Bệnh ung thư dạ dày là bệnh do u ác tính. Nó có thể phát triển ở bất cứ phần nào của dạ dày rất nguy hiểm đến tính mạng. Vì vậy, bạn cùng tìm hiểu nguyên nhân và những điều cần biết về bệnh dưới đây nhé.

Ung thư dạ dày là loại ung thư xuất phát từ thành dạ dày. Đa số trường hợp là loại ung thư biểu mô tuyến của niêm mạc dạ dày là bệnh và một số ít trường hợp thuộc loại u ác lympho, u ác cơ trơn. Ung thư dạ dày là bệnh thường gặp nhất ở đường tiêu hóa và đứng hàng thứ ba trong các loại ung thư ở nam giới.

Biểu hiện của bệnh

Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể không có biểu hiện gì hoặc có những triệu chứng không đặc hiệu về tiêu hóa như: chậm tiêu, đầy bụng, ợ hơi, đau không rõ ràng vùng trên rốn, chán ăn… Khám bụng không thể phát hiện bất thường. Ở giai đoạn này, chỉ có nội soi dạ dày và sinh thiết qua nội soi là phương tiện hữu hiệu nhất để xác định bệnh.

Ở giai đoạn tiến triển, người bệnh cảm thấy đau âm ỉ vùng trên rốn, chán ăn, rất khó tiêu, sụt cân, mệt mỏi, chóng mặt, xanh xao, có khi tiêu phân đen. Khám bụng có thể sờ thấy khối u vùng trên rốn, có thể không. Nội soi dạ dày hoặc chụp X-quang dạ dày dễ dàng phát hiện khối u.

Ở giai đoạn muộn, bệnh nhân suy kiệt, thiếu máu nặng, phù. Đau vùng trên rốn trở nên dai dẳng, nôn ói, nôn ra máu. Khám có thể sờ rõ khối u trên rốn, bụng báng, u di căn lổn nhổn ở bụng. Bệnh ở giai đoạn này thì không còn phương cứu chữa.

Có thể khỏi nếu phát hiện sớm

Hiện nay, phương pháp điều trị ung thư dạ dày là phẫu thuật cắt bỏ và kết hợp hóa trị sau mổ. Tùy giai đoạn bệnh, phẫu thuật có thể tiến hành qua nội soi đường miệng, nội soi ổ bụng hoặc phẫu thuật mở bụng. Ở giai đoạn sớm, ung thư chỉ khu trú ở lớp niêm mạc, có thể cắt bỏ một diện niêm mạc chứa thương tổn qua nội soi đường miệng mà không phải cắt một phần dạ dày.

Ở giai đoạn ung thư đã xâm nhập các lớp của thành dạ dày, phẫu thuật thích hợp là cắt bán phần hoặc toàn bộ dạ dày (tùy vị trí ung thư ở phần dưới hay phần trên dạ dày) kèm theo là nạo vét các hạch xung quanh dạ dày. Phẫu thuật này có thể thực hiện qua nội soi ổ bụng hoặc mổ mở, tùy khả năng trang bị và trình độ kỹ thuật.

Ở giai đoạn muộn hơn, ung thư đã ăn lan qua các bộ phận khác, không thể cắt bỏ, phẫu thuật chỉ giải quyết tạm bợ bằng cách nối vị tràng hoặc thậm chí chỉ đặt ống vào ruột non để nuôi ăn. Sau mổ, đối với các trường hợp có di căn hạch hoặc ung thư xâm lấn qua thành dạ dày, cần sử dụng hóa trị hỗ trợ. Có nhiều loại thuốc hóa trị sử dụng đơn độc hoặc phối hợp do các chuyên gia hóa trị chỉ định, dựa vào đặc điểm và giai đoạn của ung thư. Xạ trị hỗ trợ cũng có thể được chỉ định cho trường hợp khối u đã xâm lấn và di căn hạch.

Tỷ lệ chữa khỏi ung thư dạ dày có thể đạt 100% nếu phát hiện ở giai đoạn 0 (ung thư chỉ khu trú ở lớp niêm mạc). Đối với ung thư giai đoạn 1 (chưa di căn hạch, chưa qua hết thành dạ dày), tỷ lệ này đạt trên 80%. Ở các giai đoạn tiến triển hơn, tỷ lệ này sẽ giảm nhiều.

Phải tầm soát bằng chụp X-quang dạ dày hoặc nội soi dạ dày thì mới có thể phát hiện được ung thư dạ dày giai đoạn sớm. Nội soi phát hiện thương tổn sớm tốt hơn X-quang. Người có yếu tố nguy cơ là đối tượng cần phải tầm soát như: bị viêm teo dạ dày hoặc thiếu máu ác tính, đã cắt bán phần dạ dày, polyp dạ dày, trong gia đình có người bị ung thư đường tiêu hóa, có triệu chứng rối loạn tiêu hóa thường xuyên. Nếu có điều kiện thì mọi người trên 50 tuổi nên nội soi dạ dày tầm soát trong đợt kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Ung thư trực tràng có thể điều trị bằng kỹ thuật cắt niêm mạc qua nội soi mà không cần mổ.

Các bác sĩ Khoa Nội soi, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, cho biết đã thành công trong kỹ thuật cắt niêm mạc qua ngả nội soi đại tràng để điều trị ung thư trực tràng ở giai đoạn sớm. Kỹ thuật này giúp bảo tồn trực tràng và phần lớn đại tràng cho người bệnh có đa polyp đại trực tràng và polyp ung thư hóa. Theo dõi cho thấy phương pháp cắt khối u qua ngả nội soi an toàn cho cả người mang nhiều bệnh nội khoa nặng và phức tạp hay đang dùng thuốc kháng đông.

Bác sĩ Phạm Công Khánh, Phó khoa Nội soi khuyến cáo mọi người nên tăng cường ý thức tầm soát ung thư đại trực tràng, đặc biệt là nhóm có nguy cơ cao như trên 50 tuổi, bản thân hoặc gia đình có người bị polyp đại trực tràng hay ung thư đại trực tràng. Bệnh phát hiện ở giai đoạn sớm rất dễ điều trị triệt để.

Vị trí của trực tràng trong hệ thống tiêu hóa.

Bác sĩ Khánh giải thích, ung thư đại trực tràng ở giai đoạn sớm là khi tế bào ung thư chưa xâm lấn qua lớp dưới niêm mạc của thành ruột. Nghiên cứu cho thấy bệnh nhân được điều trị ở giai đoạn này có tỷ lệ khỏi và sống sau 5 năm cao. Trường hợp phát hiện bệnh ở giai đoạn trễ có thể điều trị bằng phẫu thuật nội soi giúp hạn chế xâm lấn, phục hồi nhanh và giảm thời gian nằm viện.

Để phòng ngừa ung thư trực tràng, bác sĩ khuyên mọi người nên có chế độ ăn hợp lý với nhiều chất xơ, ít chất béo và thịt, hạn chế thuốc lá, rượu bia, tăng cường tập thể dục…

Ung thư đường tiêu hóa phổ biến và nguy hiểm với tỷ lệ tử vong rất cao. Tiên lượng của bệnh phụ thuộc vào việc phát hiện, chẩn đoán và điều trị sớm hay muộn. Ở Việt Nam bệnh nhân thường đến khám rất muộn nên tiên lượng xấu.

ThS.BS Trần Quốc Vĩnh cho biết về phía bệnh nhân, bên cạnh việc chưa ý thức về bệnh, một lý do quan trọng của việc tầm soát ung thư đường tiêu hóa muộn là sợ nội soi, đặc biệt là nội soi đại tràng.

Trước đây, đau trong nội soi đại tràng dường như là dĩ nhiên vì tính chất vừa dài vừa gấp khúc của cơ quan này. Đau là một thuộc tính của nội soi đại tràng, không đau trong lúc đang soi thì cũng đau sau khi soi.

Việc nội soi giúp phát hiện sớm ung thư đường tiêu hóa. Ảnh: T.P

Theo BS Vĩnh, nội soi đại tràng ngày càng trở nên không đau một cách an toàn. Đặc biệt với sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống máy soi tiên tiến, sự hỗ trợ đắc lực của chuyên khoa gây mê hồi sức và gần đây là việc sử dụng khí CO2 thay cho khí trời trong các thủ thuật nội soi.

Việc sử dụng khí CO2 thay cho khí trời thực sự là một cuộc cách mạng trong nội soi đại tràng, không đau trong lúc soi mà cả không khó chịu sau soi.

Về phía bác sĩ, y học nội soi tiêu hóa đã có những tiến bộ vượt bậc trong thời gian gần đây, góp phần cho việc chẩn đoán các tổn thương tiền ung thư, các tổn thương ung thư sớm.

Từ những máy soi tiêu chuẩn bình thường với ánh sáng trắng đến những máy soi với kỹ thuật phức tạp hơn làm tăng nổi hình ảnh là một cuộc cách mạng trong nội soi chẩn đoán. Việc chẩn đoán trở nên chắc chắc hơn, chính xác hơn, không bỏ sót tổn thương.

Theo Lê Phương – VnExpress

BS Nguyễn Trương Khương mổ nội soi mũi xoang

Nhiều người ngay từ đầu đã yêu cầu bác sĩ phẫu thuật để chấm dứt bệnh vì những ảnh hưởng dai dẳng. Tuy nhiên, nhiều trường hợp lại bị BS từ chối phẫu thuật và chỉ đề nghị phương pháp điều trị nội khoa tích cực. Trong khi đó cũng không ít bệnh nhân được bác sĩ tư vấn nên phẫu thuật thì lại lo lắng sợ hãi không dám phẫu thuật vì nghĩ rằng có mổ cũng không hết bệnh để rồi cứ thế ôm bệnh chịu đựng khổ sở.

Viêm mũi xoang là gì?

Ở người lớn, có bốn cặp xoang: hai xoang hàm ngay dưới hai gò má, hai xoang trán trên hai cung mày, hai xoang sàng ngay giữa hai cung mày chạy thẳng ra phía sau cho đến trung tâm hộp sọ là hai xoang bướm. Mũi xoang có nhiều chức năng, trong đó hai chức năng quan trọng là lọc và làm ấm không khí trước khi đi vào phổi. Viêm mũi xoang là viêm lớp niêm mạc lót bên trong lòng xoang và hố mũi.

Dựa vào diễn tiến thời gian, viêm mũi xoang được chia thành hai loại là viêm mũi xoang cấp tính có thời gian diễn tiến dưới 3 tháng, và viêm mũi xoang mạn tính có thời gian diễn tiến trên 3 tháng. Trong viêm mũi xoang mạn tính còn có viêm mũi xoang tái phát, tức viêm mũi xoang kéo dài không quá một tháng rồi hết, nhưng lại tái phát sau đó.

Đợt cấp của viêm mũi xoang mạn tính này diễn ra trên nền các triệu chứng cũ của viêm mũi xoang chưa dứt hẳn, và nay lại xuất hiện thêm triệu chứng mới nặng hơn do nhiễm vi trùng.

Viêm mũi xoang có 4 triệu chứng chính: chảy mũi, nghẹt mũi, đau các vùng xoang và giảm hoặc mất mùi.

Khi khám nội soi mũi, có thể sẽ thấy niêm mạc mũi phù nề, hoặc mủ chảy ra từ khe giữa, khe trên hoặc có polyp mũi. Trên hình ảnh phim cắt lớp mũi xoang, thường được gọi là CT xoang, sẽ có hình ảnh niêm mạc phù nề, hoặc tắc lổ thông xoang hoặc có dịch trong lòng một hoặc nhiều xoang.

Viêm mũi xoang cấp thường do vi rút và vi khuẩn

Khi bị nhiễm siêu vi (vi rút), triệu chứng thông thường là ho sổ mũi, nghẹt mũi, nhức đầu, đau cơ và sốt. Lúc này niêm mạc mũi xoang sẽ bị viêm phù nề, tiết dịch làm tắc các lỗ thông mũi xoang. Đây là tình trạng viêm mũi xoang cấp do vi rút.

Trong trường hợp này, chỉ cần điều trị đơn giản như nhỏ thuốc thông mũi xoang, rửa mũi, uống thuốc long đàm, giảm đau, kháng viêm, sau đó triệu chứng sẽ thuyên giảm trong vòng 7-14 ngày.

Tuy nhiên, vẫn có một tỷ lệ khoảng 10 -15% trường hợp bệnh kéo dài hơn, đồng thời các triệu chứng của viêm xoang trở nên nặng hơn. Đó là do bội nhiễm vi khuẩn, lúc này bệnh nhân cần điều trị tích cực bằng kháng sinh, thời gian có thể kéo dài 2 đến 4 tuần, tùy theo từng trường hợp.

Viêm mũi xoang mạn thường do dị ứng, bất thường cấu trúc, sâu răng và vi nấm.

Bệnh nhân có các triệu chứng của viêm xoang kéo dài trên ba tháng. Thỉnh thoảng bệnh nhân cảm thấy bệnh nặng hơn và phải uống một đợt thuốc kháng sinh, kháng viêm, kháng dị ứng thì khỏi nhưng sau đó lại nhanh chóng tái phát trở lại.

Có rất nhiều người, ngoài các triệu chứng chính như nghẹt mũi, chảy mũi, đau vùng xoang và mất mùi, còn có các triệu chứng phụ khác như ho, khạc đàm màu xanh, nhức đầu, hơi thở hôi, mệt mỏi, kém tập trung hoặc trong những đợt cấp có thêm triệu chứng sốt.

Nếu bị viêm mũi xoang do dị ứng, thông thường bệnh nhân sẽ có thêm hai triệu chứng là ngứa mũi và hắc xì, và cứ kéo dài quanh năm, hoặc theo mùa, hoặc khi tiếp xúc với dị nguyên.

Nếu bị viêm xoang do sâu răng thì thường xoang hàm một bên bị ảnh hưởng, xoang hàm chứa mủ do nhiễm trùng từ răng sâu bên dưới, gây đau nhức mặt phía bên răng sâu hoặc nhức đầu và khạc đàm xanh hoặc vàng.

Nếu viêm mũi xoang do nấm, thì thường là viêm xoang hàm và xoang bướm. Trường hợp này, bệnh nhân có thể không có triệu chứng gì, hoặc chỉ bị nhức đầu, hoặc chỉ bị khạc đàm kéo dài.

Trong quá trình phát triển và hình thành mũi xoang, nhiều bệnh nhân có cấu trúc mũi xoang phát triển bất thường, ảnh hưởng đến sự dẫn lưu bình thường của mũi xoang, từ đó dễ dẫn đến viêm mũi xoang. Các dạng cấu trúc bất thường hay gặp: vẹo vách ngăn, phì đại cuốn mũi, hoặc có khối u, nang bất thường trong hố mũi hoặc có polyp mũi do viêm nhiễm lâu ngày.

Biến chứng của viêm xoang

Ngày này, nhờ có kháng sinh, biến chứng của viêm xoang rất ít gặp. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý trong những trường hợp viêm mũi xoang nặng do vi khuẩn nếu không điều trị, hoặc điều trị không đúng có thể đưa đến biến chứng viêm ổ mắt, mù mắt, viêm màng não, viêm não và áp xe não, có thể đe dọa đến tính mạng.

Khi nào cần phẫu thuật?

Đa số các trường hợp viêm mũi xoang, chỉ cần điều trị nội khoa là đủ. Các biện pháp điều trị nội khoa bao gồm: tập thể dục, ăn uống, nghỉ ngơi, làm việc điều độ, giữ ấm, rửa mũi, uống thuốc và xịt thuốc chống dị ứng, đi khám bệnh khi có những đợt viêm cấp do vi khuẩn để được điều trị bằng kháng sinh phù hợp.

Phẫu thuật điều trị viêm mũi xoang được thực hiện trong các tình huống viêm mũi xoang mạn tính không đáp ứng với điều trị nội khoa, hoặc viêm xoang mũi có biến chứng như viêm ổ mắt, chèn dây thần kinh thị giác, hoặc viêm mũi xoang do bất thường cấu trúc, sâu răng, và đặc biệt là viêm mũi xoang do nấm.

Trước đây, khi chưa có máy nội soi, phẫu thuật điều trị viêm mũi xoang là phẫu thuật nạo xoang gây rất nhiều biến chứng và không giải quyết triệt để bệnh.

Ngày nay, phẫu thuật điều trị viêm mũi xoang được thực hiện dưới nội soi, ít chảy máu, ít đau, cho phép phẫu thuật chính xác mục tiêu cần phẫu thuật, các lỗ thông xoang được mở rộng và sự dẫn lưu sinh lý của mũi xoang được thiết lập lại, từ đó triệu chứng của bệnh được cải thiện.

Theo nhiều nghiên cứu, đối với các trường hợp viêm mũi xoang mạn tính có chỉ định phẫu thuật, sau khi điều trị bằng phẫu thuật nội soi mũi xoang, khoảng 80-90% bệnh nhân đều hài lòng vì chất lượng cuộc sống cải thiện rõ rệt.

Theo BS Nguyễn Trương Khương – BV FV TPHCM
Tuổi trẻ

Theo TS. Vũ Trường Khanh, Phó trưởng Khoa Tiêu hóa, BV Bạch Mai, những người có nguy cao mắc ung thư dạ dày gồm:
1. Những người có bố mẹ hoặc anh em ruột bị ung thư dạ dày.

2. Những người bị cắt bán phần dạ dày sau 15 năm.

3. Những người có viêm teo niêm mạc dạ dày nặng trên nội soi: viêm teo thân vị hoặc toàn bộ niêm mạc dạ dày.

4. Những người từng phát hiện ung thư dạ dày sớm đã điều trị khỏi bằng cắt hớt hoặc tách cắt niêm mạc.

5. Những người bị hội chứng đa polyp tuyến có tính chất gia đình

Theo TS. Khanh, tại Việt Nam hiện nay chỉ có phương pháp duy nhất phát hiện ung thư dạ dày sớm bằng nội soi. Vậy tuổi nào thì nên soi dạ dày để phát hiện ung thư sớm?

Tại Nhật Bản, từ 40 tuổi được khuyến cáo nên soi dạ dày để sàng lọc. Nếu nội soi thấy không có viêm teo hoặc viêm teo nhẹ thì cứ 3 năm nội soi một lần. Nếu viêm teo mức độ trung bình cứ 2 năm nội soi dạ dày một lần. Nếu viêm teo mức độ nặng và hoặc có dị sản ruột lan tỏa thì mỗi năm nội soi dạ dày một lần. Đối với các nước châu Âu, nơi mà tỉ lệ ung thư dạ dày thấp hơn rất nhiều so với Nhật Bản, các bác sĩ khuyến cáo: Nếu viêm teo mức độ nặng và hoặc có dị sản ruột lan tỏa thì cứ mỗi 3 năm nội soi dạ dày một lần.

Nói tới việc phát hiện ung thư dạ dày người ta nghĩ ngay tới nội soi dạ dày. Nhưng theo TS. Khanh, phần lớn người bệnh khi nói tới phải nội soi dạ dày người ta rất sợ, bởi vì họ đã từng đi nội soi dạ dày hoặc nghe người thân đã đi nội soi dạ dày kể lại.

Tuy nhiên, ngày nay ngoài biện pháp nội soi thông thường có nhiều phương pháp nội soi mà người bệnh không cảm thấy khó chịu ngay cả khi nội soi cho trẻ em. Các phương pháp nội soi đã được tiến hành bao gồm: nội soi dạ dày qua đường mũi, nội soi có tiền mê hoặc gây mê. Tất cả các phương pháp này đã được áp dụng tại Khoa Tiêu hóa, BV Bạch Mai.

Có những người bệnh băn khoăn liệu nội soi gây mê hoặc tiền mê có ảnh hưởng đối với sức khỏe hay không? TS. Khanh cho rằng, về mặt y học hoàn toàn cho phép tiến hành mà không ảnh hưởng tới sức khỏe của người bệnh nếu được tiến hành theo đúng quy trình.

Như vậy, ở Việt Nam hoàn toàn có thể phát hiện và điều trị ung thư dạ dày ở giai đoạn sớm. Trong thực tế, các bác sĩ tại Việt Nam, đặc biệt là các bệnh viện lớn đã và đang làm việc này. Tuy nhiên, quy mô và mức độ còn rất nhỏ, số lượng người bệnh phát hiện ung thư dạ dày giai đoạn sớm còn khiêm tốn. Với sự phát triển của kinh tế, mọi người quan tâm đến sức khỏe nhiều hơn, cùng với sự mong muốn và cố gắng của các bác sĩ Tiêu hóa, Ung thư chắc chắn ngày càng có nhiều người được phát hiện ung thư dạ dày ở giai đoạn sớm.

Theo D.Hải – Sức khỏe và đời sống