Bệnh không thể chữa khỏi, là nguyên nhân thứ 6 dẫn đến tử vong trên thế giới, xảy ra chủ yếu ở phụ nữ và người trên 65 tuổi.

Tờ Boldsky chỉ ra những điều có thể bạn chưa biết về căn bệnh Alzheimer:

Ảnh: Boldsky

Mất trí nhớ ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày

Người mắc bệnh Alzheimer dẫn đến khó khăn trong việc ghi nhớ thông tin hằng ngày. Ngay cả khi hồi tưởng liên tục, mọi thứ đều dễ dàng bị lãng quên. Đây là một trong những dấu hiệu đáng sợ của bệnh Alzheimer.

Giải quyết vấn đề khó khăn, tăng sự nhầm lẫn

Chứng mất trí nhớ, hay quên khiến làm việc với các con số trở nên khó khăn vô cùng. Để nhớ những con số cũng phải mất rất nhiều công sức, rất dễ nhầm lẫn nguy hại.

Nhầm lẫn địa điểm và thời gian

Đây là một trong những triệu chứng rõ rệt sớm cho thấy bạn đã mắc bệnh Alzheimer. Người bệnh đột nhiên trở nên bối rối không biết chính xác mình đang ở đâu và thời gian nào. Điều này xảy ra rất thường xuyên.

Giao tiếp thất bại

Bệnh Alzheimer ảnh hưởng rất lớn đến quá trình giao tiếp. Người bệnh đột nhiên quên đi mọi thứ về cuộc trò chuyện và thường xuyên lặp lại những gì họ nói.

Bệnh lý về não

Một thực tế đáng sợ về bệnh Alzheimer là hơn một nửa số người bệnh không biết mình mắc bệnh bởi đây là bệnh lý về não tác động đến trí nhớ, suy nghĩ và hành vi. Hầu hết mọi người đều không phát hiện ra “đầu mối” của bệnh mà do não tác động.

Bệnh của phụ nữ

Phụ nữ có tỷ lệ mắc Alzheimer cao hơn nam giới. Ở Mỹ gần hai phần ba số người bệnh là phụ nữ.

Bệnh không thể chữa khỏi

Đây là thực tế đáng sợ của căn bệnh này. Nó có thể được trì hoãn, thuyên giảm nhưng không thể chữa khỏi.

Nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong

Bệnh Alzheimer xếp thứ 6 trong nhóm các nguyên nhân hàng đầu gây chết người, chủ yếu ở người trên 65 tuổi.

Theo VNE

Bỗng nhiên mất trí nhớ ngắn hạn, gặp khó khăn trong giao tiếp, xuất hiện sự nhầm lẫn và mất phương hướng… là dấu hiệu cảnh báo trí nhớ của bạn có vấn đề.

Sa sút trí tuệ là một trong những điều có thể cản trở cuộc sống hàng ngày của bạn vì nó gây ra một loạt các triệu chứng làm suy giảm kỹ năng bộ nhớ, khả năng suy nghĩ và chức năng nhận thức. Sa sút trí tuệ không có phương thuốc đặc trị và các triệu chứng thường trở nên tồi tệ hơn theo thời gian. Tình trạng này có thể được gây ra bởi nhiều lý do như tổn thương tế bào não, bệnh Alzheimer, chấn thương đầu, đột quỵ, u não… Bạn có thể sớm phát hiện ra căn bệnh để có phương pháp hỗ trợ điều trị trước khi quá muộn.

Dưới đây là những dấu hiệu cho thấy trí nhớ của bạn có vấn đề, theo Boldsky.

Mất bộ nhớ ngắn hạn

Những người có nguy cơ mất trí nhớ có thể nhớ những việc diễn ra từ quá khứ của họ, nhưng lại không nhớ được những việc họ đã làm một vài giờ trước đây. Điều này được gọi là mất trí nhớ ngắn hạn và đây là một dấu hiệu cảnh báo về việc mất trí nhớ.

Khó khăn trong giao tiếp

Một số người có thể gặp khó khăn trong việc đặt câu khi nói chuyện hoặc có thể có xu hướng quên đi một số từ thường được sử dụng trong giao tiếp. Triệu chứng này cũng có thể là một dấu hiệu của chứng mất trí.

Tâm trạng lâng lâng

Rất nhiều nguyên nhân gây thay đổi tâm trạng, trong đó có bệnh mất trí nhớ. Nếu bạn cảm thấy khá cực đoan, trầm cảm và có hành vi hung hăng thì hãy cẩn trọng.

Thờ ơ với cuộc sống

Bỗng nhiên bạn trở nên bất thường, không có cảm xúc, hứng thú với cuộc sống, đặc biệt thờ ơ với tất cả hoạt động hàng ngày thì hãy đi kiểm tra về trí nhớ.

Khó hoàn thành nhiệm vụ

Nếu bạn đột nhiên thấy khó có thể thực hiện các hoạt động hàng ngày và nhiệm vụ bình thường mà trước đây vẫn hoàn thành một cách dễ dàng thì có nghĩa trí nhớ đang có vấn đề.

Xuất hiện nhầm lẫn

Nếu bạn thường xuyên bị lẫn lộn, bối rối, thậm chí không hiểu chuyện trong khi trò chuyện với người khác thì đó là những dấu hiệu của chứng mất trí.

Lặp lại

Nếu một người lặp đi lặp lại cùng một công việc vừa làm xong hoặc nhắc đi nhắc lại một câu chuyện đã cũ thì đây cũng là dấu hiệu của chứng mất trí.

Mất phương hướng

Một người nguy cơ sa sút trí tuệ có xu hướng bị mất phương hướng và thậm chí có thể quên nơi ở, văn phòng làm việc của mình. Đây là một dấu hiệu mất trí không nên bỏ qua.

Theo VnExpress

Khi đã có trong tay phim cộng hưởng từ (MRI), lại đọc qua lời giải chuyên môn với nhiều từ khủng hoảng, bệnh nhân càng dễ hoang mang chấp nhận lời chẩn đoán đau thần kinh toạ. Thật ra, nhiều bệnh nhân chỉ đau thắt lưng do bệnh lý khác.

“Toạ” là từ Hán Việt chỉ chỗ ngồi, trên cơ thể là vùng mông tiếp xúc nơi ngồi. Gọi thần kinh toạ để chỉ năm rễ thần kinh chi phối cảm giác, vận động của chân gồm thắt lưng 4, thắt lưng 5, thiêng 1, thiêng 2, thiêng 3.

Thật ra, chỉ có một rễ chi phối cảm giác đúng vùng toạ hay ụ ngồi, xuống sau đùi, sau bắp chuối, tới gót chân và mặt lòng bàn chân là rễ thiêng 1.

Một rễ thần kinh toạ khác hay gặp là rễ thắt lưng 5 lại đau ra mé ngoài ụ ngồi, mé ngoài đùi, mặt ngoài cẳng chân, lan xuống tới mắt cá ngoài và mu bàn chân. Như thế, nếu chỉ đau thắt lưng, không lan xuống chân thì không phải đau thần kinh toạ.

Thủ phạm thường gặp: thoát vị đĩa đệm thắt lưng

Đau thần kinh toạ có rất nhiều nguyên nhân: thoát vị đĩa đệm thắt lưng, hẹp ống sống thắt lưng, bệnh lý rễ thần kinh do tiểu đường, viêm rễ thần kinh toạ do ngộ độc, bướu gây chèn ép đường đi rễ thần kinh toạ, lao cột sống thắt lưng gây chèn ép rễ thần kinh toạ… Nguyên nhân thường thấy nhất là thoát vị đĩa đệm thắt lưng.

Đĩa đệm là phần mềm nằm giữa các đốt sống, gồm có nhân nhầy và vành thớ. Khi khiêng vác quá sức, lực tác động vượt quá mức chịu đựng của đĩa đệm, có thể gây rách vành thớ: nhân nhầy chui theo khe rách ra phía sau, chèn ép lên rễ thần kinh gây đau.

Một nguyên nhân khác là tác động thường xuyên của một lực lặp đi lặp lại, theo thời gian khả năng chịu lực của đĩa sống yếu đi, vành thớ rách dần gây thoát vị đĩa đệm chèn ép lên rễ thần kinh, gây đau thần kinh toạ.

Một số trường hợp chịu lực quá nặng, đĩa đệm bể tức thì, gây đau cấp tính. Có hơn 50% bệnh nhân bị tái đi tái lại, lâu ngày dẫn đến đau thắt lưng cấp tính tái phát hay đau thần kinh toạ.

Khi nào nên phẫu thuật?

Không phải trường hợp thoát vị đĩa đệm nào cũng phải phẫu thuật, đa số trường hợp nên được điều trị bảo tồn. Thời gian vàng điều trị bảo tồn là bốn tuần đầu sau khi khởi bệnh.

Việc điều trị bảo tồn bao gồm: nằm nghỉ trên giường nệm dày, không trũng (là một trong những biện pháp điều trị chính, bởi khi nằm đĩa đệm giãn ra, nhân nhầy bớt chèn ép rễ thần kinh); dùng thuốc giảm đau thông thường như acetaminophen; dùng thuốc kháng viêm (không dùng corticosteroids); tập các động tác cơ bụng, thắt lưng, cơ cẳng chân một cách nhẹ nhàng, không gây sức căng lên đĩa sống…

Nếu được chỉ định chính xác, điều trị bảo tồn đúng mức thì hầu hết có thể khỏi bệnh. Riêng một số bệnh nhân có các triệu chứng nặng như đau quá mức, bàn chân rớt, liệt vận động, liệt bọng đái… thì phải phẫu thuật sớm.

Cần lưu ý ngay khi hình ảnh MRI cho thấy rõ có khối thoát vị lớn, bệnh nhân vẫn có thể có rất ít triệu chứng đau, tê trên lâm sàng và hoàn toàn có thể được điều trị bảo tồn hữu hiệu trong tay thầy thuốc tốt.

Hình minh họa

Không phải trường hợp nào được đọc là “khối thoát vị to, gây chèn ép rễ thần kinh…” đều bị mổ đâu! Chỉ định phẫu thuật cần phải xem xét thận trọng, kết hợp với phương pháp phẫu thuật tốt và kỹ thuật mổ tốt mới đem lại kết quả thoả đáng.

Phương pháp mổ được ưa chuộng hiện nay là phẫu thuật ít xâm nhập với đường mổ nhỏ (mini-open) khoảng 30mm, mở phía bên thoát vị lấy bỏ nhân nhầy gây chèn ép rễ thần kinh. Phương pháp này dễ thực hiện, an toàn.

Những biện pháp thường được quảng cáo “nội soi thoát vị đĩa đệm” có vẻ hấp dẫn thật ra vẫn là một cuộc mổ với những rủi ro tương tự phẫu thuật. Sóng lade, sóng cao tần thường cho kết quả hạn chế, nhất là khi chỉ định sai.

Các phương pháp được gọi là nội soi thoát vị đĩa đệm rất nguy hiểm nếu phẫu thuật viên chưa lành nghề, thiếu những phương tiện dụng cụ vốn khó đáp ứng đầy đủ ở nước ta hiện nay.

Nhất là bệnh nhân phải hứng nhiều tia X trong thao tác là một cái giá khác phải trả, ngoài chi phí điều trị cao quá mức. Biết quý cột sống thì phải tránh chấp nhận dễ dãi chỉ định can thiệp vào đĩa đệm.

Đề phòng bệnh tái phát

Phục hồi chức năng là giai đoạn điều trị quan trọng, hỗ trợ cho sự thành công dù bảo tồn hay phẫu thuật. Tập luyện chủ động cơ bắp, làm mạnh cơ thành bụng và thắt lưng rất quan trọng, hơn là các biện pháp vật lý như kéo giãn, sức nóng hồng ngoại, tử ngoại, xoa bóp, day bấm huyệt, châm cứu… Sự nắn bẻ xương sống nhiều khi làm bệnh nặng thêm.

Cần lưu ý sau khi mổ lấy nhân nhầy ra, đĩa đệm không còn chịu lực như trước. Bệnh nhân cần được hướng dẫn phòng tránh và theo dõi tốt để phát hiện sớm các triệu chứng thoái hoá đĩa đệm (mọc gai quanh thân đốt, hẹp đĩa đệm, khí trong đĩa đệm…), mất vững cột sống, trượt đốt sống do thoái hoá…

Sau khi khỏi đau, bệnh nhân nên chơi các môn thể thao đối xứng nhẹ nhàng như bơi lội, đi bộ. Tập luyện nhẹ nhàng, tăng cường sức mạnh cơ thành bụng và c ơ thắt lưng sẽ giúp phòng ngừa tái phát bệnh lý thoát vị đĩa đệm.

Theo Sài Gòn Tiếp Thị

Nhiều bệnh viện tuyến dưới chưa được trang bị hô hấp ký hoặc chưa biết tận dụng các thông tin của hô hấp ký, dẫn đến chẩn đoán nhầm bệnh nhân bị suyễn (hen) hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD).

PGS.TS Lê Thị Tuyết Lan – trưởng Trung tâm chăm sóc hô hấp BV ĐH Y dược TP.HCM – cho biết như vậy về tình trạng có đến 36% bệnh nhân khó thở, khò khè tìm đến khám ở Trung tâm chăm sóc hô hấp không phải bị suyễn hay COPD mà là các bệnh khác.

Chẩn đoán sai bệnh

Cuối tháng 6/2014, anh T.Q. (25 tuổi, Khánh Hòa) đến khám bệnh tại BV ĐH Y dược TP.HCM vì khò khè, khó thở.

Tại đây sau khi khám, đo hô hấp ký, bác sĩ xác định bệnh nhân không bị bệnh suyễn, cũng không bị bệnh COPD. Kết quả đo hô hấp ký cho thấy bệnh nhân hít vào hay thở ra đều bị khó thở và có gì đó làm hẹp đường dẫn khí.

Bác sĩ cho anh T.Q. đi nội soi phế quản và phát hiện trong lòng khí quản có một polyp lớn, bít gần hết lòng khí quản. Bệnh nhân được chuyển cho bác sĩ ngoại khoa để cắt polyp.

Theo anh T.Q., trước đó anh được bác sĩ ở Khánh Hòa chẩn đoán bị suyễn và cho thuốc điều trị suyễn 18 tháng.

Dù sử dụng thuốc đúng chỉ định nhưng triệu chứng khò khè, khó thở của anh T.Q. không giảm mà ngày càng nặng hơn. Anh tiếp tục đi khám ở nhiều bệnh viện khác nhưng không ai chẩn đoán ra bị bệnh gì hoặc vẫn chỉ là suyễn.

Cũng trong tháng 6/2014, Trung tâm chăm sóc hô hấp tiếp nhận bệnh nhân B.T.Đ. (7 tuổi, TP.HCM) đến khám vì bị khò khè và thở rít, đã được điều trị hai tháng ở một bệnh viện tại TP.HCM nhưng không bớt.

Qua đo hô hấp ký bác sĩ xác định bệnh nhân không bị suyễn. Bác sĩ cho đi nội soi mới phát hiện bệnh nhân bị phù nề hai dây thanh, gây hẹp thanh môn, mủ nhầy đục trắng và kết luận bệnh nhân bị viêm đa xoang, viêm VA, viêm thanh quản bán cấp.

Theo PGS Tuyết Lan, có trường hợp bệnh nhân bị ung thư tuyến giáp mà bác sĩ không biết cứ chữa là suyễn. Ba năm sau khi điều trị như suyễn, bệnh nhân lên BV ĐH Y dược TP.HCM khám, bác sĩ phát hiện đường thở của bệnh nhân chỉ hẹp còn chút xíu do khối u tuyến giáp đã di căn sang khí quản.

Có những bệnh nhân bị hẹp khí quản nên khi thở thường nghe thấy tiếng rít và rất dễ bị chẩn đoán nhầm là suyễn và bị bác sĩ điều trị suyễn “mải miết luôn”.

Một người bệnh được đo hô hấp ký kiểm tra bệnh lý – Ảnh: L.Th.H.

Tận dụng thông tin của hô hấp ký

Theo PGS Tuyết Lan, trước một bệnh nhân đến khám với triệu chứng điển hình là khò khè, khó thở, nếu không có máy đo hô hấp ký, bác sĩ thường chẩn đoán là suyễn hoặc COPD.

Đây là một trong hai loại bệnh mà bác sĩ thường nghĩ đến. Nếu có máy hô hấp ký sẽ giúp bác sĩ xác định được bệnh nhân bị khò khè, khó thở do tắc nghẽn ngoài lồng ngực, tắc nghẽn trong lồng ngực hay tắc nghẽn cố định (hít vào, thở ra đều bị tắc nghẽn).

“Thời gian qua Trung tâm chăm sóc hô hấp đã cố gắng huấn luyện, chuyển giao kỹ thuật đo hô hấp ký cũng như đi xin tài trợ để trang bị máy hô hấp ký cho một số bệnh viện tuyến dưới nhưng các bác sĩ còn chẩn đoán sót, sai bệnh” – PGS Tuyết Lan nói.

Theo PGS Tuyết Lan, ở tuyến quận huyện hiện nay nhiều bệnh viện chưa có máy hô hấp ký, trong khi giá máy chỉ 80 triệu đồng một cái. Nếu bác sĩ có máy đo hô hấp và được học hô hấp ký sẽ không thể chẩn đoán nhầm các bệnh khác với suyễn hay COPD vì hình ảnh đo hô hấp ký rất rõ ràng, cho bác sĩ biết không phải suyễn hay COPD và hướng đến chẩn đoán chính xác.

PGS Tuyết Lan cảnh báo nếu bệnh nhân bị suyễn hay COPD thật sự và được điều trị đúng, chỉ hai tuần sau các triệu chứng khò khè, khó thở phải bớt.

Nếu hai tuần không bớt, bác sĩ cho thuốc thêm hai tuần nữa. Nếu vẫn không bớt triệu chứng, bác sĩ phải nghĩ không phải là suyễn hay COPD và nên chuyển bệnh nhân đến bệnh viện có máy đo hô hấp ký để kiểm tra lại. Sau khi có kết quả không phải là suyễn thì tùy cho bệnh nhân làm các chẩn đoán hình ảnh khác như siêu âm, nội soi, X-quang… để xác định bệnh.

Khi có chẩn đoán chính xác, bác sĩ sẽ chuyển bệnh nhân qua chuyên khoa tai mũi họng, ung bướu, ngoại khoa hay nội tiết để có biện pháp điều trị kịp thời, hiệu quả.

Theo Tuổi trẻ