Với những triệu chứng dưới đây có thể là những báo động thận hư, bạn nên đi kiểm tra sức khỏe ngay.

Hơi thở mùi… amoniac

Nguyên nhân là do sự tích tụ của các chất thải trong máu có thể khiến thức ăn có vị khác đi. Bạn cũng nhận thấy rằng bạn không thích ăn thịt nữa.

Buồn nôn

Hầu như buồn nôn là cảm giác ai cũng trải qua nhiều lần nên thường chủ quan bỏ qua. Thực ra, điều này rất có thể do chức năng thận có vấn đề, khiến các chất thải không được bài thải kịp thời.

Các chất độc bị lưu lại này gây kích thích hoạt tính của các men tiêu hoá, khiến cơ thể có cảm giác nôn nao khó chịu, thậm chí gây nôn mửa.

Nếu bị nôn nao khó chịu lâu ngày, chữa không thấy hiệu quả, nên kịp thời làm các kiểm tra chức năng thận.

Chóng mặt

Chóng mặt đột xuất có thể do nhiều nguyên nhân và chấm dứt sau một thời gian ngắn. Tuy nhiên, nếu bạn đã nghỉ ngơi nhưng triệu chứng vẫn không suy giảm, thậm chí vẫn đau đầu, lúc này kiểm tra mới thấy huyết áp tăng cao. Thật ra, đó là do thận có vấn đề. Lúc đó, phải chữa bệnh về thận mới có thể giải quyết triệt để căn bệnh này.

Phù

Thận bị hỏng không loại bỏ được chất lỏng dư thừa nữa, do vậy chất lỏng tích tụ trong cơ thể khiến bạn bị phù ở chân, cổ chân, bàn chân, mặt và/hay tay.

Mệt mỏi

Những quả thận khỏe mạnh tạo ra một hormone gọi là erythropoi-etin, hormone này thông báo cho cơ thể tạo ra các tế bào hồng cầu mang ôxy.

Bệnh của người lớn

Viêm cầu thận mạn là một bệnh đặc trưng của thận. Nó xuất hiện tương đối đầy đủ các triệu chứng mà một người bị bệnh thận sẽ có.

Vì bệnh có thể gặp trong nhiều trường hợp khác nhau cho nên xu hướng mới người ta thay thế tên gọi bệnh viêm cầu thận mạn bằng tên hội chứng viêm cầu thận mạn. Sự thay đổi tên gọi không bao gồm thay đổi bản chất của bệnh và các biện pháp điều trị.

Hiệu quả sau điều trị bệnh vẫn phụ thuộc chặt chẽ vào thời gian bắt đầu tiến hành điều trị và mức độ nặng của bệnh.

Không giống như bệnh viêm cầu thận cấp, một bệnh đặc trưng của trẻ em, viêm cầu thận mạn hầu như không gặp ở người trẻ em.

Thông thường bệnh viêm cầu thận mạn chỉ gặp ở người lớn vì nó liên quan chặt chẽ đến tình trạng rối loạn miễn dịch xảy ra bên trong nội tại cơ thể người bệnh. Do đó mà nhiều khi người ta hay nói vui với nhau rằng bệnh viêm cầu thận mạn là bệnh của người lớn.

Trong rất nhiều cơ chế lý giải nguyên nhân và cách thức gây ra bệnh thì một cơ chế cho đến nay vẫn được nhiều người chấp nhận hơn cả là rối loạn miễn dịch hay còn gọi là tự miễn. Sự tương tác miễn dịch ở đây nói chung rất phức tạp. Nó liên quan đến một loạt các kháng nguyên màng và các receptor đặc hiệu.

Nhưng chúng ta có thể hiểu một cách bản chất đó là hệ miễn dịch của cơ thể nhận biết nhầm cầu thận và màng lọc là một “vật thể lạ”.

Chúng ra sức tấn công như nhiệm vụ vốn có và làm suy hỏng màng lọc cầu thận. Mức độ tổn thương và mức độ nặng của bệnh có sự song hành với nhau. Nếu như màng lọc càng tổn thương nhiều thì bệnh càng tiến tới mức độ nặng. Cả mức độ tổn thương và mức độ nặng của bệnh đều phụ thuộc chặt chẽ vào thời gian bị bệnh. Nếu như thời gian bị bệnh càng dài thì càng gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng.

Một bệnh nhân bị bệnh thận là viêm cầu thận mạn thì thời gian bị bệnh phải ít nhất từ 6 tháng trở lên và không thể không có hiện tượng phù. Trong các dấu hiệu nhận ra bệnh thì phù là một dấu hiệu gần như trở thành đặc hiệu. Có thể nói như thế này, nếu không có phù thì hãy xem lại chẩn đoán và người bệnh có thể an tâm về thận của mình.

Phù là dấu hiệu sớm nhất

Bộ dấu hiệu nhận biết viêm cầu thận mạn bao gồm phù tăng huyết áp và protein niệu thì phù là triệu chứng dễ nhận ra nhất.

Đặc điểm phù của thận là phù toàn thân. Phù từ đầu đến chân, từ ngực, bụng, tay, chân đến khắp các vùng trong cơ thể. Chúng ta không chỉ bị phù ở da mà chúng ta còn bị phù ở các cơ quan, các khoang và các tạng trong cơ thể. Ví dụ như chúng còn bị tràn dịch màng bụng, màng tim, màng phổi.

Phù đó là sự giữ nước trong cơ thể mà sớm nhất và ban đầu đó là sự giữ nước dưới da làm da trông căng mọng lên một cách khác thường. Tự nhiên bạn thấy mình trở nên đầy đặn hơn, chân tay tự nhiên căng mọng ra, da trở nên nhẵn nhụi hơn.
Thường ngày các hố, các lõm, các nếp nhăn trên da xuất hiện rõ rệt ở các vùng khớp, nếp gấp thì nay chúng hoàn toàn biến mất. Nhìn trong gương bạn trông xinh hẳn ra và trẻ hẳn ra. Nhưng chớ vội mừng.

Lúc đầu, bạn có thể hài lòng với vẻ bên ngoài của mình. Nhưng đó là dấu hiệu báo trước cho một thảm họa bệnh tật. Vì sự giữ nước sẽ không chỉ dừng lại ở mức độ làm bạn xinh ra mà nó tiếp tục nặng hơn và cuối cùng dẫn đến bạn tròn xoe trong như một khối nước tròn di động vậy.

Mặt bạn húp lên, chỉ cần ấn nhẹ vào mặt trước cẳng chân bạn thấy nó bị lõm xuống rất sâu và phải mất một lúc lâu sau nó mới đầy lại được.

Mặt bạn “xị” ra và rất khó chịu. Vì bạn cảm thấy nặng ở mặt và mí mắt. Rất khó mở mắt. Khi mở mắt, bạn có cảm giác có một “cái gì đó” ở ngay trên mí trên đang cản lại. Đó là phù ở mí mắt. Thay vì cảm thấy khỏe khoắn, bạn cảm thấy rất mệt.

Nếu như không can thiệp gì, bạn tiếp tục bị phù nặng hơn và chuyển sang phù cơ quan nội tạng, tràn dịch ở các khoang, các màng và chúng ta trở lên khó thở và rất sợ sệt.

Nếu không điều trị gì người bệnh có thể chết vì phù. Phù rất tai hại. Nó làm suy giảm chức năng của tất các các tế bào trong cơ thể và làm chúng bị ngộ độc nước đồng loạt.

Phù là một triệu chứng gặp phổ biến trong bệnh thận và trong bệnh tim. Nhưng bạn có thể dễ dàng tự mình kiểm định bạn đang bị bệnh ở thận hay là bệnh ở tim.

Bạn tiến hành như sau: theo dõi vị trí phù đầu tiên trong cơ thể. Nếu như vị trí phù đầu tiên của bạn là phù ở mặt, thấy nặng mặt vào buổi sáng và khó mở mắt, bạn đang bị bệnh ở thận. Còn nếu như vị trí phù của bạn đầu tiên ở chân, càng về cuối ngày chân càng to ra và mặt không có cảm giác gì, bạn đang bị bệnh ở tim. Đó là sự khác nhau giữa hai loại bệnh này.

Nguyên nhân gây ra phù ở đây đó chính là sự hỏng hóc của màng lọc cầu thận. Thường thì màng lọc cầu thận chỉ cho phép nước và các chất thải đi ra để tạo thành nước tiểu. Nhưng do sự hỏng hóc về chức năng và cấu trúc mà màng lọc cầu thận đã để cả protein, hay còn gọi là đạm bên trong cơ thể, đi ra và không thể hấp thu lại được.

Cơ thể hàng ngày hàng giờ mất protein và chúng ta bị thiếu protein nghiêm trọng. Không còn chất để giữ nước trong lòng mạch máu khiến cho nước tràn vào các khoảng gian bào và gây ra phù. Đó thực ra là sự thể hiện bên ngoài của sự mất đi protein mà thôi.

Bên cạnh triệu chứng phù, người bệnh có có thể có một số triệu chứng khác như protein xuất hiện trong nước tiểu và có hồng cầu trong nước tiểu. Hồng cầu là tế bào đặc trưng và quan trọng nhất của máu. Hồng cầu cũng bị đi ra ngoài theo đường nước tiểu luôn.

Bệnh có điều trị khỏi được không?

Nếu như chúng ta không can thiệp điều trị gì, chúng ta sẽ bị tiến triển ngày một nặng. Phù càng to, chúng ta càng bị mất đạm nhiều và dần dần người bệnh sẽ bị biến chứng. Một là chuyển sang hội chứng thận hư, một bước đệm rất gần tới suy thận. Hai là người bệnh sẽ bị tràn dịch đa màng và trở lên nghẹt thở vì tràn dịch màng phổi.

Cho nên cần thiết phải tiến hành điều trị ngay, điều trị càng sớm càng tốt. Vì chúng ta có thể làm chậm lại bệnh.

Có một điều thế này, bệnh viêm cầu thận mạn không thể điều trị khỏi dứt điểm. Tuy nhiên, chúng ta lại có một dấu hiệu đáng mừng đó là bệnh có thể bị khống chế khá lâu để không bị tái phát trở lại. Do đó, việc điều trị nhanh và chuẩn, có thể làm bình ổn giai đoạn toàn phát của bệnh, khống chế bệnh, chậm lại sự tiến triển làm suy giảm chức năng.

Công việc điều trị ở đây bao gồm ba biện pháp quan trọng: lợi tiểu, bù protein bên ngoài và ngăn chặn sự tấn công miễn dịch xảy ra. Bù protein bên ngoài có tác dụng trả lại sự thăng bằng cần thiết của protein. Dùng thuốc lợi tiểu có tác dụng chống phù cấp tốc. Chỉ cần một viên thuốc lợi tiểu và ngay liều đầu tiên, người bệnh đã nhẹ đi trong thấy. Điều này chính người bệnh cảm nhận được.

Ngăn chặn các đợt tấn công bất thường của các phức hợp miễn dịch giúp cho bệnh bình ổn.
Bệnh viêm cầu thận mạn tuy đáng ngại về mặt tiên lượng nhưng nó lại rất dễ chẩn đoán và rất dễ kiểm soát. Chỉ cần bạn đến cơ sở y tế có đủ trang thiết bị máy móc làm xét nghiệm nước tiểu thì bạn có thể biết ngay sức khỏe thận của mình.

Chi phí xét nghiệm lại không quá đắt, chỉ chừng vài chục nghìn là có ngay kết quả. Nhưng lưu ý là phải đến những cơ sở y tế có phân tích tự động và có bảng kết quả in ra thành số thì kết quả mới chính xác và đủ độ tin cậy. Còn những cơ sở y tế làm xét nghiệm thủ công hoặc bán tự động, không đưa ra bảng số liệu gốc in từ máy xét nghiệm ra thì độ tin cậy rất thấp.

Hãy chú ý tới thận của bạn ngay từ khi bạn thấy có vấn đề.

Theo BS Yên Lâm Phúc – Gia đình Việt Nam

Bệnh thận thường diễn biến âm thầm nên có khi phát hiện được bệnh thì đã ở giai đoạn suy thận và cần phải tiến hành sự điều trị phức tạp hơn…Bệnh thận đôi khi là do vi khuẩn streptocoques gây nên. Nhưng thông thường là do những bệnh ảnh hưởng đến thành mạch máu làm tổn hại đến thận, như bệnh cao huyết áp và bệnh đái tháo đường.

Bác sĩ chuyên khoa Bệnh viện Nhân dân 115 cho biết, phát hiện sớm những dấu hiệu của bệnh thận và có một lối sống lành mạnh là cách để giảm thiểu nguy cơ suy thận. Nếu có 1 trong 10 triệu chứng này, bạn nên đến bệnh viện hoặc các trung tâm y tế để kiểm tra sức khỏe và được tư vấn sớm.

Thay đổi khi đi tiểu: Những thay đổi như tiểu nhiều vào đêm, nước tiểu có bọt, lượng nước tiểu nhiều hơn/ít hơn bình thường và nước tiểu có màu nhợt/màu tối, nước tiểu có máu, cảm thấy căng tức hay đi tiểu khó khăn…

Phù: Thận bị hỏng không loại bỏ được chất lỏng dư thừa nữa, do vậy chất lỏng tích tụ trong cơ thể khiến bạn bị phù ở chân, cổ chân, bàn chân, mặt và/hay tay.

Mệt mỏi: Những quả thận khỏe mạnh tạo ra một hormone gọi là erythropoi-etin, hormone này thông báo cho cơ thể tạo ra các tế bào hồng cầu mang oxy. Khi thận bị hỏng, chúng tạo ra ít ery-thropoietin hơn, cơ thể có ít các tế bào hồng cầu vận chuyển oxy hơn, nên các cơ và đầu óc của bạn mệt đi nhanh chóng. Tình trạng này được gọi là thiếu máu và có thể điều trị được.

Ngứa: Thận loại bỏ các chất thải ra khỏi máu. Khi thận bị suy, sự tích tụ của các chất thải này trong máu có thể gây ngứa ở da.

Hơi thở có mùi amoniac: Sự tích tụ của các chất thải trong máu (được gọi là chứng urê huyết) có thể khiến thức ăn có vị khác đi và khiến hơi thở có mùi. Bạn cũng nhận thấy rằng bạn không thích ăn thịt nữa.

Buồn nôn và nôn: Sự tích tụ quá nhiều của các chất thải trong máu (chứng urê huyết) cũng có thể gây nên tình trạng buồn nôn và nôn.

Thở nông: Đó là do chất lỏng dư thừa trong cơ thể tích tụ trong hai lá phổi. và chứng thiếu máu (sự thiếu hụt các tế bào hồng cầu vận chuyển oxy và sinh ra chứng thở nông.

Ớn lạnh: Thiếu máu có thể khiến bạn cảm thấy lúc nào cũng lạnh, thậm chí bạn đang ở trong phòng có nhiệt độ ẩm.

Hoa mắt, chóng mặt và mất tập trung: Thiếu máu khiến não không được cung cấp đủ oxy. Điều này có thể ảnh đến trí nhớ, gây mất tập trung, hoa mắt và chóng mặt.

Đau chân/cạnh sườn: Một số bệnh nhân bệnh thận có thể bị đau ở lưng hay sườn. bệnh nhân đan nang, có thể khiến các nang trong thận chứa đầy chất lỏng, to lên và gây đau.

Cách phát hiện bệnh thận sớm

Có ba cách để phát hiện bệnh: thử nước tiểu, thử máu, đo huyết áp thường xuyên. Các cách này cũng được áp dụng với những người có nguy cơ mắc bệnh thận cao hơn những người bình thường khác: người bị bệnh đái tháo đường, người bị bệnh cao huyết áp, người trên 60 tuổi, người trải qua giai đoạn điều trị bằng thuốc có hại cho thận trong một thời gian dài như các loại thuốc chống viêm sưng (trong đó có aspirine)…

Bệnh thận diễn tiến âm thầm, khó phát hiện.

Để giúp duy trì thận ở trạng thái khỏe mạnh

-Uống ít nhất 1,5 lít nước mỗi ngày.
-Theo một chế độ ăn hợp lý và cân bằng để tránh bị tăng trọng lượng và bị thừa cholesterol.
– Hạn chế dùng muối, một yếu tố thúc đẩy tăng huyết áp.
– Dừng hút thuốc lá. Hút thuốc làm bệnh thận tiến triển nhanh hơn.
– Tập thể dục thể thao mỗi ngày.
– Tránh dùng thuốc không có hướng dẫn của thầy thuốc vì một số thuốc có hại cho thận.
– Không lạm dụng thuốc nhuận tràng và thuốc lợi tiểu.
– Chú ý, những sản phẩm i-ốt dùng để làm chất cản quang trong một số xét nghiệm chụp hình X-quang cũng có thể gây tổn thương cho thận với những người có thể trạng yếu. Bạn cần hỏi ý kiến của bác sĩ chụp X-quang.

Theo vnmedia

Sỏi thận hình thành do lượng nước cung cấp cho cơ thể hằng ngày, hay nồng độ các chất khoáng như canxi, oxalat, muối urat, natri, cystine hay phốtpho tăng cao. Những chất này lắng đọng trong đài, bể thận và kết thành sỏi. Những viên nhỏ có thể tự ra ngoài theo nước tiểu mà không gây triệu chứng gì.

Những viên lớn hơn có thể vẫn di chuyển được theo dòng nước tiểu nhưng gây đau đớn và chảy máu đường tiết niệu, hay mắc lại ở những chỗ hẹp của niệu quản, gây viêm tắc niệu quản… nếu không có sự can thiệp của thuốc hay các phương pháp điều trị. Sỏi thận có bề mặt xù xì, lởm chởm, sắc nhọn nên rất dễ làm tổn thương thận tạo nên những vết sẹo, dẫn đến suy thận. Bệnh sỏi thận có nhiều cách chữa như tán sỏi ngoài cơ thể, tán sỏi qua da, phẫu thuật, uống thuốc làm tan sỏi.

Để ngăn chặn sự hình thành sỏi mới, cần loại bỏ các nguyên nhân hình thành sỏi thận như uống nhiều nước, giảm lượng thức ăn giàu oxalat, canxi như quả hạnh nhân, sôcôla, nước chè, rau chân vịt, dâu tây. Ăn ít chất đạm động vật nếu bị sỏi acid uric. Ngoài ra có thể uống một số loại thuốc giúp kiểm soát lượng khoáng chất phát triển trong nước tiểu. Biện pháp ngăn chặn tốt nhất là điều trị tốt sỏi thận và thường xuyên kiểm tra đánh giá chức năng thận để phát hiện sớm suy thận.

Theo suckhoedoisong

1. Giàu chất đạm (protein): Do mất nhiều protein qua nước tiểu, làm giảm protein máu, giảm áp lực keo gây phù, teo cơ, suy dinh dưỡng, do đó chế độ ăn phải bù đủ lượng đạm cho chuyển hóa của cơ thể và số lượng đạm mất qua nước tiểu, nhưng cũng không nên ăn quá nhiều đạm vì có thể sẽ làm xơ hóa cầu thận dẫn đến suy thận.

Lượng đạm trung bình 1 ngày = 1 g/kg/ngày + lượng protein mất qua nước tiểu trong 24 giờ. Trong đó 2/3 là đạm động vật có giá trị sinh học cao từ thịt, cá, tôm, cua, trứng, sữa. 1/3 là đạm thực vật từ gạo, mì, đậu đỗ…

2. Năng lượng: Ðảm bảo đủ năng lượng từ 35-40 kcal/kg/ngày.

3. Chất béo: Nên ăn giảm chất béo (20-25 g/ngày). Do rối loạn chuyển hóa lipid máu, tăng cholesterol, vì vậy không nên ăn các loại thực phẩm chứa nhiều cholesterol như óc, lòng, các loại phủ tạng động vật, bơ, mỡ, trứng. Ðặc biệt nên tránh quan niệm “ăn thận bổ thận”, vì trong thận (bầu dục) có chứa nhiều cholesterol.

Khi chế biến thức ăn nên hấp, luộc; hạn chế xào, rán, quay. Nên dùng các loại dầu thực vật như dầu đậu tương, dầu hạt cải, dầu lạc, dầu vừng để thay thế mỡ.

4. Các vitamin, muối khoáng và nước:

– Lượng nước trong chế độ ăn và uống hàng ngày bằng lượng nước tiểu + 500ml.

– Ăn nhạt, bớt muối, mì chính: 1-2g muối/ngày.

– Ăn nhiều các loại thực phẩm có chứa nhiều vitamin C, beta caroten, vitamin A, selen (như các loại rau xanh, quả chín có màu đỏ và vàng: đu đủ, cà rốt, xoài, giá đỗ, cam…) vì các loại vi chất dinh dưỡng nêu trên có tác dụng chống ôxy hóa, chống tăng các gốc tự do – là những chất gây xơ hóa cầu thận, chóng dẫn đến suy thận. Trong những trường hợp tiểu ít và có kali máu tăng thì phải hạn chế rau quả.

Những thực phẩm nên dùng cho bệnh nhân hội chứng thận hư:

1. Chất đường bột: Các loại gạo, mì, khoai sắn đều dùng được.

2. Chất béo: Các loại dầu thực vật (dầu đậu tương, dầu mè, lạc vừng…).

3. Chất đạm:

– Ăn thịt nạc, cá nạc, trứng sữa, đậu đỗ…

– Nên sử dụng sữa bột tách bơ (sữa gầy) để tăng cường lượng đạm và canxi.

4. Các loại rau quả:

Ăn được tất cả các loại rau quả như người bình thường, trừ trường hợp tiểu ít thì phải hạn chế rau quả.

Những thực phẩm không nên dùng hoặc hạn chế dùng cho bệnh nhân bị hội chứng thận hư:

1. Chất bột đường: Không cần kiêng một loại nào.

2. Chất béo:

– Giảm số lượng, hạn chế ăn mỡ động vật.

– Nên chế biến bằng cách hấp, luộc; Hạn chế xào, rán.

3. Chất đạm:

– Không sử dụng các phủ tạng động vật như tim, gan, thận, óc, dạ dày…

– Hạn chế trứng: 1-2 quả/tuần.

4. Các loại rau quả:

– Nếu bệnh nhân không tiểu được thì không nên ăn các loại quả có hàm lượng kali cao như cam, chanh, chuối, dứa, mận…

Số lượng thực phẩm nên dùng trong một ngày:

1. Gạo tẻ: 250-300g.

2. Thịt nạc hoặc cá nạc: 200g, hoặc thay thế bằng 300g đậu phụ.

3. Dầu ăn: 10-15g.

4. Rau: 300-400g.

5. Quả: 200-300g.

6. Muối ăn: 2-4g.

7. Sữa bột tách bơ: 25-50g.

8. Ðường: 10g.

Lưu ý: Ăn nhạt hoàn toàn trong giai đoạn phù; Khi hết phù có thể ăn 2 thìa cà phê nước mắm 1 ngày.

Thực đơn cho bệnh nhân hội chứng thận hư (Cân nặng: 50-55kg):

Giá trị dinh dưỡng của khẩu phần ăn:

Năng lượng: 1.700-1.800 kcal/ngày.

Ðạm: 77-80g.

Chất béo: 19-20g.

Chất bột đường: 288-300g.

Tỷ lệ các chất sinh nhiệt: protid : lipid: glucid = 18 : 12 : 70.

Theo suckhoedoisong

– Suy dinh dưỡng: thường gặp ở trẻ em và cả ở người lớn nếu không cung cấp đủ protein để bù vào lượng protein bị mất qua nước tiểu.

– Suy giảm chức năng thận do rối loạn nước và điện giải, giảm thể tích máu do phù có thể dẫn đến suy thận chức năng.

– Nhiễm khuẩn: nguy cơ nhiễm khuẩn tăng do giảm IgM, IgG, giảm bổ thể trong huyết tương do mất qua nước tiểu. Có thể gặp viêm mô tế bào, zona, nhiễm khuẩn tiết niệu, viêm phúc mạc tiên phát, nhiễm khuẩn huyết do phế cầu và các loại vi khuẩn khác.

– Giảm canxi máu: canxi máu giảm do giảm protein máu và do giảm hấp thu canxi từ ruột có thể gây ra cơn tetani.

– Nghẽn tắc mạch: có thể gặp viêm tắc tĩnh mạch, nhất là tĩnh mạch thận. Biến chứng này đã được biết từ lâu, nhưng mãi cho tới gần đây, người ta mới phát hiện tỉ lệ nghẽn tắc tĩnh mạch thận khá cao, từ 5 – 60% số bệnh nhân có hội chứng thận hư (tuỳ theo tác giả). Triệu chứng của viêm tắc tĩnh mạch thận thường kín đáo, phát hiện được thường dựa vào mức lọc cầu thận và chức năng thận suy giảm đột ngột, siêu âm Doppler tĩnh mạch thận hoặc chụp tĩnh mạch thận có cản quang thấy có cục nghẽn. Ở nam giới, nếu nghẽn tắc tĩnh mạch thận trái, có thể thấy giãn tĩnh mạch bìu.

Biến chứng nghẽn tắc mạch có thể do rối loạn đông máu ở bệnh nhân có hội chứng thận hư gây nên. Rối loạn đông máu ở bệnh nhân có hội chứng thận hư có đặc điểm là giảm anti thrombin III (ATIII) trong máu do bị tăng đào thải qua nước tiểu, giảm nồng độ và/hoặc giảm hoạt tính của protein C, protein S trong máu. Tăng fibrinogen máu do tăng tổng hợp ở gan. Giảm quá trình phân giải fibribin và có lẽ còn có vai trò quan trọng của tăng α2 antiplasmin. Tăng ngưng tập tiểu cầu.

Theo Suckhoedoisong

1. Hội chứng thận hư nguyên phát

– Hội chứng thận hư đơn thuần: bệnh cầu thận tổn thương tối thiểu, chiếm tỉ lệ 20% số bệnh nhân có hội chứng thận hư.

– Hội chứng thận hư do viêm cầu thận mạn bao gồm:

+ Xơ hoá cầu thận ổ – đoạn: chiếm tỉ lệ 15-20% số bệnh nhân có hội chứng thận hư.

+ Bệnh cầu thận màng: chiếm tỉ lệ 25-30% số bệnh nhân có hội chứng thận hư.

+ Viêm cầu thận màng tăng sinh: chiếm tỉ lệ 5-10% số bệnh nhân có hội chứng thận hư.

+ Các bệnh viêm cầu thận tăng sinh và xơ hoá khác: chiếm tỉ lệ 15-30% số bệnh nhân có hội chứng thận hư.

2. Hội chứng thận hư thứ phát

* Bệnh hệ thống:

– Đái tháo đường.

– Luput ban đỏ hệ thống và các bệnh collagen khác.

– Bệnh thận nhiễm bột.

– Bệnh viêm mạch máu do miễn dịch (cryoglobulin máu hỗn hợp, u hạt Wegener, viêm nhiều động mạch, viêm thành mạch dị ứng…).

* Bệnh nhiễm khuẩn:

– Nhiễm vi khuẩn (nhiễm liên cầu khuẩn, giang mai, viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn bán cấp và cấp tính).

– Nhiễm virus (virus viêm gan B, virus viêm gan C, HIV, Cytomegalovirus).

– Nhiễm ký sinh trùng (sốt rét, Toxoplasma, sán máng…).

* Do thuốc:

– Muối vàng, thuỷ ngân và các kim loại nặng.

– Penicillamin.

– Các thuốc kháng viêm không steroid.

– Lithi.

– Catopril.

– Heroin.

– Các thuốc khác (probenecit, chlopropamit, ripampicin, tolbutamit, phenindion…).

* Dị ứng, nọc rắn, nọc ong và miễn dịch.

* Ung thư.

– Bệnh Hodgkin, bệnh bạch cầu lympho (thường gây ra bệnh cầu thận tổn thương tối thiểu).

– Các khối u đặc (thường gây ra bệnh cầu thận màng).

* Bệnh di truyền và chuyển hoá:

– Hội chứng Alport.

– Bệnh Fabry.

– Bệnh hồng cầu hình liềm.

– Hội chứng thận hư bẩm sinh.

– Hội chứng thận hư có tính chất gia đình.

– Hội chứng móng tay – xương bánh chè.

* Các nguyên nhân khác:

– Liên quan với thai nghén.

– Thải tạng ghép.

– Bệnh huyết thanh.

– Hẹp động mạch thận một bên.

Theo Suckhoedoisong

Phương 1:

– Công năng chủ trị: Công năng ích khí kiện Tỳ, tư âm thanh nhiệt. Chủ trị hội chứng thận hư thời kỳ không phù thũng.

– Thành phần: Hoàng cầm, Địa cốt bì đều 20g; Mạch đông, Xa tiền tử, Sài hồ, Liên tử, Phục linh đều 15g; Cam thảo 5g; Hoàng kỳ, Đảng sâm đều 50g.

– Gia giảm:

* Cổ họng khô đau giảm Hoàng kỳ còn 15~20g, bớt Đảng sâm, gia Kim ngân hoa 50g, Liên kiều 20g, Bạch hoa xà thiệt thảo 50g;

* Phù thũng giảm Cam thảo, gia Ích mẩu 30g, Rễ tranh 50g, Vỏ bí đao 50g.

* Lưng gối đau mỏi gia Đổ trọng 20g, Sơn thù 15g, Nữ trinh tử 20g, Cỏ mực 50g;.

* Đi tiểu ra nhiều hồng cầu: gia Bồ hoàng thán 20g, Khôn thảo 50g, Tiên hạc thảo 30g, A giao 15g;

* Đi tiểu ra nhiều bạch cầu: gia Biển súc 20g, Cù mạch 20g, Bồ công anh 50g, Tử hoa địa đinh 30g;

– Cách dùng: Sắc uống.

Phương 2: Tỳ Thận song bổ thang.

– Công hiệu: Tỳ Thận song bổ, thanh hóa thấp nhiệt. Dùng trị hội chứng thận hư thời kỳ không phù thũng, tiểu protein lâu ngày không khỏi.

– Thành phần: Đảng sâm 18g, Hoàng kì 24g, Bạch truật 12g, Phục linh 12g, Sinh địa 18g, Thục địa 18g, Sơn dược 15g, Thỏ ty tử 15g, Kim anh tử 24g, Khiếm thực 24g, Trạch tả 12g, Xa tiền tử 12g, Địa long 10g, Trần bì 10g.

– Cách chế dùng: Ngâm nước nóng 1 giờ đồng hồ, sau khi sắc sôi lửa nhỏ, sắc lại 30 phút, sắc liền 3 nước, lấy nước thuốc 400ml, sáng tối mỗi lần uống 200ml, mỗi ngày 1 thang.

Phương 3: Phục linh trị hội chứng thận hư.

– Công hiệu: Trị hội chứng thận hư lâu ngày không khỏi, Tỳ Thận dương hư phù thũng, mặt trắng không sáng trạch, lưỡi mập chất nhạt có dấu răng, rêu lưỡi trắng trơn, mạch trì hoãn vô lực.

– Thành phần: Phục linh 15g, Hoàng kì 15g, Xa tiền tử (gói vải) 15g, Bạch truật 10g, Quế chi 10g, Ngưu tất 10g, Sơn thù nhục 10g, Trạch tả 10g, Đảng sâm 10g, Đại phúc bì 10g, Trần bì 10g, Phụ tử 6g, Cam thảo 6g, Sinh khương 3 lát, Táo 5 trái.

– Cách chế dùng: Sắc nước uống.

Phương 4: Thủ ô Thai bàn trị hội chứng thận hư.

– Công hiệu: Trị hội chứng thận hư, viêm thận mạn tính.

– Thành phần: Thủ ô, Sơn dược, Hoàng kì, Thái tử sâm, Cam thảo, Thai bàn đều lượng bắng nhau.

– Cách chế dùng: Sau khi làm sạch, tất cả nghiền nhỏ. Mỗi lần uống 3g, 1 ngày uống 2-3 lần, nước nóng tống uống.

Phương 5: Ích Thận kiện Tỳ thang.

– Công hiệu: Ích Thận kiện Tỳ, lợi thấp tiêu thũng. Dùng trị viêm Thận mạn tính lâu ngày không khỏi và hội chứng thận hư.

– Thành phần: Hoàng kì 12g, Đảng sâm 9g, Sao bạch truật 9g, Sao sơn dược 9g, Cam thảo 4g, Phục linh 9g, Trạch tả 9g, Thạch vi 9g, Dã sơn tra 9g, Đan sâm 9g, Chế thù nhục 9g.

– Cách chế dùng: Sắc nước uống, mỗi ngày 1 thang.

Phương 6:

– Công hiệu: Trị hội chứng thận hư.

– Thành phần: Đan sâm, Hoàng kì, Thạch vi, Ích mẫu thảo đều 30g.

– Cách chế dùng: Sắc nước uống, mỗi ngày 1 thang.

Phương 7: Tô Thiền Lục vị địa hoàng thang.

– Công hiệu: Tuyên Phế ích thận, hoạt huyết lợi thủy. Dùng trị hội chứng thận hư.

– Thành phần: Tử tô diệp 6g, Thiền y 3g, Thục địa 18g, Sơn thù 9g, Hòang kì 15g, Trạch tả 10g, Sơn dược 18g, Đan bì 9g, Đào nhân 5 hạt, Ngọc mễ tu 12g, Ích mẫu thảo 10g.

– Cách chế dùng: Nước trong sắc lửa nhỏ, uống lúc bụng đói, mỗi ngày 1 thang.

Phương 8: Ngọc mễ tu trị hội chứng thận hư.

– Công hiệu: Trị hội chứng thận hư.

– Thành phần: Ngọc mễ tu 30g, Mao căn 15g, Ý dĩ nhân 12g; Đông qua bì, Hạ khô thảo, Cúc hoa, Xa tiền thảo đều 9g; Phục linh bì, Đại phúc bì, Thương truật đều 6g.

– Cách chế dùng: Sắc nước uống, 1 ngày 1 thang.

Phương 9: Khiếm thực trị hội chứng thận hư.

– Công hiệu: Trị hội chứng thận hư.

– Thành phần: Khiếm thực 30g; Thỏ ty tử, Hoàng kì đều 20g; Bạch truật, Phục linh, Sơn dược, Kim anh tử, Hoàng tinh, Bách hợp đều 15g; Đảng sâm, Tỳ bà diệp đều 10g.

– Cách chế dùng: Sắc nước uống, 1 ngày 1 thang.

Bệnh nhân cần tư vấn thầy thuốc trước khi sử dụng bài thuốc!

Theo Suckhoedoisong

Việc điều trị hội chứng thận hư thường phức tạp và kéo dài.

Trong thực tế, có nhiều người sau khi uống thuốc thấy hết phù, nghĩ rằng bệnh đã khỏi nhưng thực ra dấu hiệu giảm phù không có nghĩa là bệnh đã suy giảm mà phải căn cứ vào xét nghiệm máu và nước tiểu mới có thể kết luận tiến triển của bệnh.

Nguyên tắc điều trị:

Điều trị hội chứng thận hư cần tuân thủ những nguyên tắc sau: điều trị nguyên nhân gây bệnh, điều trị nhằm làm giảm protein niệu, điều trị bảo tồn chức năng thận, điều trị giảm triệu chứng, phối hợp chế độ dinh dưỡng điều trị.

Điều trị triệu chứng: Giảm phù thông qua chế độ ăn giảm muối, nước. Sử dụng các thuốc lợi tiểu: hay dùng là furosemid, có thể phối hợp nhóm lợi tiểu tiết kiệm kali như spironolacton. Nâng áp lực keo huyết tương bằng truyền albumin phối hợp chế độ ăn giàu protein. Điều trị tăng huyết áp bằng chế độ ăn giảm muối.

Các nhóm thuốc hạ áp hay được dùng là thuốc ức chế men chuyển angiotensin, thuốc chẹn kênh canxi. Bổ sung canxi, vitamin D, sắt và các yếu tố vi lượng khác. Điều trị rối loạn mỡ máu. Điều trị dự phòng biến chứng nhiễm khuẩn, tắc mạch, các biến chứng do thuốc.

Trong thực tế, các thầy thuốc hay dùng nhất trong điều trị hội chứng thận hư là nhóm thuốc corticoid. Chúng ta biết rằng vỏ thượng thận tiết ra 3 loại hormon là: androgen, corticoid tham gia chuyển hóa muối nước glucocorticoid có tác dụng chống viêm và tham gia chuyển hóa trong cơ thể.

Các thuốc chúng ta dùng hiện nay là nhóm thứ ba nhằm mục đích chống viêm. Corticoid có tác dụng chống viêm nhờ đoạn gốc gắn với nhân chính là cortison. Các corticoid được phân loại phụ thuộc vào thời gian tác dụng. Loại tức thời gồm cortisol, hydrocortison, prednisolon. Tác dụng trung bình gồm prednisolon, methylprednisolon, triamcinolon. Tác dụng kéo dài gồm dexamethazon, betamethazon.

Các thuốc có tác dụng kéo dài thì mạnh nhất nhưng cũng làm ức chế trục dưới đồi thượng thận rõ nhất. Trong thực tế, dùng corticoid buổi sáng là tốt nhất vì cộng được cả hai loại nội sinh và ngoại sinh. Hơn nữa, khi thời gian bán hủy của thuốc ngắn, nồng độ giảm xuống vẫn kích thích tuyến thượng thận sản xuất tiếp tục.

Các chế phẩm ít gây ức chế thượng thận là prednison, prednisolon, methylprednisolon. Hiện nay, prednison được sử dụng nhiều vì tác dụng ngắn, mạnh và rẻ. Một số chú ý khi dùng nhóm thuốc này: chỉ dùng liều đủ, liều tối thiểu có tác dụng, có thể chỉ là 1mg.

Thay đổi liều theo tình trạng bệnh. Khi cần chọn lựa đường dùng tiêm hay uống phải theo chỉ định chuyên khoa, trong trường hợp thông thường thì nên dùng các sản phẩm chung nhất, thông dụng. Nên dùng thuốc vào buổi sáng vì lý do sinh lý, giảm tối đa nguy cơ ức chế ngược trục tuyến yên – dưới đồi – thượng thận. Sử dụng cách ngày cũng có thể hạn chế nguy cơ này. Khi giảm liều phải từ từ để tránh các biến chứng.

Ngoài nhóm thuốc corticoid có thể dùng các thuốc ức chế miễn dịch khác như chlorambucil, cyclosporin A…

Ngoài việc dùng thuốc, chế độ ăn điều trị hội chứng thận hư đóng vai trò rất quan trọng. Cần tuân thủ nguyên tắc: hạn chế muối, nước khi có phù, tăng huyết áp; chế độ ăn hạn chế muối còn có thể làm giảm protein niệu. Cung cấp đủ lượng protein cần thiết cho cơ thể và bù lại lượng protein mất đi qua nước tiểu. Hạn chế protein khi có suy thận tạm thời.

Khi bị hội chứng thận hư phải có chế độ theo dõi sát sao hằng tháng tại các cơ sở chuyên khoa, tránh sử dụng thuốc không đúng dẫn đến suy thận.

Theo Suckhoedoisong

Lâm sàng và cận lâm sàng:

– Phù: ở thể điển hình, phù là triệu chứng lâm sàng nổi bật. Phù có đặc điểm: phù toàn thân, tiến triển nhanh và nặng, có thể có tràn dịch màng bụng, tràn dịch màng phổi, tràn dịch màng tinh hoàn, có thể cả tràn dịch màng tim hoặc nặng có thể có phù não. Đặc điểm của dịch phù thường trong không màu, dịch thấm có nồng độ albumin thấp. Mức độ nặng của phù liên quan với mức độ giảm nồng độ albumin trong máu. Trọng lượng của bệnh nhân có thể tăng lên đến 10kg hoặc hơn.

– Đái ít: đi kèm với phù là triệu chứng đái ít, lượng nước tiểu thường dưới 500ml, có thể chỉ một vài trăm ml.

– Toàn thân: mệt mỏi, da xanh, ăn kém.

– Xét nghiệm nước tiểu:

+ Protein niệu ≥3,5g/24giờ, có khi lên tới 30-40g/24giờ. Nếu điện di để phân tích các thành phần protein trong nước tiểu thì thấy chủ yếu là albumin. Trong thể thận hư do tổn thương cầu thận tối thiểu và viêm cầu thận màng thấy 80% protein niệu là albumin, globulin chỉ chiếm khoảng 20%, người ta gọi là đái ra protein chọn lọc.

+ Có thể có các thể mỡ trong nước tiểu như trụ mỡ, thể lưỡng chiết quang (soi dưới kính hiển vi nền đen thấy các thể tròn, màu trong, ở giữa có vạch chữ thập sáng óng ánh). Bản chất của các thể lưỡng chiết quang là cholesterol este.

+ Bạch cầu trong nước tiểu thường có, mặc dù không có nhiễm khuẩn đường niệu.

– Xét nghiệm máu:

+ Protein toàn phần trong máu giảm thấp dưới 60g/l, có thể xuống dưới 40g/l.

+ Nồng độ albumin máu giảm thấp dưới 30g/l, có thể xuống dưới 20g/l. Tỉ lệ A/G (albumin/globulin) 12%.

+ Nồng độ gamma globulin bình thường hoặc giảm. Trong hội chứng thận hư do viêm cầu thận do luput, nồng độ gamma globulin thường tăng.

+ Lipit máu toàn phần tăng, trong đó tăng cả phospholipit, cholesterol, triglycerit. Cholesterol thường > 6,5mmol/l, có thể lên tới > 15mmol/l.

+ Nồng độ natri trong máu thường thấp, tuy nhiên tổng lượng natri trong cơ thể có thể tăng nhưng do tình trạng giữ nước (phù) làm pha loãng nồng độ natri trong máu. Nồng độ kali và canxi trong máu cũng thường thấp. Khi bệnh nhân đáp ứng với điều trị bằng thuốc lợi tiểu, nồng độ canxi máu thấp có thể gây ra các cơn tetani.

+ Tốc độ máu lắng thường tăng do mất cân bằng tỉ lệ giữa albumin và globulin máu.

+ Mức lọc cầu thận bình thường. Nếu giảm mức lọc cầu thận là có suy thận, thường là suy thận chức năng có hồi phục.

Theo Suckhoedoisong