Các triệu chứng say nắng bao gồm thân nhiệt tăng cao, buồn nôn, ói mửa, chóng mặt, yếu sức, da đỏ bừng, thở gấp, tăng nhịp tim, cơ bắp bải hoải, đau bao tử, không thể đổ mồ hôi hoặc đổ mồ hôi quá nhiều. Ngoài ra còn có thể có các triệu chứng thần kinh khác như cáu gắt khó chịu, ảo giác, thay đổi hành vi, động kinh…
Bạn có thể chuẩn bị một số phương thuốc phòng ngừa say nắng tại nhà bằng các nguyên liệu dễ kiếm sau:
1. Sữa chua hòa nước
Dùng 2 muỗng cà phê sữa chua trộn với 1 ly nước, 1 nhúm muối, có thể thêm ít bột nghệ. Uống 1-2 ly nước này mỗi ngày trong mùa hè giúp cấp nước cho cơ thể, làm mát cơ thể.
Ngoài ra, loại đồ uống này còn cung cấp vi sinh khuẩn, protein, chất khoáng, vitamin bổ sung.
2. Tắm nước mát
Ngâm mình trong nước mát chừng 15-20 phút là phương thức hiệu quả nhất với người mới bị say nắng, đặc biệt là người làm việc dưới nắng.
Nước mát giúp hạ nhiệt cho cơ thể, nhưng không nên dùng nước ngâm đá vì nó làm hạ nhiệt cơ thể quá nhanh, có thể gây nguy hiểm.
3. Đậu xanh
Nấu đậu xanh chiết lấy nước, để nguội và uống sẽ giúp cung cấp dưỡng chất giúp cấp nước, hạ nhiệt cơ thể.
Đậu xanh có tính hạ sốt tự nhiên, ngoài ra còn có thể thanh lọc, giải độc cho cơ thể.
4. Tinh dầu
Trộn 2-3 giọt dầu bạc hà với 1-2 giọt dầu oải hương, 2 thìa cà phê dầu oliu hoặc dầu hạnh nhân. Thoa hỗn hợp này lên sau cổ, lòng bàn tay, bên trong cổ tay khi thân nhiệt bắt đầu tăng cao.
Dầu oải hương làm dịu da cháy nắng và các thần kinh bị kích thích. Dầu bạc hà có tác dụng làm mát, hạ nhiệt cho cơ thể.
5. Nước ép từ củ hành
Khi bị say nắng, nên bôi nước ép hành vào sau tai, dưới bàn chân, ngực. Sau khi các triệu chứng say nắng qua đi, uống 1 thìa cà phê nước hành trộn với 1 thìa cà phê mật ong chừng 2 lần trong vài ngày sau khi bị say nắng.
6. Nước trái me
Vài miếng me dầm với 1 đến 1,5 ly nước, thêm ít đường hoặc mật ong, nấu lên trong chừng vài phút và uống khi nguội.
Uống nước me ngay khi triệu chứng say nắng vừa xuất hiện giúp hạ nhiệt cơ thể, cung cấp dưỡng chất và chất điện giải đã mất do mất nước.
7. Nước rau mùi
Ép rau mùi lấy nước, thêm 1 ít đường, để trong tủ lạnh vài phút. Uống nước ép này khi bị say nắng giúp làm mát cơ thể, thải nhiệt, chống buồn nôn, ói mửa.
8. Dấm táo
Một ly nước mát trộn vùng 1 thìa cà phê dấm táo, uống khi cảm thấy chếnh choáng, mệt mỏi. Dấm táo cung cấp chất khoáng, vitamin giúp cung cấp lại điện giải cho cơ thể.
9. Bột đàn hương
3-4 thìa cà phê bột đàn hương trộn với nước để bôi lên trán, ngực trong hơn 1 tiếng. Hoặc bạn cũng có thể dùng tinh dầu đàn hương thay thế. Tính làm mát của đàn hương giúp hạ nhiệt cơ thể.

Uống đủ nước là một trong những cách đơn giản nhất giúp bạn giải nhiệt và phòng trị say nắng hiệu quả. Bạn nên uống ít nhất 2 lít nước một ngày. Nếu đi ra ngoài hãy mang theo chai nước uống khi cần thiết. Ngoài ra, bạn có thể uống nước dừa, rau, các loại nước ép.

Thoa kem chống nắng

Kem chống nắng giúp bảo vệ làn da khỏi các tia UV có hại và bệnh cháy nắng da. Hãy sử dụng kem chống nắng có chỉ số SPF từ 30 trở lên. Thoa đều kem 15 phút trước khi đi ra ngoài. Đội mũ rộng vành và đeo kính mát bất cứ khi nào có thể.

Ăn trái cây và hoa quả

Ăn trái cây tươi và rau quả cũng là cách hiệu quả để giảm nhiệt cơ thể. Ăn salad, rau quả, trái cây như xoài xanh, mướp đắng, nho, dâu,… sẽ không còn lo say nắng nữa. Trái cây chứa chất dinh dưỡng giúp cơ thể bớt háo nước và giải nhiệt.

Không uống đồ uống có cồn, soda

Rượu hoặc soda có thể làm cơ thể mất nước hoặc bị đột quỵ nghiêm trọng trong mùa hè. Để đảm bảo sức khỏe, bạn nên tránh uống rượu và lựa chọn đồ uống giải nhiệt khác hoặc đồ uống thể thao để thay thế.

Tắm nước mát

Tắm nước mát làm tăng lưu thông máu và có tác dụng giảm nhiệt sau khi bạn ở ngoài trời trong thời gian dài. Thêm vào đó, tắm nước mát cũng làm giảm nguy cơ phát ban da và đem lại cho bạn cảm giác dễ chịu hơn.

Mặc quần áo sáng màu

Mặc quần áo sáng màu không hấp thụ nhiệt, giúp giữ cho cơ thể mát mẻ hơn. Bạn hãy chọn vải cotton, vải lanh thay vì vải tổng hợp. Tránh mặc quần áo quá chật hay quá dày ảnh hưởng tới cơ chế tự làm mát của cơ thể.

Hạn chế ở ngoài trời

Cách tốt nhất để tránh say nắng là hạn chế ở ngoài trời tại thời điểm nóng nhất trong ngày từ 12 giờ trưa đến 3 giờ chiều. Bạn nên thư giãn ở trong nhà hay dưới bóng râm. Tránh làm việc nặng hoặc quá sức ở ngoài trời trong thời gian này.

Hãy cảnh giác

Khi người bắt đầu có dấu hiệu buồn nôn, đau đầu, tức ngực và khát nước thì đó là dấu hiệu của say nắng. Bạn nên tới một nơi thoáng mát hay tới bệnh viện gần nhất để điều trị kịp thời.

Thời tiết nắng nóng làm cơ thể con người trở nên mệt mỏi, khó chịu, nhẹ thì có cảm giác khát, bỏng rát khi ra ngoài nắng, nặng sẽ dẫn đến tình trạng chuột rút, ngất xỉu hay thậm chí là kiệt sức, đột quỵ.

Theo dự báo trong năm nay, tình trạng nắng nóng kỷ lục sẽ xuất hiện không chỉ ở những quốc gia nhiệt đới, mà còn xuất hiện ở cả các quốc gia có khí hậu ôn đới. Để chuẩn bị đối phó với vấn đề này, các chuyên gia đối phó với tình trạng khẩn cấp y tế Anh tư vấn cho người dân về cách nhận biết tình trạng say nắng, cháy nắng, mất nước và cách thức đối phó với thời tiết nắng nóng để bảo vệ sức khỏe con người.

Say nắng
Tiếp xúc với ánh nắng mặt trời trong một thời gian dài mà cơ thể không được bổ sung nước làm cơ thể bạn trở nên quá nóng, điều này thực sự nguy hiểm. Các dấu hiệu của say nắng bao gồm mạch nhanh, đau đầu và chóng mặt, hơi thở dồn dập. Bề mặt da trở nên đỏ hơn bình thường, sờ vào rất nóng, mặt cũng nóng và đỏ.

Nếu tình trạng này xuất hiện, cần tìm ngày chỗ có bóng râm ngồi nghỉ, bởi khi say nắng, con người cảm thấy bị mất phương hướng vè mệt mỏi. Điều quan trọng cần làm là phải giảm nhiệt độ cơ thể càng sớm càng tốt.

Cởi bỏ bớt quần áo là một cách hiệu quả, tuy nhiên không để cơ thể tiếp xúc trực tiếp với nắng nóng. Lấy tấm vải ướt làm mát cơ thể để giảm nhiệt độ. Trong quá trình làm mát cơ thể cần chú ý mạch và hơi thở của người bị say nắng. Bởi khi say nắng, mạch của con người đập nhanh hơn, hơi thở dồn dập hơn. Khi đó cần phải gọi cấp cứu để đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được điều trị.

Kiệt sức vì nóng
Kiệt sức vì nóng là do tình trạng mất muối và nước do việc ra mồ hôi quá nhiều. Triệu chứng thường gặp bao gồm đau đầu, chóng mặt, đau bụng, thở nhanh nhưng yếu, và ra mồ hôi.

Việc cần làm là đưa người bị kiệt sức vào một khu vực râm mát, tuy nhiên cần tránh tụ tập đông xung quanh, cần tạo bầu không khí thoáng cho người bệnh thở. Nếu nặng có thể để người bệnh nằm xuống đất, chân kê cao và cho uống nước. Tốt nhất là uống nước điện giải orezol, tuy nhiên nếu không có sẵn nên uống nước lọc.

Mất nước
Mất nước xảy ra khi cơ thể bị toát mồ hôi mà không có sự bù đắp. Triệu chứng có thể gặp như khô miệng và mắt, đau đầu, màu nước tiểu đậm, chóng mặt và nhầm lẫn.

Để phòng tránh mất nước, cần thường xuyên uống nước, uống ngay cả khi bạn không cảm thấy khát, nhất là trong những ngày trời nắng nóng. Trẻ và người già là nhóm đối tượng cần quan tâm đến việc bù nước cho cơ thể hơn cả, hoặc những người chơi thể thao và các hoạt động khác, nhu cầu nước cho cơ thể sẽ cao hơn.
Để điều trị mất nước, cần uống nhiều nước; ít nhất là từ 1,5-2 lít mỗi ngày đối với người bình thường, tuy nhiên khi bị mất nước bạn có thể bù nước bằng nước pha chút muối.

Bất tỉnh
Ngất xỉu có thể gặp trong khi nhiệt độ thời tiết tăng cao. Nếu bạn dễ bị ngất xỉu, bạn không nên để cơ thể bị đói, cần bổ sung năng lượng thường xuyên, khi thời tiết quá nóng không đứng trong thời gian dài nhất là ở nơi có nắng nóng. Nếu cảm thấy mờ mắt, hoa mắt nên nằm xuống, nâng cao chân để cải thiện lưu lượng máu đến não. Chỉ khi người bệnh có dấu hiệu phục hồi, giúp họ ngồi dậy từ từ.

Cháy nắng là chấn thương thường gặp trong thời tiết nắng nóng.

Cháy nắng
Bị cháy nắng là một trong những chấn thương phổ biến nhất trong thời tiết nắng nóng.
Tự bảo vệ mình bằng cách bôi kem chống nắng, mặc quần áo che nắng và ở trong bóng râm, nhưng nếu không may bạn bị cháy nắng, có những cách đơn giản để giảm đau.

Vào trong bóng râm, uống từng ngụm nước nhỏ, liên tục, làm mát da bằng một miếng vải ẩm lạnh, hoặc ngâm khu vực da bị cháy nắng vào nước sạch, hoặc tắm nước mát trong thời gian khoảng 10 phút. Nếu da người bị cháy nắng trở nên phồng rộm nên đến các trung tâm y tế chuyên khoa để được khám và điều trị.

Chuột rút
Nhiệt độ cao gây ra tình trạng chuột rút ở người, nhất là những người tập thể dục thể thao dưới trời nắng nóng. Nếu bị chuột rút, cần bình tĩnh kéo căng cơ bắp, hay xoa bóp bắp cơ bị chuột rút. Nếu chuột rút ở bàn chân nên dùng trọng lượng của bản thân đứng bằng nửa bàn chân phía trước. Nếu vị trí chuột rút ở bắp chân , nên để thẳng đầu gối, kéo các ngón chân gập lên phía trước. Nếu chuột rút ở đùi, nâng cao chân, uống cong đầu gối, nếu ở mặt sau đùi nên thẳng đầu gối.

Nguồn sức khỏe đời sống

Vận động ngoài trời dưới ánh nắng rực rỡ, gió mát lồng lộng và không khí trong lành rất tốt cho sức khỏe trẻ em. Tuy nhiên, nếu trời nắng nóng quá gay gắt, trẻ ham chơi nhiều có thể bị say nắng.

Theo BS Nhi An, BV Nhi đồng 1 (Tp.HCM) thì say nắng là tình trạng nhiệt độ cơ thể bị tăng cao do tác động từ bên ngoài của nắng nóng. Tăng thân nhiệt quá mức sẽ gây rối loạn chức năng của một số cơ quan trong cơ thể, có thể gây choáng, thậm chí tử vong.

Nếu trẻ chơi ngoài trời nắng nóng hoặc chơi ở nơi quá nóng do ánh nắng mà xuất hiện những dấu hiệu như: da ửng đỏ, khô nóng, không có mồ hôi, sốt cao trên 40oC… thì phải lập tức sơ cứu ngay.

Biện pháp sơ cứu như sau:

– Đưa trẻ vào nơi có bóng mát và thoáng.

– Cởi hết quần áo (trẻ nhỏ) hoặc cởi bớt quần áo (trẻ lớn).

– Quạt mát, tránh tụ tập đông người xung quanh.

– Lau mát cho trẻ nếu có thể được.

– Cho trẻ uống nước (nếu trẻ còn tỉnh), uống chậm, từng muỗng hoặc từng ngụm. Lưu ý: không cho trẻ uống nước ở tư thế nằm hoặc khi trẻ còn lơ mơ, trẻ chưa tỉnh hẳn.

– Trong thời gian sơ cứu thì chuẩn bị phương tiện chuyển trẻ đến cơ sở y tế gần nhất.

BS Nhi An cũng hướng dẫn các phụ huynh phòng tránh say nắng cho con trẻ như sau:

1/ Tránh để cho bé phải ở lâu ngoài nắng nóng:

– Nếu phải chở trẻ đi xa, đi lâu dưới trời nắng nóng bằng xe gắn máy thì cần che nắng cẩn thận, cần chọn những chặng dừng chân ở nơi thoáng mát, cởi bớt quần áo và quạt mát, rửa mặt, cho trẻ uống nước, nghỉ ngơi rồi mới đi tiếp;

– Đừng để trẻ tắm hồ bơi không có mái che, tắm biển, đá banh ngoài nắng… liên tục cả buổi. nếu có thì nên cho trẻ nghỉ ngơi xen kẽ trong bóng mát, uống nước…

– Không nên cho trẻ tập luyện, hoạt động thể lực ngay từ đầu với cường độ cao, thời gian lâu trong thời tiết nắng nóng mà không không có quá trình giúp bé thích nghi dần.

2/ Khi trời nắng nong, các phụ huynh nên:

– Chủ động cho bé uống nước thường xuyên chứ không đợi đến khi bé khát nước.

– Mặc quần áo thoáng mát, dễ thấm hút mồ hôi.

– Khi ra đường phải đội nón rộng vành, trẻ nhỏ không nên quấn chăn mền quá dày, ủ trẻ với quá nhiều khăn, tã…

Theo SKDS