Thời gian đầu của chứng tăng huyết áp (THA) có thể kéo dài 2-3 năm, giai đoạn sau mãn kinh huyết áp tương đối ổn định. Tuy vậy, một số người chỉ trong khoảng một thời gian ngắn huyết áp đã tăng cao có hiện tượng đau sau gáy hoặc đau nửa đầu bước vào giai đoạn thực sự của chứng bệnh THA.

Tại sao đến tuổi mãn kinh huyết áp lại tăng cao

Sự thay đổi nội tiết của phụ nữ mãn kinh: Trong cơ thể có rất nhiều loại hormon. Các hormon liên quan đến hệ sinh dục của phụ nữ chủ yếu bao gồm hormon giới tính (estrogen) hormon kích thích nang, hormon kích thích sự rụng trứng. Khi mãn kinh, vai trò của hormon sinh dục giảm đi. Mọi phụ nữ đều liên quan đến diễn biến tự nhiên này. Khi hàm lượng hormon sinh dục tụt giảm làm rối loạn trao đổi chất trong cơ thể, làm gia tăng nguy cơ xơ cứng động mạch và các bệnh lý tim mạch. Đây là một nguyên nhân chính gây ra THA.

Hệ thần kinh giao cảm mất cân bằng: Hoạt động của hệ thần kinh giao cảm tăng cao làm tăng cảm giác ăn ngon miệng, dễ béo phì và tăng cân rất nhanh. Béo phì ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của phụ nữ mãn kinh. Nó làm tăng áp lực với tim, gây bệnh tim mạch, bệnh tiểu đường, xơ cứng động mạch. Hormon của hệ thần kinh giao cảm gây co mạch, đặc biệt là các mạch máu nhỏ. Điều đó làm cho sự cung cấp máu đến các cơ quan trong trở lên khó khăn và dòng máu lưu thông trong lòng mạch dưới áp lực lớn gây THA. Quá trình này diễn ra trong thời gian dài sẽ kéo theo các cơ chế khác làm trầm trọng thêm tình trạng THA như THA do chức năng thận, xuất hiện tình trạng giữ nước, mạch nhanh… Muộn hơn sẽ xuất hiện các biến chứng tim mạch, rối loạn chuyển hoá và rối loạn insulin dẫn đến bệnh tiểu đường.Tăng huyết áp và biến chứng suy thận.

Tăng huyết áp và biến chứng suy thận.

THA do các bệnh tật khác tạo nên: Bước vào tuổi mãn kinh, do hormon estrogen tụt giảm, nội tiết thay đổi, môi trường bên trong cơ thể biến đổi, chức năng thần kinh thực vật mất thăng bằng dễ dẫn đến nhiều bệnh lý trong thời kỳ này như chứng tiểu đường, loãng xương xuất hiện đau lưng, dễ gãy xương và các bệnh lý hệ tim mạch dẫn tới huyết áp cao. Huyết áp cao, tiểu đường và chứng đau nhức do loãng xương là những chứng bệnh riêng biệt, tuy nhiên chúng cũng thường đi đôi. Có khi vừa THA vừa tiểu đường hay vừa THA vừa đau nhức.

Như phần trên đã nói, bệnh thận cũng là một nguyên nhân đưa tới THA. Thận có bệnh bài tiết ra nhiều chất làm huyết áp tăng lên. Trong bệnh viêm thận cấp tính nếu điều trị dứt bệnh là huyết áp sẽ xuống, còn là bệnh mạn tính thì kéo theo THA lâu dài. Do đó không chỉ trị THA, người mắc chứng THA cần được bác sĩ kiểm tra sức khỏe tổng thể để điều trị hết căn nguyên gây bệnh.

Yếu tố tâm lý: Trạng thái stress căng thẳng trường diễn dẫn đến sự phá vỡ các cơ chế bảo vệ sức khỏe, đặc biệt gây nên các rối loạn tim mạch. Áp lực công việc càng lớn, cá nhân càng ở tình trạng căng thẳng thường trực gây tai hại cho huyết áp. Trong trạng thái stress: huyết áp và nhịp tim tăng cao, điều này tạo nên gánh nặng cho tim, tim phải làm việc căng thẳng hơn và tăng nguy cơ mắc bệnh. Trong trạng thái stress huyết áp động mạch tăng, stress có ảnh hưởng lên thành phần hoá học của máu, làm tăng hàm lượng cholesterol thúc đẩy phát triển xơ vữa động mạch. Khi đó các động mạch vành tim bị hẹp lại, hạn chế sự cung cấp máu cho cơ tim gây nên bệnh thiếu máu cơ tim, suy tim.

Điều trị và phòng bệnh

Có nhiều nguyên nhân gây ra THA. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, liệu pháp hormon thay thế không thể giúp được phụ nữ ở tuổi mãn kinh phòng ngừa chứng THA và sự phát triển của các bệnh lý tim mạch vì ở độ tuổi này, trong cơ thể phụ nữ không những lượng hormon sinh dục bị giảm mà còn bị giảm cả tính nhạy cảm với các hormon này. Liệu pháp hormon thay thế chỉ được dùng với liều ngắn ngày nhằm loại bỏ các triệu chứng khó chịu của tiền mãn kinh.

Những phụ nữ đã bị mắc bệnh huyết áp cao lưu ý: Kiểm soát hàm lượng cholesterol, glucose máu và các chỉ số huyết áp ở mức độ cho phép (không vượt quá 140/90 mmHg, kết hợp bị tiểu đường thì không vượt quá 130/90 mmHg).

Có thể sử dụng một số thuốc có tác dụng điều hoà hoạt động của hệ thần kinh giao cảm, thông qua đó có tác dụng giảm huyết áp ở giai đoạn tiền mãn kinh.

Công việc dự phòng THA là càng sớm càng tốt: giảm sức ép lên thần kinh – huyết áp giảm. Học cách điều hòa cuộc sống để giảm nguy cơ bị tác động của stress khiến huyết áp tăng cao ảnh hưởng tai hại đến các cơ quan khác trong cơ thể (não, tim, thận…). Tăng cường hoạt động thể lực bằng các bài tập rèn sức bền như đi bộ nhanh, chạy bước nhỏ, thể dục nhịp điệu, đạp xe đạp vừa có tác dụng cải thiện chức năng tim mạch, vừa có tác dụng giảm cân do mỡ dự trữ trong cơ thể được đốt cháy để cung cấp năng lượng cho cơ thể vận động.

Phụ nữ giai đoạn tiền mãn kinh cần điều chỉnh chế độ ăn uống cân bằng, khoa học, hợp lý: ăn đủ chất, thức ăn đa dạng, hạn chế sử dụng muối ăn: không quá 5- 6 gam/ ngày, dùng dầu thực vật để chế biến thức ăn. Không ăn thịt mỡ, da động vật, hạn chế các đồ ăn có chứa nhiều cholesterol như trứng gia cầm, tim, gan động vật, bơ, kem, socola. Ăn nhiều cá, đậu trong tuần.
Ăn các thức ăn có chức nhiều vitamin E, C, A, B6, B12, acid folic và axít béo không no omega- 3 để bảo vệ thành mạch máu trước nguy cơ hình thành các mảng xơ vữa.

Axít béo không no omega-3 có trong cá, đặc biệt là các loại cá biển (cá hồi, cá thu, cá ngừ, cá trích, cá mòi.
Tóm lại, hiểu về bệnh để phòng bệnh là có thể khống chế được huyết áp. Phòng ngừa THA bằng chế độ ăn uống phù hợp, tập luyện đều đặn và lối sống tích cực.

Trà tâm sen tác dụng thanh tâm, hạ huyết áp, tỉnh táo, cầm máu, chữa tăng huyết áp, đau đầu, tim đập mạnh, mất ngủ.

1. Trà chi tử: chè búp non 30g, chi tử 30g. Hai vị trên cho vào nồi, đổ 800 – 1.000ml nước đun còn 400 – 500ml. Ngày uống 1 thang, chia 2 lần sáng chiều, uống nóng. Công dụng: tả hỏa thanh can, mát máu hạ huyết áp. Chữa tăng huyết áp, đau đầu chóng mặt.

2. Trà cúc hòe: hoa cúc, hoa hòe, chè xanh mỗi thứ 3g. Cho cả 3 vị vào cốc, đổ nước sôi đậy nắp ngâm 5 phút. Ngày uống 1 thang, uống dần. Công dụng: bình can trừ phong, thanh hỏa hạ huyết áp. Chữa tăng huyết áp, đau đầu chóng mặt.

3. Trà thiên ma: thiên ma 6g, chè xanh 3g, mật ong vừa đủ. Cho thiên ma vào nồi, đổ một bát to nước đun sôi 20 phút sau đó cho chè vào, đun thêm mấy phút nữa là được, lọc lấy nước cho mật ong vào uống. Ngày uống 1 thang, chia 2 lần, uống nóng, có thể ăn thiên ma. Công dụng: bình can tiềm dương, thư phong trừ thống. Chữa tăng huyết áp, đau đầu.

4. Trà đỗ trọng: lá đỗ trọng, chè búp xanh loại tốt mỗi thứ lượng bằng nhau. Hai thứ tán bột, trộn đều, đóng thành từng túi nhỏ bằng giấy lọc, mỗi túi 6g, cất giữ nơi khô ráo. Ngày 1 – 2 lần, mỗi lần 1 túi pha nước sôi 10 phút uống nóng. Hoặc lấy 10g lá đỗ trọng, 3g chè pha nước sôi 10 phút hoặc đổ nước đun sôi kỹ, ngày uống 1 thang, uống nóng. Công dụng: bổ gan thận, cường gân cốt. Chữa tăng huyết áp kèm bệnh tim và đau lưng sườn.

5. Trà sơn tra hà diệp: sơn tra 15g, lá sen 12g. Hai thứ thái nhỏ, đổ nước vừa đủ đun sôi hoặc pha nước sôi uống. Ngày uống 1 thang. Công dụng: tiêu mỡ hóa trễ, hạ áp giảm mỡ. Chữa tăng huyết áp, mỡ trong máu cao, giảm béo.

6. Trà tâm sen: tâm sen 3g cho vào cốc, đổ nước sôi ngâm 5 – 10 phút. Ngày uống 1 – 2 lần. Công dụng: thanh tâm, hạ huyết áp, tỉnh táo, cầm máu. Chữa tăng huyết áp, đau đầu, tim đập mạnh, mất ngủ.

7. Trà la bố ma: la bố ma 500g. Lá la bố ma rửa sạch cho vào ngâm nước nóng khoảng từ 12 – 21 giờ (mùa hè phải để ở chỗ râm mát), vò thành dạng sợi, sấy khô ở nhiệt độ thấp để nó gần giống với chè bình thường, cho ít hoa nhài tươi vào cùng trong lọ kín để ướp trong 24 giờ, nhặt hoa ra, sấy khô ở nhiệt độ 50 – 60 độ C trong 5 – 10 phút (để làm bốc hơi nước do hoa nhài bay ra), đóng riêng thành từng túi giấy lọc 4,5g, cất nơi khô ráo. Uống ngày 1 lần, mỗi lần 1 túi pha nước sôi 10 phút. Công dụng: bình can hạ áp, an thần lợi tiểu. Chữa tăng huyết áp, đau đầu, chóng mặt, tim đập nhanh, mất ngủ.

8. Nước cây lạc: toàn bộ cây lạc khô 50g cắt thành từng đoạn nhỏ, ngâm rửa sạch, cho vào nồi, đổ nước nấu uống thay chè. Ngày 1 thang, uống lúc nào cũng được. Chữa tăng huyết áp, mỡ trong máu cao.

Khi bị tụt huyết áp, nếu không xử trí kịp thời, bệnh nhân có thể đối mặt với một số biến chứng nguy hiểm như nhũn não, suy tìm cấp và có thể ảnh hưởng tới tính mạng người bệnh. Chính vì vậy, các bạn cần nắm được một số kiến thức và phương pháp xử lý khi thấy có người bị tụt huyết áp dưới đây.

Tụt huyết áp là một triệu chứng bất ngờ, có thể sảy ra ở những trường hợp sau:

Khi người bệnh tăng huyết áp đang điều trị bằng thuốc, có thể bị tụt huyết áp. Lúc này cần tiến hành đo huyết áp ở tư thế đứng. Nếu huyết áp tâm thu của bệnh nhân khi đứng thấp hơn khi ngồi từ 30mmHg trở lên thì có nghĩa là bệnh nhân bị tụt huyết áp khi đứng. Đây là điều rất dễ sảy ra với những người có tuổi đang điều trị bằng thuốc chống tăng huyết áp, nhưng thường có cảm giác hoa mắt, chóng mặt khi đứng lên ngồi xuống. Lúc này, bệnh nhân cần được nằm trên giường, đầu hơi thấp và nâng cao 2 chân. Có thể truyền dịch nếu cần thiết.

Trường hợp tụt huyết áp cũng có thể sảy ra với những bệnh nhân bị sốt hay tiêu chảy, khi huyết áp tụt một cách đột ngột. Lúc này, bệnh nhân cần được bù dịch theo đường tĩnh mạch với một lượng dịch tương đối nhanh và nhiều, sau đó người bệnh nên được chuyển ngay đến khoa cấp cứu của cơ sở y tế gần nhất để điều trị và chăm sóc, đề phòng những biến chứng nặng có thể sảy ra.

Các trường hợp bệnh mạn tính dẫn đến tụt huyết áp thì phải điều trị những những bệnh mãn tính là nguyên nhân gây tụt.

Ví dụ như bệnh nhân suy tim có huyết áp thấp cần phải được điều trị bằng các thuốc trợ tim, lợi tiểu và ức chế men chuyển liều thấp nhằm tăng khả năng co bóp của tim, tăng cung lượng tim và giảm tình trạng ứ trệ tuần hoàn ngoại biên để huyết áp có thể tăng lên.

Cách phòng ngừa tụt huyết áp.

Tụt hụt áp thường đi kèm với các bệnh như tiêu chảy, sốt xuất huyết. Và đây là những bệnh rất dễ gặp phải vào mùa hè. Khi bị bệnh, người bị bệnh cần phải đến ngay các cơ sở y tế để được khám và chữa bệnh kịp thời, tránh những biến chứng xấu có thể sảy ra.

Khi thấy bạn bè, người thân bị sốt kéo dài từ 10 ngày trở lên, nhất thiết phải đưa ngay tới bệnh viện để khám và điều trị, tránh bỏ sót những bệnh nhiễm khuẩn nặng như: nhiễm khuẩn đường mật, áp xe phổi, viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn mà tụt huyết áp thường đến khi bệnh đã chuyển sang giai đoạn nặng. Đến giai đoạn này, bệnh sẽ rất khó chữa và có nguy cơ tử vong rất cao.

Với những người bị tăng huyết áp đang điều trị bằng thuốc, nếu thấy các dâu hiệu bất thường khi thay đổi tư thế, cần thông báo ngay với bác sĩ để phát hiện kịp thời triệu chứng tụt huyết áp tư thế.

Với những người có huyết áp bình thường nhưng hay cảm thấy mệt mỏi, buồn ngủ thì nên uống một số loại trà sâm hàng ngày vào buổi sáng sẽ giúp ổn định huyết áp hơn. Tuy nhiên, sau một thời gian từ 2-3 tuần, nên đo lại huyết áp của mình, tránh tình trạng dùng nhiều sâm gây nên tình trạng tăng huyết áp.

Khi bị suy thận, khả năng bài tiết để loại bỏ các chất độc ra khỏi máu rất kém vì vậy người bệnh suy thận phải chú ý đến chế độ ăn để bệnh không tăng nặng, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

Ăn ít protein

Protein có vai trò quan trọng đối với cơ thể vì protein là thành phần cấu trúc của tế bào, là chất xúc tác và điều hòa các quá trình trao đổi chất. Tuy nhiên, khi bị suy thận bạn cần ăn ít thực phẩm chứa protein. Nguyên nhân là do thận của bạn có thể gặp khó khăn trong việc loại bỏ ure khỏi máu. Ure là sản phẩm cuối cùng của quá trình chuyển hóa protein trong cơ thể, được thải ra ngoài cơ thể qua thận. Bởi vậy, giảm lượng protein nạp vào cơ thể sẽ giúp giảm áp lực lên thận.

Một số thực phẩm giàu protein mà bạn không nên ăn nhiều: Thịt, cá, hải sản, trứng, các sản phẩm từ sữa, các loại hạt… Khi bị suy thận, bạn nên hỏi ý kiến bác sỹ về lượng protein mà mình có thể ăn mỗi ngày.

Nên ăn ít protein nếu bạn bị suy thận

Ăn ít thực phẩm chứa phospho

Ở những người bị suy thận, khả năng đào thải phospho sẽ giảm hơn trước. Do vậy, nếu bạn ăn quá nhiều phospho có thể gây mất calci dẫn đến loãng xương.

Bởi vậy, người bệnh nên cắt giảm các thực phẩm có hàm lượng phospho cao như sữa và các sản phẩm từ sữa, các loại đậu…

Ăn ít muối

Người bị suy thận, đặc biệt là những người suy thận mắc thêm bệnh tăng huyết áp nên giảm lượng muối trong chế độ ăn uống hàng ngày vì nó làm tăng gánh nặng cho thận. Bạn có thể ăn ít muối bằng cách cắt giảm lượng muối khi nấu nướng, hạn chế ăn các thực phẩm chế biến sẵn như thịt xông khói, xúc xích.

Chú ý lượng calorie ăn vào mỗi ngày

Nhu cầu calorie hàng ngày của bạn phụ thuộc vào trọng lượng hiện tại của bạn. Nếu thừa cân hoặc béo phì, bạn cần tham khảo ý kiến của bác sỹ hoặc chuyên gia dinh dưỡng về chế độ ăn ít calorie phù hợp với tình trạng sức khỏe của mình.

Nếu cần tăng cân, bạn sẽ được bác sỹ hướng dẫn để tăng lượng calorie trong khẩu phần ăn hàng ngày bằng cách thêm carbohydrate và chất béo vào chế độ ăn uống.

Mặc dù bệnh tim thường được xem là vấn đề ở nam giới, là bệnh ở người lớn tuổi, song phụ nữ cũng có thể mắc bệnh này. Phụ nữ trẻ thường không nhận thức được các yếu tố nguy cơ bệnh tim

Không bao giờ là quá muộn để bảo vệ sức khỏe tim. Hãy hỏi người thân về tiền sử bệnh tim của gia đình hoặc các yếu tố nguy cơ, như tăng huyết áp, cholesterol cao và tiểu đường, chia sẻ những thông tin này với bác sĩ của bạn. Nhận biết một số loại thuốc tránh thai có thể làm tăng huyết áp, đặc biệt nếu gia đình bạn có tiền sử bị tăng huyết áp, nếu bạn bị thừa cân hoặc mắc bệnh thận. Nếu bạn sử dụng thuốc tránh thai và hút thuốc lá, nguy cơ bệnh tim có thể tăng 20%.

Dưới đây là một số việc mà chị em nên thực hiện để bảo vệ sức khỏe tim:

Nắm rõ và kiểm soát nồng độ cholesterol, huyết áp
Trao đổi với bác sĩ về các yếu tố nguy cơ và tiền sử bệnh tim
Không hút thuốc lá
Sử dụng đồ uống có cồn ở mức vừa phải – chỉ giới hạn 1 phần đồ uống có cồn/ngày
Thảo luận với bác sĩ để lựa chọn phương pháp tránh thai phù hợp nhất với bạn
Học cách giảm stress

Ngoài ra, bạn hãy duy trì chế độ ăn lành mạnh và tập thể dục đều đặn. Hãy luôn nhớ rằng những việc bạn làm ngày hôm nay sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe sau này.

Không chỉ làm tăng nguy cơ mắc phải nhiều vấn đề sức khỏe khác như: Bệnh võng mạc đái tháo đường, bệnh thần kinh, rối loạn chức năng tình dục… đái tháo đường, còn khiến người bệnh có nguy cơ cao mắc bệnh mạch vành.

Đái tháo đường khiến người bệnh có nguy cơ cao mắc bệnh mạch vành

Sở dĩ người bệnh đái tháo đường có nguy cơ cao mắc bệnh tim mạch nói chung và bệnh mạch vành nói riêng, vì bệnh đái tháo đường làm tăng xơ vữa động mạch và khiến các động mạch dễ bị tắc nghẽn. Ngoài ra, lượng đường trong máu cao cũng có thể dẫn tới sự hình thành của huyết khối và khiến các động mạch bị tắc nghẽn nhiều hơn. Bệnh đái tháo đường không được kiểm soát cũng có thể gây viêm, làm tổn thương lớp niêm mạc của mạch máu.

Một nguyên nhân quan trọng khác làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạch vành ở bệnh đái tháo đường là sự xuất hiện của các bệnh kèm theo như: Tăng huyết áp, cholesterol cao và béo phì.

Hầu hết các bệnh nhân đái tháo đường đều có lượng cholesterol xấu LDL cao và lượng cholesterol tốt HDL thấp. Thêm vào đó, họ cũng có lượng triglyceride (một loại mỡ trong máu) cao.

Có khoảng 60 – 80% người bệnh đái tháo đường bị tăng huyết áp và nguy cơ tăng huyết áp của họ cao gấp 2 – 3 lần so với những người không bị đái tháo đường.

Béo phì cũng là một bệnh phổ biến mà người đái tháo đường mắc phải. Các nhà khoa học nhận thấy, có khoảng 52% bệnh nhân đái tháo đường bị thừa cân, hoặc béo phì. Bệnh béo phì cũng có thể là yếu tố nguy cơ của các vấn đề khác như: Tăng huyết áp và cholesterol cao. Tất cả những yếu tố này đều làm tăng áp lực lên tim, khiến người bệnh có nguy cơ cao mắc bệnh mạch vành.

Một số kết quả nghiên cứu cho thấy nếu những người bị cao huyết áp uống nhiều nước ngọt sẽ bị tăng huyết áp nhanh.

Ảnh minh họa – Internet

Qua theo dõi 410.000 người, các nhà khoa học đã phát hiện ra những người thường xuyên sử dụng đồ uống có đường tăng 26-70% nguy cơ huyết áp cao so với những người không uống loại nước này. Phân tích cũng chỉ ra, thanh thiếu niên uống hơn 3 lon đồ uống có đường một ngày tăng 87% nguy cơ phát triển bệnh cao huyết áp. Lý do là đồ uống có đường làm giảm mức độ oxit nitric trong cơ thể khiến các mạch máu co lại, và do đó, huyết áp tăng lên.

Các bạn cùng tìm hiểu những nguyên nhân đau nhức xương khớp để có cách khắc phục tình trạng này nhé!

Có những nguyên nhân gây đau đầu, đau nhức cơ thể không phải do bệnh mà do thói quen trong cuộc sống. Hãy tìm hiểu để có cách giải quyết hiệu quả.

Nếu sáng nào thức dậy cũng bị đau nhức người, hãy xem lại tư thế khi ngủ.

Tình dục

Tình dục có thể làm tăng huyết áp, căng cơ đầu và cổ, gây nên đau đầu âm ỉ hoặc dữ dội. Nam giới thường bị nhiều hơn nữ giới.

Giải pháp: Chứng đau đầu kiểu này có thể hết nhanh khi uống thuốc giảm đau, nhưng nên thăm khám bác sĩ để chắc chắn rằng đó không phải là dấu hiệu của căn bệnh khác nghiêm trọng hơn.

Nằm xem ti vi trên ghế dài

Nếu bạn thường nằm dài trên ghế và đầu quay về phía ti vi để xem, tư thế này sẽ gây ra đau cổ, đặc biệt khi bạn ngủ luôn trong tư thế đó.

Giải pháp: Duy trì tư thế đúng ngay cả khi đang nghỉ ngơi. Ngồi thẳng trên ghế khi xem ti vi và không đặ t ti vi ở vị trí quá cao.

Không chú trọng giấc ngủ

Khi ngủ, cơ thể con người giải phóng kích thích tố sinh trưởng có thể xoa dịu cơn đau. Trong một nghiên cứu của tạp chí “Giấc ngủ” phát hiện, tỷ lệ mắc chứng đau nhức mãn tính của người mất ngủ lâu ngày gấp 3 lần những người khác.

Các chuyên gia đưa ra giải pháp “3-2-1” giúp bạn nhanh chóng đi vào giấc ngủ: đầu tiên hãy lắng nghe 3 loại âm thanh nào đó (tiếng máy điều hòa, tiếng hô hấp, tiếng côn trùng…), tiếp theo hãy tưởng tượng 3 vật thể (bầu trời xanh, đồng cỏ, đàn gia súc…), cuối cùng hãy thử cảm giác 3 thứ nào đó (chiếc chăn bông ấm áp, bộ áo ngủ mát mẻ, chiếc gối nằm êm mái…).

Lặp lại lần hai cũng với 3 cảm giác nghe, tưởng tượng, cảm nhận như vậy như chỉ với 2 vật thể, rồi cuối cùng là với 1 vật thể. Cứ như thế bạn sẽ dần dần chìm vào giấc ngủ sâu.

Ví tiền

Ví tiền có thể gây đau nhức ở lưng và mông, thậm chí có thể gây đau xuống đến chân. Ví tiền được nhét vào túi quần sau từ ngày này sang ngày khác, có thể chèn và gây kích ứng thần kinh tọa. Chiếc ví tiền dày cộm có thể làm cột sống hơi bị lệch, khiến cơ bị căng.

Giải pháp: Trước khi ngồi xuống, bạn nên lấy ví tiền ra, đặc biệt khi ngồi trên xe hơi.

Bỏ bữa

Bỏ bữa ăn là nguyên nhân làm hạ đường huyết. Ở một số người, điều này gây đau đầu dữ dội trước khi họ cảm thấ y đói bụng.

Giải pháp: Thường xuyên ăn thức ăn bổ dưỡng. Nên chọn thức ăn vặt kết hợp ngũ cốc nguyên cám và chất đạm, như bánh quy nguyên cám nhân bơ đậu phộng.

Tăng huyết áp là nguyên nhân chủ yếu gây tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, suy tim… làm cho hàng trăm ngàn người bị liệt, tàn phế hoặc mất sức lao động mỗi năm.

Hầu hết những người bị tăng huyết áp không có biểu hiện triệu chứng nào cả và thậm chí họ còn không biết mình bị bệnh, vì vậy tăng huyết áp được gọi là “Kẻ giết người thầm lặng”.

Tăng huyết áp có nguyên nhân từ dinh dưỡng không hợp lý, thiếu hoạt động thể lực, hút thuốc và lạm dụng rượu, bia. Theo kết quả điều tra của Bộ Y tế năm 2015, có 45% nam giới hút thuốc; 77% nam giới uống rượu, bia và gần một nửa uống ở mức nguy hại; hơn một nửa dân số ăn thiếu rau/tráỉ cây; người dân ăn muối nhiều gấp hai lần so với khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới và có khoảng 1/3 người trưởng thành thiếu hoạt động thể lực. Đây là những yếu tố nguy cơ chính gây tăng huyết áp hoặc làm cho bệnh tiến triển nặng gây biến chứng tim mạch, đột quỵ.

Khi nào được gọi là tăng huyết áp?

Huyết áp là áp lực máu cần thiết tác động lên thành động mạch để đưa máu đến nuôi dưỡng các mô trong cơ thể. Bình thường huyết áp tối đa dao động từ 90-139 mmHg và số đo huyết áp tối thiểu bình thường từ 60- 89 mmHg.

Huyết áp được gọi là tăng khi huyết áp tâm thu >140mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương >90mmHg sau khi đo lặp đi lặp lại nhiều lần và đúng cách. Dưới 40 tuổi, huyết áp 145/80; dưới 50 tuổi, huyết áp 150/80; dưới 60 tuổi huyết áp 160/90 và trên 60 tuổi huyết áp 165/95 được coi là có khuynh hướng tăng huyết áp.

Vì huyết áp có thể lên xuống trong những điều kiện nhất định nên để biết một người có bị tăng huyết áp hay không thì không thể xác định qua một lần đo mà phải đo nhiều lần trong ngày, thậm chí là trong tháng. Khi đo, bệnh nhân phải tuân thủ những yêu cầu như không hút thuốc lá hoặc uống cà phê 15-30 phút trước khi đo, tinh thần thoải mái… và bác sĩ phải thực hiện đo đúng phương pháp.

Xử trí khi bị tăng huyết áp

Bản chất của bệnh tăng huyết áp là không có triệu chứng điển hình. Nếu không dùng máy để đo huyết áp thì hầu như rất khó phát hiện. Tuy nhiên, cũng có một số trường hợp bệnh nhân có những triệu chứng do tăng áp lực máu lên não như nhức đầu nhiều, mặt đỏ, tai ù, mắt nhìn mờ, chóng mặt, nôn mửa. Tốt nhất nên kiểm tra huyết áp bằng máy hoặc tìm sự trợ giúp của nhân viên y tế gần nhà. Để bệnh nhân nằm nghỉ trong tư thế thoải mái rồi tiến hành đo huyết áp. Sau 5-7 phút nằm nghỉ lại tiếp tục đo lần hai, nếu huyết áp vẫn cao như trị số ban đầu (khoảng 160/100) thì nên uống thuốc hạ huyết áp (người bệnh tăng huyết áp cần có sẵn thuốc ở nhà theo đơn của bác sĩ).

Tuy nhiên cần lưu ý rằng, không được quá vội vàng cho bệnh nhân uống thuốc hạ huyết áp khi mới đi ngoài nắng nóng về hoặc đang lúc nóng giận… sẽ rất nguy hiểm. Những trường hợp như vậy, chưa chắc huyết áp nền đã cao mà nhiều khi do yếu tố môi trường, thời tiết, tâm lý có thể gây tăng huyết áp giả tạo.

Chú ý:

+ Khi huyết áp đột ngột tăng cao, bệnh nhân nên thả lỏng cơ thể, giữ tâm lý ổn định, không nên nói nhiều, không nên quá xúc động (quá vui hoặc nóng giận).

+ Người nhà không nên vì quá lo lắng mà tập trung lại hỏi han bệnh nhân quá nhiều. Người bệnh cũng không nên hoạt động gắng sức mà cần nằm nghỉ nơi yên tĩnh. Trong trường hợp huyết áp không hạ sau nghỉ ngơi thì cần đưa đến bệnh viện để được xử trí kịp thời.

+ Không sử dụng đường (trà đường, nước đường…); tuyệt đối không ăn mặn, không hút thuốc lá hoặc uống rượu, bia trong lúc lên cơn tăng huyết áp vì chúng dễ làm huyết áp tăng cao hơn.

Để phòng chống nguy cơ tăng huyết áp, Bộ Y tế khuyến cáo:

1. Có chế độ dinh dưỡng lành mạnh, kiểm soát cân nặng của mình.

2. Tăng cường ăn rau và trái cây.

3. Giảm ăn muối xuống dưới 5g/ngày.

4. Tích cực vận động thể lực ít nhất 30 phút mỗi ngày.

5. Không hút thuốc, hạn chế rượu, bia.

6. Đo huyết áp thường xuyên là biện pháp đơn giản và quan trọng nhất để phát hiện sớm tăng huyết áp, đặc biệt đối với người trên 40 tuổi. Mỗi người hãy nhớ số đo huyết áp của mình.

7. Người bị tăng huyết áp nên tuân thủ việc dùng thuốc và thực hiện đầy đủ chế độ dinh dưỡng, vận động theo lời khuyên của thầy thuốc.

Huyết áp tăng cao bất ngờ có thể gây ra hiện tượng tăng xông, đột quỵ và gây nguy hiểm đến tính mạng con người nếu không biết cách sơ cứu kịp thời.

Theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) gọi là tăng huyết áp khi huyết áp tâm thu lớn hơn hoặc bằng 140mmHg và hoặc huyết áp tâm trương lớn hơn hoặc bằng 90mmHg. Huyết áp tăng cao bất ngờ có thể do sự biến chuyển đột ngột về tâm lý gây ức chế thần kinh, làm áp lực đè nén lên thành mạch máu tăng cao, gây ra hiện tượng tăng xông, đột quỵ. Những hiện tưởng này có thể gây nguy hiểm đến tính mạng nếu không biết cách sơ cứu kịp thời. Do vậy, khi người bệnh bị tăng huyết áp đột ngột cần có cách xử trí để tránh những điều đáng tiếc xảy ra.

Huyết áp tăng cao bất ngờ có thể gây ra hiện tượng tăng xông, đột quỵ

Khi người bệnh bị tăng huyết áp, hãy để người bệnh được nghỉ ngơi, thư giãn hoàn toàn. Không nên để người bệnh nói nhiều vì nói nhiều thanh quản hoạt động càng làm huyết áp tăng cao.

Để hạ huyết áp có thể cho người bệnh uống ngay 1 cốc nước ép cần tây hoặc cà rốt sẽ giúp giãn mạch,điều chỉnh lượng lipid bị rối loạn trong máu và ổn định huyết áp hoặc có thể dùng tâm sen sắc với nước sôi cho người bệnh uống sẽ giúp hạ áp hiệu quả.

Người bệnh nên trực tiếp đến khám bác sĩ để có biện pháp xử lý tốt nhất. Trong những tình thế khẩn cấp, đặc biệt là không có sự hỗ trợ của người khác ở bên cạnh, người bệnh có thể tự làm giảm huyết áp của mình bằng các liệu pháp tức thời sau đây.

Vuốt ấm hai vành tai

Dùng ngón cái và ngón trỏ của mỗi bàn tay vuốt dọc vành tai cùng bên, từ trên xuống dưới khoảng 9, 10 lần. Vành tai và cột sống có những điểm phản xạ tương ứng với nhau, do đó vuốt ấm vành tai cũng là tácđộng vào cột sống lưng, vừa có tác dụng điều hòa thần kinh giao cảm, vừa kích thích sự lưu thông khí huyết ở phần vệ khí do kinh bàng quang phân bố dọc hai bên sống lưng.

Vuốt dọc hai bên mũi

Mỗi bàn tay vuốt một bên mũi, vuốt đều hai bên cùng một lúc. Dùng ngón tay trỏ vuốt từ ấn đường (điểm giữa hai đầu chân mày) xuống dọc theo hai bên mũi qua khóe miệng đến tận chót cằm. Vuốt chậm, nhẹ và làm không dưới 15 lần. Kích thích huyệt ấn đường có tác dụng làm phóng thích chất endorphine nội sinh có thể làm cho an thần, hạ huyết áp và giáng khí.

Vuốt dọc hai chân mày

Dùng hai ngón tay trỏ và giữa vuốt từ ấn đường đi dài theo xương chân mày ra thái dương đến tận mí tóc ở phía ngoài đuôi mắt. Vuốt mỗi bên khoảng 10 lần. Vùng chân mày và hai cánh tay có những điểm phản xạ tương ứng nhau, do đó động tác này ngoài việc giải tỏa sự sung huyết tại những huyệt vị thường bị tắc nghẽn ở vùng trán còn làm cho khí huyết lưu thông ra hai cánh tay và bàn tay để giúp nhẹ áp lực ở đầu.

Ngồi hoặc nằm thư giãn

Ngồi thoải mái, lưng tựa ghế hoặc nằm xuổng thư giản hít thở điều hoà, tư tưởng tập trung vào mười đầu ngón chân. Theo y học cổ truyền thì thần ở đâu khí ở đó, do đó khi tập trung ý nghĩ tại vùng bàn chân, khí trong cơ thể từ phía trên đầu sẽ lưu chuyển về hướng bàn chân nên có tác dụng hạ khí. Việc tập trung tư tưởng càng tốt, hiệu quả hạ khí càng cao. Động tác này phải kéo dài hơn 10 phút. Trên thực tế, có nhiều người có khả năng thư giãn và tập trung tốt trong khi thực hànhđến bước 4 đã từ từ rơi vào giấc ngủ.

Nguyên tắc trong cấp cứu cao huyết áp

Nguyên tắc chủ yếu trong cấp cứu cao huyết áp là không được phép làm tụt huyết áp đột ngột và kéo dài. Sự sụt giảm nhanh huyết áp cũng sẽ có hại như khi trị số huyết áp quá cao. Thêm vào đó, cần xử trí khẩn trương, theo dõi sát. Bệnh nhân nên nhập viện và theo dõi tại bệnh viện có chuyên khoa tim mạch và cấp cứu.

Khi thấy người có triệu chứng tăng huyết áp đột ngột, hãy sử dụng các loại thuốc hạ huyết áp đường truyền tĩnh mạch. Việc lựa chọn thuốc phải theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa tùy từng trường hợp cụ thể, có xem xét đến các bệnh kèm theo và các tổn thương cơ quan đích của bệnh nhân. Sau khi qua cơn tăng huyết áp cấp cứu, bệnh nhân cần tiếp tục được theo dõi và điều trị tăng huyết áp và loại trừ các yếu tố nguy cơ khác.