Thông thường, một giấc ngủ ngoài việc giúp cơ thể hồi phục lại năng lượng sau mỗi 12 tiếng, nó còn nhân cơ hội nghỉ ngơi đó để xóa bỏ các sản phẩm phụ độc hại của hoạt động thần kinh còn sót lại sau một ngày dài.

Thiếu ngủ dễ dẫn đến ảo giác, khủng hoảng tinh thần, àm cho não bộ tự loại bỏ một số lượng lớn các tế bào thần kinh và khớp thần kinh.

Tuy nhiên, đáng chú ý ở đây là quá trình tương tự cũng bắt đầu xảy ra nếu chúng ta bị thiếu ngủ, mất ngủ, ngủ không đúng thời gian…trong một khoảng thời gian dài. Não sẽ tự động giải phóng một số lượng đáng kể các tế bào thần kinh và khớp thần kinh mà dù cho có ngủ bù cũng không còn tác dụng gì.

Một nghiên cứu khác tại Đại học Oxford và Hiệp hội Y tế Công cộng Hoàng gia Anh cho thấy mất ngủ có thể tác động làm não suy yếu như cảm giác say. Cụ thể, sau 17 giờ không ngủ, não bộ kém tính tảo tương tự như ảnh hưởng của nồng độ rượu trong máu là 0,05%. Sau 24 giờ không ngủ, nồng độ này tương đương 0,1%, nhiều hơn giới hạn cho phép lái xe.

Chuyên gia giấc ngủ Lisa Artis cho biết mệt mỏi có thể ảnh hưởng đến khả năng, thời gian phản ứng, phán đoán khi lái xe và gây kém tập trung, tăng kích thích và sự thù địch. Tất cả tác dụng phụ tương tự như say rượu dễ dẫn đến ảo giác và rối loạn chức năng cảm giác, khủng hoảng tinh thần.

Khảo sát mới đây cho thấy chỉ 1/3 người Anh ngủ 5-6 giờ mỗi đêm. Các vấn đề tinh thần và thể chất trên trở nên rõ rệt với những người ngủ ít hơn 6 giờ. Kết quả khảo sát cũng cho thấy những người không ngủ đủ giấc thường dễ stress, giải phóng hormone làm tăng nhịp tim và tăng huyết áp. Nhiều người nằm trên giường ngủ hơn 6 giờ nhưng thường có xu hướng thức giấc nửa đêm. Việc gián đoạn này có thể gây nên cảm giác như thiếu ngủ, phá vỡ nhịp điệu giấc ngủ tự nhiên.

Khi cơ thể đang ngủ cũng là lúc nhiều “đại công trình” di tu, bảo dưỡng và xây mới đang diễn ra một cách tấp nập: thanh lọc độc tố cho tế bào, phục hồi thương tổn, tiết hormone tăng trưởng, tìm diệt tế bào ung thư, các ổ viêm nhiễm….

Thức khuya thường kèm theo một số thói quen xấu (Ảnh: Internet)
Theo các chuyên gia y tế, những người thiếu ngủ thường có thêm một số thói quen xấu khác như ăn đêm, làm việc khuya, xem điện thoại/TV/chơi game/lướt web… do đó mà các tổn hại cho sức khỏe lại được đà nhân lên.

Biểu hiện bên bề mặt của người thiếu ngủ là mệt mỏi, da tối màu, mắt thâm, hay ngáp…. nhưng danh sách các bệnh đang tiềm ẩn mới thật đáng lo ngại.

Dưới đây là những căn bệnh thường gặp khi trường kỳ thiếu ngủ.

1. Bệnh tiểu đường

Theo nghiên cứu, một giấc ngủ không chất lượng làm tăng cảm giác thèm ăn thực phẩm có đường và đồ ăn vặt trong ngày. Điều này dẫn đến lượng đường trong máu cao tăng cao gây ra bệnh tiểu đường.

2. Loãng xương

Ngủ ít hơn 6 giờ mỗi ngày có thể làm giảm đáng kể mật độ xương, dẫn đến xương yếu và giòn. Các thành phần khoáng chất của xương cũng giảm, gây ra đau khớp và dễ gãy xương.

3. Ung thư

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, ngủ không đủ giấc cũng gây bệnh ung thư vú và nhiều loại ung thư khác. Các gốc tự do gây tổn hại các tế bào và gây ung thư không được loại khỏi cơ thể do thiếu ngủ. Ngoài ra, các độc tố tích tụ trong cơ thể cũng góp phần gây các bệnh nghiêm trọng. Những người đang cần tĩnh dưỡng điều trị ung thư lại càng cần lưu ý đến giấc ngủ hơn hết.

4. Đau tim và đột quỵ

Trong lúc ngủ, các bộ phận cơ thể được sửa chữa và các độc tố cũng được thải để tránh bệnh tật. Do vậy, những người giấc ngủ kém có nguy cơ mắc huyết áp cao, đau tim và đột quỵ.

5. Giảm sút trí nhớ

Bộ não được làm mới và “tái sinh” trong một giấc ngủ đạt chất lượng. Khi bạn thiếu ngủ, bộ não sẽ mệt mỏi, hoạt động trì trệ dẫn đến suy giảm trí nhớ, để lâu sẽ mất trí nhớ hoàn toàn.

6. Tóc bạc tóc, dễ gãy rụng

Màu sắc của tóc chủ yếu do các tế bào melanocytes trong tóc quyết định, chúng sản xuất ra melanin giúp chống lại tia UV, bảo vệ da đầu và tóc. Thiếu ngủ dẫn tới việc máu tuần hoàn kém, không đi được đến các góc của da đầu, như vậy các melanocytes không hoạt động bình thường, màu tóc không còn được như trước và bạc dần, dễ gãy rụng

7. Suy giảm thị lực

Ngủ không đủ giấc khiến đôi mắt thường xuyên mệt mỏi, cay, không chỉ suy giảm thị giác mà còn tăng nguy cơ mắc các bệnh về mắt.

8. Lo âu và trầm cảm

Giấc ngủ không đầy đủ là nguyên nhân chính dẫn đến căng thẳng và trầm cảm. Hormone Cortisol tiết ra nhiều khi thiếu ngủ gây căng thẳng, lo âu có thể dẫn đến trầm cảm.

9. Tăng cân

Ít ngủ dẫn đến sự thèm ăn thực phẩm không lành mạnh như bánh pizza, bánh mì kẹp thịt, nước ngọt… Bạn có xu hướng ăn chúng thường xuyên vào ban đêm nên dễ tăng cân. Mức độ cholesterol cao làm tăng nguy cơ nhiều bệnh tật.

Không chỉ ngủ đủ lâu, mà thời điểm đi ngủ và thức dậy cũng cực kỳ quan trọng, cần đúng nhịp điệu với các chu kỳ hoạt động sinh lý bên trong cơ thể. Các thầy thuốc xưa và nay đều khuyên mọi người nên ngủ sớm (trước 11h đêm) và dậy sớm (trước 6h sáng) là tốt nhất. Buổi trưa, chỉ cần ngủ ngon được 5 phút thì cũng không kém vài giấc ngủ vài giờ đồng hồ.

Minh Thành t/h