Suy gan xảy ra khi phần lớn gan bị tổn thương mà không thể chữa trị được và gan không còn có thể hoạt động nữa.

Những điều cần biết về bệnh suy gan

Suy gan là một tình trạng nguy kịch cho tính mạng cần được chăm sóc y tế kịp thời. Thông thường, suy gan diễn ra từ từ và qua nhiều năm trời. Tuy nhiên, một tình trạng hiếm gặp hơn được biết đến với tên gọi suy gan cấp tính diễn ra nhanh chóng (có thể chỉ trong khoảng 48 giờ) và khó chẩn đoán được ngay từ lần đầu tiên.

Điều gì gây nên suy gan?

Những nguyên nhân phổ biến nhất của suy gan mãn tính (khi mà gan bị suy yếu dần sau nhiều tháng đến nhiều năm) bao gồm:

Viêm gan B
Viêm gan C
Uống rượu bia lâu ngày
Xơ gan
Thừa sắt (một dàng rối loạn khiến cho cơ thể hấp thụ và dự trữ nhiều sắt hơn bình thường)
Thiếu dinh dưỡng

Tuy nhiên, những nguyên nhân của suy gan cấp tính, khi mà gan suy yếu nhanh chóng, thường rất khác. Chúng bao gồm:

Dùng quá liền acetaminophen (Tylenol)
Nhiễm virút viêm gan A, B, và C (đặc biệt ở trẻ em)
Phản ứng với một đơn thuốc hoặc các loại thảo dược nhất định
Ăn phải nấm độc

Những triệu chứng của suy gan là gì?

Những triệu chứng đầu tiên của suy gan thường có thể liên quan tới bất kỳ chỉ số hoặc tình trạng nào. Chính vì vậy, suy gan thường rất khó chẩn đoán ở giai đoạn đầu. Những triệu chứng khi mới xảy ra có thể gồm:

Buồn nôn
Chán ăn
Mệt mỏi
Tiêu chảy

Tuy nhiên, khi suy gan bắt đầu nặng hơn, những triệu chứng sẽ trở nên nghiêm trọng, đòi hỏi phải có sự chăm sóc kịp thời. Những triệu chứng này bao gồm:

Vàng da
Dễ chảy máu
Sưng bụng
Rối loạn hoặc mất phương hướng về thần kinh (được gọi là bệnh não gan)
Hay buồn ngủ
Hôn mê

Bệnh suy gan được chữa trị như thế nào?

Nếu được chẩn đoán kịp thời, bệnh suy gan cấp tính gây nên bởi việc dùng quá liều acetaminophen đôi khi có thể chữa được và đảo ngược những ảnh hưởng của nó. Tương tự, nếu một loại virút gây nên suy gan, có thể có các hỗ trợ y tế ở bệnh viện để chữa trị những triệu chứng cho đến khi virút không còn hoành hành nữa. Ở những trường hợp này, gan đôi khi sẽ tự hồi phục dần.

Đối với suy gan do kết quả của sự suy yếu trong một khoảng thời gian dài, mục tiêu chữa trị hàng đầu có thể là cứu chữa bất kỳ phần nào của gan vẫn còn hoạt động được. Nếu điều này bất khả thi, vậy thì việc cấy gan là cần thiết. May mắn thay, cấy ghép gan là một loại phẫu thuật có tỷ lệ thành công cao.
Làm cách nào để phòng ngừa suy gan?

Cách tốt nhất để phòng tránh suy gan là hạn chế những nguy cơ phát triển xơ gan hay viêm gan. Sau đây là một số mẹo giúp ích cho việc phòng tránh những tình trạng này:

Tiêm phòng viêm gan hay globulin miễn dịch để tránh viêm gan A và B.
Ăn chế độ đầy đủ các nhóm thực phẩm khác nhau.
Uống rượu bia vừa phải. Tránh uống rượu bia khi đang dùng acetaminophen (Tylenol)
Giữ vệ sinh sạch sẽ. Do các vi khuẩn thường được lây truyền qua bàn tay, nên hãy rửa tay kỹ sau khi dùng nhà vệ sinh. Hơn nữa, hãy rửa tay trước khi bạn chạm vào thức ăn.
Không chạm vào bất kỳ loại máu hay sản phẩm từ máu nào.
Không chia sẻ những vật dụng vệ sinh cá nhân, bao gồm bàn chải đánh răng và dao cạo.
Nếu bạn có hình xăm hay khoen lỗ trên người, hãy chắc chắn đảm bảo các điều kiện vệ sinh và những dụng cụ được khử trùng (không có mang mầm vi khuẩn gây bệnh)
Dùng biện pháp bảo vệ (bao cao su) khi quan hệ.
Nếu sử dụng bất kỳ thuốc tiêm bất hợp pháp nào, đừng dùng chung kim tiêm với người khác.
x

Trẻ sinh ra từ người mẹ nhiễm siêu vi C; quan hệ tình dục hay tiếp xúc với dịch của người bệnh; dụng cụ xăm mình xỏ tai kém vệ sinh… đều có thể bị viêm gan C.

Viêm gan C là bệnh truyền nhiễm do Hepatitis C virus (HCV) gây nên, bệnh thầm lặng nhưng hậu quả rất nặng nề. Tuy vậy bệnh viêm gan C ít được quan tâm. Theo Boldsky, mọi người nên biết và hiểu được cách thức gây bệnh của viêm gan C.

Viêm gan C là bệnh lây truyền từ người mang virus sang cho người lành theo 3 con đường: đường máu, đường tình dục và mẹ truyền cho con qua nhau thai khi sinh.

Ảnh: Boldsky.

Những người có nguy cơ mắc viêm gan C:

– Người được cấy ghép nội tạng hoặc truyền máu, dùng chung kim tiêm, ống hút từ những người nhiễm HCV.

– Người làm việc tại phòng khám hoặc bệnh viện tiếp xúc với bệnh phẩm có chứa HCV thường xuyên như kim tiêm, máy lọc thận hoặc máu bị nhiễm bệnh.

– Người có quan hệ tình dục không được bảo vệ với đối tác bị nhiễm HCV.

– Trẻ được sinh ra từ người mẹ nhiễm siêu vi C.

– Một số người tham gia châm cứu, bấm lỗ tai, xăm mình mà các dụng cụ hành nghề không tuyệt đối vô khuẩn.

– Ngoài ra, có một số trường hợp bị nhiễm HCV nhưng không rõ nguyên nhân lây nhiễm.

Người bệnh viêm gan C phải đối mặt với ba biến chứng rất nguy hại là xơ gan, ung thư gan và suy gan. Nguy hiểm hơn là viêm gan C diễn ra âm thầm, không có triệu chứng gì cho đến khi gây ra những tổn hại nghiêm trọng đến gan. Người nhiễm bệnh không biết mình bị nhiễm và có thể vô tình để bệnh lây lan trong cộng đồng.

Nếu có các biểu hiện như sốt, đau dạ dày, đau khớp, đau nhức bắp thịt, da ngứa, kém ăn, buồn nôn và mệt mỏi, đặc biệt nước tiểu sẫm màu, vàng mắt, vàng da thì hãy xét nghiệm viêm gan C để có phương hướng điều trị kịp thời.

Biện pháp rẻ nhất, hiệu quả nhất để chống lại bệnh này là phòng ngừa. Không tiêm chích ma túy hay quan hệ tình dục bừa bãi và truyền máu không an toàn. Người bị viêm gan C mạn tính hoặc người lành mang virus viêm gan C, cần được khám bệnh định kỳ.

Theo Lê Nga – VnExpress

Gan là một cơ quan quan trọng của cơ thể con người . Bất kỳ rối loạn hay tổn thương gan cũng có thể cản trở hoạt động bình thường của cơ thể.

Vai trò của gan trong cơ thể

Gan đóng nhiều vai trò quan trọng trong cơ thể. Nó tích cực tham gia vào quá trình chuyển hóa vitamin, khoáng chất, protein, chất béo và carbohydrate trong cơ thể. Nó chuyển đổi glucose thành glycogen và giúp trong việc lưu trữ glycogen, vitamin và khoáng chất. Nó cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc làm sạch máu và giải độc. Nó còn tổng hợp protein huyết tương và góp phần trong quá trình đông máu…

Gan còn sản xuất và tiết ra nước mật giúp phá vỡ và tiêu thụ chất béo. Khi gan bị hư hỏng và không thể lọc mật trong máu, vấn đề nghiêm trọng có thể xảy ra. Sự hiện diện của mật dư thừa trong máu có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe ở da, mắt và móng tay…

Vì vậy, việc sớm nhận ra các triệu chứng tổn thương gan để có biện pháp điều trị kịp thời là rất quan trọng và cần thiết.

Ảnh minh họa

Các triệu chứng tổn thương gan

– Các triệu chứng sớm của tổn thương gan bao gồm mệt mỏi, suy nhược, biếng ăn, mất năng lượng, giảm cân và buồn nôn.

– Gan bị tổn thương sẽ không thể loại bỏ bilirubin trong máu nên sẽ dẫn tới những triệu chứng bên ngoài là vàng da, lòng trắng của mắt cũng bị vàng.

– Nếu bị tổn thương gan, móng tay của bạn có thể thay đổi màu sắc và biểu hiện. Móng tay trở nên cong hơn và trông nhợt nhạt chứ không phải màu hồng.

– Trong trường hợp bị tổn thương gan, bạn cũng có thể bị mất cảm giác ngon miệng và cuối cùng dẫn đến giảm cân và thiếu máu. Đó là do chứng khó tiêu hoặc chuyển hóa protein, chất béo và carbohydrate diễn ra không phù hợp trong cơ thể vì gan không làm tốt chức năng của nó.

– 20% bệnh nhân mắc bệnh gan sẽ thấy da bị xỉn màu.

– Phân có màu nhạt, thường xuyên gặp hội chứng kích thích ruột… cũng là các biểu hiện của người bị tổn thương gan.

– Ở nhiều bệnh nhân tổn thương gan, gan nở rộng dẫn đến sự giãn nở của phần bụng bên dưới xương sườn dưới bên phải.

– Mức độ nghiêm trọng của các vấn đề nêu trên có thể làm tăng áp lực lên cơ hoành. Điều này có thể tiếp tục dẫn đến các biến chứng hô hấp.

– Các hội chứng như Polydipsia (khát nước quá mức) và đi tiểu thường xuyên cũng có thể là triệu chứng quan trọng khác khi gan bị tổn thương.

– Một chức năng quan trọng của gan là để loại bỏ các chất lỏng khỏi cơ thể với sự giúp đỡ của thận. Khi gan bị hư hỏng, cơ thể bắt đầu giữ lại chất lỏng và gây ra chứng đầy hơi.

Một trong những triệu chứng phổ biến nhất của tổn thương gan là sự hình thành của hơn dấu sao mạch (với ít nhất 5 mạch máu li ti). Dấu sao mạch là một điểm màu đỏ được bao quanh bởi các mạch máu ngay dưới da . Điều này có nghĩa là gan không có khả năng giải độc hormone estrogen trong máu, dẫn đến sự giãn nở của một số các tiểu động mạch dưới da.

– Bệnh nhân bị tổn thương gan thường khó đông máu vì gan là không thể sản xuất một protein quan trọng trong quá trình đông máu là fibrinogen.

– Hơn 50 % bệnh nhân nam bị tổn thương gan thường có dấu hiệu ngực nở và co rút tinh hoàn.

– Tổn thương gan cũng có thể dẫn đến não và gây rối loạn hệ thống thần kinh như thay đổi tâm trạng, dễ kích động, lú lẫn, có ảo giác, tê ở cánh tay và chân…

Ảnh minh họa

Nguyên nhân gây tổn thương gan

– Nghiện rượu
– Lắng đọng quá mức chất sắt trong các tế bào gan .
– Có cục máu đông trong tĩnh mạch
– Rối loạn chuyển hóa
– Rối loạn di truyền
– U tuyến gan, u nang hay ung thư gan
– Do virus lây nhiễm
– Do viêm gan, xơ gan…

Điều trị và phòng ngừa tổn thương gan

Để chẩângn bị tổn thương ra sao, bạn cần đi khám để được bác sĩ tìm ra nguyên nhân và mức độ tổn thương. Việc điều trị sẽ được bác sĩ quyết định sau khi chẩn đoán và phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh.

Để tránh bất kỳ tổn thương nào cho gan, bạn cần hạn chế tiêu thụ rượu và các thức uống có chứa chất kích thích. Ngoài ra, ăn uống lành mạnh cũng là một biện pháp bảo vệ gan rất tốt.

Theo CSSK