhau.

Ảnh minh họa

Triệu chứng của mề đay là những mảng phù màu hồng hoặc đỏ nổi cao trên mặt da, kích thước và số lượng thay đổi khác nhau, có thể ở bất cứ vị trí nào trên da, khi mề đay khỏi không để lại dấu vết gì. Sau đây là một số nguyên nhân chính gây nổi mề đay:

1. Do di truyền

Di truyền chiếm 40% nguyên nhân gây nên bệnh dị ứng nổi mề đay, nếu trong gia đình có người thân bị mắc phải bệnh nổi mề đay thì những thế hệ sau có tỷ lệ mắc phải bệnh này cao hơn, đó là do cùng cơ địa.

2. Do nhiễm khuẩn, ký sinh trùng

Các loai vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng trú ngụ và xâm nhập vào cơ thể cũng sẽ gây ra nổi mề đay. Do vậy khi nhận thấy các dấu hiệu bị nổi mề đay ngứa bạn cần chú ý xem mình có đang bị nhiễm các loại giun như giun kim, giun đũa, giun lươn, giun chỉ, sán hay không… Hoặc những người bị nhiễm virut viêm gan B, C cũng có nguy cơ gặp phải các cơn nổi mề đay mẩn ngứa.

3. Do dị ứng thuốc tây

Hầu hết các loại thuốc tây y điều trị bệnh như các loại kháng sinh, thuốc giảm đau, kháng viêm, gây mê, thuốc trị đau nhức xương khớp, thuốc ngừa thai, thậm chí là cả vắc xin,…. đều có thể gây ra tác dụng phụ là dị ứng mẩn ngứa. Bệnh mề đay có thể xuất hiện ngay sau lần đầu bạn dùng thuốc hoặc cách đó từ 5-10 ngày.

4. Do thực phẩm

Thực phẩm là một trong những nguyên nhân chủ yếu gây nên bệnh mề đay mẩn ngứa do hiện tượng cơ thể phản ứng với các thực phẩm dễ gây dị ứng như: các loại hải sản là sò, tôm, cua, ghẹ, thịt đỏ, sữa tươi, ô mai, bia rượu…

Để nhận biết được nguyên nhân nổi mề đay mẩn ngứa có phải do thực phẩm hay không, bạn nên chú ý hơn tới thời điểm sau khi ăn các loại thực phẩm kể trên. Cần phải nhớ rằng những thức ăn thông thường nhất, “lành nhất” cũng có thể gây bệnh.

Ngoài ra, các chất phụ gia cũng là tác nhân phổ biến có thể gây nổi mề đay. Chúng có thể là chất tự nhiên như các loại men, con giấm hoặc chất hóa học dùng để bảo quản và nhuộm màu thực phẩm.

5. Do thời tiết, môi trường

Thời tiết đột ngột thay đổi từ nóng sang lạnh khiến cơ thể chưa kịp thích ứng, dễ bị dị ứng gây nổi ngứa mẩn đỏ. Ngoài ra, môi trường ô nhiễm cũng có thể là nguyên nhân làm làn da trở nên yếu và dễ gặp phải tình trạng dị ứng ngứa.

6. Do gan bị nhiễm độc

Gan bị nhiễm độc sẽ không thực hiện chức năng lọc và đào thải chất độc ra ngoài. Khi chất độc bị giữ lại trong cơ thể bạn sẽ có nguy cơ mắc bệnh mề đay mẩn ngứa, nổi nhọt rất cao.

7. Do các bệnh hệ thống

Những người mắc bệnh Lupus ban đỏ hệ thống, u ác tính, cường giáp trạng… thường bị nổi mề đay kết hợp với các triệu chứng của bệnh.

Ngoài ra, còn một số nguyên nhân khác như áp lực cọ xát do quần áo chật bó, do thói quen uống ít nước mỗi ngày khiến da khô, các chất độc trong cơ thể không được lọc thông qua hệ hống bài tiết cũng có thể khiến mề đay có nguy cơ xuất hiện.

Vẩy nến là một bệnh da mạn tính thường gặp do tăng sinh tế bào và viêm. Tổn thương da đặc trưng thường gặp là những mảng màu đỏ, bề mặt tróc vẩy, giới hạn rất rõ, với vị trí phân bố thường ở mặt duỗi của chi và da đầu.

Ai có thể bị vẩy nến?

Khoảng 1-2% dân số thế giới mắc bệnh vẩy nến. Mọi lứa tuổi đều có thể bị vẩy nến. Tuy nhiên, bệnh thường khởi phát trong khoảng từ 15 – 30 tuổi. Nam và nữ đều mắc bệnh như nhau.

Tại sao bị vẩy nến?

Nguyên nhân thật sự của vẩy nến vẫn chưa rõ nhưng nhiều nghiên cứu cho thấy vẩy nến có liên quan đến gen và rối loạn miễn dịch ở cơ thể người bệnh, từ đó dẫn đến các tế bào da tăng sinh rất nhanh và bất thường. Ngoài ra, một số yếu tố môi trường cũng góp phần khởi phát, thúc đẩy cũng như làm nặng thêm bệnh vẩy nến. Các yếu tố đó gồm:

– Chấn thương: vẩy nến có thể xuất hiện ở những da bị chấn thương thậm chí cả những vết trầy xước nhẹ.

– Nhiễm trùng: nhiễm trùng đường hô hấp trên do liên cầu trùng như viêm họng, viêm amidan có thể gây khởi phát vẩy nến giọt (một dạng vẩy nến) hoặc làm nặng thêm tình trạng bệnh vẩy nến hiện mắc. Nhiễm HIV cũng làm nặng thêm bệnh vẩy nến.

– Thuốc: một số thuốc có thể gây khởi phát hoặc làm nặng thêm bệnh vẩy nến như thuốc điều trị cao huyết áp (ức chế men chuyển, beta-blocker), kháng sốt rét tổng hợp (chloroquin), lithium, một số kháng viêm non-steroid (indomethacine), progesterone và corticosteroid.

– Stress: buồn phiền, lo lắng, giận dữ, stress thường dễ làm bùng phát và nặng thêm bệnh vẩy nến.

– Thời tiết: thời tiết lạnh và khô dễ gây bùng phát bệnh vẩy nến. Thời tiết nắng, nóng và ẩm thường làm giảm nhẹ bệnh. Tuy nhiên, một số người thường bùng phát bệnh nặng hơn khi tiếp xúc với nắng (vẩy nến nhạy cảm ánh sáng).

– Rượu và thuốc lá: làm nặng thêm bệnh vẩy nến.

Vẩy nến biểu hiện như thế nào?

Vẩy nến thường biểu hiện dưới dạng những mảng màu đỏ, tróc vẩy ở bề mặt, giới hạn rất rõ. Vị trí có thể bất kỳ nhưng thường gặp nhất là da đầu, cùi chỏ, đầu gối, vùng xương thiêng. Người mắc bệnh vẩy nến thường không ngứa, tuy nhiên một số có thể ngứa, châm chích, bỏng rát. Những trường hợp nặng, người bệnh có thể xuất hiện nhiều mụn mủ hoặc đỏ da toàn bộ cơ thể. Ngoài tổn thương da, một số người có thể bị tổn thương móng với biểu hiện móng có nhiều vết lõm, hoặc đổi màu vàng nâu, hoặc móng dày hoặc hư toàn bộ móng.

Các dạng vẩy nến:

Vẩy nến có rất nhiều dạng nhưng vẩy nến mảng là dạng thường gặp nhất. Các dạng vẩy nến gồm:

– Vẩy nến mảng.

– Vẩy nến giọt.

– Vẩy nến đỏ da.

– Vẩy nến khớp.

– Vẩy nến mủ.

Làm thế nào để xác định bệnh vẩy nến?

Vẩy nến được xác định chủ yếu bằng thăm khám. Bác sĩ chuyên khoa da khám sang thương da, móng và vị trí tổn thương sẽ xác định chính xác bệnh vẩy nến. Trong trường hợp không rõ ràng, bác sĩ sẽ sinh thiết vùng da tổn thương để có chẩn đoán chính xác. Không có xét nghiệm máu hay nước tiểu có thể giúp chẩn đoán bệnh vẩy nến.

Vẩy nến có lây không?

Vẩy nến không lây từ người bệnh qua người khác cũng như không lây từ vị trí này sang vị trí khác trong cơ thể người bệnh. Tuy nhiên, vẩy nến ngày nay nhiều nghiên cứu cho thấy có tính di truyền (10% con mắc bệnh nếu bố hoặc mẹ bệnh, 40% con mắc bệnh nếu cả bố mẹ đều bệnh).

Vẩy nến có những biến chứng gì?

Vẩy nến là một bệnh không ổn định, nếu không được chăm sóc và điều trị đúng người bệnh có thể bị các biến chứng sau:

– Đỏ da toàn thân.

– Vẩy nến mủ.

– Viêm khớp.

– Nhiễm trùng da.

– Nghiện rượu, thuốc lá.

– Tổn thương gan do thuốc, rượu.

– Một số nghiên cứu gần đây cho thấy vẩy nến là yếu tố nguy cơ đối với hội chứng chuyển hóa và bệnh tim mạch (nghĩa là dễ mắc hội chứng chuyển hóa và bệnh tim mạch hơn) nhất là đối với những người vẩy nến nặng.

Vẩy nến được điều trị như thế nào?

Hiện nay vẫn chưa có phương pháp nào có thể điều trị khỏi hoàn toàn bệnh vẩy nến. Mục tiêu chính của điều trị là giảm viêm và kiểm soát tình trạng tăng sinh tế bào da, giúp người bệnh kéo dài thời gian ổn định của bệnh cũng như ngăn ngừa và hạn chế tối đa các biến chứng của bệnh. Do đó, người bệnh cần tuân thủ theo sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa da cũng như cần biết những việc nên làm và không nên làm hàng ngày nhằm giúp kiểm soát và chung sống hòa bình với bệnh được tốt hơn.

Có rất nhiều phương pháp điều trị vẩy nến gồm:

– Tại chỗ: thường được sử dụng trong những hợp vẩy nên nhẹ hoặc trung bình, có thể sử dụng một mình hoặc kết hợp với những phương pháp khác. Có rất nhiều loại thuốc thoa tại chỗ có thể sử dụng trong điều trị vẩy nến hiện nay nhưng đều cần có hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa da, gồm: corticosteroid, dẫn xuất vitamin D3, ức chế calcineurin, retinoid, hắc ín, anthralin và acid salicylic.

– Toàn thân: những thuốc này thường được chỉ định trong những trường hợp vẩy nến nặng, cần được sự hướng dẫn và theo dõi của bác sĩ, gồm: methotrexate, cyclosporine, retinoid và sulfasalazine.

– Thuốc sinh học: đây là nhóm thuốc mới có tác dụng ức chế những thành phần chuyên biệt trong đáp ứng miễn dịch của bệnh. Tuy nhiên, những thuốc rất đắt tiền và hiện chưa có tại nước ta.

– Quang trị liệu: sử dụng tia sáng để điều trị vẩy nến như tia UVA, UVB, laser (Excimer). Các tia tử ngoại (UV) sẽ tấn công và phá hủy các DNA trong tế bào qua đó phá hủy toàn bộ tế bào.

Bệnh vẩy nến có chế độ ăn gì đặc biệt?

Nhìn chung bệnh vẩy nến không có chế độ ăn đặc biệt. Tuy nhiên, người bệnh cần tránh ăn nhiều thức ăn béo, rượu bia và cần bổ sung thêm những thức ăn có chứa acid folic và omega-3.

Tóm lại, vẩy nến là bệnh da mạn tính thường gặp. Người bệnh cần hiểu biết rõ về bệnh cũng như các phương pháp điều trị hiện nay nhằm giúp bản thân có thể chung sống hòa bình và hạn chế tối đa các biến chứng của bệnh.

Người bệnh vẩy nến cần biết

Những điều nên làm:

– Sử dụng thuốc theo toa của bác sĩ chuyên khoa da.

– Thông báo cho bác sĩ tất cả các thuốc mình đang sử dụng, kể cả thuốc không kê toa.

– Giữ vệ sinh da tốt.

– Tránh làm tổn thương da và làm khô da.

– Xem sang thương da mỗi ngày nhằm phát hiện tình trạng nhiễm trùng.

– Tránh lo lắng, giận dữ, xúc động mạnh.

– Không hút thuốc và uống rượu bia.

– Phơi nắng mỗi ngày khoảng 15-30 phút (trừ trường hợp vẩy nến nhạy cảm ánh sáng).

– Tái khám đúng hẹn.

– Tham gia hội những người bệnh vẩy nến.

Những điều không nên làm:

– Không sử dụng thuốc thoa tại chỗ không rõ loại.

– Không tự ý thoa thuốc có chứa corticosteroid mà không có ý kiến của bác sĩ.

– Không tự ý ngưng hay thay đổi thuốc mà không có ý kiến của bác sĩ.

Mề đay là bệnh ngoài da phổ biến ở trẻ em và người lớn. Sau đây là 7 nguyên nhân thường gặp gây nổi mề đay mà mọi người nên biết để phòng tránh căn bệnh này hiệu quả hơn.

Mề đay có 2 loại:

– Cơn mề đay cấp tính: Bệnh biểu hiện đột ngột ở bất cứ vùng nào trên cơ thể, thể hiện trên những sần, phù nề, ngứa dữ dội. Cơn xảy ra trong vài phút hoặc vài giờ rồi lặn hoặc có thể từng đợt kế tiếp nhau. Trong cơn mề đay cấp có thể kèm theo sốt cao, nôn mửa, đau quặn bụng, khó thở…

– Cơn mề đay mãn tính: Đó là khi tình trạng nổi mề đay kéo dài trên 8 tuần, không kể nhiều hay ít, có khi ngắt quãng nhiều ngày, có thể gặp các dạng khác nhau.

Triệu chứng của mề đay là những mảng phù màu hồng hoặc đỏ nổi cao trên mặt da, kích thước và số lượng thay đổi khác nhau, có thể ở bất cứ vị trí nào trên da, khi mề đay khỏi không để lại dấu vết gì. Sau đây là một số nguyên nhân chính gây nổi mề đay:

1. Do di truyền

Di truyền chiếm 40% nguyên nhân gây nên bệnh dị ứng nổi mề đay, nếu trong gia đình có người thân bị mắc phải bệnh nổi mề đay thì những thế hệ sau có tỷ lệ mắc phải bệnh này cao hơn, đó là do cùng cơ địa.

2. Do nhiễm khuẩn, ký sinh trùng

Các loai vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng trú ngụ và xâm nhập vào cơ thể cũng sẽ gây ra nổi mề đay. Do vậy khi nhận thấy các dấu hiệu bị nổi mề đay ngứa bạn cần chú ý xem mình có đang bị nhiễm các loại giun như giun kim, giun đũa, giun lươn, giun chỉ, sán hay không… Hoặc những người bị nhiễm virut viêm gan B, C cũng có nguy cơ gặp phải các cơn nổi mề đay mẩn ngứa.

3. Do dị ứng thuốc tây

Hầu hết các loại thuốc tây y điều trị bệnh như các loại kháng sinh, thuốc giảm đau, kháng viêm, gây mê, thuốc trị đau nhức xương khớp, thuốc ngừa thai, thậm chí là cả vắc xin,…. đều có thể gây ra tác dụng phụ là dị ứng mẩn ngứa. Bệnh mề đay có thể xuất hiện ngay sau lần đầu bạn dùng thuốc hoặc cách đó từ 5-10 ngày.

4. Do thực phẩm

Thực phẩm là một trong những nguyên nhân chủ yếu gây nên bệnh mề đay mẩn ngứa do hiện tượng cơ thể phản ứng với các thực phẩm dễ gây dị ứng như: các loại hải sản là sò, tôm, cua, ghẹ, thịt đỏ, sữa tươi, ô mai, bia rượu…

Để nhận biết được nguyên nhân nổi mề đay mẩn ngứa có phải do thực phẩm hay không, bạn nên chú ý hơn tới thời điểm sau khi ăn các loại thực phẩm kể trên. Cần phải nhớ rằng những thức ăn thông thường nhất, “lành nhất” cũng có thể gây bệnh.

Ăn hải sản là một nguyên nhân gây nổi mề đay thường gặp

Ngoài ra, các chất phụ gia cũng là tác nhân phổ biến có thể gây nổi mề đay. Chúng có thể là chất tự nhiên như các loại men, con giấm hoặc chất hóa học dùng để bảo quản và nhuộm màu thực phẩm.

5. Do thời tiết, môi trường

Thời tiết đột ngột thay đổi từ nóng sang lạnh khiến cơ thể chưa kịp thích ứng, dễ bị dị ứng gây nổi ngứa mẩn đỏ. Ngoài ra, môi trường ô nhiễm cũng có thể là nguyên nhân làm làn da trở nên yếu và dễ gặp phải tình trạng dị ứng ngứa.

6. Do gan bị nhiễm độc

Gan bị nhiễm độc sẽ không thực hiện chức năng lọc và đào thải chất độc ra ngoài. Khi chất độc bị giữ lại trong cơ thể bạn sẽ có nguy cơ mắc bệnh mề đay mẩn ngứa, nổi nhọt rất cao.

7. Do các bệnh hệ thống

Những người mắc bệnh Lupus ban đỏ hệ thống, u ác tính, cường giáp trạng… thường bị nổi mề đay kết hợp với các triệu chứng của bệnh.

Ngoài ra, còn một số nguyên nhân khác như áp lực cọ xát do quần áo chật bó, do thói quen uống ít nước mỗi ngày khiến da khô, các chất độc trong cơ thể không được lọc thông qua hệ hống bài tiết cũng có thể khiến mề đay có nguy cơ xuất hiện.

Nghiên cứu mới từ Viện Sức khỏe toàn cầu George đã phủ nhận quan niệm rằng những đợt đau lưng và viêm khớp có thể là do thay đổi thời tiết, bao gồm nhiệt độ, độ ẩm, áp suất không khí, hướng gió và mưa.

Theo nhà nghiên cứu Chris Maher: “Niềm tin rằng đau có liên quan tới thời tiết đã hình thành từ lâu. Nhưng nghiên cứu cho thấy niềm tin này có thể chỉ dựa trên sự thật là con người thường chỉ nhớ những những sự kiện xác nhận quan điểm đã có của họ.

Con người rất nhạy cảm, vì vậy dễ hiểu tại sao chúng ta chỉ chú ý tới đau vào những ngày trời trở lạnh hoặc mưa, nhưng lại cảm thấy những triệu chứng này giảm khi thời tiết dễ chịu, nắng ấm”.

Nghiên cứu được thực hiện ở Úc với nhiệt độ trung bình từ 5,4 độ C tới 32,8 độ C.

Khoảng gần 1.000 người bị đau lưng và khoảng 350 người bị thoái hóa khớp gối được ghi danh trong nghiên cứu ở Úc.

Dữ liệu thời tiết được lấy từ Cục Khí tượng Úc, cơ quan phối hợp trong thời gian nghiên cứu.

Kết quả chỉ ra rằng không có mối liên quan giữa đau lưng và nhiệt độ, độ ẩm, áp suất không khí, hướng gió hay mưa.

Tuy nhiệt độ cao làm tăng nhẹ khả năng đau lưng nhưng mức tăng không có ý nghĩa lâm sàng.

Đau lưng ảnh hưởng tới 1/3 dân số thế giới tại mọi thời điểm, trong khi khoảng 10% nam giới và 18% nữ giới trên 60 tuổi bị loãng xương.

Manuela Ferreira, người thực hiện nghiên cứu về loãng xương tại Viện cho biết: “Những người bị những tình trạng này không nên chú ý tới thời tiết vì nó không có ảnh hưởng quan trọng tới các triệu chứng và nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta”.

Theo Hội Cơ xương khớp Việt Nam, với hơn 30% người trên tuổi 35, 60% người trên tuổi 65 mắc chứng bệnh về cơ xương khớp, Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ người mắc bệnh này cao trên thế giới.

Khám bệnh xương khớp tại BV Quận 2 TPHCM.

Bệnh… trở trời

Lom khom chờ lãnh thuốc, cụ Hoàng Văn Phú (ngụ Bình Trưng Tây, quận 2 TPHCM) nài nỉ: “Cho tui thuốc gì mà chóng khỏi nghe mấy cô, chứ đến mùa lại trở bệnh, đi đứng vất vả lắm!”. Đã ngoài 70 tuổi, cụ Phú là “khách hàng” quen thuộc của Khoa Xương khớp Bệnh viện Quận 2 TPHCM.

Theo bác sĩ điều trị, cụ bị bệnh thoái hóa khớp gối đã điều trị từ gần 3 năm qua nhưng chưa hết. “Đây là bệnh người già thường gặp và hay tái phát mỗi khi giao mùa, nhất là thu-đông”, bác sĩ Nguyễn Hữu Huân – khoa Ngoại, BV Quận 2 – cho biết. Theo BS Huân, thông thường bệnh khớp như viêm khớp, thoái hóa khớp điều trị nội khoa bằng thuốc nhưng không ít trường hợp phải phẫu thuật, thậm chí thay khớp.

Ghi nhận tại BV Quận 2 cho thấy, trung bình mỗi tuần không dưới 100 bệnh nhân đến khám, điều trị các bệnh về khớp, tập trung ở người cao tuổi. Trong khi đó, các bệnh viện tuyến thành phố, trung ương, tỷ lệ bệnh nhân đến khám, điều trị các bệnh về xương khớp gia tăng trong những năm gần đây và có xu hướng trẻ hóa.

Thống kê của BV Chợ Rẫy TPHCM cho thấy, nếu năm 2011 có gần 70.000 lượt bệnh nhân đến khám và điều trị cơ xương khớp thì năm 2013 ước tăng trên gần 100.000 lượt bệnh nhân. Còn tại BV Chấn thương chỉnh hình TPHCM, trung bình mỗi ngày phòng khám khớp tiếp 300 bệnh nhân.

Trong đó phần lớn bệnh nhân đã ngoài tuổi 50 và mắc các bệnh chủ yếu là thoái hóa khớp, viêm khớp, vôi hóa khớp. Theo BS Trần Thanh Mỹ, Giám đốc bệnh viện, thoái hóa khớp có tuổi mắc sớm hơn tuổi loãng xương và cũng là bệnh hàng đầu làm giảm, mất khả năng vận động…

Theo Hội Cơ xương khớp Việt Nam, hiện nước ta có tới 30% người trên tuổi 35, 60% người trên tuổi 65 và 85% người trên tuổi 80 bị thoái hóa khớp. PGS.BS Lê Anh Thư, Trưởng khoa Nội cơ xương khớp BV Chợ Rẫy, cho rằng tỷ lệ nói trên đang là hồi chuông báo động cho sức khỏe một bộ phận người dân.

“Không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng sống, công việc mà sẽ là gánh nặng cho xã hội khi một tỷ lệ không nhỏ sẽ chuyển sang bệnh nặng hơn, tỷ lệ người già ngày càng nhiều hơn”, PGS Lê Anh Thư băn khoăn.

Đừng để quá muộn

Theo ThS.BS Hồ Phạm Thục Lan, Trưởng khoa Cơ xương khớp BV Nhân Dân 115, khoảng 2/3 bệnh nhân được chẩn đoán thoái hóa khớp phải nhập viện điều trị và thường để lại những di chứng khó hồi phục.

“Các bệnh viêm khớp là nguyên nhân hàng đầu gây tàn phế, tiếp theo là các vấn đề về lưng và cột sống. Ước tính sẽ có khoảng 90% các trường hợp thay khớp gối và khớp háng là do thoái hóa khớp gây nên”, BS Lan nhận định. Bệnh không chỉ gây đau đớn, biến dạng chi khiến sinh hoạt, đi lại khó khăn mà còn làm giảm chất lượng sống của bản thân bệnh nhân và cả gia đình.

Theo TS.BS Đặng Hồng Hoa, Trưởng khoa Cơ xương khớp Bệnh viện E, nguyên nhân dẫn đến các bệnh lý về khớp phổ biến là vận động thái quá do hàng ngày sụn khớp phải chịu tác động của nhiều lực nén, lực ma sát khi cơ thể vận động nên dễ bị bào mòn theo thời gian.

Ngoài ra, các trường hợp chấn thương tại khớp do tập luyện, tai nạn càng khiến sụn khớp bị hủy hoại nghiêm trọng hơn. “Các bệnh béo phì, gút, tiểu đường… cũng là yếu tố nguy cơ dẫn đến thoái hóa khớp”, TS Hoa cho biết.

Theo TS Hoa, thông thường tuổi tác cũng ảnh hưởng rất lớn đến các bệnh về xương khớp. Khi tuổi cao, quá trình tổng hợp của sụn bị suy giảm do sự lão hóa chung của cơ thể. Các chuyên gia y tế cũng xác nhận, ngoài những chấn thương, tai nạn hay những “di chứng” đặc thù của nghề nghiệp, thoái hóa sụn khớp thường diễn tiến âm thầm theo thời gian ở lứa tuổi sau 40 mà không có dấu hiệu báo trước.

Tuy nhiên, việc điều trị hiện nay tại các cơ sở y tế cũng gặp nhiều thách thức bởi mạng lưới chẩn đoán, chăm sóc và điều trị bệnh chưa phổ biến và có độ phủ rộng khắp. Do đó, việc điều trị bệnh thoái hóa xương khớp là làm sao cho bệnh nhân không đau khi sinh hoạt hàng ngày. Và lý tưởng nhất là làm thế nào để khớp được phục hồi, đặc biệt lớp mô sụn – thành phần quan trọng của khớp.

Vận động vừa sức

“Bệnh diễn tiến âm thầm nên không ít người chủ quan”, TS Đặng Hồng Hoa cho biết. Theo TS Hoa, bên cạnh điều trị bằng các phương pháp như tăng cường UC-II (hoạt chất nuôi dưỡng sụn khớp, giữ nguyên cấu trúc phân tử và trình diện trước hệ miễn dịch), ngay khi còn trẻ cần tập thể dục đều đặn, tránh những động tác quá mạnh, nhất là những động tác có thể làm lệch trục khớp và cột sống.

Một số biện pháp được các nhà chuyên môn khuyến cáo để phòng ngừa là duy trì trọng lượng cơ thể ở mức độ thích hợp, tránh dư cân béo phì. Tập vận động thường xuyên và vừa sức (luyện tập thể dục, thể thao vừa sức sẽ giúp cơ bắp khỏe mạnh, máu huyết lưu thông dễ dàng là yếu tố giúp tăng cường dinh dưỡng cho lớp sụn khớp).

Giữ tư thế cơ thể luôn thẳng và cân bằng (tư thế tốt sẽ giúp bảo vệ các khớp tránh sự đè ép không cân đối). Sử dụng các khớp lớn trong mang vác nặng và tránh quá sức (khi nâng hay xách đồ nặng, cần chú ý sử dụng lực cơ của các khớp lớn như ở tay và khớp vai, khớp khuỷu, ở chân là khớp háng, khớp gối).

Giữ nhịp sống thoải mái và thường xuyên thay đổi tư thế (không nên lặp đi lặp lại một công việc hay tư thế làm việc kéo dài quá sức chịu đựng của cơ thể)… Bên cạnh điều trị y học, người bệnh thoái hóa khớp cần kiểm soát cân nặng, thay đổi thói quen sinh hoạt, dinh dưỡng…

Theo Tường Lâm – Sài Gòn giải phóng

Ảnh minh họa