Bác sĩ Lâm Đức Hoàng, Bệnh viện Ung bướu TP HCM cho biết ung thư vùng tai mũi họng là một trong 5 vị trí ung thư thường gặp nhất, đặc biệt ở nam giới. Mười năm qua Việt Nam có trên 80% trường hợp phát hiện bệnh ở giai đoạn trễ. Điều trị bệnh giai đoạn này rất khó khăn và hiệu quả không cao.

Bệnh nhân thường đến chuyên khoa ung bướu khám sau khi đã khám ban đầu tại các chuyên khoa liên quan như Tai Mũi Họng, Mắt, Răng Hàm Mặt, Ngoại khoa…

Các phương tiện chẩn đoán và điều trị ung thư hiện ngày càng phát triển, tỷ lệ bệnh nhân phát hiện sớm ngày càng cao, kết quả điều trị khả quan.

Bác sĩ Hoàng khuyến cáo một số dấu hiệu sớm:

– Nhức đầu kéo dài không rõ nguyên nhân.

– Ù tai, nghe lùng bùng trong tai hoặc nghe kém.

– Nghẹt mũi một bên hoặc hai bên, nghẹt hoàn toàn hay không hoàn toàn.

– Chảy máu mũi đỏ tươi hoặc nhày mũi lẫn máu lờ lờ như máu cá.

– Khạc ra máu hoặc ra đàm dính ít máu.

– Nuốt vướng hoặc nuốt đau như bị mắc xương.

– Nuốt đau lan lên tai.

– Khàn tiếng kéo dài, tăng dần.

– Phát hiện khối hạch vùng cổ khoảng vài phân, không đau, tăng dần.

Dấu hiệu báo động bệnh ở giai đoạn trễ

– Nhìn đôi (nhìn một thành hai), sụp mi, chảy nước mắt sống.

– Đau hoặc tê bì vùng mặt.

– Há miệng hạn chế hoặc khít hàm tăng dần.

– Giảm cử động của lưỡi (thè lưỡi, đưa lưỡi sang trái hoặc sang phải).

– Nuốt khó, nuốt nghẹn tăng dần với thức ăn đặc.

– Khó thở tăng dần.

Phương pháp phát hiện ung thư vùng tai mũi họng

Khám lâm sàng vùng tai mũi họng và hạch vùng cổ

Ngay khi có các dấu hiệu nghi ngờ bệnh giai đoạn sớm, bệnh nhân cần đến các chuyên khoa Tai Mũi Họng hoặc chuyên khoa Ung bướu để khám lâm sàng. Bác sĩ chuyên khoa sẽ khám và khoanh vùng tổn thương nghi ngờ ung thư, từ đó chỉ định xét nghiệm phù hợp với từng vị trí tổn thương.

Không nên để đến khi có các dấu hiệu muộn mới đi khám và tầm soát vì kết quả điều trị sau 5 năm sẽ giảm đi hơn một nửa so với giai đoạn sớm.

Nội soi tai mũi họng

Trước đây bác sĩ sử dụng phương pháp soi tai mũi họng bằng gương soi gián tiếp với đèn Clar nên rất khó phát hiện các tổn thương nhỏ, thậm chí có thể bỏ sót bướu.

Ngày nay nhờ sự phát triển của sợi quang học đồng thời sử dụng nhiều loại nguồn sáng khác nhau, các bác sĩ có thể nhìn thấy được hình ảnh tổn thương rất rõ ràng. Qua hệ thống soi này, bác sĩ sẽ tiến hành sinh thiết bướu để có kết quả mô học chính xác.

Người có nguy cơ mắc bệnh ung thư vùng tai mũi họng như hút thuốc lá, uống rượu hoặc gia đình có người bị ung thư vòm hầu, nên tầm soát bằng cách nội soi tai mũi họng định kỳ mỗi 6-12 tháng.

Siêu âm vùng cổ

Siêu âm vùng cổ rất an toàn và chính xác, có thể thấy được hạch vùng cổ nghi ngờ di căn hoặc tổn thương tại chỗ.

Chụp cắt lớp điện toán CT scan hoặc cộng hưởng từ (MRI)

Chụp cắt lớp điện toán và cộng hưởng từ ít khi được bác sĩ chỉ định ngay từ đầu vì có giá thành khá cao. Trường hợp sau khi khám lâm sàng và nội soi mà vẫn còn nghi ngờ có tổn thương dưới niêm thì CT và MRI có vai trò phát hiện bướu rất tốt.

Xét nghiệm tìm virus hoặc kháng thể kháng virus

Ung thư vòm hầu có liên quan rất mật thiết với virus EBV, có thể làm xét nghiệm kháng thể IgM-EBV, IgG-EBV hoặc xét nghiệm sinh học phân tử tìm DNA-EBV trong huyết tương hoặc trong mẫu mô sinh thiết.

Các vị trí ung thư khác như khẩu hầu, hạ hầu, thanh quản có liên quan đến virus HPV, do đó có thể làm xét nghiệm sinh học phân tử mẫu mô sinh thiết của bướu hoặc hạch cổ để chẩn đoán xác định.

Nhiều người trẻ bị ung thư

Theo GLOBOCAN 2018 cập nhật về ung thư dạ dày trên thế giới, Việt Nam là nước có tỉ lệ ung thư dạ dày đứng thứ 14 so với thế giới và đứng cao nhất trong các nước Đông Nam Á. Tỉ lệ mới mắc là 15,9/100.000 dân, với số mới mắc bệnh là 17.527, số tử vong là 15.065 bệnh nhân.

Nếu tính chung cả 2 giới thì ung thư dạ dày đứng hàng thứ 3 sau ung gan và ung thư phổi. Miền Bắc tỉ lệ ung thư dạ dày cao gần gấp đôi miền Nam.

Theo GS TS BS. Trần Thiện Trung – Trưởng Cơ sở 2 Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cho biết:

Trong hai tháng vừa qua, Cơ sở 2 Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM đã điều trị hai người bệnh nữ 18 tuổi và 23 tuổi. Người bệnh nữ (23 tuổi, ở TPHCM) vào viện khám vì đau âm ỉ trên rốn. Tiền căn không ghi nhận bệnh gì trước đây. Người bệnh được chỉ định nội soi dạ dày, phát hiện tổn thương nhiễm cứng dạ dày vùng hang vị. Sinh thiết tổn thương cho kết quả ung thư tuyến biệt hóa kém dạng tế bào nhẫn của dạ dày.

Sau 4 ngày nhập viện, các bác sĩ phẫu thuật cho người bệnh, cắt bán phần dưới dạ dày, nạo hạch D2. Người bệnh được xuất viện vào ngày thứ 10 và hiện đang được hóa trị sau mổ. Một trường hợp khác, người bệnh nữ (18 tuổi, ở Lâm Đồng) có dấu hiệu đau bụng thỉnh thoảng, tự mua thuốc uống suốt 6 tháng.

Gần một tháng nay, người bệnh có triệu chứng đầy bụng khó tiêu, chán ăn, mệt mỏi, sụt khoảng 5 cân, đi tiêu phân đen.

Qua thăm khám, nội soi dạ dày, thực hiện sinh thiết tổn thương cho người bệnh, bác sĩ kết luận ung thư tuyến biệt hóa kém dạng tế bào nhẫn của dạ dày và tiến hành phẫu thuật. Tuy nhiên, bác sĩ không thể phẫu thuật cắt được dạ dày do ung thư đã di căn đến ổ bụng. Người bệnh được chỉ định hóa trị triệu chứng.

Theo TS Phạm Văn Bình – Khoa Ngọi Bụng 1, Bệnh viện K trung ương tỷ lệ ung thư dạ dày đang ngày càng trẻ hóa. TS Bình cho biết hiện nay những bệnh nhân ung thư dạ dày tuổi 20 không phải là hiếm nhất là tại Bệnh viện đầu ngành về ung bướu như BV K thì càng nhiều hơn.

TS Bình cho biết thêm gần đây nhất có trường hợp bệnh nhân mới 13 tuổi bị ung thư dạ dày phải cắt bỏ dạ dày.

Ung thư da dạy là bệnh ung thư đường tiêu hóa và TS Bình khuyến cáo các bệnh nhân vẫn đến khám ở giai đoạn rất muộn nên việc điều trị vừa khó khăn vừa tốn kém. Cách sàng lọc ung thư dạ dày tốt nhất đó là nội soi ống mềm.

Lý giải về tình trạng trẻ hóa ung thư dạ dày, TS Bình cho biết do các nguyên nhân như vi khuẩn HP, lối sống…

3 thủ phạm

Theo GS Đào Văn Long – Nguyên Giám đốc BV Đại học Y Hà Nội, giám đốc phòng khám đa khoa Hoàng Long các nguyên nhân cơ bản của Ung thư dạ dày: 90% do vi khuẩn HP.

Theo GS Long tổ chức nghiên cứu về ung thư quốc tế và Tổ chức Y tế Thế giới đã xếp H.p là nhân tố gây ung thư biểu mô tuyến dạ dày và gây u MALT thuộc nhóm 1.

Người ta cũng đã thấy ở những nước có tỉ lệ nhiễm H.p cao thì tỉ lệ mắc ung thư dạ dày cao ví dụ như ở Hàn Quốc, Nhật, Nam Phi, Việt Nam. Còn ở những nước như Âu Mỹ, tỉ lệ nhiễm H.p thấp và tỉ lệ mắc ung thư dạ dày cũng thấp.

Theo GS Long khuẩn H.p có thể vào cơ thể con người theo 3 con đường từ động vật sang người, từ ô nhiễm môi trường đặc biệt là nguồn nước sang người và nguồn lây từ người sang người là đường lây rất phổ biến, nhất là với trẻ em.

Có 2 kiểu lây đó là miệng-miệng ví dụ như hôn, nhai cơm cho trẻ, dùng đũa gắp thức ăn chung và kiểu thứ 2 là sử dụng nguồn nước và thức ăn của những người sống cùng nhau trong gia đình có người nhiễm vi khuẩn H.p cũng có thể lây truyền cho người thân.

Thứ hai do yếu tố sinh hoạt, chế độ ăn uống thiếu khoa học, thiếu chất xơ và các loại vitamin như B12, axit folic…

những thói quen như ăn mặn, ăn nhiều thịt đỏ, đồ ăn sẵn, đồ ăn chiên dán nhiều dầu mỡ chính cũng là nguyên nhân gây ung thư dạ dày.

Thứ ba yếu tố di truyền.

Để phát hiện sớm ung thư dạ dày, GS Long khuyến cáo những người có yếu tố nguy cơ trên nên thường xuyên nội soi dạ dày ống mềm ít nhất 1 năm 1 lần để có thể xác định những bất thường ở dạ dày để có hướng điều trị sớm nhất.

Tiến sĩ Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ Sinh học, Công nghệ Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, xét tính chất của dưa cà muối theo cách dân gian không có tính độc hại nếu quá trình làm đảm bảo vệ sinh và ăn đúng lúc.

Theo nhiều nghiên cứu, trong dưa cà muối xổi, ăn vẫn còn vị cay nồng, hăng hăng, hàm lượng nitrat bị chuyển hóa thành nitrit do vi sinh vật có trong nước dưa cà muối tác động.

Khi và dạ dày, dưới tác động của môi trường dạ dày, nitrit sẽ kết hợp với các acid amin trong thực phẩm như cua, tôm, cá, thịt, nhất là mắm tôm và trở thành nitrosamine – một chất có khả năng gây ung thư dạ dày.

Tuy nhiên, khi được muối đủ thời gian, độ chua thì lượng nitrit giảm xuống rất nhanh, hạn chế gây hại sức khỏe.

Nếu bạn thường xuyên ăn dưa cà muối xổi, đặc biệt trong trường hợp sức khỏe yếu, có sẵn bệnh dạ dày thì nguy cơ mắc ung thư của bạn là rất cao. Bởi vậy, các nhà khoa học khuyên rằng nếu thích ăn dưa cà muối thì bạn nên tránh ăn dưa cà muối xổi.

Một lý do nữa khiến cho dưa cà muối có thể gây hại là khi chúng được muối trong những vật dụng chứa không đảm bảo.

Nếu muối cà ở những vại sành, sứ làm từ nguồn đất nung có nhiễm kim loại năng thì nước cà, dưa muối có thể bị nhiễm chì, thủy ngân, khi ăn vào có thể gây độc.

Ngày nay, để cho tiện dụng, rất nhiều người kinh doanh dưa cà muối tận dụng những thùng nhựa đựng sơn đã hết để muối hoặc chứa dưa cà đem bán. Đây thực sự là một mối hiểm họa cho sức khỏe mà nhiều người vẫn nghĩ là chi tiết nhỏ nên bỏ qua.

Những nguyên nhân kể trên mặc dù chỉ là nguyên nhân phát sinh do con người sử dụng sai cách khiến dưa cà muối bị mang tiếng “oan” là gây ung thư.

Một lý do nữa khiến cho dưa cà muối có thể gây hại là khi chúng được muối trong những vật dụng chứa không đảm bảo.

7 dấu hiệu của bệnh ung thư dạ dày bạn cần lưu ý:

Biểu hiện đầu tiên của bệnh này là cảm giác đầy tức vùng trên rốn, kèm mệt mỏi. Khoảng 1/2 trường hợp có sụt cân và đau vùng trên rốn.

Đau bụng trên. Bắt đầu với những cơn đau từng đợt, sau đó là thường xuyên và nặng hơn. Tuy có thể chịu được những luôn dai dẳng, lúc đau lúc không.

Luôn bị ợ chua, tiêu hóa không tốt. Đây là một trong những biểu hiện đầu tiên của bệnh ung thư dạ dày. Biểu hiện này chiếm khoảng 68% số người mắc bệnh.

Nôn ra máu. Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ, nếu trong chất nôn có lẫn máu thì cũng nên suy xét đến khả năng ung thư dạ dày.

Đầy bụng sau khi ăn. Đây cũng là biểu hiện thường thấy ở người ung thư dạ dày. Khi ăn xong có cảm giác tức bụng, đầy bụng và buồn nôn…

Có những trường hợp đi ngoài ra phân đen do ăn nhiều tiết động vật như lợn, dê, gà cũng có thể gặp hiện tượng này do sau khi uống một số loại thuốc.

Một số bệnh nhân viêm loét dạ dày còn có thể sờ thấy bọc u trong ổ dạ dày, biểu hiện của nó là cứng, bề mặt không trơn nhẵn, hơn nữa khối u còn nhanh chóng tăng to lên, ấn vào có cảm giác đau.

Các nhà khoa học Ireland vừa phát hiện cách thức đáng sợ mà chất béo có thể khiến cơ thể “thất thủ” trước bệnh ung thư.
Nhóm nghiên cứu từ Trinity College Dublin, trường thành viên của Đại học Dublin (Ireland) đã phát hiện rằng một loại tế bào quan trọng của cơ thể giúp tiêu diệt các mô ung thư có thể bị vô hiệu hóa bởi chất béo dư thừa trong cơ thể.

Nói một cách hình tượng hơn, các chiến binh của cơ thể giúp chúng ta chống lại bệnh ung thư đã vô tình hấp thu các chất béo này, để rồi bị “tắc mỡ” và các kẻ thù- tế bào ung thư- nhanh chóng chộp lấy cơ hội để phát triển, từ đó hủy hoại dần người bệnh.

Giáo sư Lydia Lynch, người đứng đầu nghiên cứu cho biết phát hiện này giúp họ hướng đến một cách thức tiếp cận mới trong điều trị bệnh ung thư. Họ đang phát triển một hợp chất giúp ngăn chặn sự hấp thu chất béo của các tế bào phòng vệ ung thư này, giúp chúng dần thoát khỏi trạng thái béo phị, bị tắc nghẽn bởi mỡ và có thể đứng lên chiến đấu một lần nữa.

Phương pháp này phù hợp với xu hướng mới mà các nhà nghiên cứu về ung thư đang hướng đến: Cơ thể chúng ta tiềm tàng một khả năng tự chống lại bệnh ung thư; thuốc thay vì trực tiếp tiêu diệt khối u thì lại đóng vai trò một kích thích tố để giải phóng và tăng sức mạnh cho hàng phòng vệ tự nhiên, từ đó để cơ thể người bệnh tự đẩy lùi bệnh. Cách thức điều trị này được cho là bền vững, ít tác dụng phụ hơn các phương pháp cũ.

Phát hiện mới được công bố trên tạp chí khoa học Nature Immunology này phù hợp với nghiên cứu quy mô lớn trước đó của Cancer Research UK – tổ chức nghiên cứu ung thư cấp quốc gia của Anh.

Cancer Research UK cho rằng béo phì đang soán ngôi thuốc lá và trở thành nguy cơ gây ung thư hàng đầu, liên quan đến 12 dạng ung thư chết người: dạ dày, miệng- cổ họng, gan, buồng trứng, ruột, túi mật, thận, thực quản, tuyến tụy, tử cung, vú, tuyến tiền liệt.

Nghiên cứu mới công bố của Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới (WCRF) dựa trên hồ sơ của 200.000 người sinh sống khắp toàn cầu và các dữ liệu khác từ hơn 80 nghiên cứu khoa học trước đó.

Họ cảnh báo rằng những thiết bị công nghệ như điện thoại thông minh, máy tính bảng, máy tính để bàn…chịu trách nhiệm lớn trong việc gia tăng chóng mặt số trẻ bị cận thị và tăng nguy cơ 12 loại ung thư chết người.

Nghiên cứu cho thấy không chỉ liên quan tới việc kém hoạt động thể chất, trẻ em bị bỏ mặc với các thiết bị công nghệ phát triển cái gọi là “tiêu thụ quá mức thụ động” và ngốn ngấu các đồ ăn không lành mạnh nhiều lần hơn những trẻ được hướng tới các hoạt động vui chơi giải trí tốt.

Nguy cơ béo phì ở nhóm trẻ này tăng vọt và khi đã béo phì ở tuổi nhỏ, nguy cơ thành một người lớn béo phì tăng gấp 5 lần. Theo một công trình đã công bố trước đó cũng của WCRF, béo phì lại liên quan đến 12 loại ung thư chết người: dạ dày, miệng – cổ họng, gan, buồng trứng, ruột, túi mật, thận, thực quản, tuyến tụy, tử cung, vú, tuyến tiền liệt. Béo phì đang dần soán ngôi hút thuốc, trở thành nguyên nhân gây ung thư hàng đầu trên thế giới.

Trong 50 năm qua, tỉ lệ trẻ em cận thị đã tăng hơn gấp đôi, từ 7,2% lên tới 16,4% và theo nghiên cứu mới này, chính là do các bé nhìn chằm chằm vào màn hình với quãng thời gian dài trong ngày. Một nghiên cứu trước đó từ King’s College London (Anh) cho thấy cứ thêm 1 giờ tiếp xúc với trò chơi trên thiết bị công nghệ, nguy cơ cận thị sẽ tăng thêm 3%, được gọi là hiệu ứng “cận thị kỹ thuật số”.

Theo WCRF, một số khảo sát gần đây cho thấy thời gian mà trẻ em, thanh thiếu niên nhìn vào màn hình đã tăng lên 8 giờ mỗi ngày, bao gồm chơi game, tham gia các ứng dụng giải trí, thông tin liên lạc – mạng xã hội.

Một công trình khác từ Trung tâm Mắt Quốc gia Singapore thậm chí cho rằng có tới 96% thanh niên châu Á có vấn đề cận thị ở nhiều mức độ khác nhau. Một số trẻ chỉ mới 2 tuổi nhưng đã dành tới 2 giờ mỗi ngày cho các thiết bị công nghệ!

Các chuyên gia cho rằng cách duy nhất để thoát khỏi các hậu quả nghiêm trọng nói trên là hạn chế một cách quyết liệt thời gian tiếp xúc màn hình của trẻ em, đồng thời trẻ phải được huấn luyện tư thế chuẩn khi sử dụng các thiết bị công nghệ.

Dưới đây là 7 loại thực phẩm giúp ngăn ngừa ung thư vú nhất định bạn phải thử.

Ung thư là một căn bệnh cực kỳ nguy hiểm, đặc biệt là ung thư vú ở phụ nữ khá phổ biến. Để ngăn chặn nguy cơ mắc ung thư vú, bạn có thể tiêu thụ một số loại thực phẩm đã được khoa học chứng minh là “khắc tinh” của ung thư.

Ngày nay, đa số phụ nữ đều phải làm khá căng thẳng, họ phải trải qua nhiều áp lực từ công việc cho tới gia đình. Sống trong một môi trường ô nhiễm, khói bụi cũng làm gia tăng bệnh tật. Theo số liệu thống kê mới nhất, trường hợp mắc ung thư vú đang có dấu hiệu gia tăng. Dưới đây là những nguồn thực phẩm tuyệt vời bạn nên bổ sung vào chế độ ăn mỗi ngày để ngừa ung thư vú từ hôm nay.

Hạt lanh

Hạt lanh giàu axit béo omega-3, đây là dưỡng chất có tác dụng ngăn chặn sự phát triển của các tế bào ung thư vùng ngực.

Tỏi

Tỏi từ lâu đã được đánh giá là một loại “thần dược” thiên nhiên có tác dụng trị nhiều loại bệnh. Tiêu thụ tỏi thường xuyên sẽ giúp bạn ngăn ngừa ung thư vú. Trong tỏi chứa chất chống ung thư là Allium.

Lựu

Đây là loại quả có khả năng phòng ung thư vú tuyệt vời bởi lựu rất giàu polyphenol, một hợp chất chống oxy hóa và ngăn ngừa ung thư.

Rau xanh

Một số loại rau xanh như rau chân vịt, rau cải… chứa nhiều chất xơ và vitamin B, chất phytochemical, chất diệp lục… tất cả đều có khả năng chống ung thư.

Cá

Bổ sung cá thường xuyên trong chế độ ăn hàng ngày cũng là cách ngăn ngừa ung thư. Cá giàu vitamin B12 và axit béo omega-3 có thể ức chế sự tăng trưởng của tế bào ung thư.

Trà xanh

Trà xanh là nguồn dồi dào của chất chống oxy hóa, trà xanh mang lại nhiều lợi ích sức khỏe tuyệt vời. Trong đó không thể không kể đến tính năng ngừa ung thư.

Nghệ

Từ xưa nghệ đã được sử dụng khá phổ biến trong phòng ngừa bệnh tật. Nghệ được đánh giá có khả năng chống viêm kháng khuẩn hiệu quả. Hợp chất curcumin chính là “chìa khóa vàng” giúp loại củ này phòng được căn bệnh tử thần.