1.Sử dụng chất khử mùi trong không khí

Chất làm sạch không khí giúp giảm mùi hôi trong nhà hoặc khu bếp ăn. Những năm gần đây, chúng trở thành sản phẩm không thể thiếu trong gia đình, thay thế phương pháp khử mùi truyền thống như sử dụng các loại hoa hay trái cây có mùi thơm.

Chúng chứa một số hóa chất có thể ảnh hưởng đến khứu giác ở mũi, làm chúng ta không có khả năng nhận ra những mùi khác. Hơn nữa, các sản phẩm khử mùi còn chứa nhiều hóa chất độc hại khác như cetaldehyd, benzaldehyd, methyl pyrrolidon, càng khiến chất lượng không khí trở nên tồi tệ hơn.

2. Ưa thích đồ uống có cồn

Nếu bạn nghĩ uống rượu với lượng vừa phải sẽ tốt cho sức khỏe tim mạch thì cũng nên biết rằng đây là yếu tố tăng nguy cơ ung thư một cách đáng kể. Các kết quả được công bố trên Tạp chí Y tế Công cộng Mỹ (tháng 4/2013) cho thấy, nguy cơ đó bao gồm ung thư thực quản, đại tràng, trực tràng và ung thư vú.

Rượu được cho là sẽ thúc đẩy sự tiết axít dạ dày có thể gây tổn thương niêm mạc đường tiêu hóa, đặc biệt là những người bị loét dạ dày. Ethanol trong đồ uống có cồn khi vào cơ thể sẽ biến đổi thành acetaldehyde, tấn công và làm thay đổi chuỗi ADN gây nên ung thư.

3. Dùng thuốc tránh thai

Tuy góp phần giảm tỷ lệ ung thư buồng trứng và ung thư nội mạc tử cung nhưng thuốc tránh thai lại có liên quan tới tăng nguy cơ ung thư vú, ung thư cổ tử cung và ung thư gan.

4. Thường xuyên đốt nến

Những ngọn nến đã thắp sáng ngôi nhà của người dân trong suốt nhiều thế kỷ kể. Trong thời đại của ánh sáng điện ngày nay, nến vẫn được sử dụng để mang lại những phút giây lãng mạn. Tuy vậy, nến được làm từ sáp paraffin, khi bị cháy sẽ sản sinh các chất gây ung thư như toluene, aldehyde, xeton và các thành phần độc hại khác có thể tích tụ trong nhà.

Thỉnh thoảng “đổi gió” với một bữa tối cùng ánh nến lung linh sẽ không gây ra ung thư, nhưng thường xuyên duy trì thói quen này thì hoàn toàn có thể. Ngoài ra, hãy đảm bảo bạn đang ngồi trong một không gian thông thoáng.

5. Tiếp xúc với khói xe

Tỷ lệ ung thư phổi cao hơn ở những người hàng ngày tiếp xúc với khói diesel đã khiến Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) cảnh báo việc sử dụng nhiên liệu này. Động cơ diesel có chứa một lượng cao các hạt được biết đến là nguyên nhân gây ra bệnh hen suyễn và ung thư phổi.

Không chỉ có dầu diesel mà tất cả các loại sản phẩm từ nhiên liệu hóa thạch bao gồm cả xăng đều có chứa một số chất ung thư. Thông qua quá trình chưng cất, chúng sẽ được tách ra từ dầu thô ở nhiệt độ khác nhau. Sự khác biệt chính nằm ở quá trình đốt cháy bên trong động cơ. Ngoài các hạt bụi không khí, tất cả các loại nhiên liệu này đều thải ra cacbon monoxit và hydrocarbon độc hại, bao gồm benzen.

Benzen vốn là một chất gây tổn hại cho tủy xương, nơi sản xuất ra các tế bào máu. Phơi nhiễm lâu dài với hóa chất này liên quan đến một số loại ung thư máu.

6. Lạm dụng mỹ phẩm

Một số hóa chất có trong mỹ phẩm như benzophenone-3 cũng như các chất gây ung thư khác bao gồm formaldehyde, benzen, toluene và 1,4 dioxane sẽ được cơ thể hấp thu và điều này có thể dẫn đến ung thư da nếu dùng quá mức.

Hương thơm được sử dụng trong các sản phẩm này đặc biệt đáng nghi ngờ khi các nhà sản xuất không bao giờ chia sẻ công thức ra ngoài. Ngay cả những sản phẩm được khẳng định là tự nhiên hoặc hữu cơ đều không thể chắc chắn về độ an toàn.

7. Lát đá granite

Granite là một loại đá có độ bền cao thường được sử dụng để lát sàn nhà, tường bếp, dễ dàng làm sạch và không bẩn so với đá cẩm thạch. Những yếu tố này đã làm cho nó phổ biến trong nhiều nhà bếp hiện đại. Nhưng đá granit được biết là loại phát ra radon, một loại khí phóng xạ có thể làm tăng nguy cơ ung thư. Nó được biết đến là một sản phẩm phân rã của radium.

Khí Radon không màu và không mùi, khó có thể phát hiện bằng giác quan. Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA), radon là nguyên nhân thứ hai gây ung thư phổi. Giảm thiểu việc sử dụng đá granit và giữ thông thoáng ở khu vực có lát đá granit có thể giúp giảm nguy cơ phơi nhiễm.

8. Uống trà nóng

Với nhiều lợi ích sức khoẻ, uống trà tươi đã trở thành thói quen lâu đời trong nhiều cộng đồng trên khắp thế giới.

Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra tỷ lệ ung thư thực quản cao hơn ở các nước Châu Á và Trung Đông – những khu vực đặc biệt uống nhiều trà nóng. Tổn thương lớp lót bên trong niêm mạc thực quản được cho là yếu tố nguy cơ ở đây. Vì vậy, cách tốt nhất là để trà nguội bớt rồi mới nên nhâm nhi.

9. Ăn thức ăn bị cháy

Thịt, cá nướng hơi cháy có thể tạo ra sự hấp dẫn thị giác cũng như hương vị nhưng chúng lại có thể làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày, trực tràng và tụy. Khi các loại thực phẩm chứa nhiều protein bị đốt cháy, các axít amin tạo ra protein sẽ chuyển hóa thành độc tố heterocyclic amines (HCA), được biết đến là các chất gây ung thư nguy hiểm nhất.

10. Bỏng ngô quay bằng lò vi sóng

Bỏng ngô hay bắp rang bơ quay lò vi sóng là một món ăn vặt khoái khẩu của nhiều người. Tuy nhiên, bạn phải hết sức cẩn thận với loại thực phẩm này.

Chất độc này nằm trong lớp chống dính ở mặt trong túi đựng bỏng, khi được quay ở nhiệt độ cao sẽ phân hủy thành hợp chất acid perfluorooctanoic, một chất gây bệnh ung thư tuyến tiền liệt và ung thư gan.

11. Sử dụng thực phẩm đóng hộp

Mặc dù sự tiện lợi của thực phẩm đóng hộp là không thể chối cãi nhưng chúng cũng khá nguy hiểm.

Hút chân không trong các hộp kim loại được lót bằng một lớp phủ bằng nhựa chính là thủ phạm. Lớp lót bằng nhựa Bisphenol A có thể dẫn đến sự mất cân bằng hormone và biến đổi di truyền. Điều này làm cho thực phẩm đóng hộp trở thành một trong những nguyên nhân gây ung thư, đặc biệt là ung thư vú.

12. Uống soda

Bạn có thể tránh đồ uống có đường vì sợ tăng cân nhưng nếu những ly soda xuất hiện thường xuyên trong các bữa ăn thì đồng nghĩa với việc bạn đang tự tạo nguy cơ phát triển ung thư cho mình. Nguyên nhân chính nằm ở chất làm ngọt nhân tạo. Một số nghiên cứu đã liên kết chất saccharin và cyclamate có trong soda với ung thư bàng quang và aspartame với các khối u não.

13. Dùng kem chống nắng

Nhận thức về nguy cơ ung thư da và lão hóa sớm do tiếp xúc với tia UV từ mặt trời đã làm gia tăng thói quen sử dụng kem chống nắng. Tuy nhiên, Zinc oxide – một thành phần phổ biến trong kem chống nắng lại có thể phá hỏng ADN, góp phần vào sự phát triển của các tế bào ung thư.

14. Thuốc diệt cỏ

Giúp làm sạch cỏ dại nhưng nhược điểm lớn nhất của nó là thải hóa chất vào đất và nước, từ đó ảnh hưởng tới nguồn thực phẩm của chúng ta. Tổ chức Y tế Thế giới đã lên tiếng lo ngại về nguy cơ ung thư do thành phần hoạt chất như Glyphosate có trong thuốc diệt cỏ gây ra.

Trước tuổi 30, muốn khỏe mạnh đừng bỏ qua những thói quen lành mạnh này
Trước khi bạn 30 tuổi hoặc nếu bạn đã 30 tuổi, bạn nên thực hiện và duy trì những thói quen lành mạnh dưới đây để…

Hỏi: Thưa ông, tôi mới đọc một bài báo của ông, trong đó viết: “Liều lượng mới gây ngộ độc”. Không phải là món ăn nào có chứa chất độc thì ta nên tránh xa ngay hay sao, còn ngồi tính liều lượng để làm gì?
Chuyên gia Vũ Thế Thành: Tôi không phải là tác giả của câu nói trứ danh đó, mà tác giả là Paracelsus, một thầy thuốc ở thế kỷ 16. Nhưng ông này cũng rất am tường về hóa học, thiên văn học. Chưa hết, còn triết học, thần học nữa.
Paracelsus là người đi tiên phong trong việc sử dụng hóa chất và khoáng chất vào trị liệu. Đó là bước đột phá của y học vào thời đó. Chính vì những nghiên cứu này mà người đời sau mới tôn xưng Paracelsus là tổ sư về độc tố học.
Theo tổ sư Paracelsus thì chất nào cũng là chất độc cả. Dùng nhiều thì độc, dùng ít thì không.
Hỏi: Nói như ông tổ sư này, chất nào cũng là chất độc cả, chả lẽ đến thứ lành nhất như nước uống cũng là chất độc sao?
Chuyên gia Vũ Thế Thành: Nhiều người cứ tưởng nước uống là… vô tội. Tôi nói nước tinh khiết cho chắc ăn đấy nhé. Thử uống thường xuyên mỗi ngày 5 lít nước xem có bị ngộ độc nước không. Một số người chẳng biết thu lượm thông tin ở đâu, mỗi sáng ráng uống thật nhiều để… giải độc.
Giải đâu không thấy, mà hậu quả là cân bằng điện giải trong cơ thể bị xáo trộn, hạ natri máu, và rồi não sẽ hoạt động lung tung…
Bất cứ chất nào, dù bổ béo đến đâu cũng có thể trở thành chất độc, nếu ăn uống, hít thở hoặc hấp thu qua da quá nhiều. Tuy nhiên, hàm lượng độc chất có bao nhiêu trong thực phẩm thì an toàn. Đó là cả một quá trình nghiên cứu và đánh giá.
Hỏi: Ông nghĩ thế nào về khái niệm “chất gây ung thư” ở trong thực phẩm?
Chuyên gia Vũ Thế Thành: Chất gây ung thư thì có đầy trong thực phẩm. Tôi có thể kể ra vài độc chất thuộc loại “thú dữ”, tự nhiên có trong thực phẩm, chứ không phải con người thêm vào đâu nhé, chẳng hạn, arsenic có trong nước uống, trong rau quả, đặc biệt có nhiều trong gạo, nông sản nào cũng có ít nhiều arsenic cả.
Mà đây là nói loại arsenic có hại, thạch tín đấy, chứ không phải arsenic hữu cơ vô hại như trong tôm cá đâu.
Rồi khi ta nấu nướng đồ ăn cũng sinh ra độc chất gây ung thư. Chẳng hạn acrylamide đã được xác định là chất gây ung thư, mà là loại gây ngộ độc gen, tức là có ảnh hưởng đến di truyền chứ không phải vừa.
Nếu chiên, xào hay nướng các loại ngũ cốc, bột mì, bột bắp, khoai lang, khoai mì… đều phát sinh ra chất acrylamide, đặc biệt là khoai tây chiên có mức acrylamide cao hơn hẳn so với các loại ngũ cốc khác.
Thịt chiên xào, và nhất là thịt nướng phát sinh cả hơn 20 chất có khả năng gây ung thư.
Đó là tôi chưa nói đến các chất phụ gia, mà báo chí hay gọi là hóa chất, thêm vào thực phẩm để cho thơm (hương liệu), cho bắt mắt (màu thực phẩm), nhai cho sướng miệng (cấu trúc dai giòn)…
Sao? Bạn có dám nhịn bánh mì vì acrylamide, nhịn thịt chiên xào nướng vì các độc chất HCAs và PAHs, hay nhịn cơm vì thạch tín không? Nhịn cơm ăn phở? Phở làm từ gạo, bún từ gạo, hủ tíu, bánh canh, bánh giò… đều có thạch tín. Nhịn thịt thì ăn chay? Rau quả củ đều có thạch tín. Rau xanh còn có bộn cả nitrate nữa, gây ung thư đấy…
Những thực phẩm ăn hàng ngày đều chứa những chất gây ung thư cả. Nhịn nổi không?
Hỏi: Trời đất! Đương nhiên là không thể nhịn được rồi, nhưng ăn gì cũng sợ ung thư thì cũng chết sớm. Vậy phải làm sao, thưa ông?
Chuyên gia Vũ Thế Thành: Bạn ăn cơm phở bún miến bánh mì chả nem mà vẫn khỏe re tươi tắn là vì những độc chất gây ung thư này hiện diện trong thực phẩm quá ít, không có khả năng tích lũy để gây ngộ độc về lâu dài. Còn như thế nào là ít, như thế nào là nhiều, ăn vào là chết ngay (ngộ độc cấp tính) thì đó là công việc của các nhà khoa học.
Xác định ít cỡ nào, coi vậy chứ rất công phu. Tôi nói đại khái cái “quy trình” công phu này thôi nhé. Trước tiên họ phải xác định ăn bao nhiêu độc chất đó thì chết. Ăn đến cỡ nào trong bao lâu thì cơ thể hoạt động bất thường hoặc phát sinh bệnh…
Hỏi: Xác định bằng cách cho người ăn thử?
Chuyên gia Vũ Thế Thành: Thử trên khỉ còn bị lên án, huống chi là thử trên người. Các nhà khoa học thử trên chuột, heo, thỏ thôi, đại loại là những động vật có vú, rồi tính toán suy ra người. Thử tăng liều độc chất cho đến khi 50% số động vật thí nghiệm bị chết.
Sau đó mới tính toán ra số lượng độc chất đó ăn vào mỗi ngày chấp nhận được. Con số này các nhà khoa học tính nghiệt lắm, thấp hơn cả trăm, cả ngàn lần mức có thể gây chết người.
Rồi sau đó mới quy định độc chất đó chỉ được phép có tối đa trong thực phẩm là bao nhiêu. Thực phẩm nào ăn nhiều thì mức cho phép được quy định thấp, thực phẩm nào ăn ít thì mức cho phép cao hơn một chút. Nước uống bị siết nghiệt ngã nhất, mức độc chất được quy định ở mức rất thấp, thấp nhất trong tất cả các loại thực phẩm, vì một ngày trung bình người ta uống tới 2 lít nước.
Hỏi: Tôi nghĩ là tôi đã hiểu “liều lượng mới gây ngộ độc” nghĩa là thế nào. Ăn một loại thực phẩm có độc chất trên mức tối đa thì sẽ bị ngộ độc, đúng vậy không, thưa ông?
Nước đun đi đun lại, thực phẩm để qua đêm gây ung thư: Đây mới là sự thật! – Ảnh 3.
Chuyên gia Vũ Thế Thành: Đâu dễ ngộ độc như vậy được. Mà thực ra độc chất khó gây ngộ độc cấp tính lắm, nghĩa là ăn vào là chết ngay đấy, trừ rất ít trường hợp như ngộ độc methanol do uống rượu thôi. Độc chất trên mức tối đa nhiều lần và ăn thường xuyên thì mới có nguy cơ ngộ độc mãn tính, tức là lâu dài mới phát sinh bệnh.
Báo chí rất thích khai thác cái vụ vượt mức tối đa này, tạo scandal ung thư với tít: Độc chất gây ung thư vượt mức cho phép trong thực phẩm nào đó, sau đó liệt kê ra một loạt hậu quả bệnh tật do ăn phải thực phẩm có độc tố này, làm như ăn đồ ăn đó vào là chết ngay không bằng. Người đọc sợ, còn báo thì nhiều view.
Thực ra trên mức tối đa một chút thì không sao, gấp đôi mức cho phép cũng chẳng chết chóc gì, miễn là đừng ăn thường xuyên. Hôm nay ăn nhiều thì mai ăn ít lại.
Có điều, các cơ quan an toàn thực phẩm sẽ không tha các trường hợp “một chút” hay “gấp” đôi mức cho phép đâu. Họ phạt đấy. Vi phạm luật chơi là phải bị phạt. Họ tính đường dài cho người tiêu dùng, vả lại không phạt thì nhờn mặt vi phạm hoài coi sao được.
Hỏi: Nhân nói đến nước uống, ở trên kia ông vừa nói, mỗi ngày 1 người tiêu thụ tới 2 lít nước nên phải rất lưu ý đến độc chất ở trong nước. Tôi lại nghe nói, nước đun đi đun lại nhiều lần có thể sinh ra chất gây ung thư. Nếu đúng như vậy thì uống nước đun lại nguy hiểm quá!
Chuyên gia Vũ Thế Thành: Nước có lẫn nhiều chất gây ung thư như tôi đã nói ở trên, nhưng với liều lượng rất thấp không ảnh hưởng gì đến sức khỏe cả. Các chất mà người ta ám chỉ gây ung thư ở nước đó là nitrate và arsenic.
Nhiều bài báo cho rằng: Nếu đun sôi nhiều lần, nước bốc hơi, sẽ làm nồng độ hai chất trên tăng lên và có nguy cơ gây ung thư.
Thông tin này là do các nhà khoa học “tháp ngà” rỗi việc, ngồi rung đùi suy diễn nhăng nhít, viết bài đăng trên các trang web lá cải kiểu mẹ đẹp bé yêu,… đầy những quảng cáo, lấy sự hù dọa để “câu view”, và cứ thế lan truyền trên mạng. Không ai đặt dấu hỏi, căn cứ vào thực nghiệm nào mà họ phát biểu như thế.
Khoa học thực phẩm có tính thực nghiệm, và cho đến nay vẫn không có một công trình nghiên cứu nào về nước đun lại gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Và cũng không có khuyến cáo nào từ các cơ quan an toàn.
Hỏi: Vậy còn mấy thứ thực phẩm đã chế biến để qua đêm, kiểu như rau cải, bắp cải, nghe nói cũng sinh ra chất gây ung thư? Mà ông tính, làm nội trợ như tôi, vừa tiếc công, vừa tiếc của, đôi khi cũng ăn lại món ăn của ngày hôm trước chứ, tất nhiên là bảo quản trong tủ lạnh cẩn thận.
Chuyên gia Vũ Thế Thành: Trí tưởng tượng ở đâu mà phong phú thế! Làm gì có chuyện rau cải bắp cải để qua đêm sinh ra chất ung thư.
Bảo quản đồ ăn còn dư trong tủ lạnh là đúng rồi. Nhưng nhớ đun lại đồ ăn thừa trước khi cho vào tủ, vì vi khuẩn gây bệnh trong đồ ăn thừa vẫn phát triển, dù là phát triển chậm hơn so với để ngoài tủ lạnh. Và cũng nên đậy nắp kỹ để tránh nhiễm khuẩn chéo.
Hỏi: Dù sao, tôi vẫn cảm thấy e ngại với cái gọi là “chất gây ung thư” trong thực phẩm lắm, thưa ông! Là một chuyên gia an toàn thực phẩm, ông có lời khuyên nào để trấn an những bà nội trợ đang hoang mang như tôi không?
Chuyên gia Vũ Thế Thành: Điều mà tổ sư Paracelsus nói cách nay mấy trăm năm “Liều lượng mới gây ngộ độc” vẫn còn hữu dụng trong nghiên cứu, và trong hiểu biết thông thường về an toàn thực phẩm. Đừng tin vào những bài báo đặt tựa rùng rợn, hở một tí là ung thư, viêm thận,.. rồi ăn uống mất ngon đi. Tóm lại: Chất có thể gây ung thư có đầy trong thực phẩm. Vấn đề là liều lượng thôi.
Xin cảm ơn ông!

Vậy sự thật có phải như vậy không?
Tân Hoa xã đã có cuộc phỏng vấn với chuyên gia an toàn thực phẩm để giải đáp những thắc mắc trên.
Hạn sử dụng của nước đun sôi để nguội là 16 giờ đồng hồ?
Chuyên gia giải thích rằng khi ở mức nhiệt trên 80 độ C, nước tuyệt đối an toàn bởi mức nhiệt này có thể giết chết hết các vi sinh vật. Tuy nhiên khi nước hạ nhiệt xuống dưới 60 độ C, môi trường nước rất phù hợp với sự sinh sôi của vi khuẩn.
Vậy nước để bao lâu sẽ biến chất? Câu trả lời là không có thời gian cố định bởi nước sẽ chịu ảnh hưởng của môi trường khách quan ví dụ như nhiệt độ bên ngoài.
Mùa Hè đến, nhiệt độ vượt qua ngưỡng 30 độ C, độ ẩm không khí tương đối cao, vi khuẩn phát triển rất nhanh, dễ làm ô nhiễm nước khiến cơ thể bị trướng bụng sau khi uống. Vì vậy, nước để qua đêm trong mùa Hè thì không nên sử dụng.
Nước tinh khiết đóng bình được khuyên nên dùng trong 1 tuần.

Liệu có thể giảm béo bằng phương pháp uống nhiều nước?
Chuyên gia cho rằng ‘uống nhiều nước có thể giảm cân’ là cách nói không có căn cứ khoa học. Nếu đang giảm cân bằng phương pháp ăn kiêng hoặc đang thông qua ăn kiêng để duy trì cân nặng thì việc uống nước sẽ có vai trò trợ giúp nhất định. Tuy nhiên, nếu không khống chế việc ăn uống, chỉ dựa vào uống nước để giảm cân sẽ không đạt được kết quả như mong muốn.
Cần đặc biệt chú ý rằng nếu uống quá nhiều nước có thể dẫn đến tình trạng hạ natri máu, thậm chí có nguy cơ nhiễm độc nước. Uống nước là một thói quen tốt nhưng uống quá nhiều nước để giảm cân thì lại không hề có tác dụng. Uống nước một cách hợp lý, nghỉ ngơi điều độ và duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng mới có thể duy trì sức khỏe và sắc đẹp.
Nước đun sôi để qua đêm có tồn tại chất gây ung thư không?
Câu trả lời là chất gây ung thư sẽ không tự nhiên sinh ra. Chuyên gia nói rằng nếu nước để qua đêm không có vật chất cơ bản, chất gây ung thư không thể sinh ra trong không khí. Chất gây ung thư mà con người rất sợ là nitrite bắt buộc phải được sản sinh trên vật thể chứa nitrat.
Tuy nhiên nước khoáng bình thường hoặc nước tinh khiết chỉ có chứa khoáng chất hoặc nguyên tố vi lượng hoặc không chứa bất cứ thứ gì. Trong trường hợp này không thể sản sinh chất gây ung thư.
Trên lý thuyết, chỉ cần chắc chắn rằng nguồn nước đảm bảo tiêu chuẩn thì dù có đun thế nào cũng không tạo ra các chất gây ung thư.
Nước đun lại nhiều lần gây hại cho cơ thể?
Chuyên gia nói rằng khi đun nhiều lần chất nước sẽ không có sự biến đổi rõ nét. Nhưng nước sẽ không được ‘tươi’ khi để quá lâu trong bình đun hoặc sẽ bị nhiễm khuẩn. Tuy nhiên đối với những vật chất khác trong nước, sự thay đổi sẽ không lớn.
Hiện tại, nhiệt độ đun của bình đun nước thường là 100 độ C, dù có đun lại nhiều lần, chất nước cũng sẽ không có sự thay đổi rõ rệt. Nếu nguồn nước đảm bảo, lượng nitrat ít thì việc sản sinh nitrite trong nước sau khi đun sôi nhiều lần cũng rất ít./.

Phó giáo sư, tiến sĩ Trần Văn Thuấn, Giám đốc Bệnh viện K cho rằng bệnh ung thư có xu hướng tăng không chỉ ở Việt Nam mà hầu hết các nước trên thế giới. Có nhiều nguyên nhân lý giải điều này.

Thứ nhất, tuổi thọ trung bình của người Việt tăng ở cả hai giới nhờ nhiều thành tựu y học trong chăm sóc sức khỏe (bình quân 73 tuổi). Tuổi càng cao, thời gian phơi nhiễm với các yếu tố nguy cơ càng dài thì tỷ lệ mắc ung thư càng cao.

Thứ hai, công tác tuyên truyền về bệnh ung thư tốt hơn xưa, người dân quan tâm nhiều hơn tới bệnh tật, đi khám tầm soát nhiều hơn nên được phát hiện ung thư sớm hơn.

Thứ ba, các phương tiện chẩn đoán ung thư tốt và hiện đại hơn, kết hợp với kinh nghiệm của người thầy thuốc giúp phát hiện ung thư nhiều hơn.

Thứ tư, do sự gia tăng của các nguy cơ gây ung thư đã được chứng minh qua nhiều công trình nghiên cứu.

Theo giáo sư Thuấn, những nguy cơ gây ung thư có thể chia thành các nhóm sau:

Nhóm nguyên nhân bên ngoài

– Tác nhân hóa học như thuốc lá:

Thuốc lá chứa trên 4.000 chất khác nhau với khoảng 100 chất được chứng minh gây ung thư. Nó là nguyên nhân của hơn 30% các loại ung thư như phổi, họng thanh quản, thực quản… Ngay cả vú, cổ tử cung ở nữ giới cũng có liên quan.

– Dinh dưỡng không an toàn, không hợp lý:

Khẩu phần ăn có ít hoa quả, ít rau xanh, quá nhiều chất đạm, đặc biệt là mỡ động vật, làm tăng nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng và nhiều ung thư khác.

Thực phẩm không an toàn là thức ăn có nhiều chất có khả năng gây ung thư như dưa muối chứa nitrat, nitrit gây ung thư thực quản, dạ dày; gạo mốc nhiều aflatoxin gây ung thư gan…

Làm gì để phòng bệnh ung thư?

– Nhóm tác nhân vật lý:

Tia X, tia phóng xạ gây một số ung thư như hạch, giáp trạng, máu…

– Nhóm sinh học:

Một số virus, vi khuẩn có thể gây ung thư như virus HPV u nhú ở người HPV dẫn đến ung thư cổ tử cung; virus viêm gan B gây viêm gan, xơ gan, ung thư gan; xoắn khuẩn HP khiến ung thư dạ dày…

Nhóm nguyên nhân bên trong:

Đó là các rối loạn di truyền nội tiết, chiếm khoảng 10% trong tổng số bệnh ung thư. Ví dụ phụ nữ có mẹ, chị/em gái bị ung thư vú thì nguy cơ mắc ung thư vú cao hơn 4-6 lần so với người không có tiền sử bệnh. Dùng thuốc tránh thai thay thế lâu dài từ 10 năm trở lên thì nguy cơ ung thư vú cao hơn 2-4 lần so với người không dùng hoặc ít dùng.

Phó giáo sư Thuấn nhấn mạnh, một loại ung thư có thể do nhiều yếu tố, một yếu tố có thể gây nhiều loại ung thư, thời gian tiếp xúc nguồn gây bệnh càng dài thì nguy cơ ung thư càng cao…

Để phòng bệnh, bạn cần bỏ thuốc lá, duy trì chế độ dinh dưỡng an toàn, hợp lý; khám sức khỏe định kỳ; tập luyện thể dục đều đặn; tiêm văcxin phòng một số nhiễm trùng, virus, vi khuẩn.

Chất gây ung thư trên đũa không thể loại bỏ bằng cách rửa sạch
Nhiều gia đình thường có thói quen dùng đũa gỗ trong nhiều năm, mốc thì rửa đi tráng qua nước nóng rồi dùng tiếp. Hoặc cũng có những gia đình mua đũa mới nhưng để lâu ngày bị mốc, vì tâm lý “tiếc của” nên đem ra rửa sạch, phơi khô rồi tiếp tục sử dụng.
Cũng có không ít người cho rằng dùng nước sôi bình thường (100 độ C) là có thể loại bỏ được độc tố trên đũa.
Tuy nhiên, các chất gây ung thư như aspergillus flavus hay aflatoxin đều có khả năng chịu nhiệt rất tốt và khó có thể tiêu trừ. Ví dụ tiêu biểu là vi nấm Aflatoxin có khả năng chịu nhiệt lên đến 280 độ C.
Trong khi đó, kết quả của một khảo sát tại Trung Quốc đã cho thấy, cứ 20 người thì chỉ có 2 người có thói quen thay đũa 6 tháng/lần.
Từ thực trạng trên, chuyên gia khuyến cáo các gia đình nên luộc đũa nửa tiếng trong nước sôi mỗi tuần một lần, sau đó phơi thật khô mới tiếp tục sử dụng. Việc làm này có tác dụng tốt trong việc loại bỏ, hạn chế sự sinh sôi của độc tố, vi nấm.
Cách lựa chọn và sử dụng đũa an toàn
Đũa dùng 1 lần: Đây là loại đũa có thời hạn bảo quản sau khi khử độc nhiều nhất là 4 tháng, nếu quá thời hạn, đũa sẽ bị nấm mốc. Ngoài ra, đũa dùng 1 lần còn ẩn chứa nhiều nguy hiểm vì chứa một số chất vượt chỉ tiêu cho phép.
Đũa kim loại: Đũa kim loại sử dụng rất bền nhưng lại không tốt vì tính dẫn nhiệt của nó, dễ gây ra viêm nhiệt miệng lưỡi khi ăn thức ăn nóng. Ngoài ra, loại đũa này rất trơn, gây khó khăn khi gắp thức ăn.
Đũa nhựa: Đũa nhựa có nhiều màu sắc bắt mắt, dễ gây chú ý với người mua.
Loại đũa này nếu như rửa sạch, tỷ lệ vi khuẩn độc tố sẽ thấp, nhưng cần chú ý đến tiêu chuẩn chất lượng để tránh sản phẩm giả mạo và nên chú ý rằng đũa nhựa không thích hợp dùng trong điều kiện nhiệt độ cao.
Đũa gỗ: Nhà sản xuất đũa gỗ muốn sản phẩm của mình trông thật hấp dẫn nên thường sơn lớp sơn trên bề mặt đũa. Nhưng việc làm đó sẽ khiến bề mặt đũa tồn dư nhiều kim loại nặng và những chất gây độc.
Các gia đình tốt nhất nên chọn mua đũa tre hoặc đũa gỗ được được phủ lớp sơn an toàn.
Đũa tự nhiên: Nên chọn lựa loại đũa có nguồn gốc tự nhiên (tre, trúc…). Tuy nhiên, loại này khó rửa sạch, dễ bị nấm mốc, cho nên sau bữa ăn nên chú ý rửa thật sạch sẽ, bảo quản nơi khô ráo, thoáng khí.

Trực tràng nằm vị trí sát hậu môn, cách hậu môn khoảng 15 cm. Bộ phận này có hai phần là phần bóng khoảng 11-12 cm, chứa phân và ống hậu môn khoảng 3-4 cm. Trực tràng chứa nhiều siêu vi trùng, nấm nên dễ gây viêm nhiễm. Nếu tình trạng viêm nhiễm kéo dài, mạn tính, bệnh nhân sẽ đối mặt với nguy cơ ung thư.

Theo PGS.TS. Nguyễn Xuân Ninh, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Medlatec, hiện nay, tỷ lệ ung thư đại trực tràng tiếp tục gia tăng ở các nước đang phát triển. Dưới đây là những sai lầm khi ăn uống làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh:

Tiêu thụ thực phẩm bẩn
Hàm lượng chất bảo quản thực vật có trong rau, củ hay như chất tăng trọng, chất tạo nạc trong thịt lợn, các chất kích thích khiến nhiều người mắc ung thư.

Thực phẩm bẩn có vi khuẩn, vi sinh vật gây bệnh, độc tố nấm, độc tố vi khuẩn. Ảnh: Hà Hương.

Ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn
Những thực phẩm lên men, thực phẩm muối, chế biến sẵn tồn dư nhiều chất bảo quản là thịt, dưa, cà, cá muối, xúc xích, xì dầu…

Tuy nhiên, bác sĩ khuyến cáo người dân không phải kiêng hoàn toàn những thực phẩm này, bởi chúng vẫn có lợi cho sức khỏe. Chúng ta không nên ăn nhiều, triền miên.

Chế độ dinh dưỡng không hợp lý
Người ăn nhiều chất xơ (rau củ, hoa quả) sẽ làm giảm nguy cơ mắc bệnh. Bên canh đó, những chất làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng là đạm, thịt, mỡ, nhiều chất bột, những chất sinh ra nhiều năng lượng.

Ăn quá nóng
Nhiều người quen ăn nóng nhưng thực phẩm ở nhiệt độ quá cao khi đi vào hệ thống tiêu hóa có thể khiến cho dạ dày, thực quản có thể bị bỏng. Tình trạng này kéo dài có thể gây viêm loét và dẫn tới ung thư.