Bởi chúng là thuốc, có thể giúp người bệnh nhưng lại “quật ngã” người khỏe mạnh.

Thanh nhiệt hóa ra hại gan

BS. Nguyễn Xuân Hướng, Nguyên Chủ tịch Hội Đông Y Việt Nam cho biết, ông vừa điều trị cho chị Nguyễn Thị M. 45 tuổi (Hà Nội) bị xơ và teo gan mà nguyên nhân là do dùng cây chó đẻ răng cưa. Chị M. vốn dĩ khỏe mạnh nhưng hay bị “nóng trong”, hè đến là da dễ nổi ban. Nghe nhiều người mách cây chó đẻ có tác dụng làm mát gan, tiêu độc, trị mụn, giảm mỡ máu, chị về tận quê đi tìm cây này và còn mua thêm ở hàng thuốc Nam. Chị tích cực pha cây chó đẻ để uống thay nước lọc. Nhưng gần đây, chị thấy sụt cân sức khỏe giảm sút và mệt mỏi, đau tức bụng vùng hạ sườn…

Sau khi khám và chiếu chụp, bác sĩ kết luận chị bị xơ và teo gan. BS. Nguyễn Xuân Hướng cho hay đó là vì gan của chị đã phải làm việc quá nhiều do tác dụng của cây chó đẻ. Ông Hướng cho hay, thực chất đây là một cây thuốc, chỉ nên dùng khi có bệnh và phải dùng đúng liều lượng, đúng người, không nên dùng làm trà hàng ngày.

Cây chó đẻ hay còn gọi là chó đẻ răng cưa hoặc diệp hạ châu, có tên khoa học là Phyllanthus amarus, vị ngọt, hơi đắng, tính mát, có tác dụng thẩm thấp, lợi tiểu, tiêu độc, sát trùng, tốn ứ… Dân gian truyền miệng rằng chúng có công dụng đa năng, từ chữa đau bụng, đinh râu, mụn nhọt đến trị viêm gan B. Tuy nhiên, Hội Đông Y Việt Nam đã từng thử nghiệm 50 liều cao của cây này cho người bệnh gan nhưng kết quả không mấy khả quan.

Còn người khỏe mạnh dùng cây này uống hàng ngày sẽ dẫn tới xơ gan, teo gan. Bởi theo nguyên lý, khi mật không tiết ra (ở người có bệnh như mật viêm, tắc mật…) thì mới cần lợi mật; và khi gan có vấn đề thì mới phải nhuận gan. Nếu không có bệnh mà lại uống hằng ngày, nghĩa là họ bắt gan và mật không có nhu cầu cũng phải tiết ra khiến các cơ quan này phải làm việc nhiều hơn nên dễ bị tổn thương, mất cân bằng và sinh bệnh.

Nghi án ung thư, vô sinh

Vì nhuận gan nên người khỏe dùng nhiều cây chó đẻ sẽ dẫn tới tăng tiết mật quá mức. Mật có tác dụng tiêu độc nhưng khi thừa mật thì chúng đọng lại quá nhiều ở ruột làm tăng nguy cơ ung thư ruột già.

Cũng do có tính đắng, hàn, nên cây chó đẻ tác dụng giải nhiệt. Những người không bị nhiệt nếu vẫn dùng vị thuốc này không những không giúp ích gì cho sức khỏe mà còn khiến cho cơ thể quá hàn. Mặc dù chưa có nghiên cứu trên diện rộng để kết luận về việc gây vô sinh của cây chó đẻ nhưng BS. Hoàng Xuân Đại, Nguyên bác sĩ Bệnh viện 103 cho hay, theo Đông y người thể quá hàn thì khó thụ thai, cây chó đẻ làm tăng tính hàn nên về lý thuyết chúng tăng nguy cơ vô sinh.

Một lối sống lành mạnh sẽ giúp người bị nhiễm viêm gan mạn tính ngăn ngừa sự tiến triển đến xơ gan, ung thư gan.

1. Thận trọng với cả thảo mộc

Người Việt Nam vẫn thường có quan niệm cây cỏ thì không gây hại. Nhiều người còn thích uống nhiều loại cây lá vì tin rằng giải độc làm mát gan. Rất nhiều bệnh nhân được chẩn đoán nhiễm virus viêm gan B còn tin rằng càng uống các loại thảo mộc càng tốt cho bệnh.

Thực tế, khi bị nhiễm virus viêm gan, gan của bạn yếu đi và các loại thảo mộc đều có nguy cơ gây hại cho gan, nhất là khi dùng quá nhiều. Hệ quả là quá trình xơ gan, ung thư gan của bệnh nhân viêm gan B sẽ tiến triển xấu hơn. Do đó đừng nghe lời đồn, khi muốn dùng thảo mộc gì bạn nên tham khảo bác sĩ điều trị.

2. Bỏ thói quen uống thuốc tùy tiện

Một số biệt dược có thể gây tổn thương gan, ngay cả ở người khỏe mạnh. Các loại thuốc này còn gây tác hại nguy hiểm với bệnh nhân đã nhiễm viêm gan B.

Do đó khi còn khỏe mạnh, bạn đã phải tránh cách dùng thuốc tùy tiện thì bây giờ càng phải cẩn thận hơn. Thuốc không cần kê đơn cũng đáng phải xem xét với bệnh nhân đã có virus viêm gan (HBV).

3. Tránh xa thuốc và rượu

Gan chịu trách nhiệm phân hủy các hoá chất độc hại và những chất nay gồm có các chất độc trong khói thuốc, trong rượu. Nếu bạn duy trì thói quen hút thuốc thì gan sẽ làm việc nhiều hơn và dễ suy yếu hơn, khả năng chống chọi với HBV kém hơn nhiều.

Uống rượu khi đang bị viêm gan B có làm bệnh nặng hơn, có thể gây nên tình trạng nguy hiểm gây tổn thương gan và dẫn đến xơ gan và ung thư gan

4. Chỉ ăn vừa đủ

Chế độ ăn tốt nhất chỉ chứa vừa đủ chất dinh dưỡng và năng lượng thiết. Nên ăn các loại thực phẩm giàu đạm (thịt cá, trứng, sữa…), đường và vitamin như hoa quả tươi, sữa chua…; giảm tối thiểu các thức ăn có mỡ, kể cả các món xào, rán.

5. Vận động thường xuyên

Tập thể dục tuy không thải trừ được virus HBV ra ngoài nhưng có tác dụng giúp bạn giữ và duy trì một cơ thể khỏe mạnh. Bạn có thể đi bộ, tập bơi, yoga hoặc thái cực quyền. Tuy nhiên cần nhớ là không nên tập luyện quá sức vì có thể làm cho hệ miễn dịch của bạn yếu đi.

Bạn có biết?

Khoảng 90% người lớn trưởng thành, có hệ miễn dịch bình thường sẽ có khả năng loại sạch HBV trước khi chuyển thành viêm gan B mạn tính.

Do đó khi có một số dấu hiệu ói mửa, sụt cân, ăn kém ngon, ngứa khắp người bạn nên đi khám. Nếu có virus HBV thì cần tuân thủ lời khuyên bác sĩ để tránh thành mạn tính. thể nặng hơn với triệu chứng sốt, vàng da, vàng mắt, đau bụng, đau khớp, đau cơ, nước tiểu có màu vàng sậm…

Theo SKGD