Suy thận mạn không thể hiện dấu hiệu từ ban đầu nên nếu không cảnh giá rất có thể sẽ dẫn đến những biến chứng khó lường.

SUY THẬN MẠN LÀ GÌ?

Công việc của thận là lọc chất thải và chất dư thừa từ máu, sau đó được bài tiết qua nước tiểu. Suy thận mạn hay suy thận mãn tính là căn bệnh khi các chức năng của thận dần mất đi. Ở giai đoạn cuối của bệnh thận mạn, chất lỏng nguy hiểm, chất điện giải và chất thải sẽ tích tụ trong cơ thể bạn.

Giai đoạn đầu của bệnh thận mạn có thể chỉ có vài dấu hiệu hoặc triệu chứng. Căn bệnh này có thể không biểu hiện rõ cho đến khi chức năng thận của bạn bị suy giảm đáng kể.

NGUYÊN NHÂN SUY THẬN MẠN

Suy thận mạn xảy ra khi một loại bệnh hoặc tình trạng ảnh hưởng đến chức năng thận, khiến thận bị tổn thương qua nhiều tháng hay năm.

Trong hầu hết các trường hợp, tổn thương thận là kết quả của một căn bệnh mãn tính (bệnh dài hạn), như:

– Bệnh tiểu đường: bệnh thận mãn tính có liên quan đến bệnh tiểu đường loại 1 và 2. Nếu bệnh tiểu đường của bệnh nhân không được kiểm soát tốt, lượng đường dư thừa (glucose) có thể tích tụ trong máu. Bệnh thận không phổ biến trong 10 năm đầu của bệnh tiểu đường; nó thường xảy ra hơn 15-25 năm sau khi chẩn đoán bệnh tiểu đường.

– Huyết áp cao: bệnh huyết áp cao có thể làm hỏng các cầu thận – các bộ phận của thận tham gia lọc các chất thải.

– Nước tiểu bị tắc nghẽn: nếu dòng nước tiểu bị tắc nó có thể tích luỹ lại vào thận từ bàng quang.

– Viêm cầu thận: còn được gọi là bệnh cầu thận, là tình trạng viêm xảy ra ở thận.

– Viêm thận trung gian, viêm các ống thận và các cấu trúc xung quanh.

– Bệnh thận đa nang.

– Viêm túi thận.

– Bệnh lupus ban đỏ hệ thống – một bệnh tự miễn dịch. Hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công thận như thể chúng là mô ngoại lai.

– Sốt rét và sốt vàng.

TRIỆU CHỨNG SUY THẬN MẠN

Suy thận mạn, trái ngược với suy thận cấp, là một loại bệnh tiến triển chậm và dần dần. Phát hiện sớm có thể ngăn ngừa được bệnh. Các triệu chứng của bệnh suy thận mạn gồm:

– Buồn nôn, nôn;

– Ăn mất ngon;

– Mệt mỏi và có vấn đề về giấc ngủ;

– Giảm lượng nước tiểu, đi tiểu thường xuyên về đêm và nước tiểu đậm;

– Co giật cơ và chuột rút;

– Phù nề, sưng chân và mắt cá chân;

– Đau ngực, nếu chất lỏng tích tụ xung quanh lớp lót của tim;

– Khó thở, nếu chất lỏng tích tụ trong phổi.

Biến chứng có thể xảy ra với bệnh nhân mắc suy thận mạn.

Bệnh thận mãn tính có thể ảnh hưởng đến hầu hết mọi phần của cơ thể. Các biến chứng tiềm ẩn có thể bao gồm:

– Thiếu máu;

– Tổn thương hệ thần kinh trung ương;

– Da khô hoặc thay đổi màu da;

– Tăng kali máu, khi nồng độ kali trong máu tăng, có thể dẫn đến tổn thương tim;

– Mất ngủ;

– Giảm ham muốn tình dục, rối loạn chức năng cương dương;

– Bệnh nhuyễn xương, khi xương yếu và dễ vỡ;

– Viêm màng ngoài tim, viêm loét dạ dày;

– Hệ miễn dịch yếu;

– Các biến chứng mang thai gây nguy hiểm cho người mẹ và bào thai đang phát triển.

ĐIỀU TRỊ SUY THẬN MẠN

Hiện nay, chưa có phương pháp chữa suy thận mạn. Tuy nhiên, có một số liệu pháp kiểm soát và làm giảm nguy cơ các biến chứng. Bệnh nhân bị bệnh thận mạn thường cần phải uống một lượng lớn thuốc. Các phương pháp điều trị bao gồm:

Điều trị thiếu máu

Một số bệnh nhân bệnh thận bị thiếu máu sẽ cần truyền máu. Một bệnh nhân bị bệnh thận thường sẽ phải dùng chất bổ sung sắt, dưới dạng viên nén màu sulfate hàng ngày, hoặc đôi khi dưới dạng tiêm.

Cân bằng phốt phát

Những người bị bệnh thận có thể không thể loại bỏ phosphate khỏi cơ thể của họ. Bệnh nhân sẽ được khuyên giảm lượng phốt phát ăn vào – điều này thường có nghĩa giảm tiêu thụ các sản phẩm từ sữa, thịt đỏ, trứng và cá.

Thuốc

– Thuốc kháng histamine, chẳng hạn như chlorphenamine, có thể giúp làm giảm các triệu chứng ngứa.

– Nếu chất độc tích tụ trong cơ thể do thận không hoạt động bình thường, bệnh nhân có thể cảm thấy buồn nôn. Các loại thuốc như cyclizine hoặc metaclopramide giúp làm giảm các biến chứng.

– Thuốc NSAIDs (thuốc chống viêm không steroid)

Phẫu thuật

Khi thận hoạt động ở mức dưới 10-15% dung tích bình thường. Các biện pháp được sử dụng cho đến nay – chế độ ăn kiêng, thuốc men và các biện pháp điều trị những nguyên nhân tiềm ẩn – không còn đủ nữa. Thận của bệnh nhân bị bệnh thận giai đoạn cuối không thể theo kịp quá trình loại bỏ chất thải và chất thải riêng của họ – bệnh nhân sẽ cần chạy thận hoặc cấy ghép thận để sống sót.

Hầu hết các bác sĩ sẽ cố gắng trì hoãn việc chạy thận hoặc cấy ghép thận càng lâu càng tốt bởi vì họ có nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

Chạy thận

Chạy thận chính là phương pháp giúp loại bỏ lượng nước dư thừa, độc tố, muối và những chất thải trong cơ thể bị tích tụ ra ngoài. Đồng thời giữ lại một số chất như natri, bicarbonate, kali trong máu ở mức an toàn nhất. Bên cạnh đó, chạy thận nhân tạo còn có tác dụng như cân bằng huyết áp.

Cấy ghép thận

Ghép thận là một lựa chọn tốt hơn so với chạy thận. Mặc dù vậy, các bệnh nhân chờ đợi việc cấy ghép thận sẽ phải trải qua cuộc chạy thận cho đến khi họ nhận được một quả thận mới.

Người hiến thận và người nhận phải có cùng một loại máu, protein bề mặt tế bào và kháng thể, để giảm thiểu nguy cơ bị từ chối thận mới. Anh chị em ruột hoặc họ hàng rất gần là những người cho thận phù hợp nhất. Nếu không tìm được người cho thận, thì sẽ phải tìm đến những người hiến tạng.

PHÒNG NGỪA SUY THẬN MẠN

– Chế độ ăn: Chế độ ăn uống lành mạnh, bao gồm nhiều trái cây và rau quả, ngũ cốc nguyên hạt, thịt nạc hoặc cá sẽ giúp huyết áp giảm.

– Hoạt động thể chất: Tập thể dục thường xuyên để duy trì mức huyết áp lành mạnh; nó cũng giúp kiểm soát các chứng bệnh mạn tính như bệnh tiểu đường và bệnh tim.

– Không lạm dụng rượu và chất kích thích.

– Tránh tiếp xúc lâu dài với kim loại nặng, như chì. Tránh tiếp xúc lâu dài với nhiên liệu, dung môi, và các hóa chất độc hại khác.

Theo Đông y, thận có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bao gồm nhiều chức năng như: tàng tinh (vai trò tuyến nội tiết), chủ thể dịch (tạo và bài tiết nước tiểu), chủ cốt tủy (chức năng hệ xương khớp), chủ nạp khí (chức năng sinh dục), chủ tiên thiên (chức năng sinh trưởng, phát dục, duy trì nòi giống).

Với Tây y, thận có hai chức năng chính là điều hòa cân bằng nước, điện giải trong cơ thể, điều hòa áp suất thẩm thấu, thể tích dịch ngoại bào; bài xuất các sản phẩm chuyển hóa và các chất lạ ra khỏi cơ thể. Bên cạnh đó, thận có chức năng nội tiết (bài tiết các hormon để tham gia điều hòa huyết áp, kích thích sản sinh ra hồng cầu, góp phần chuyển hóa canxi, phốt pho trong cơ thể).

Bệnh lý tạng thận theo Tây y gồm: viêm cầu thận cấp – mạn, bệnh thận kẻ, lao thận, hội chứng thận hư, sỏi thận, suy thận…

Còn bệnh lý tạng thận theo Đông y gồm: thận âm hư, thận khí hư, thận dương hư. Nếu bị thận âm hư sẽ có các triệu chứng như: mệt mỏi, đau lưng, chóng mặt, ù tai, miệng khô, họng đau, lòng bàn tay bàn chân nóng, hâm hấp sốt về chiều, lưỡi đỏ, có thể di tinh. Khi bị thận dương hư thì có triệu chứng: lạnh, sợ lạnh, mỏi lưng, đêm hay tiểu tiện, phù thủng, tiêu lỏng lúc sáng sớm.

Khi suy thận cấp, tùy thuộc nguyên nhân có thể diễn biến rất nhanh, dẫn tới vô niệu hoặc có thể thải ít nước tiểu rồi vô niệu trong một-hai ngày hoặc một-hai tuần, gây ra các biểu hiện: lượng nước tiểu 1,5mg/dl.

Với suy thận mạn, bệnh diễn tiến mạn tính qua nhiều năm tháng, có thể chia thành bốn giai đoạn trên mức lọc cầu thận. Giai đoạn 1, 2: chỉ biểu hiện nhẹ và vừa, triệu chứng lâm sàng không rõ như chán ăn, thiếu máu nhẹ, mệt mỏi, tức hai bên hố lưng. Giai đoạn 3: bệnh đã nặng, chán ăn, buồn nôn, nôn, nấc cục, xuất huyết tiêu hóa, xanh xao, tăng huyết áp, đau đầu, phù nề mi mắt, ngứa, nặng hơn là khó thở, lơ mơ, co giật, hôn mê. Giai đoạn 4 là suythận nặng.

PGS-TS Nguyễn Thị Bay – giảng viên Trường ĐH Y Dược TP.HCM cho biết, do không hiểu hoặc không được giải thích rõ, nhiều bệnh nhân cho rằng mình bị suy thận. Từ đó hoang mang và tìm đủ mọi cách chữa trị. Không ít trường hợp bệnh nhẹ lại thành bệnh nặng do tự ý áp dụng những bài thuốc theo kiểu truyền miệng.

Suy thận là bệnh danh của Tây y. Từ ngữ Đông y đúng để chẩn đoán phải là: thận âm hư (hoặc thận âm suy), thận dương hư (thận dương suy). Ví dụ: khi huyết áp >140/90, kèm đau căng nặng đầu, chóng mặt, ù tai, khát nước, tiểu đêm, đổ mồ hôi trộm, táo bón… có thể chẩn đoán là tăng huyết áp hoặc thận âm hư.

Viêm phế quản mạn với biểu hiện ho, khạc đàm, khó thở, mệt mỏi, người lạnh, tay chân lạnh, sợ lạnh, đau mỏi lưng, tiểu đêm, đi phân lỏng, phù thủng… có thể chẩn đoán viêm phế quản mạn hoặc thận dương hư. Hoặc đái tháo đường có biến chứng suy thận như: đường huyết lúc đói >7mmol/L, creatinin >1,5mg/dl, người lạnh, tay chân lạnh, sợ lạnh, đau mỏi lưng, tiểu đêm, đi phân lỏng, suy nhược sinh dục… có thể chẩn đoán là đái tháo đường có biến chứng suy thận hoặc thận dương hư.

PGS-TS Bay cho biết thêm, suy thận theo Đông y là rối loạn chức năng, theo Tây y là bệnh thực thể. Khi chẩn đoán, cần phải được xác định là bệnh thực thể gì, bên cạnh đó cần tham khảo các rối loạn chức năng để xác định nguyên nhân.

Điều trị suy thận có thể kết hợp cả Đông và Tây y nhưng cần chú ý, trong suy thận, dùng các thuốc Đông y phải cẩn trọng vì các thành phần hợp chất trong chén thuốc sắc chưa thể kiểm soát, có thể làm tình trạng suy thận nhẹ hoặc vừa trở thành nặng.

Theo Hoa Lài – Phụ nữ Online

Nguyên nhân gây bệnh rất khác nhau, trong đó liên quan nhiều đến các bệnh như: đái tháo đường, tăng huyết áp, tim mạch và những bệnh lý tại thận.

Phân loại suy thận mạn tính

Thông thường, suy thận mạn tính được chia ra làm hai loại: loại thứ nhất là do những bệnh lý ngoài thận như tăng huyết áp, đái tháo đường,… gây nên và chiếm tới hơn 60% các trường hợp mắc bệnh.

Do đó, nếu bị những bệnh này, chúng ta phải cố gắng giữ nồng độ đường huyết cũng như huyết áp ở ngưỡng bình thường để ngăn ngừa nguy cơ dẫn tới suy thận. Thứ hai là suy thận do một số bệnh lý tại thận như: viêm bể thận, viêm mô thận, sỏi thận …

Một trong những nguyên nhân gây suy thận là bệnh tăng huyết áp

Suy thận mạn tính có thể ảnh hưởng đến tim mạch, gây tăng huyết áp, suy tim, chán ăn, buồn nôn, viêm loét dạ dày… Có rất nhiều yếu tố khiến chức năng thận bị suy giảm, vì vậy, cần điều trị vào từng nguyên nhân. Thông thường, người bệnh được chỉ định thuốc ổn định huyết áp, thuốc lợi tiểu nếu bị phù; thuốc điều trị thiếu máu nếu bị thiếu máu và thuốc hạ mỡ máu nếu bị mỡ máu cao.

Ngoài ra, bệnh nhân phải hạn chế muối, đạm và những thức ăn có chứa nhiều phốt-pho hoặc kali. Khi đã bị suy thận đến giai đoạn cuối (chức năng thận chỉ còn 10 – 15%), ghép thận là giải pháp tối ưu nhưng lại có nhược điểm chi phí cao, khó khăn trong nguồn thận cung cấp, nguy cơ thải ghép sau phẫu thuật là rất lớn.

Grandparents with her granddaughter on the shore — Image by © H.G. Rossi/zefa/Corbis

Những điều cần biết cho người bị suy thận:

1. Thức ăn nên hạn chế: Muối (ăn nhạt nếu có phù, mỗi ngày chỉ nên dùng khoảng 2 thìa nhỏ nước mắm); đạm (hạn chế ăn đạm thực vật như đậu đỗ, lạc, vừng, tránh ăn nội tạng động vật); đồ nướng, rán, thực phẩm giàu kali (cam, chuối, nho, đào, chanh, bưởi, lạc, hạt điều, hạt dẻ, socola); thực phẩm giàu phốt-pho (pho-mat, cua, lòng đỏ trứng, thịt thú rừng, đậu đỗ…).

2. Thức ăn được khuyến khích: Chất bột (khoai lang, khoai sọ, sắn, miến dong); chất đường (đường, mía, mật ong, hoa quả ngọt); chất béo (có thể ăn khoảng 30-40g/ngày, ưu tiên chất béo thực vật); bổ sung canxi (sữa); bổ sung vitamin (nhóm B, C, acid folic…).

3 Nước uống: Lượng nước uống hàng ngày nên sử dụng = 500ml + lượng nước tiểu hàng ngày (tổng nước uống + nước canh trong bữa ăn…); hạn chế đồ uống có ga, cồn (bia, rượu…).

Theo Hà Thu – Sức khỏe và Đời sống

Khi chức năng thận bị suy giảm, tất cả các quá trình trên bị rối loạn làm xuất hiện nhiều biến chứng đa dạng ở các mức độ khác nhau mà điển hình là hội chứng urê máu cao.

– Định nghĩa suy thận mạn: là sự giảm mức lọc cầu thận (MLCT) dưới mức bình thường   (< 60 ml/phút) trên 3 tháng trở lên, thường xuyên, không hồi phục và là hậu quả của các tổn thương thận mạn tính gây nên.

Bệnh nhân khi đã được chẩn đoán có bệnh thận mạn và có suy thận mạn thì bệnh không được chữa khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên điều trị và theo dõi định kỳ sẽ giúp hạn chế các biến chứng và hạn chế được tốc độ suy giảm chức năng thận đến giai đoạn cuối.

Nguyên nhân và cơ chế bệnh suy thận mạn

Nguyên nhân gây suy thận mạn: rất đa dạng. Hiện nay nguyên nhân hàng đầu dẫn đến suy thận mạn là do đái tháo đường và tăng huyết áp, sau đó là các tổn thương tại thận nguyên phát hoặc thứ phát khác. Tổn thương tại thận thường gặp bao gồm các bệnh cầu thận, bệnh ống kẽ thận, bệnh mạch thận và một số bệnh hệ thống, di truyền…

Cơ chế bệnh: do xơ hoá tổ chức cầu thận và ống kẽ thận không hồi phục từ đó dẫn đến giảm các chức năng lọc của cầu thận, tái hấp thu và bài tiết ở ống thận, đồng thời giảm sản xuất một số chất như erythropoietin, tiền vitamin D, renin và một số hormon khác…

Phân loại giai đoạn bệnh suy thận mạn

Mức độ suy giảm chức năng thận được đánh giá dựa vào mức lọc cầu thận (MLCT) được tính theo nhiều công thức khác nhau. Mức lọc cầu thận là lượng nước tiểu đầu trong 1 phút. Trong thực hành các thầy thuốc lâm sàng tính mức lọc cầu thận theo công thức Cockcroft – Gault dựa vào tuổi, cân nặng và nồng độ creatinin máu của bệnh nhân:

Chức năng thận giảm được coi là suy thận khi mức lọc cầu thận giảm dưới 60 ml/phút. Theo cách phân loại của Hội Thận học Hoa Kỳ thì suy thận mạn khi bệnh thận mạn ở giai đoạn 3 trở lên (bệnh thận mạn giai đoạn 3, 4, 5), tiến triển và không hồi phục. Khi mức lọc cầu thận chỉ còn dưới 15 ml/phút không hồi phục được coi là suy thận mạn giai đoạn cuối hay bệnh thận mạn giai đoạn cuối.

Các giai đoạn của bệnh thận mạn được phân loại như sau:

– Bệnh thận mạn giai đoạn 1: MLCT > 90 ml/ph.

– Bệnh thận mạn giai đoạn 2: MLCT 60 – 89 ml/ph.

– Bệnh thận mạn giai đoạn 3: MLCT 30 – 59 ml/ph.

– Bệnh thận mạn giai đoạn 4: MLCT từ 15 – 29 ml/ph.

– Bệnh thận mạn giai đoạn 5: MLCT < 15 ml/ph.

Suy thận mạn còn được xếp loại thành 4 giai đoạn (theo Nguyễn Văn Xang) như sau:

– Suy thận mạn giai đoạn 1: khi MLCT từ dưới 60 – 41 ml/ph.

– Suy thận mạn giai đoạn 2: khi MLCT từ 21 – 40 ml/ph.

– Suy thận mạn giai đoạn 3: khi MLCT từ 5 – 20 ml/ph (3ª: 11- 20 ml/ph, 3b: 5- 10ml/ph).

– Suy thận mạn giai đoạn 4: khi MLCT < 5 ml/ph.

Chẩn đoán bệnh suy thận mạn

Chẩn đoán suy thận mạn dựa vào

Lâm sàng: có rối loạn đường tiêu hoá các mức độ, tăng huyết áp, thiếu máu, rối loạn tiểu tiện, tiểu ít hoặc nhiều, đau tức hai hố thắt lưng là những biểu hiện thường gặp ở những bệnh nhân suy thận. Những triệu chứng gợi ý như mệt mỏi, chán ăn, buôn nôn, nôn, hoa mắt chóng mặt, đau đầu, da xanh, tăng huyết áp, tiểu ít…

Tiền sử : mắc bệnh thận trên 3 tháng, tái phát và tiến triển tăng dần.

Xét nghiệm máu và nước tiểu cho thấy có suy thận, có hoặc không rối loạn điện giải, thiếu máu, rối loạn calci – phospho.

Siêu âm hai thận thường teo nhỏ hơn bình thường, trong trường hợp tắc nghẽn có thể thấy thận to, ứ nước trên siêu âm.

Chẩn đoán giai đoạn suy thận mạn dựa vào tiền sử bệnh và mức lọc cầu thận.

Chẩn đoán biến chứng: dựa vào các triệu chứng lâm sàng đa dạng của nhiều hệ cơ quan: rối loạn cân bằng nước điện giải, thăng bằng kiềm toan, biến chứng tim mạch, biến chứng tiêu hoá, biến chứng hô hấp, biến chứng nội tiết, huyết học, cơ xương khớp, thần kinh và tâm thần…Ở giai đoạn cuối hay bệnh thận giai đoạn cuối bệnh nhân thường rất nặng, có thể hôn mê và tử vong trong hội chứng urê máu cao nếu không được lọc máu kịp thời.

Điều trị bệnh suy thận mạn

Cần dựa vào các triệu chứng lâm sàng hiện có cũng như giai đoạn suy thận để có biện pháp điều trị phù hợp. Nếu bệnh nhân đến trong tình trạng nặng của hội chứng urê máu cao, có rối loạn điện giải nặng đặc biệt kali máu cao > 6,5 mmol/L, và hoặc urê máu > 35 mmol/L, hoặc tình trạng toan máu nặng nề, hoặc biểu hiện phù phổi cấp cần chỉ định lọc máu cấp cứu. Xác định lại giai đoạn suy thận mạn sau khi bệnh nhân đã cấp cứu xong. Nếu mức lọc cầu thận trong khoảng 15 – 60 ml/ph tiến hành điều trị bảo tồn chức năng thận, nhằm hạn chế tiến triển đến bệnh thận giai đoạn cuối.

Điều trị thay thế thận suy được tiến hành khi mức lọc cầu thận < 15 ml/ph không phục hồi. Tuỳ thuộc vào tình trạng chung của người bênh, vào hoàn cảnh gia đình và xã hội của người bệnh cũng như tuỳ thuộc vào chỉ định và chống chỉ định của từng phương pháp thầy thuốc sẽ giúp bệnh nhân lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Ghép thận là phương pháp điều trị tối ưu nhất đối với người mắc bệnh thận mạn tính giai đoạn cuối. Có thể ghép thận của người sống hoặc thận của người chết não. Có thể ghép thận của người cùng huyết thống hoặc thận của người không cùng huyết thống. Hiệu quả của điều trị phụ thuộc vào sự phù hợp tổ chức nhiều hay ít giữa người cho và người nhận thận, tuỳ thuộc vào sự tuân thủ chế độ điều trị và sinh hoạt của người bệnh, tuỳ thuộc vào các biến chứng có thể gặp trong quá trình điều trị chống thải ghép lâu dài.

Lọc máu là phương pháp phổ biến nhất , thường tiến hành để chờ đợi cơ hội ghép thận. Có hai phương pháp lọc máu là thận nhân tạo và lọc màng bụng chu kỳ. Mỗi phương pháp đều có những ưu điểm và nhược điểm bổ sung cho nhau và luân chuyển cho nhau được. Lựa chọn phương pháp nào tuỳ thuộc vào chỉ định và chống chỉ định của từng phương pháp và tuỳ thuộc vào nguyện vọng của người bệnh sau khi được thầy thuốc tư vấn.

Dù lựa chọn phương pháp điều trị nào, người bệnh cũng cần được điều trị toàn diện như duy trì huyết áp tối ưu 130/80 – 140/90 mmHg, điều trị thiếu máu tốt với mức Hb 11 – 12 g/dl, và cân bằng nước điện giải hợp lý, bổ sung calci và vitamin D3 giúp phòng ngừa cường cận giáp thứ phát và phòng ngừa các biến chứng nhiễm trùng …để có được chất lượng sống tốt.

Khuyến cáo với bệnh nhân suy thận mạn

Kiểm tra sức khoẻ định kỳ để phát hiện sớm tổn thương thận và xác định giai đoạn bệnh thận mạn tính, dựa vào đó sẽ có biện pháp điều trị và chế độ ăn uống phù hợp, giúp hạn chế được tiến triển của bệnh đến giai đoạn cuối. Khi người bệnh được chẩn đoán bị mắc bệnh thận mạn nên khám và theo dõi ở cơ sở y tế chuyên khoa Thận Tiết niệu để được tư vấn điều trị phù hợp, hiệu quả, giúp kéo dài và nâng cao chất lượng cuộc sống khi chức năng thận đã bị suy giảm.

Theo Bệnh