Thế Giới Cây Thuốc - Cây Thuốc Quý - Cây Thuốc Đông Y » thời tiết chuyển mùa

Những bài thuốc đông y chữa ho khi thời tiết chuyển lạnh

hanam — Thu, 08 Dec 2016 08:15:03 +0000

Ho do phong hàn kiêm thấp: Người bệnh thấy ngực đầy, rêu lưỡi cáu, mạch nhu. Phép trị: Sơ phong tán hàn, tuyên phế hóa đờm, trừ thấp. Bài thuốc gồm hạnh nhân, cát cánh, tiền hồ, tô diệp, sinh khương, chỉ xác 8g, đại táo 2 quả sắc uống ngày 1 thang chia 2 lần.

Hầu như gia đình nào cũng phải chiến đấu với chứng ho khi thời tiết chuyển mùa. Bạn có thể tham khảo các bài thuốc chữa ho an toàn sau.

Ho là một hiện tượng thường xuất hiện ở tất cả mọi người, từ trẻ sơ sinh đến người cao tuổi, nhất là giai đoạn thời tiết sắp chuyển mùa. Dưới đây là một số thể chứng và các bài thuốc chữa ho của y học cổ truyền.

Ho do ngoại cảm

Ho do phong hàn: Ho, đàm loãng trắng, nghẹt mũi, chảy nước mũi trong, hắt hơi, gai rét, không có mồ hôi, khớp xương nhức, đầu đau căng tức, rêu lưỡi trắng mỏng, mạch phù hoặc khẩn. Phép trị: Sơ phong tán hàn, tuyên phế hóa đờm. Bài thuốc chữa ho loại này gồm hạnh nhân, cát cánh, tiền hồ, tô diệp, sinh khương, chỉ xác, trần bì, bán hạ chế, bạch linh, cam thảo, đại táo 2 quả sắc uống.

Ho do phong nhiệt: Người bệnh ho đờm đặc vàng, kèm khát nước, họng đau, người sốt, chảy nước mũi vàng, sợ gió, ra mồ hôi, đau đầu, đau nhức toàn thân, rêu lưỡi vàng mỏng, mạch phù sác. Phép trị: Sơ phong thanh nhiệt tuyên thông phế khí. Bài thuốc chữa ho gồm tang diệp, hạnh nhân, cát cánh, lô căn 12g, cúc hoa, bạc hà, liên kiều 8g, cam thảo 4 g sắc nước uống.

Ho do phế táo: Thường gặp trong mùa khô hanh, có triệu chứng của thể phong hàn hoặc phong nhiệt, ho khan, khó khạc đờm, mũi họng khô, có thể lưỡi khô, đỏ, rêu vàng, mạch phù sác hoặc gai rét không có mồ hôi, rêu lưỡi trắng mỏng, mạch phù khẩn. Phép trị: Nhuận táo, dưỡng phế. Bài thuốc gồm tang diệp, đạm đậu sị, lê bì, bối mẫu, chi tử bì 8g, sa sâm 16g, mạch môn, hạnh nhân 8g sắc uống.

Ho do nội thương

Ho do tỳ hư đờm thấp: Ho nhiều đờm trắng đặc, ngực bụng đầy tức, ăn không ngon, mệt mỏi, chân tay nặng nề, rêu lưỡi dày nhớt, thân lưỡi bệu, mạch hoạt nhược hoặc nhu hoạt. Phép trị: Kiện tỳ táo thấp hóa đờm, lúc ho nhiều táo thấp hóa đờm là chính, lúc giảm ho, kiện tỳ là chính. Bài thuốc gồm đảng sâm, bạch linh, bán hạ chế, thương truật 12g, bạch truật 16g, cam thảo 4g, trần bì, hậu phác 8g sắc uống.

Ho do can: Người bệnh ho do khí nghịch, ngực sườn đầy tức đau, tính tình nóng nảy, người bứt rứt khó chịu, mồm họng khô, mặt đỏ, lưỡi khô, rêu mỏng, mạch huyền sác. Phép trị: Thanh can, nhuận phế, hóa đờm, chỉ khái. Bài thuốc gồm sơn chi tử, hoàng cầm, địa cốt bì, tang bạch bì 12g, qua lâu nhân 8g, bối mẫu, mạch môn 16g sắc uống.

Ho do phế âm hứ: Bệnh có thể do ngoại cảm tà khí lâu ngày hoặc do phế nhiệt kéo dài gây phế âm hư. Bệnh diễn biến chậm, ho khan ít đàm hoặc đờm có máu, da nóng người gầy, mệt mỏi, ăn kém, mồm táo hong khô, hay sốt chiều hoặc về đêm, má đỏ, lòng bàn chân tay nóng, ít ngủ mồ hôi trộm, lưỡi thon đỏ, mạch tế sác. Phép trị: Dưỡng âm, thanh phế, hóa đờm, chỉ khái. Bài thuốc sa sâm, mạch môn 12g, ngọc trúc, hạnh nhân, bối mẫu 8g, thiên hoa phấn, bạch biển đậu 6g, cam thảo 4g sắc uống.

Ngoài ra, còn chứng ho do thận, ho do thận âm hư, thận dương hư, ho do bàng quang, ho do tiểu đường…

Theo TTƯT.BSCK II Nguyễn Hồng Siêm
Chủ tịch Hội Đông y TP Hà Nội – Kiến thức

Cách phòng tránh viêm xoang khi chuyển mùa

hanam — Wed, 21 Oct 2015 03:55:40 +0000

Thời tiết thay đổi là tác nhân khiến viêm xoang tái phát với nhiều người, cách điều trị thườn dùng thuốc kháng sinh, giảm viêm, thuốc xịt mũi corticosteroid hoặc phẫu thuật.

BS Leong Hoo Kwong, chuyên gia tư vấn phẫu thuật Tai – Mũi – Họng, BV Gleneagles, Singapore, cho biết viêm xoang hoặc nhiễm trùng xoang là tình trạng viêm các xoang và đường mũi. Bệnh thườnggây nhức đầu hoặc áp lực ở mắt, mũi, vùng má hoặc ở một bên đầu. Người bị nhiễm trùng xoang cũng có thể bị ho, sốt, hơi thở hôi, nghẹt mũi, sổ mũi với nhiều chất bài tiết.

Ảnh minh họa: Health

Viêm xoang được phân loại thành cấp tính (bắt đầu đột ngột và thời gian ngắn) hoặc mạn tính (dài hạn). Hầu như tất cả mọi người đều trải qua bệnh viêm xoang một vài lần trong đời. Đó là khi bạn bị cảm lạnh thông thường, sau một tuần dùng thuốc thì bị sốt và đau nhức, khó chịu.

Đầu đau như búa bổ, mũi khụt khịt, không thể thở được, vùng má đau âm ỉ, có thể kèm theo đau hàm trên và răng. Khi đó, điều đầu tiên bạn nên thực hiện là làm sạch cổ họng để dịu bớt cảm giác đau.

Hầu hết các trường hợp nhiễm trùng xoang gây ra do virus, vi khuẩn hay nấm. Nhiễm trùng trở thành mạn tính khi mủ tích tụ và không thể thoát ra ngoài được. Một số nguyên nhân góp phần gây viêm xoang mạn tính là bệnh nhiễm trùng răng, tắc mũi, dị ứng, tổn thương mũi hoặc xoang, chất kích thích từ không khí, giảm miễn dịch, thay đổi nội tiết tố.

Các triệu chứng viêm xoang khác nhau ở mỗi người. Một số bệnh nhân có tất cả triệu chứng, trong khi số khác chỉ bị một hoặc hai triệu chứng. Viêm xoang cấp tính thường gây đau, trong khi viêm xoang mạn tính thường gây khó chịu nhiều hơn đau. Một số triệu chứng phổ biến như:

– Nghẹt mũi hoặc sổ mũi với tình trạng chất nhầy khác nhau.Nước mũi trong, loãng nhiều khả năng bạn bị viêm xoang mạn tính). Nước mũi vàng đặc hoặc xanh, thỉnh thoảng có chút máu là viêm xoang cấp tính.

– Hắt hơi, có thể kèm theo ho. Hắt hơi nhiều lần liên tục, đặc biệt khi thức dậy mỗi buổi sáng.

– Dịch mũi chảy từ mũi vào cổ họng.

– Ngáy và thở bằng miệng vào ban đêm (thường gặp ở trẻ em).

– Mũi và cổ họng sưng tấy.

– Ù tai.

Lưu ý:Viêm xoang và tình trạng dị ứng có thể bị cùng lúc. Viêm xoang có thể trị khỏi nếu điều trị đúng. Viêm xoang mạn tính thường dễ bị nhầm là “cảm lạnh” ở cả trẻ em và người lớn.

Theo bác sĩ Ravi Seshadri, chuyên gia tư vấn phẫu thuật Tai – Mũi – Họng, Bệnh viện East Shore, viêm xoang thường được chẩn đoán dựa trên các triệu chứng bệnh nhân kể ra. Bác sĩ sẽ theo dõi, chẩn đoán dựa vào thăm khám và kiểm tra. Phương thức chẩn đoán hình ảnh hiện đại nhất hiện nay là chụp CT xoang mũi.

Nếu sau một thời gian chữa khỏi các triệu chứng mà muốn ngưng điều trị, bệnh nhân cần làm thêm các xét nghiệm kiểm tra cẩn thận bởi các chuyên gia tai mũi họng. Bác sĩ có thể sử dụng đèn nội soi nhỏ đưa vào bên trong mũi để xem còn bất cứ sự tắc nghẽn nào bên trong xoang mũi không. Viêm xoang có thể trở nên nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ em. Bệnh thường dễ bị nhầm lẫn với viêm mũi dị ứng nên cần phải chú ý hơn.

Trong các trường hợp rất hiếm, nhiễm trùng xoang không được điều trị có thể ảnh hưởng đến mắt, nhiễm trùng lây lan vào não có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng như viêm màng não. Ngày nay, với những phương pháp điều trị kháng sinh hiện đại, hầu hết các trường hợp viêm xoang đáp ứng nhanh chóng nên rất hiếm bị nhiễm trùng lây lan.

Phương pháp điều trị viêm xoang phụ thuộc vào chẩn đoán của bác sĩ. Nếu bị nhiễm trùng khuẩn, bệnh nhân sẽ được cho dùng một loại kháng sinh thích hợp. Để giảm viêm, có thể dùng thuốc xịt mũi corticosteroid. Khi tình trạng viêm giảm, mũi sẽ ít bị tắc nghẽn. Thuốc thông mũi bằng đường miệng cũng làm giảm bớt tắc nghẽn.

Thuốc thông mũi dạng xịt được sử dụng thận trọng vì chúng có thể gây nghẹt mũi không dứt. Bác sĩ có thể kê toa thuốc bổ sung để giúp giảm đau do viêm xoang. Nếu bệnh nhân vẫn thấy khó chịu, có thể được đề nghị rửa mũi với nước muối ấm hay hít hơi nước nóng bằng từ 10 đến 15 phút, 3-4 lần một ngày sẽ dễ chịu hơn.

Khi tất cả các phương pháp điều trị thất bại thì phẫu thuật là cứu cánh cho bệnh nhân viêm xoang. Phương pháp này đặc biệt hiệu quả khi có polyp hoặc tình trạng lệch vách ngăn ở mũi chặn không khí đi qua. Bác sĩ Leong cho biết chỉ nên phẫu thuật trong trường hợp viêm xoang mạn tính, không đáp ứng với thuốc hoặc đặc biệt nghiêm trọng.

Đối với hầu hết các trường hợp viêm xoang mạn tính có chỉ định mổthì phẫu thuật nội soi thường được lựa chọn nhiều hơn vì ưu điểm ít xâm lấn, ít tốn kém, ít biến chứng. Phẫu thuật giúp loại bỏ một lượng nhỏ xương, các vật khác ngăn chặn các lỗ xoang hoặc loại bỏ các polyp là khối u lành tính hình thành trong hốc mũi hoặc các xoang. Thông thường, thiết bị nội soi được đưa vào qua mũi để bác sĩ quan sát sâu bên trong và loại bỏ bất cứ thứ gì ngăn chặn xoang.

Phương pháp phẫu thuật truyền thống có thể được thực hiện khi có các biến chứng của viêm xoang (như phát triển mủ trong xoang, nhiễm trùng xương mặt, hoặc áp xe não) xảy ra. Trong phẫu thuật này, bác sĩ mở vào xoang từ bên trong miệng hay qua da mặt.

Theo Thi Ngoan – VnExpress

Các bài thuốc chữa ho khi thời tiết chuyển mùa

hanam — Wed, 07 Oct 2015 07:37:27 +0000

Hầu như gia đình nào cũng phải chiến đấu với chứng ho khi thời tiết chuyển mùa. Bạn có thể tham khảo các bài thuốc chữa ho an toàn sau.

Ho do ngoại cảm

Ho do nội thương

Ngoài ra, còn chứng ho do thận, ho do thận âm hư, thận dương hư, ho do bàng quang, ho do tiểu đường…

Theo SKDS

Người cao tuổi cần làm gì khi bị viêm khớp

hanam — Sat, 28 Mar 2015 04:58:14 +0000

Thời tiết chuyển mùa là điều kiện thuận lợi cho các bệnh xương khớp xuất hiện, tái phát ở người cao tuổi (NCT). Vì vậy, NCT cần chú ý đề phòng để hạn chế ảnh hưởng đến sức khỏe.

Hầu hết NCT bị đau nhức khớp ở mức độ nhẹ hay nặng là do khớp bị viêm mà ngay từ đầu họ không để ý hoặc biết nhưng chủ quan, xem thường. Vì vậy, không biết để chăm sóc khớp và chữa trị khịp thời hậu quả dẫn đến là bị thoái hóa khớp.

Trong giai đoạn khớp bị viêm, đau nhức khủng khiếp ở các khớp, kèm theo sưng nề, bầm, do đó đi lại, cử động hoặc mỗi khi đụng vào rất đau, đặc biệt là lúc thời tiết chuyển mùa (áp thấp nhiệt đới, gió màu đông bắc, mưa nhiều). Khi khớp đã bị thoái hóa thì mức độ đau nhức có thể âm ỉ, đôi khi đau tăng lên, nhất là mùa lạnh và về đêm càng đau nhức làm rối loạn giấc ngủ triền miên ảnh hưởng lớn đến sức khỏe.

Đau nhức khớp do đâu mà có?

Nguyên nhân đau nhức khớp vào mùa lạnh là do không khí lạnh thâm nhập vào cơ thể qua đường da bởi các lỗ chân lông, làm cho mạch máu tại các vùng da đó co lại, máu đến các khớp xương bị hạn chế hoặc rất ít nên thiếu máu nuôi dưỡng khớp, do đó các màng hoạt dịch và sụn khớp bị kích thích, gây nên đau nhức.

Ngoài ra, đau nhức xương khớp có thể gặp ở một số NCT bị loãng xương hoặc gặp ở một số người thừa cân, béo phì do lực tác động thường xuyên lên các khớp xương, dây chằng, đặc biệt là các khớp gối, cổ chân, thêm vào đó mùa lạnh, ít hoặc ngại vận động càng dễ gây đau nhức xương khớp.

Biểu hiện của đau nhức khớp

Thông thường, khi vào mùa lạnh, NCT thường có cảm giác khó chịu, đau nhức, tê buốt ở các xương khớp, dai dẳng gây ám ảnh, “hành hạ” nhất là về đêm. Thời tiết lạnh thì hầu hết các khớp đã và đang bị bệnh đều đau nhức, tê, mỏi, khó chịu nhưng khớp gối, các khớp ngón tay – bàn tay, ngón chân – bàn chân thể hiện rõ nhất. Ở những NCT có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, thiếu quần áo ấm, thiếu chăn, đệm, nhà ở không kín gió, thậm chí thiếu ăn cho nên giấc ngủ chập chờn, rất khó ngủ, nếu bị đau nhức khớp, càng bị hành hạ nhiều hơn, khổ cực hơn.

Do đau nhức xương khớp khiến cho NCT gặp không ít khó khăn trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày và luôn cảm thấy buồn phiền. Một số trường hợp đau dây thần kinh liên sườn do thoái hóa cột sống lưng làm nhầm tưởng là bệnh về tim mạch hoặc bệnh phổi nên càng hoang mang lo lắng.

Bởi vì, đau dây thần kinh liên sườn là loại đau nhức khủng khiếp, tăng mạnh về đêm. Điều đáng nói là càng bị đau, nhức xương, khớp thì người bệnh càng sợ cử động sẽ dẫn đến các khớp trở nên tê cứng, khó cử động và càng ngày bệnh càng nặng thêm.

Cần làm gì?

Khi bị đau nhức xương khớp, nhất là vào mùa lạnh, NCT nên đi khám bệnh, tốt nhất là khám chuyên khoa khớp để xác định nguyên nhân và được chữa trị kịp thời, một mặt để hạn chế hoặc hết đau nhức xương khớp, mặt khác để đề phòng thoái hóa khớp.

Người bệnh hoặc người nhà không nên tự chẩn đoán bệnh cho mình và không tự mua thuốc để điều trị, bởi vì, thuốc điều trị viêm, giảm đau, thoái hóa khớp có nhiều tác dụng phụ mà người dùng cần được bác sĩ kê đơn và tư vấn.

Hàng ngày nên vận động nhẹ nhàng các khớp

Để phòng bệnh, dù có bệnh lý khớp từ trước hay không, trong mùa lạnh, NCT cũng cần giữ ấm cơ thể mình, trong đó, đặc biệt lưu ý các khớp. Để làm tốt điều đó cần mặc đủ ấm, cổ quàng khăn ấm, tay đi găng, chân đi tất. Khi ra khỏi nhà cần mặc ấm hơn không để cảm lạnh.

Khi có dấu hiệu đau, nhức khớp, tê, mỏi xảy ra, nhất là khi ngủ dậy, cố gắng làm nóng vùng xung quanh vị trí đau nhức bằng cách cạo gió, thoa bóp dầu. Mục đích là làm nóng vùng xunh quanh đó để cho các mạch máu giãn ra, máu đi đến được dễ dàng để nuôi các khớp.

Về chế độ dinh dưỡng, lý tưởng nhất là NCT nên có chế độ ăn, uống hợp lý để duy trì cân nặng ở mức độ vừa phải, tránh béo phì, thừa cân và đầy đủ các vi chất cần thiết. Hàng ngày nên vận động nhẹ nhàng các khớp gối, cổ chân, bàn tay, ngón tay, nhất là lúc sáng sớm vừa ngủ dậy, theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa khớp. Cần bổ sung canxi và vitamin D theo đơn của bác sĩ khám bệnh.

Theo PGS.TS. Bùi Khắc Hậu – Sức khỏe và Đời sống