Sau khi làm nhiệm vụ cung cấp nguồn sống cho em bé trong bụng mẹ, nhau thai thường bị bỏ đi khi đứa bé chào đời. Tuy nhiên, các nhà khoa học từ Trường Y khoa Icahn ở Mount Sinai (New York – Mỹ) đã nhặt lại phần tưởng chừng bỏ đi này, trích xuất các tế bào gốc Cdx2, tiêm chúng cho các con chuột thí nghiệm đã trải qua cơn nhồi máu cơ tim và chứng kiến sự hồi phục ngoạn mục.

Khi đi vào cơ thể, các tế bào nhau thai này đã thực hiện một cuộc “đại tu” khó tin lên trái tim đã bị tổn thương nặng nề do cơn nhồi máu cơ tim. Chúng sửa chữa những vùng thương tổn, đưa trái tim quay ngược thời gian về lúc cơn tai biến chưa xảy ra.

Với khả năng đó, các tế bào gốc này còn có tiềm năng chữa cho bệnh nhân suy tim nặng, nhất là những người chỉ còn cách ghép tim để duy trì sự sống. Đó sẽ là tin vui lớn bởi nguồn tạng hiến tặng luôn thiếu thốn, trong khi toàn thế giới ước tính có hơn 23 triệu bệnh nhân suy tim. Còn nhồi máu cơ tim luôn được xem là một trong các tai biến tim mạch gây chết người và di chứng nặng nề hàng đầu.

Các tế bào cơ tim lại là dạng tế bào có tốc độ sao chép chỉ 0,5% mỗi năm – quá chậm để tự sửa chữa bất kỳ thiệt hại đáng kể nào do nhồi máu cơ tim hay suy tim. Thay vào đó, các tế bào chết được thay thế bằng các lớp sẹo dày, cứng, khiến các phần của tim dần ngừng hoạt động. Trong khi đó, tế bào gốc nhau thai đi vào cơ thể sẽ tạo ra các tế bào tim đúng nghĩa, dồi dào sức sống, thế chỗ cho những tế bào bị thiệt hại.

Bác sĩ Hina Chaudhry, giám đốc y khoa về tái tạo tim mạch tại Trường Y khoa Icahn ở Mount Sinai cho biết họ đã phân lập được các tế bào Cdx2 tương tự từ nhau thai người và sắp tới sẽ tiến đến thử nghiệm trên người.

Trước đây, từng có các nghiên cứu dựa trên tế bào gốc lấy từ phôi thai và chúng từng được chứng minh là có thể hình thành tế bào tim, phục vụ mục đích tương tự. Tuy nhiên, việc dùng phôi vấp phải nhiều vấn đề đạo đức và tính khả thi.

“Trong khi đó, nhau thai thường xuyên bị bỏ đi trên khắp thế giới và do đó, nó gần như là nguồn vô hạn” – bác sĩ Chaudhry nói.

Nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí khoa học Proceedings of the National Academy of Sciences.

Nhồi máu cơ tim là do tắc nghẽn đột ngột mạch máu nuôi tim. Vì thế bạn cùng tìm hiểu nguyên nhân và cách phòng trị bệnh nhồi máu cơ tim dưới đây nhé.

Nhồi máu cơ tim (NMCT) là tình trạng một vùng cơ tim bị tổn thương, hoại tử và ngưng hoạt động vĩnh viễn, do các động mạch vành bị tắc nghẽn làm ngưng đột ngột sự cung cấp máu đến nuôi cơ tim. Các thuốc được sử dụng trong điều trị NMCT giúp nhanh chóng khôi phục lưu thông máu ở động mạch vành, giảm đau và giảm nhu cầu tiêu thụ oxy ở mô cơ tim.

Nguyên nhân và triệu chứng nhồi máu cơ tim

Có hai nguyên nhân chính làm tắc nghẽn động mạch vành gây ra NMCT:

– Do xơ vữa động mạch vành (nguyên nhân chủ yếu gây ra NMCT): sự tích tụ các chất béo (cholesterol, triglycerid) và canxi trong lòng động mạch vành, hình thành nên những mảng xơ vữa. Các mảng xơ vữa này sẽ làm thành động mạch vành dày lên, kém đàn hồi, cứng và làm giảm lưu lượng máu đến tim, gia tăng nguy cơ hình thành huyết khối ở động mạch vành, làm ngưng cung cấp máu đến cơ tim.

– Do co thắt động mạch vành làm ngưng cung cấp máu đến cơ tim.

Ngoài ra, còn có nhiều yếu tố nguy cơ gây ra NMCT như:

Huyết áp cao.

Bệnh đái tháo đường.

Hút thuốc lá.

Béo phì, ít vận động.

Lượng cholesterol và triglycerid trong máu cao.

Tiền sử gia đình bị nhồi máu cơ tim…

Cơ tim bị tổn thương

Các triệu chứng điển hình của nhồi máu cơ tim:

– Đau ngực, cơn đau có thể lan lên hàm và xuyên ra sau lưng hoặc lan xuống tay trái. Trong trường hợp hiếm: đau ở vùng thượng vị gây nhầm lẫn với các bệnh khác.

– Khó thở, thở gấp.

– Đổ mồ hôi, da lạnh.

– Buồn nôn, nôn.

– Mệt mỏi, căng thẳng, lo lắng.

– Chóng mặt, hôn mê…

NMCT đưa đến các biến chứng: loạn nhịp tim, suy tim, tổn thương van tim, rung thất… và có thể dẫn đến tử vong.

Thuốc điều trị nhồi máu cơ tim

Khi NMCT xảy ra, các động mạch vành ngưng cung cấp máu đến nuôi cơ tim, các mô cơ tim bị thiếu oxy dẫn đến tổn thương, hoại tử và ngưng hoạt động.

Nhóm thuốc kháng kết tập tiểu cầu (aspirin, clopidrogel. ticagrelor…) có tác dụng ngăn chặn sự kết dính các tiểu cầu để hình thành huyết khối ở động mạch vành.

Aspirin thường được sử dụng ở dạng thuốc viên với hàm lượng 81mg.

Clopidrogel được sử dụng thay thế aspirin khi người bệnh bị dị ứng với aspirin hay có tiền sử viêm loét dạ dày-tá tràng.

Nhóm thuốc chống đông máu: heparin được sử dụng ở dạng tiêm truyền tĩnh mạch, có tác dung làm loãng máu, ngăn chặn quá trình đông máu hình thành huyết khối.

Nhóm thuốc nitrat (glyceryl trinitrat, isosorbid dinitrat, isosorbid mononitra)là những thuốc có tính giãn mạch, giúp tăng lưu lượng máu qua động mạch vành, cung cấp đủ máu và oxy cho cơ tim.

Nhóm thuốc chẹn beta (atenolol, propanolol, bisopropol…) có tác dụng làm chậm nhịp tim, thư giãn cơ tim nên làm giảm gánh nặng hoạt động của tim và làm giảm triệu chứng đau ngực của NMCT.

Nhóm thuốc ức chế men chuyển (captopril, enalpril…) là những thuốc có tác dụng giãn mạch, tăng cường tốc độ lưu thông máu … nên thường được sử dụng trong điều trị NMCT.

Nhóm thuốc statin (lovastatin,simvastatin, atorvastatin…) có tác dụng làm giảm cholesterol trong máu, ngăn chặn xơ vữa động mạch vành gây ra NMCT.

Nhóm thuốc giảm đau opioid: morphin là thuốc giảm đau nhóm opioid thường được sử dụng để làm giảm đau và giảm nhu cầu tiêu thụ oxy ở mô cơ tim trong NMCT.

Cần lưu ý:

– Các thuốc được sử dụng trong điều trị NMCT phải được sự chỉ định và theo dõi của các thầy thuốc chuyên khoa.

– Người bệnh phải tuân theo sự chỉ định chặt chẽ của thầy thuốc, tránh ngưng sử dụng thuốc đột ngột.

– Sau lần đầu tiên điều trị NMCT, người bệnh nên tiếp tục sử dụng bốn nhóm thuốc mỗi ngày (thuốc kháng kết tập tiểu cầu, thuốc chẹn beta, thuốc ức chế men chuyển, thuốc statin) để phòng ngừa tái phát NMCT.

Đối với bệnh NMCT, việc phòng ngừa là hết sức quan trọng. Cần tránh các yếu tố nguy cơ, như: không hút thuốc lá (thuốc lá gây co thắt các mạch máu và gia tăng xơ vữa động mạch vành), kiểm soát huyết áp và đường huyết, chế độ dinh dưỡng nhiều rau quả, ít chất béo. Cần tăng cường luyện tập thể dục, thể thao, tránh béo phì…

Nhồi máu cơ tim là một bệnh lý tim mạch thường xảy ra, gây nguy cơ tử vong cao nếu không được cấp cứu kịp thời!

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, tỷ lệ tử vong của các bệnh nhân bị bệnh tim sau khi có các dấu hiệu của tức ngực khó thở sau 5 năm là 35% và lên đến 70% sau 10 năm theo dõi. Đây là một con số đáng báo động và không nên coi thường.

Tức ngực khó thở – dấu hiệu của nhiều bệnh lý nguy hiểm

Và hai cái tên đầu tiên được liệt kê vì mức độ nguy hiểm cao nhất chính là:

1. Tức ngực khó thở – Nhồi máu cơ tim- Cái chết bất ngờ: bộ 3 gắn kết mật thiết

Tức ngực khó thở là nguyên nhân gây tử vong bởi những biến cố đối với tim, có các yếu tố gây nguy hiểm là do viêm cơ tim: viêm cơ tim do vi rút, viêm cơ tim do rượu, viêm cơ tim do nhiễm độc và viêm cơ tim cấp). Đặc biệt chính là nhồi máu cơ tim – diễn biến khiến người bệnh không kịp trở tay.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tỷ lệ tử vong của các bệnh nhân bị bệnh tim sau khi có các dấu hiệu của tức ngực khó thở sau 5 năm là 35% và lên đến 70% sau 10 năm theo dõi.

Theo thống kê của Viện Tim mạch Quốc gia những năm gần đây, số người dưới 40 tuổi bị nhồi máu cơ tim phải nhập viện đang tăng lên hàng năm.

Khi đã lên cơn nhồi máu thì tính mạng chỉ được tính bằng phút nếu không được cấp cứu kịp thời. Chỉ 10 % có khả năng sống sót nhưng phải đối mặt với những biến chứng nguy hiểm (suy tim, trụy tim…) và chi phí điều trị cũng vô cùng tốn kém (80-100 triệu cho 1 lần phẫu thuật) mà khả năng tái phát là thường trực.

Một thực tế đáng buồn hơn nữa, theo Giáo sư Phạm Gia Khải: Ở Việt Nam, tỷ lệ người xuất hiện đau thắt ngực – dấu hiệu ban đầu của nhồi máu cơ tim, ngày càng gia tăng và trẻ hóa.

Ông đề cấp đến lý do như sau: “Bên cạnh yếu tố di truyền và tuổi tác thì lối sống và môi trường đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành mảng xơ vữa, gây nên những cơn đau thắt ngực và nhồi máu cơ tim. Hút thuốc lá, dinh dưỡng không hợp lý, lối sống ít vận động của cuộc sống hiện đại ngày nay góp phần làm gia tăng các mảng xơ vữa cũng như tình trạng rối loạn mỡ máu, dẫn đến đau thắt ngực cũng như nhồi máu cơ tim”.

Tức ngực khó thở có thể là dấu hiệu dẫn đến nhồi máu cơ tim

2. Tức ngực khó thở cũng gắn liền với cao huyết áp

Tức ngực khó thở cũng chính là những biểu hiện của bệnh cao huyết áp.

Lý dó là vì, tức ngực khó thở làm thúc đẩy nhanh sự hình thành mảng xơ vữa, làm hẹp mạch máu. Để cung cấp đầy đủ nhu cầu máu cho toàn bộ cơ thể, tim phải tăng nhịp đập, tăng sức co bóp cơ tim… dẫn đến cao huyết áp.

Ở Việt Nam, có đến hơn 70% bệnh nhân không kiểm soát tốt về huyết áp.

Ngoài ra, tức ngực khó thở cũng có thể đang tố cáo cơ thể bạn có thể mắc các bệnh như: suy gan, suy thận, đái tháo đường, trào ngược dạ dày thực quản,…

Làm gì khi thấy tức ngực khó thở và làm gì để không tức ngực khó thở?

Nếu gặp tình trạng tức ngực khó thở, bệnh nhân cần phải dừng mọi hoạt động lại, không nên cố gắng hoạt động, tránh di chuyển để xoa dịu cơn tức ngực khó thở.

Một bài tập cho bạn khi gặp cơn tức ngực là hãy ngồi dựa vào đâu đó hoặc nằm xuống lấy tay vuốt nhẹ vào vùng ngực đang bị đau tức và vuốt sau lưng phần đối diện với phần ngực đau tức. Sau đó bạn phải từ từ hít vào thở ra thật sâu.

Tức ngực khó thở cũng có thể có nguyên nhân là lười vận động. Vì thế, bạn nên tập thể dục ít nhất ba lần một tuần để ngăn chặn các bệnh về tim mạch cũng như rèn luyện về thể chất. Tuy nhiên, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi lựa chọn cho mình một phương pháp luyện tập thích hợp.

Trong các phương pháp luyện tập thể dục thể thao thì chạy bộ hoặc đi bộ nhẹ nhàng vẫn là phương pháp được khuyến khích nhất. Đặc biệt, nếu bị tức ngực khó thở, bạn hoàn toàn không nên chơi các môn thể thao nặng như tập tạ, karate, tennis, chú trọng giải trí, nghe nhạc…

Hơn hết bạn nên tránh làm việc căng thằng, dành thời gian để thư giãn trong cuộc sống và có chế độ ăn uống phù hợp

Một điều quan trọng hơn hết là nói không với thuốc lá và các chất kích thích, hạn chế cà phê, trà.

Tăng huyết áp là nguyên nhân chủ yếu gây tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, suy tim… làm cho hàng trăm ngàn người bị liệt, tàn phế hoặc mất sức lao động mỗi năm.

Hầu hết những người bị tăng huyết áp không có biểu hiện triệu chứng nào cả và thậm chí họ còn không biết mình bị bệnh, vì vậy tăng huyết áp được gọi là “Kẻ giết người thầm lặng”.

Tăng huyết áp có nguyên nhân từ dinh dưỡng không hợp lý, thiếu hoạt động thể lực, hút thuốc và lạm dụng rượu, bia. Theo kết quả điều tra của Bộ Y tế năm 2015, có 45% nam giới hút thuốc; 77% nam giới uống rượu, bia và gần một nửa uống ở mức nguy hại; hơn một nửa dân số ăn thiếu rau/tráỉ cây; người dân ăn muối nhiều gấp hai lần so với khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới và có khoảng 1/3 người trưởng thành thiếu hoạt động thể lực. Đây là những yếu tố nguy cơ chính gây tăng huyết áp hoặc làm cho bệnh tiến triển nặng gây biến chứng tim mạch, đột quỵ.

Khi nào được gọi là tăng huyết áp?

Huyết áp là áp lực máu cần thiết tác động lên thành động mạch để đưa máu đến nuôi dưỡng các mô trong cơ thể. Bình thường huyết áp tối đa dao động từ 90-139 mmHg và số đo huyết áp tối thiểu bình thường từ 60- 89 mmHg.

Huyết áp được gọi là tăng khi huyết áp tâm thu >140mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương >90mmHg sau khi đo lặp đi lặp lại nhiều lần và đúng cách. Dưới 40 tuổi, huyết áp 145/80; dưới 50 tuổi, huyết áp 150/80; dưới 60 tuổi huyết áp 160/90 và trên 60 tuổi huyết áp 165/95 được coi là có khuynh hướng tăng huyết áp.

Vì huyết áp có thể lên xuống trong những điều kiện nhất định nên để biết một người có bị tăng huyết áp hay không thì không thể xác định qua một lần đo mà phải đo nhiều lần trong ngày, thậm chí là trong tháng. Khi đo, bệnh nhân phải tuân thủ những yêu cầu như không hút thuốc lá hoặc uống cà phê 15-30 phút trước khi đo, tinh thần thoải mái… và bác sĩ phải thực hiện đo đúng phương pháp.

Xử trí khi bị tăng huyết áp

Bản chất của bệnh tăng huyết áp là không có triệu chứng điển hình. Nếu không dùng máy để đo huyết áp thì hầu như rất khó phát hiện. Tuy nhiên, cũng có một số trường hợp bệnh nhân có những triệu chứng do tăng áp lực máu lên não như nhức đầu nhiều, mặt đỏ, tai ù, mắt nhìn mờ, chóng mặt, nôn mửa. Tốt nhất nên kiểm tra huyết áp bằng máy hoặc tìm sự trợ giúp của nhân viên y tế gần nhà. Để bệnh nhân nằm nghỉ trong tư thế thoải mái rồi tiến hành đo huyết áp. Sau 5-7 phút nằm nghỉ lại tiếp tục đo lần hai, nếu huyết áp vẫn cao như trị số ban đầu (khoảng 160/100) thì nên uống thuốc hạ huyết áp (người bệnh tăng huyết áp cần có sẵn thuốc ở nhà theo đơn của bác sĩ).

Tuy nhiên cần lưu ý rằng, không được quá vội vàng cho bệnh nhân uống thuốc hạ huyết áp khi mới đi ngoài nắng nóng về hoặc đang lúc nóng giận… sẽ rất nguy hiểm. Những trường hợp như vậy, chưa chắc huyết áp nền đã cao mà nhiều khi do yếu tố môi trường, thời tiết, tâm lý có thể gây tăng huyết áp giả tạo.

Chú ý:

+ Khi huyết áp đột ngột tăng cao, bệnh nhân nên thả lỏng cơ thể, giữ tâm lý ổn định, không nên nói nhiều, không nên quá xúc động (quá vui hoặc nóng giận).

+ Người nhà không nên vì quá lo lắng mà tập trung lại hỏi han bệnh nhân quá nhiều. Người bệnh cũng không nên hoạt động gắng sức mà cần nằm nghỉ nơi yên tĩnh. Trong trường hợp huyết áp không hạ sau nghỉ ngơi thì cần đưa đến bệnh viện để được xử trí kịp thời.

+ Không sử dụng đường (trà đường, nước đường…); tuyệt đối không ăn mặn, không hút thuốc lá hoặc uống rượu, bia trong lúc lên cơn tăng huyết áp vì chúng dễ làm huyết áp tăng cao hơn.

Để phòng chống nguy cơ tăng huyết áp, Bộ Y tế khuyến cáo:

1. Có chế độ dinh dưỡng lành mạnh, kiểm soát cân nặng của mình.

2. Tăng cường ăn rau và trái cây.

3. Giảm ăn muối xuống dưới 5g/ngày.

4. Tích cực vận động thể lực ít nhất 30 phút mỗi ngày.

5. Không hút thuốc, hạn chế rượu, bia.

6. Đo huyết áp thường xuyên là biện pháp đơn giản và quan trọng nhất để phát hiện sớm tăng huyết áp, đặc biệt đối với người trên 40 tuổi. Mỗi người hãy nhớ số đo huyết áp của mình.

7. Người bị tăng huyết áp nên tuân thủ việc dùng thuốc và thực hiện đầy đủ chế độ dinh dưỡng, vận động theo lời khuyên của thầy thuốc.

Nhồi máu cơ tim hay gặp ở những người cao tuổi, béo phì, nghiện thuốc lá, huyết áp cao, lượng cholesterol cao trong máu hoặc bị tiểu đường. Nhưng điều đáng lo ngại là hiện nay nhồi máu cơ tim không chỉ xuất hiện ở người già mà còn có xu hướng tăng ở người trẻ.

Ảnh minh họa

Hãy cùng điểm qua các triệu chứng thường gặp để có thể phòng tránh căn bệnh nguy hiểm này thật sớm:

1. Cảm giác đau và nóng ran ở ngực

Đau ngực là triệu chứng tiêu biểu của nhồi máu cơ tim. Trên thực tế, phần lớn các cơn đau ngực báo hiệu nhồi máu cơ tim xuất hiện ở giữa xương ức, kéo dài vài phút sau đó hết rồi lại đau lại. Cũng chính vì lý do này mà người bệnh rất dễ bỏ qua. Một số bệnh nhân có cảm giác như bị đè nặng, bóp nghẹt ở ngực, đau vã mồ hôi có khi phải kêu to.

Những người bị nhồi máu cơ tim thường đau lan lên bả vai trái, cánh tay, cẳng tay và các ngón của bàn tay trái nhất là ngón út, cơn đau thường kéo dài quá 15 phút.

Thỉnh thoảng còn có triệu chứng nóng ran ở ngực, bị chèn ép ở ngực gây cảm giác khó chịu, mệt mỏi. Đôi khi người bệnh có thể nhầm lẫn với sự những căng thẳng trong cuộc sống hàng ngày. Nhưng nếu cảm giác này xuất hiện mỗi ngày thì nên đi khám và làm các xét nghiệm cần thiết để nhận biết ra bệnh từ sớm.

Ngoài ra, cơn đau còn có thể lan đến hai cánh tay, lưng, vai, cổ, xương hàm hoặc phía trên dạ dày (phía trên rốn). Điều này khá phức tạp.

2. Nghẹt thở

Khó thở cũng là một dấu hiệu thường thấy của cơn nhồi máu cơ tim. Khó thở thường đi kèm với đau ngực, nhưng cũng có thể xuất hiện trước đó.

Một số bệnh nhân nhồi máu cơ tim có thể chỉ biểu hiện bằng khó thở nhẹ hay mệt khi vận động mà không hề đau ngực, điều này khiến nhồi máu cơ tim sẽ bị bỏ sót.

Vì vậy, trong chúng ta vẫn có thể gặp những trường hợp chỉ than mệt trước đó vài giờ sau đó đột nhiên tử vong làm cho gia đình nạn nhân rất hoang mang.

3. Buồn nôn, đầy bụng khó tiêu

Cảm giác nặng bụng, khó chịu; đôi khi như ăn không tiêu và có cảm giác buồn nôn. Điều này rất dễ nhầm lẫn với triệu chứng của các bệnh liên quan đến dạ dày. Đặc biệt thường kèm theo đổ mồ hôi lạnh, nấc liên tục,đột nhiên cảm thấy mệt mỏi, run, đau dạ dày và có cảm giác lo lắng, bồn chồn.

4. Tụt huyết áp

Tụt huyết áp cũng là dấu hiệu cho thấy bạn đã bị nhồi máu cơ tim

Hầu hết những người bị nhồi máu cơ tim bao giờ huyết áp cũng thấp hơn. Tình trạng này thường kéo dài từ 1 đến 3 tháng, song cũng có trường hợp đến hơn 1 năm, sau đó huyết áp tăng dần lại. Và đã có vài trường hợp trở lại tăng huyết áp cho người tăng huyết áp trước khi bị nhồi máu cơ tim.

5. Sốt

Thường gặp ở người nhồi máu cơ tim giờ thứ 12. Sốt cao 38-39 độ C; số ít bệnh nhân có rét run giống sốt rét cơn.Có một điều chắc chắn rằng nếu sốt càng cao, thời gian kéo càng dài thì tiên lượng bệnh càng nặng.

6. Ho

Nếu bạn ho liên tục và đó không phải là do các nguyên nhân khác như cảm lạnh hoặc hút thuốc lá, thì tốt nhất là tham khảo ý kiến bác sĩ vì đây cũng có thể là dấu hiệu của cơn đau tim. Ở một số trường hợp hiếm hoi, nạn nhân đau tim có thể bị ho ra máu.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, tỷ lệ tử vong của các bệnh nhân bị bệnh tim sau khi có các dấu hiệu của tức ngực khó thở sau 5 năm là 35% và lên đến 70% sau 10 năm theo dõi. Đây là một con số đáng báo động và không nên coi thường.

Và hai cái tên đầu tiên được liệt kê vì mức độ nguy hiểm cao nhất chính là:

1. Tức ngực khó thở – Nhồi máu cơ tim- Cái chết bất ngờ: bộ 3 gắn kết mật thiết

Tức ngực khó thở là nguyên nhân gây tử vong bởi những biến cố đối với tim, có các yếu tố gây nguy hiểm là do viêm cơ tim: viêm cơ tim do vi rút, viêm cơ tim do rượu, viêm cơ tim do nhiễm độc và viêm cơ tim cấp). Đặc biệt chính là nhồi máu cơ tim – diễn biến khiến người bệnh không kịp trở tay.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tỷ lệ tử vong của các bệnh nhân bị bệnh tim sau khi có các dấu hiệu của tức ngực khó thở sau 5 năm là 35% và lên đến 70% sau 10 năm theo dõi.

Theo thống kê của Viện Tim mạch Quốc gia những năm gần đây, số người dưới 40 tuổi bị nhồi máu cơ tim phải nhập viện đang tăng lên hàng năm.

Khi đã lên cơn nhồi máu thì tính mạng chỉ được tính bằng phút nếu không được cấp cứu kịp thời. Chỉ 10 % có khả năng sống sót nhưng phải đối mặt với những biến chứng nguy hiểm (suy tim, trụy tim…) và chi phí điều trị cũng vô cùng tốn kém (80-100 triệu cho 1 lần phẫu thuật) mà khả năng tái phát là thường trực.

Một thực tế đáng buồn hơn nữa, theo Giáo sư Phạm Gia Khải: Ở Việt Nam, tỷ lệ người xuất hiện đau thắt ngực – dấu hiệu ban đầu của nhồi máu cơ tim, ngày càng gia tăng và trẻ hóa.

Ông đề cấp đến lý do như sau: “Bên cạnh yếu tố di truyền và tuổi tác thì lối sống và môi trường đóng vai trò quan trọng trong quá trình hình thành mảng xơ vữa, gây nên những cơn đau thắt ngực và nhồi máu cơ tim. Hút thuốc lá, dinh dưỡng không hợp lý, lối sống ít vận động của cuộc sống hiện đại ngày nay góp phần làm gia tăng các mảng xơ vữa cũng như tình trạng rối loạn mỡ máu, dẫn đến đau thắt ngực cũng như nhồi máu cơ tim”.

Tức ngực khó thở có thể là dấu hiệu dẫn đến nhồi máu cơ tim

2. Tức ngực khó thở cũng gắn liền với cao huyết áp

Tức ngực khó thở cũng chính là những biểu hiện của bệnh cao huyết áp.

Lý dó là vì, tức ngực khó thở làm thúc đẩy nhanh sự hình thành mảng xơ vữa, làm hẹp mạch máu. Để cung cấp đầy đủ nhu cầu máu cho toàn bộ cơ thể, tim phải tăng nhịp đập, tăng sức co bóp cơ tim… dẫn đến cao huyết áp.

Ở Việt Nam, có đến hơn 70% bệnh nhân không kiểm soát tốt về huyết áp.

Ngoài ra, tức ngực khó thở cũng có thể đang tố cáo cơ thể bạn có thể mắc các bệnh như: suy gan, suy thận, đái tháo đường, trào ngược dạ dày thực quản,…

Làm gì khi thấy tức ngực khó thở và làm gì để không tức ngực khó thở?

Nếu gặp tình trạng tức ngực khó thở, bệnh nhân cần phải dừng mọi hoạt động lại, không nên cố gắng hoạt động, tránh di chuyển để xoa dịu cơn tức ngực khó thở.

Một bài tập cho bạn khi gặp cơn tức ngực là hãy ngồi dựa vào đâu đó hoặc nằm xuống lấy tay vuốt nhẹ vào vùng ngực đang bị đau tức và vuốt sau lưng phần đối diện với phần ngực đau tức. Sau đó bạn phải từ từ hít vào thở ra thật sâu.

Tức ngực khó thở cũng có thể có nguyên nhân là lười vận động. Vì thế, bạn nên tập thể dục ít nhất ba lần một tuần để ngăn chặn các bệnh về tim mạch cũng như rèn luyện về thể chất. Tuy nhiên, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi lựa chọn cho mình một phương pháp luyện tập thích hợp.

Trong các phương pháp luyện tập thể dục thể thao thì chạy bộ hoặc đi bộ nhẹ nhàng vẫn là phương pháp được khuyến khích nhất. Đặc biệt, nếu bị tức ngực khó thở, bạn hoàn toàn không nên chơi các môn thể thao nặng như tập tạ, karate, tennis, chú trọng giải trí, nghe nhạc…

Hơn hết bạn nên tránh làm việc căng thằng, dành thời gian để thư giãn trong cuộc sống và có chế độ ăn uống phù hợp

Một điều quan trọng hơn hết là nói không với thuốc lá và các chất kích thích, hạn chế cà phê, trà.

5 thực phẩm giúp trái tim trẻ khỏe hơn sẽ được chuyên gia tiết lộ trong bài viết này.

Bạn nên bổ sung thường xuyên, cân đối giữa các bữa ăn trong ngày để tăng cường sức khỏe tim mạch.

Chỉ cần xem xét chế độ ăn hàng ngày, bạn có thể biết được trái tim mình đang trẻ khỏe hay già yếu đi mỗi ngày. Tuổi của trái tim dựa trên nhiều yếu tố nguy cơ như huyết áp cao, béo phì, hút thuốc và tiểu đường. Không cần phải quá lo lắng! Một loạt những thay đổi trong chế độ ăn uống có thể ngăn ngừa hoen 50% trường hợp tử vong do nhồi máu cơ tim cũng như nhiều bệnh tim mạch khác.

Do đó, hãy nắm trong tay cách chăm sóc sức khỏe tim mạch một cách chủ động. Một chế độ ăn uống lành mạnh cho tim mạch bao gồm trái cây, rau củ, ngũ cốc nguyên hạt và các loại protein lành mạnh. Đây cũng là chế độ ăn uống lành mạnh tốt cho sức khỏe nói chung.

Trong bài viết này, bạn sẽ biết được đâu là những thực phẩm giúp trái tim trẻ khỏe hơn:

Sô cô la đen

Rất nhiều nghiên cứu cho thấy những người ăn sô cô la đen thường xuyên sở hữu một trái tim khỏe hơn, sức khỏe tim mạch luôn được cải thiện. Theo CNN, Tiến sĩ Owais Khawaja, một cán bộ tim mạch tại Trung tâm Y tế St. Vincent Mercy ở Toledo, Ohio cho biết: ‘Sô cô la đen là một chất chống oxy hóa tốt, có tác dụng tốt đối với chứng viêm, là nguyên nhân dẫn đến nguy cơ ung thư và chứng sa sút trí tuệ. Và tất nhiên sô cô la đen cực tốt cho sức khỏe tim mạch’.

Các hợp chất trong sô-cô-la đen dường như có tính bảo vệ cao chống lại quá trình oxy hóa LDL. Về lâu dài, điều này sẽ làm giảm ít cholesterol hơn trong các động mạch và chúng ta sẽ thấy nguy cơ bệnh tim thấp hơn về lâu dài.Theo khuyến cáo, phụ nữ ăn 1-2 khẩu phần sô cô la đen nguyên chất mỗi ngày sẽ giảm nguy cơ suy tim lên đến 32%.

Đậu nành luộc

Những hạt đậu nành luộc rất dồi dào magiê, folate và kali. Đây đều là những dưỡng chất giúp hạ huyết áp và hỗ trợ sức khỏe tim mạch, giảm nguy cơ mắc bệnh tim. Do đó, đậu nành luộc cũng là một trong những thực phẩm giúp tim trẻ khỏe hơn mỗi ngày.

Những hạt đậu nành luộc rất dồi dào magiê, folate và kali.

Trà Rooibos (Hồng trà Nam Phi)

Trà Rooibos chứa flavonoid gọi là Aspalathin. Các nghiên cứu cho thấy hợp chất này có thể giúp giữ cho trái tim khỏe mạnh bằng cách giảm các hormone gây căng thẳng vốn được coi là có thể kích hoạt sự lưu giữ đói và chất béo. Loại trà này được coi là đồ uống giúp tim trẻ khỏe cực tốt.

Cà chua

Cà chua rất giàu chất lycopene, chất chống oxy hóa giúp giảm nguy cơ bệnh tim mạch, tổn thương da và ung thư. Theo Everydayhealth, Cà chua là một loại thực phẩm giàu dinh dưỡng giàu chất chống oxy hoá, vitamin A và C, axit folic và beta-carotene. Chúng cũng giàu chất chất gọi là lycopene. Lycopene là một caroten màu đỏ tươi cung cấp cho cà chua màu sắc của chúng. Lycopene cũng có thể được tìm thấy trong các loại trái cây và rau khác như dưa hấu hoặc cà rốt đỏ. Hợp chất này vô cùng tốt cho cơ thể vì giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, là thực phẩm giúp trái tim trẻ khỏe hơn mỗi ngày.

Quả óc chó

Óc chó giàu chất chống oxy hóa và axit béo omega-3 có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim. Chỉ cần ăn 5 quả óc chó mỗi tuần là bạn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Theo Webmd, nhà nghiên cứu Sheila G. West, thuộc Đại học Pennsylvania State, giống như cá dầu – cá hồi, cá thu, cá ngừ đại dương và các thực phẩm khác có chứa axit béo omega-3, ăn óc chó rất tốt cho sức khỏe tim mạch. Axit béo omega được chứng minh giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ mắc chứng xơ cứng động mạch, huyết khối… Đây là thực phẩm giúp tim trẻ khỏe tuyệt vời trong danh sách các loại hạt mà bạn không nên bỏ qua.

Cảnh báo bệnh tăng huyết áp – nguyên nhân dẫn đến nhiều bệnh tim mạch đang trẻ hóa

GS Nguyễn Lân Việt (Chủ tịch Hội Tim mạch Việt Nam), theo báo cáo của Hội Tim mạch Việt Nam, tăng huyết áp đang ngày càng trở thành một vấn đề lớn đối với y tế cộng đồng. Số liệu mới nhất từ chương trình phòng chống tăng huyết áp quốc gia cho thấy, tỷ lệ các ca mắc bệnh trên 25 tuổi chiếm 47,3%, con số này tương đương xấp xỉ 20,8 triệu bệnh nhân. Khả năng mắc bệnh ở nam giới cao hơn nữ giới với tỷ lệ tương ứng là 56,4% và 42,6%.

Cũng theo số liệu từ báo cáo trên, trong số 20,8 triệu bệnh nhân tăng huyết áp tại Việt Nam, chỉ có 17,7% (tương đương với 3,7 triệu người) kiểm soát được huyết áp của mình (duy trì được huyết áp ở mức <140/90 mmHg). Điều đó cho thấy 17,1 triệu bệnh nhân còn lại (chiếm hơn 82%) chưa được kiểm soát huyết áp đầy đủ (trong đó có khoảng 8,1 triệu người không biết mình có bệnh, 0,9 triệu người biết mình có bệnh nhưng không điều trị và 8,1 triệu người điều trị nhưng huyết áp không được kiểm soát đầy đủ).

GS.TS Nguyễn Lân Việt (Chủ tịch Hội Tim mạch Việt Nam) cho biết, mỗi năm trên thế giới có khoảng 17,5 triệu người bị tử vong vì các bệnh tim mạch. Trong các bệnh tim mạch, tăng huyết áp là bệnh lý phổ biến nhất trong cộng đồng. Đây cũng là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất gây nên nhiều biến cố tim mạch nguy hiểm, thậm chí có thể khiến người bệnh tử vong.

Theo chuyên gia, muốn kiểm soát được tăng huyết áp, giảm thiểu tối đa nguy cơ bị tim mạch, bạn cần tăng cường ăn thực phẩm giúp trái tim trẻ khỏe hơn, giảm ăn muối, bên cạnh việc tăng cường hoạt động thể lực, chú ý đến việc thư giãn, nghỉ ngơi hợp lý, tránh stress, hạn chế tối đa rượu bia, thuốc lá…

Là tình trạng tim không còn khả năng cung cấp (bơm) đủ máu và oxy đến nuôi các tế bào của cơ thể, cũng như để đảm bảo cho các tế bào, phủ tạng hoạt động.

Là tình trạng tim không còn khả năng cung cấp (bơm) đủ máu và oxy đến nuôi các tế bào của cơ thể, cũng như để đảm bảo cho các tế bào, phủ tạng hoạt động.

Triệu chứng

• Suy tim có thể không có triệu chứng hoặc có triệu chứng từ nhẹ đến nặng.

• Xung huyết phổi gây ho khan liên tục hoặc thở khò khè.

• Ứ dịch và nước gây nên phù ở mắt cá, chân, bụng…và tăng cân.

• Mệt, chóng mặt, yếu: Giảm lưu thông máu đến não có thể gây chóng mặt hoặc lú lẫn.

• Nhịp tim nhanh và không đều: Tim sẽ cố gắng đáp ứng với tình trạng thiếu cung cấp máu cho cơ thể bằng cách đập nhanh lên để cung cấp đủ máu cho cơ thể.

Nguyên nhân

• Bệnh lý động mạch vành: Nếu động mạch vành bị hẹp nặng hoặc bị tắc nghẽn thì tim sẽ bị thiếu hụt ôxy và các dưỡng chất.

• Nhồi máu cơ tim: Nhồi máu cơ tim làm tổn thương cơ tim, tạo nên sẹo của một vùng cơ tim bị nhồi máu và làm cho nó mất các chức năng.

• Bệnh lý cơ tim: Đây là bệnh không phải do nguyên nhân từ động mạch hoặc từ vấn đề lưu thông máu, ví dụ như bệnh cơ tim do nhiễm trùng, do rượu hoặc do nghiện ma túy.
Tình trạng tim bị quá tải: Các tình trạng như cao huyết áp, bệnh lý van tim, bệnh lý tuyến giáp, bệnh thận, tiểu đường, dị tật tim bẩm sinh đều có thể gây suy tim.

Cách phòng chống

• Ở người suy tim, nếu phù nhẹ chỉ được ăn muối ở mức 5 gr/ngày. Nếu phù nhiều chỉ được ăn muối 1 gr/ngày. Hạn chế uống nước, chỉ uống nửa lít đến 1 lít nước/ ngày.

• Ăn nhiều rau xanh, trái cây, không ăn mỡ động vật, hoặc dầu dừa, hạn chế ăn đồ chiên xào, nên ăn nhiều cá, thịt nạc, thịt bò.

• Nghỉ ngơi là rất cần thiết để giảm gánh nặng cho tim. Nghỉ ngơi về tinh thần là cực kỳ quan trọng, giúp bệnh nhân có tâm trạng thoải mái, không lo nghĩ, không buồn phiền, không tức giận, không sợ hãi…

Có khoảng 10.000 người được chẩn đoán mắc bệnh mỗi năm, với 1/2 người mắc bệnh dưới 40 tuổi.

Một xét nghiệm mới để phát hiện bệnh suy tim có tên NT-ProBNT đang được nhiều nước trên thế giới áp dụng. Thông số NT-proBNP có vai trò quyết định trong vấn đề sàng lọc bệnh suy tim và bệnh mạch vành. Tại Việt Nam, xét nghiệm này đã được triển khai tại bệnh viện Tim Quốc Gia, Bệnh viện Tim TP.HCM, BV Tim Tâm Đức…

Nhồi máu cơ tim là tình trạng của một phần cơ tim bị hủy khi lượng máu cung cấp đến phần đó bị giảm sút. Tùy theo bao nhiêu cơ tim bị hủy, bệnh có thể nhẹ hoặc nặng. Nếu cơ chưa bị hủy hẳn thì gọi là “đau tim”.

Nguyên nhân nhồi máu cơ tim

Nguyên nhân chính gây ra nhồi máu cơ tim là do máu đông hình thành làm tắc động mạch vành, khi mảng xơ vữa bị nứt, vỡ ra (thường xảy ra trên nền của bệnh cảnh động mạch vành bị hẹp do mỡ tụ trong thành mạch máu và xơ vữa từ trước). Ngoài ra, tình trạng co thắt mạch vành cũng có thể làm ngừng trệ dòng máu dẫn đến nuôi cơ tim.

Triệu chứng nhồi máu cơ tim

Triệu chứng điển hình và thường gặp nhất của nhồi máu cơ tim là:

Đau ngực: với cảm giác đau như bị đè ép, bóp chặt ở giữa ngực, diễn ra trong khoảng 5–15 phút (khác về thời hạn và độ đau với cơn đau ngực thông thường), thường không quá 1 giờ.
Cơn đau có thể lan lên vai, cổ, hàm hoặc lan dọc theo cánh tay, đặc biệt là tay trái.
Các triệu chứng phụ như: vã mồ hôi, buồn nôn, chóng mặt, bất tỉnh, mệt nhọc, khó thở, tái nhợt, tim đập mạnh.
Nhiều trường hợp nhồi máu cơ tim lại có biểu hiện không rõ ràng như tiêu chảy, đau bụng, hoặc chẳng hề có triệu chứng (nhồi máu cơ tim thầm lặng – thấy nhiều trong các bệnh nhân đái tháo đường), hoặc lại hết sức đột ngột, biểu hiện bằng biến chứng hôn mê, rối loạn nhịp tim, ngừng tim hay chết bất ngờ …

Nguyên tắc chính của điều trị là đưa oxygen tới phần cơ tim đang bị tiêu hủy vì mạch nghẽn.

Cấp cứu

Bệnh nhân có triệu chứng đau thắt ngực cần được điều trị trong phòng cấp cứu.

Dưỡng khí oxygen
Điện tâm đồ
Aspirin: thuốc này có cộng dụng làm loãng máu và làm giảm sự tăng trưởng của cục máu đông.
Glyceryl trinitrate: thuốc này có thể cho vào dưới lưỡi bệnh nhân – có nhiều tác dụng: làm thư giãn mạch máu (tăng đường kính mạch máu dễ cho máu đi qua chỗ nghẽn, giảm lượng máu trở về tim phải (bớt công việc cho tim – preload), giảm huyết áp (dễ cho tim thất trái bơm máu ra – afterload)
Chống đau: morphine có thể dùng để chống đau, làm bệnh nhân bớt sợ hãi (giảm adrenaline, giảm độ nhịp tim, bớt công việc cho tim)
Theo dõi biến chứng: loạn nhịp tim, thay đổi huyết áp.
Làm thông động mạch vành tim

Thuốc làm tan cục máu đông (thrombolysis)

Thò ống thông vào động mạch vành tim, làm nông mạch, phá vỡ cục máu đông và mảng xơ vữa, đồng thời có thể nhét ống căng mạch (cardiac catherization & angioplasty +/- stent).

Giải phẫu ghép động mạch tim

Mục đích của phẫu thuật này tiếp tế máu cho phần tim đang bị khủng hoảng do động mạch khu vực bị nghẽn

Tĩnh mạch từ chân bệnh nhân được cắt lấy và đem lên nối từ động mạch chủ vào phần động mạch phía sau khúc bị nghẽn.

Theo dõi

Sau khi qua giai đoạn hiểm nghèo ban đầu của nhồi máu cơ tim, bệnh nhân cần nằm một thời gian (2–3 ngày) trong đơn vị điều trị tim hoặc đơn vị điều trị tăng cấp đề phòng để chữa kịp thời những biến chứng như loạn nhịp tim.

Trong thời gian hồi phục sau khi xuất viện, bệnh nhân nên tránh hoạt động quá sức (thí dụ giao hợp) khoảng một vài tháng. Nhiều địa phương cấm lái xe vài tuần.

Bác sĩ sẽ gặp lại bệnh nhân sau vài tuần để theo dõi và tra cứu xét nghiệm thêm.

Phòng ngừa biến chứng khác

Đa số bệnh nhân sẽ phải tiếp tục dùng thuốc điều trị tránh bị nhồi máu cơ tim lần nữa và những bệnh tương tự như tai biến mạch máu não.

Theo thống kê mỗi năm nhồi máu cơ tim cướp đi mạng sống của hơn 20 triệu người trên thế giới. Ở Việt Nam, tỷ lệ người bị nhồi máu cơ tim tăng vọt trong những năm gần đây, trung bình năm sau cao hơn năm trước 15-20%. Vậy bệnh nhồi máu cơ tim là gì? Bài viết dưới đây cung cấp những thông tin cơ bản nhất về căn bệnh nguy hiểm này.

Bệnh nhồi máu cơ tim là gì?

Phần lớn các trường hợp nhồi máu cơ tim xảy ra là do mạch vành bị tắc nghẽn bởi cục máu đông. Các mạch vành này đóng vai trò mang máu và oxy tới tim. Nếu lưu lượng máu đến tim bị ngưng trệ sẽ khiến tim thiếu oxy và tế bào tim sẽ bị chết. Tình trạng này thuật ngữ y học gọi là nhồi máu cơ tim.

Nguyên nhân gây ra nhồi máu cơ tim

Có 2 nguyên nhân chính gây tắc mạch vành: Mảng xơ vữa và cục máu đông. Ở bệnh nhân nhồi máu cơ tim thường có sự kết hợp cả 2 yếu tố này: Khi mỡ lắng xuống xung quanh thành mạch chúng tạo ra những mảng xơ vữa, theo thời gian khối mỡ này dày lên, làm cho lòng mạch hẹp lại gây cản trở dòng máu lưu thông. Kết hợp với cục máu đông sẽ dẫn đến tắc hoàn toàn mạch vành và nhồi máu cơ tim xảy ra.

Nhồi máu cơ tim có thể xảy ra:

– Khi đang nghỉ ngơi hoặc ngủ.

– Sau khi hoạt động thể chất.

– Khi hoạt động bên ngoài trong thời tiết lạnh.

– Sau khi trải qua căng thẳng tinh thần hoặc suy giảm thể chất nghiêm trọng.

Triệu chứng của nhồi máu cơ tim

Đau ngực là triệu chứng phổ biến nhất của một cơn nhồi máu cơ tim.

Nhồi máu cơ tim là tình trạng cần được cấp cứu. Nếu phát hiện thấy có những triệu chứng của một cơn nhồi máu cơ tim, cần nhanh chóng gọi cấp cứu và tìm kiếm sự giúp đỡ của người thân hoặc bạn bè.

– Không tự lái xe đến bệnh viện.

– Không chờ đợi. Tỷ lệ tử vong cao nhất vì nhồi máu cơ tim xảy ra chính là vào giờ đầu tiên. Do đó việc chạy đua với thời gian là yếu tố sống còn quyết định sinh mạng của bệnh nhân.

Đau ngực là triệu chứng phổ biến nhất của một cơn nhồi máu cơ tim. Người bệnh có thể chỉ cảm thấy đau ở một phần của cơ thể hay cơn đau lan tỏa từ ngực đến cánh tay, vai, cổ, răng, hàm, vùng bụng, hoặc lưng. Đau thắt ngực do nhồi máu cơ tim có thể kéo dài hơn 20 phút. Nghỉ ngơi và sử dụng các thuốc làm giãn mạch không làm giảm cơn đau. Triệu chứng đi kèm là tim đập mạnh liên hồi, toát mồ hôi, buồn nôn, khó thở, mặt tái nhợt, chóng mặt và bất tỉnh.

Một số trường hợp nhồi máu cơ tim không bị đau thắt ngực hoặc có những triệu chứng bất thường như khó thở, mệt mỏi và suy nhược. Tình trạng này được gọi là “nhồi máu cơ tim thầm lặng”.

Chẩn đoán bệnh nhồi máu cơ tim

Để xác định liệu có tổn thương mô tim hay không, người bệnh được yêu cầu đo điện tâm đồ và làm xét nghiệm máu.

Chụp động mạch vành có thể được thực hiện ngay lập tức hoặc sau khi bệnh nhân đã ổn định hơn. Chụp động mạch vành giúp bác sĩ quyết định phương pháp điều trị nào hiệu quả nhất cho người bệnh.

Ngoài ra còn có một số xét nghiệm kiểm tra tim khác là siêu âm tim gắng sức hoặc không gắng sức, nghiệm pháp gắng sức…
Điều trị bệnh nhồi máu cơ tim

Cấp cứu

Bệnh nhân có triệu chứng đau thắt ngực cần được điều trị trong phòng cấp cứu.

– Dưỡng khí oxygen

– Điện tâm đồ

– Aspirin: để làm loãng máu và làm giảm sự tăng trưởng của cục máu đông.

– Glyceryl trinitrate: thuốc này có thể cho vào dưới lưỡi bệnh nhân – có nhiều tácc dụng: làm thư giãn mạch máu , giảm huyết áp…

– Chống đau: morphine có thể dùng để chống đau, làm bệnh nhân bớt sợ hãi (giảm adrenaline, giảm độ nhịp tim, bớt công việc cho tim)

– Theo dõi biến chứng: loạn nhịp tim, thay đổi huyết áp

Sử dụng thuốc làm tan cục máu đông là cách để làm thông động mạch vành tim.

– Điều trị nội khoa: thuốc làm tan cục máu đông (thrombolysis).

– Điều trị ngoại khoa: thò ống thông xuyên qua động mạch đùi đi vào động mạch vành tim, làm nong mạch, phá vỡ cục máu đông và mảng xơ vữa, đồng thời có thể nhét ống căng mạch (cardiac catherization & angioplasty +/- stent).

Bệnh nhân nhồi máu cơ tim cũng có thể phải tiến hành giải phẫu ghép động mạch tim.

Sau khi điều trị qua giai đoạn hiểm nghèo ban đầu của nhồi máu cơ tim, người bệnh cần tiếp tục theo dõi tại bệnh viện, tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ về chế độ ăn uống, sinh hoạt sau khi xuất viện đồng thời tái khám định kỳ,