Ngày càng có nhiều người mắc vấn đề về xương khớp do sử dụng smartphone, phổ biến nhất ở người làm việc văn phòng.

Ngày càng có nhiều người đi khám vì đau mỏi cổ bàn tay, ngón tay, có thể kèm theo đau nhức vai, cột sống cổ, thắt lưng, thậm chí tê buốt tay.

Tình trạng này gây ra do sử dụng điện thoại di động quá nhiều và có thể dẫn đến những vấn đề nghiêm trọng không ai ngờ, ThS-BS Nguyễn Đức Thành, khoa Chấn thương chỉnh hình bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, cảnh báo.

Bệnh của giới văn phòng

Vừa qua bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM tiếp nhận hai trường hợp có vấn đề về xương khớp do sử dụng smartphone đáng lưu ý.

Trường hợp đầu là một nam doanh nhân, 35 tuổi, ngụ tại quận 1, TPHCM, đi khám vì đau mỏi các khớp ngón tay, đặc biệt ở cổ tay bên phải xuất hiện một cục u, sờ thấy dễ dàng và ấn vào rất đau.

Tình trạng đau ngày một tiến triển khi bấm điện thoại, có lúc đau quá bệnh nhân phải buông điện thoại ra, nghỉ ngơi một lúc rồi mới làm việc tiếp.

Nhưng do nhu cầu công việc cần sử dụng điện thoại liên tục, người bệnh cố chịu đau cho đến khi thấy xuất hiện cục u ở cổ tay mới đi khám. Bác sĩ xác định vấn đề ở bệnh nhân này là do thường xuyên sử dụng điện thoại smartphone có bàn phím cứng.

Trường hợp khác là một nữ nhân viên văn phòng, 27 tuổi, ngụ tại quận 7, TPHCM.

Vài tháng trước đó, người bệnh đau nhiều ở ngón tay cái bàn tay phải, khi gấp duỗi thì nghe âm thanh kêu “lật bật” ở khớp cuối của ngón tay. Đặc biệt có khi gấp đột ngột thì ngón tay bị “mắc kẹt” luôn, không duỗi ra được nữa. Khi đó, người bệnh phải dùng tay kia kéo thật mạnh thì mới duỗi thẳng ngón tay lại được.

Gần nhất, người bệnh thấy tê hai bàn tay, đặc biệt bàn tay phải. Cảm giác tê thường xuất hiện khi người bệnh làm việc, đánh máy hoặc cầm điện thoại lâu và ngay cả về ban đêm khi ngủ, người bệnh cũng cảm thấy tê tay

Qua thăm khám, bác sĩ xác định nguyên nhân là do hàng ngày bệnh nhân sử dụng smartphone với bàn phím ảo quá nhiều cho công việc và giải trí.

Theo BS Nguyễn Đức Thành, có hai smartphone: một loại dùng bàn phím cứng vật lý, loại kia dùng bàn phím ảo. Để sử dụng các loại điện thoại này, người ta phải dùng một lực bấm lớn tác động trực tiếp lên đầu ngón tay, lâu ngày gây hậu quả xấu lên xương khớp.

Một ảnh hưởng khác do sử dụng nhiều smartphone là sử dụng lâu dài ở một tư thế cố định, điều này tạo ra một tác động lớn lên dây chằng, gân, cơ ở vùng xương cổ, vai, thắt lưng, cũng như cổ tay, bàn tay.

Theo các chuyên gia xương khớp, ngày càng có nhiều người mắc vấn đề về xương khớp do sử dụng smartphone, phổ biến nhất ở người làm việc văn phòng vì ngoài sử dụng máy tính họ còn dùng điện thoại rất nhiều cho công việc và giải trí.

Phát hiện sớm để không dẫn đến di chứng

BS Nguyễn Đức Thành cho biết một biểu hiện của bệnh do dùng smartphone là đau nhức phần gốc ngón tay, khi người bệnh cử động nhiều thì cảm thấy bị mắc kẹt, không duỗi ra được (gọi là “ngón tay cò sung”).

Ngón tay nào cũng có thể bị nhưng thường gặp nhất là ngón tay cái. Trường hợp nhẹ có thể điều trị bằng thuốc, trong trường hợp nặng phải phẫu thuật để giải phóng, làm rộng bao gân.

Biểu hiện khác là đau vùng cổ tay, do khi sử dụng smartphone người ta thường gấp cổ tay và xoay vào trong quá mức, điều này làm kích thích viêm bao gân vùng gân cổ tay, lâu dần bao gân bị hẹp lại gây ra đau và hạn chế vận động. Trường hợp nặng bệnh nhân cũng cẩn phải được phẫu thuật.

Một vấn đề thường gặp khác là hội chứng ống cổ tay do người dùng điện thoại ở tư thế gấp cổ tay quá nhiều, dẫn đến chèn ép dây thần kinh giữa ở cổ tay.

Tình trạng này gây kích thích và viêm gân bàn tay, bao gân dày lên và chèn ép và dây thần kinh giữa tạo ra hội chứng ống cổ tay, với cảm giác châm chích, tê tay như kiến bò.

Bệnh có thể gây yếu các ngón tay với các di chứng nguy hiểm như teo cơ ngón tay. Trường hợp nặng cũng cần phải phẫu thuật.

Phần lớn những trường hợp trên ít để lại di chứng nhưng làm cho người bệnh đau đớn kéo dài, ảnh hưởng đến công việc và chất lượng cuộc sống.

Đối với những bệnh liên quan đến thần kinh với các biểu hiện đau, tê, chèn ép thần kinh, nếu điều trị không kịp thời sẽ để lại di chứng lâu dài hoặc vĩnh viễn, vì khi đó dây thần kinh chèn ép lâu ngày, gây thoái hóa nặng. Vì vậy bệnh cần được phát hiện kịp thời và điều trị phù hợp.

Phòng ngừa không khó

Để phòng ngừa và điều trị các vấn đề xương khớp do dùng smartphone, BS Nguyễn Đức Thành đề nghị người cần giảm thời gian dùng smartphone trong một ngày, và tăng khoảng cách thời gian giữa những lần sử dụng (15 – 30 phút cần thay đổi tư thế, nghỉ giải lao và thực hiện vài động tác thể dục để giảm sức căng trên bàn tay và cơ thể).

Nghiên cứu cho thấy việc dùng smartphone một tay sẽ gây áp lực, sức ép của dây chằng nhiều hơn dùng hai tay.

Do đó người dùng nên phân phối lực cầm, bấm điện thoại lên cả hai tay hoặc đặt điện thoại lên mặt phẳng như bàn hoặc đùi, làm giảm áp lực lên gân cơ, dây chằng của bàn tay.

Bên cạnh đó, người dùng nên tập những bài thể dục chuyên biệt cho bàn tay dưới sự tư vấn và hướng dẫn của các bác sĩ chuyên khoa xương khớp hoặc vật lý trị liệu. Những bài tập này giúp khỏe gân, cơ, dây chằng đồng thời có tác dụng phòng bệnh.

Khi có biểu hiện tê nhức bàn tay, có cảm giác kiến bò, người dùng nên đi khám bác sĩ chuyên khoa để phát hiện kịp thời những bệnh hay gặp ở người sử dụng smartphone thường xuyên như ngón tay cò súng, viêm bao gân vùng cổ tay và hội chứng ống cổ tay để can thiệp kịp thời, tránh những di chứng có thể xảy ra.

Những thói quen xấu, lối sống kém lành mạnh có thể khiến người trẻ dễ mắc các bệnh về cơ xương khớp như ‘ngón cò súng’, hội chứng ống cổ tay, thoái hóa khớp.

Lướt smartphone và nguy cơ bệnh “ngón cò súng”

Thói quen lướt màn hình liên tục của nhiều bạn trẻ hiện nay có thể dẫn tới bệnh “ngón cò súng.”

Smartphone đang trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày. Tại Mỹ, một người trung bình gửi hơn 40 email/ngày và dành khoảng 23 giờ/tuần nhắn tin. Thời gian chơi game trung bình (người từ 13 tuổi trở lên) là gần 6.5 giờ/tuần.

Ngày nay không khó để bắt gặp hình ảnh các bạn trẻ cúi đầu nhìn điện thoại, ngón tay thì lướt liên tục trên màn hình ở mọi lúc mọi nơi. Thói quen lướt màn hình có thể dẫn tới một bệnh lý – “ngón tay cò súng”. Đây là bệnh thường xảy ra ở các ngón tay, nhất là ngón cái do sử dụng nhiều hơn.

Triệu chứng ban đầu của bệnh “ngón tay cò súng” là đau nhẹ ở dưới đáy các ngón tay, ấn vào thấy đau, cử động thấy vướng. Ngón cái rất khó để gập hoặc duỗi ra. Với những trường hợp nhẹ, người bệnh phải kiêng dùng điện thoại một thời gian kết hợp với xoa bóp, tập thể dục. Với những trường hợp nặng, người bệnh có thể được cho sử dụng thuốc giảm đau và thậm chí là phẫu thuật nếu điều trị nội khoa không hiệu quả.

Sử dụng máy tính quá nhiều và hội chứng ống cổ tay

Những người hay phải sử dụng máy tính cần lưu ý về hội chứng ống cổ tay

Những người thường xuyên sử dụng máy tính như dân văn phòng sẽ phải đối mặt với nguy cơ mắc phải hội chứng ống cổ tay. Đây là tình trạng đau và tê bì của nhiều ngón tay và bàn tay, đôi khi có thể lan rộng đến cẳng tay hay cánh tay. Nguyên nhân là do dây thần kinh giữa ở cổ tay bị chèn ép.

Nếu không có biện pháp điều trị sớm, các triệu chứng sẽ ngày càng trở nên nghiêm trọng. Bàn tay sẽ trở nên vụng về, khó điều khiển, để lâu dần sẽ xuất hiện teo cơ ở gò bàn tay, ảnh hưởng đến vận động, dễ làm rơi đồ vật.

Trước hết nên để bàn tay được nghỉ ngơi, chườm đá lạnh giảm bớt sưng. Người bệnh có thể được chỉ định điều trị nội khoa bằng các thuốc kháng viêm không steroid, các corticosteroid tiêm tại chỗ hoặc dùng thuốc uống. Nẹp hay bao cổ tay và các bài tập vật lý trị liệu làm giảm các triệu chứng khó chịu.

Nếu các phương pháp nêu trên không hiệu quả, người bệnh sẽ phải phẫu thuật cắt dây chằng ngang cổ tay, giải phóng thần kinh giữa bị chèn ép.

Thừa cân, béo phì và nguy cơ thoái hóa khớp

Thoái hóa khớp ngày càng tăng cao ở người trẻ tuổi do nhiều nguyên nhân như tình trạng béo phì, thừa cân, thói quen ít vận động, mang vác nặng, hoạt động thể thao quá mức…
Thoái hóa khớp là bệnh thường gặp ở người già nhưng gần đây số lượng người trẻ tuổi bị thoái hóa khớp đang gia tăng. Thừa cân, béo phì là một trong số những nguyên nhân phổ biến nhất có thể dẫn tới thóa hóa khớp ở người trẻ tuổi.

Nhiều nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng cứ tăng thêm 0.45 kg cân nặng thì khớp gối sẽ phải chịu thêm 1.5 kg trọng lực khi đi bộ. Chế độ ăn uống không hợp lý và thói quen ngồi nhiều, ít vận động dễ dẫn tới thừa cân, làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp.

Điều nguy hiểm hơn là đa số các trường hợp người trẻ bị thoái hóa khớp vào bệnh viện thì bệnh đã trở nặng do chủ quan, khi có dấu hiệu bất thường tự mua thuốc giảm đau uống.

Điều trị thoái hóa khớp gối bao gồm vật lý trị liệu, thuốc giảm đau hoặc phẫu thuật để thay khớp nhân tạo nếu khớp đã bị thoái hóa nghiêm trọng.

Bí quyết để cơ xương khớp khỏe mạnh cho người trẻ tuổi

Thăm khám sớm để phát hiện những bất thường ở cơ xương khớp và điều trị ngay tại các bệnh viện uy tín.

Để bảo vệ sức khỏe của hệ cơ xương khớp trước những nguy cơ gặp phải các bệnh lý nguy hiểm nêu trên, người trẻ nên duy trì lối sống lành mạnh:

– Duy trì trọng lượng cơ thể ở mức phù hợp: ước tính người trẻ bị thừa cân nếu giảm được 5kg cân nặng thì sẽ giảm được khoảng 50% nguy cơ thoái hóa khớp về sau.

– Vận động hợp lý: dành thời gian để tập thể dục thường xuyên để tăng cường sức mạnh cơ bắp và độ chắc khỏe của xương. Lưu ý nên lựa chọn loại hình vận động phù hợp, không nên luyện tập quá sức, tránh ảnh hưởng tới cơ xương khớp.

– Thăm khám ngay khi phát hiện có các dấu hiệu bất thường về cơ xương khớp để được điều trị kịp thời, ngăn chặn các biến chứng nguy hiểm.

Xương sống của bé trai 17 tuổi, bé gái 16 tuổi và bé trai 7 tuổi bị biến dạng do nghiện thiết bị điện tử. Ảnh: James Carter

Nhiều phụ huynh khi thấy con em dùng điện thoại chỉ quan tâm liệu trẻ có xem các nội dung không phù hợp mà không nhắc nhở về tư thế ngồi. Chuyên gia trị liệu cột sống là tiến sĩ James Carter (Australia) cảnh báo trẻ em 7 tuổi có thể bị gù lưng, cong vẹo cột sống do sử dụng smartphone và tablet quá nhiều. Hội chứng được gọi là “chiếc cổ nhắn tin” đang gia tăng một cách đáng báo động.

Theo Telegraph, tiến sĩ Carter thường xuyên tiếp những bệnh nhân phàn nàn bị đau đầu mà nguyên nhân do những thiết bị điện tử. “Cách đây 2 năm, tôi đã nhận thấy có quá nhiều trường hợp như vậy, đặc biệt trẻ em và thiếu niên chiếm đến 50% số bệnh nhân”, tiến sĩ cho hay.

“Hiện tượng này được gọi là ‘chiếc cổ nhắn tin’ bởi nó xảy ra khi con người ngồi cúi đầu, dán mắt vào điện thoại liên tục hàng giờ. Từ đó dẫn đến thoái hóa đốt sống cổ; đau đầu, cổ, vai và lưng”. Ngoài tổn thương cột sống, nghiện smartphone còn dẫn đến lo âu và trầm cảm.

Sammy Margo từ Hiệp hội Vật lý trị liệu Anh đồng ý với nhận định càng ngày càng có nhiều người bị tình trạng “chiếc cổ nhắn tin”. “Khi cúi đầu quá lâu, bạn sẽ thay đổi toàn bộ cấu trúc xương. Kết hợp với lối sống ít vận động, điều này sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng”, bà nói.

Để bảo vệ cột sống, tiến sĩ Carter khuyên không nên dùng laptop và điện thoại khi đang ngồi trên giường và hãy để các thiết bị ngang tầm mắt. Tiến sĩ Chris McCarthy, một chuyên gia trị liệu cột sống ở London (Anh) cho rằng cách hiệu quả nhất là thay đổi lối sống, tăng cường vận động thay vì ngồi một chỗ và nên hạn chế dùng tia X-quang để chẩn đoán, trị liệu, tránh tiếp xúc với bức xạ không cần thiết.

Theo Minh Nguyên – VnExpress

Các nhà nghiên cứu tại Trung tâm phục hồi và phẫu thuật cột sống New York (Mỹ) đã đo sức nặng đè lên đốt sống cổ ở các góc độ khác nhau và nhận thấy, nếu người dùng lười nhấc điện thoại lên và cúi xuống một góc 60 độ để trả lời tin nhắn thì sức ép sẽ tương đương với việc cõng một đứa trẻ 7 tuổi nặng 27 kg (60 lbs) trên vai.

Mọi người dành trung bình 2 đến 4 giờ một ngày cúi đầu họ để nhìn vào màn hình smartphone, tăng 700-1.400 giờ tạo sức ép lên cổ ngoài các hoạt động thường ngày khác.

Nguy cơ này được các nhà khoa học gọi là “Text Neck” -do màn hình điện thoại không ngang tầm mắt nên khi dùng thường phải cúi đầu, khiến xương cổ bị cong, căng cứng.

Từ năm 2013, một thanh niên 19 tuổi ở Giang Tô (Trung Quốc) đã mắc bệnh thoái hoá đốt sống cổ do thường xuyên chơi game trên điện thoại di động, trong khi một nam sinh viên khác cũng bị đau cổ một thời gian dài vì dành 4-5 giờ mỗi ngày để nhắn tin, duyệt web trên smartphone.

Cúi đầu góc 60 độ tương đương với việc cõng một em bé nặng 27 kg.

Kenneth Hansraj, trưởng nhóm nghiên cứu, cho rằng sử dụng điện thoại là điều không thể tránh, nhưng người dùng nên cố gắng nâng điện thoại của họ cao hơn để giữ đầu ở tư thế được thẳng nhất có thể.

Theo VnExpress