Ngủ ngáy thường bị xem nhẹ vì nhiều người cho rằng nó là biểu hiện bình thường khi ngủ. Nhưng thực tế, ngáy khi ngủ là dấu hiệu của một loạt căn bệnh nguy hiểm mà bạn cần đi khám ngay nếu bạn thường xuyên mắc phải điều này.

Nếu ngủ ngáy gây khó chịu cho người bên cạnh một thì nó lại gây hại đến sức khỏe của người ngáy đến 10 vì có nguy cơ họ đã phải mắc phải những bệnh sau đây:

1. Bệnh tim

Ngủ ngáy có thể là dấu hiệu của các vấn đề về tim mạch, chẳng hạn như tăng huyết áp và bệnh động mạch vành. Một nghiên cứu từ Tạp chí của Hiệp hội Y khoa Mỹ cho biết khoảng 70% những người huyết áp cao khó điều trị cũng bị ngưng thở khi ngủ. Lý do ngáy nặng là một trong những triệu chứng phổ biến nhất của chứng ngưng thở, mà ngáy ngủ cũng có thể là một dấu hiệu của bệnh cao huyết áp.

Ảnh minh họa

Ngoài ra, những người bị chứng ngáy và ngưng thở khi ngủ lâu dài thường gặp phải tình trạng loạn nhịp tim, có nhiều khả năng lên cơn rung nhĩ. Trên thực tế, các nghiên cứu cho thấy rằng, những người ngủ ngáy và ngưng thở khi ngủ có nguy cơ cao gấp 2 lần mắc bệnh tim nhẹ và lên cơn đau tim gây tử vong. Các nghiên cứu lâm sàng cũng cho thấy rằng, điều trị ngưng thở khi ngủ sẽ làm giảm nguy cơ bệnh tim.

2. Ung thư

Kết luận nghiên cứu của trường Đại học Wisconsin, Hoa Kỳ cho biết ở những người bị ngưng thở khi ngủ, có biểu hiện là thường xuyên ngủ ngáy to, có nguy cơ ung thư cao gấp 5 lần người bình thường. Thở khó trong khi ngủ làm thay đổi động mạch và mạch máu, từ đó đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng của các khối u và các tế bào ung thư.

3. Béo phì

Một nghiên cứu của Đại học Chicago, Hoa Kỳ cho biết ngủ kém kích động mạnh 2 loại hormone leptin và ghrelin – có tác dụng kiểm soát sự thèm ăn. Trong khi đó, một nghiên cứu khác của Brazil cũng phát hiện ngủ ngáy to gắn liền với chất lượng giấc ngủ kém và các vấn đề về trao đổi chất liên quan đến bệnh béo phì. Lý do là lớp mỡ dày ở cuống họng những người béo phì làm cho đường thở của họ bị thay đổi cấu trúc, cản thở khí lưu thông.

4. Đột quỵ

Kết luận của nhóm chuyên gia tại Trung tâm Ludwig Engel thuộc Bệnh viện Westmead (Úc) khẳng định những người ngáy to nên kiểm tra tim mạch vì họ đối diện với nguy cơ mắc bệnh xơ vữa động mạch cảnh, nguyên nhân hàng đầu gây đột quỵ (theo trang Times of India). Sau khi theo dõi giấc ngủ của 110 người tham gia trong một thời gian dài, các nhà khoa học phát hiện tình trạng xơ vữa động mạch cảnh xuất hiện với tỷ lệ 64% ở người ngáy hơn phân nửa thời gian ngủ.

5. Viêm amidan mãn tính

Viêm amidan mãn tính là bệnh amidan bị viêm đi viêm lại nhiều lần, 2 khối amidan to lên quá mức có khi gần đụng nhau ở giữa họng làm cho đường thở bị ép lại dẫn đến ngáy to khi ngủ. Ở trẻ em và đôi khi còn ở người lớn, viêm amidan mãn tính có thể khiến thở khò khè khi ngủ, giọng nói mất trong và khi ăn thì khó nuốt. Vì vậy hãy đi khám ngay nếu bạn có những triệu chứng này.

6. Trào ngược acid dạ dày

Trào ngược acid dạ dày rất phổ biến ở những người bị ngáy và ngưng thở khi ngủ. Điều này có thể là do sự mất trật tự của việc đóng – mở cổ họng làm ảnh hưởng tới sự di chuyển của không khí.

7. Viêm xoang

Viêm xoang làm cho đường thở trong mũi bị tắc nghẽn, do đó gây ra chứng ngủ ngáy cho người bệnh.

Ngoài viêm xoang, các bệnh khác như viêm mũi dị ứng, lệch vách ngăn mũi cũng có thể làm cản trở đường thở trong mũi gây ra ngủ ngáy.

8. Các bệnh về thần kinh

Một nghiên cứu trên tạp chí Thần kinh học (Neurology) cho biết, những người ngáy to và bị ngưng thở khi ngủ thường gặp các vấn đề về tư duy và trí nhớ sớm hơn 10 năm so với những người dễ thở khi ngủ. Có thể những rối loạn về mặt hô hấp khi ngủ làm tăng quá trình lão hóa hệ thần kinh.

Ngoài ra, các nhà khoa học cũng từng khẳng định thông qua các nghiên cứu lâm sàng rằng ngáy và ngưng thở khi ngủ có thể gây ra cáu kỉnh, trầm cảm.

Trái tim là cơ quan quan trọng nhất trong cơ thể. Một số thói quen phổ biến lại gây tổn thương trái tim một cách không ngờ.

Ngồi hàng giờ trước tivi: Ngay cả khi bạn tập thể dục đều đặn, nhưng khi ngồi hàng giờ trước màn hình tivi có thể gây nguy cơ bị đau tim và đột quỵ. Nguyên nhân là do sự thiếu vận động thời gian dài làm ảnh hưởng tiêu cực đến mức độ mỡ và đường trong máu. Hãy đứng dậy và di chuyển ít nhất 15 phút một lần.

Ngủ ngáy: Thói quen ngủ đêm gây phiền nhiễu này có thể là dấu hiệu của chứng ngưng thở khi ngủ, có liên quan đến huyết áp cao, loạn nhịp tim, đột quỵ và suy tim. Bạn nên đi khám tại chuyên khoa tai mũi họng hoặc tim mạch để hỏi ý kiến bác sĩ và kiểm tra chứng ngưng thở khi ngủ để có biện pháp điều trị giúp bạn nghỉ ngơi tốt hơn.

Không dùng chỉ nha khoa: Khoa học đã chứng minh rằng bệnh nướu răng và bệnh tim có liên quan chặt chẽ với nhau, đặc biệt là các trường hợp bệnh nướu răng gây mất răng. Nguyên nhân là vi khuẩn gây bệnh nướu răng có thể xâm nhập vào máu và gây cục máu đông ở động mạch chủ. Điều này dẫn đến nguy cơ bị nhồi máu cơ tim ở những người bị bệnh nướu gây mất răng cao hơn so với những người không bị bệnh răng. Bạn nên vệ sinh răng miệng thường xuyên bằng chỉ nha khoa và kiểm tra với nha sĩ định kỳ.

Không ăn trái cây và rau: Trái cây và rau là thực phẩm rất tốt cho sức khỏe tim mạch. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh những người ăn hơn 5 bữa trái cây và rau mỗi ngày có nguy cơ mắc bệnh tim và đột quỵ thấp hơn khoảng 20% so với những người ăn ít hơn 3 bữa mỗi ngày. Hãy thêm rau và trái cây vào tất cả các bữa ăn chính và ăn vặt của bạn. Bên cạnh đó, cách chế biến thành các món salad yêu thích cũng giúp bạn ăn được nhiều rau hơn.

Uống nhiều rượu: Bạn đã từng nghe uống rượu vừa phải có thể tốt cho sức khỏe tim mạch nhưng khi uống quá nhiều lại có mối liên quan mật thiết đến nguy cơ cao huyết áp, mỡ máu cao và suy tim. Phụ nữ không uống nhiều hơn một ly mỗi ngày, và nam giới không quá hai ly một ngày. Cụ thể, đối với bia, một cốc tương đương 355 ml, một ly rượu thường là 148 ml, rượu mạnh là 45 ml.

Để không làm hại trái tim của mình, các nam nhi “đại trượng phu” nên làm mọi cách để khác phục những thói xấu sau đây.

Ngủ ngáy

Người ngủ ngáy/người bị chứng ngừng thở khi ngủ do tắc nghẽn dễ có các yếu tố nguy cơ bệnh tim hơn gấp 4 lần so với người bình thường.

Rối loạn này, đặc trưng bởi hô hấp bị gián đoạn trong khi ngủ, có thể khiến huyết áp tăng vọt.

Người béo phì dễ bị chứng ngừng thở hơn, nhưng điều đó không có nghĩa là nguy cơ giảm ở người gầy. Nếu bạn hay ngáy và thường xuyên ngủ dậy với cảm giác mệt mỏi thì cần đi khám bác sĩ.

Không chú ý chăm sóc răng miệng

Bệnh nướu răng và bệnh tim có mối quan hệ mật thiết với nhau. Nếu bạn không chải răng, thì những mảng bảm dính chứa đầy vi khuẩn sẽ tích tụ theo thời gian, dẫn đến bệnh nha chu.

Bệnh nha chu sẽ khiến cho vi khuẩn sẽ kích hoạt phản ứng viêm trong cơ thể, và “viêm thúc đẩy mọi khía cạnh của xơ vữa động mạch”. Điều trị bệnh nha chu có thể cải thiện chức năng mạch máu.

Thường xuyên uống nhiều rượu bia

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng một lượng rượu nhỏ hằng ngày có thể tốt cho tim. Song trên thực tế rất nhiều người lại uống quá nhiều.

Lượng rượu bia thừa sẽ làm tăng nguy cơ cao huyết áp, mỡ máu cao và suy tim. Ngoài ra, lượng calo thừa có thể làm tăng cân, đe doạ sức khỏe tim mạch.

Càng tránh uống rượu bia nhiều bạn càng có thể có một cuộc sống khỏe mạnh.

Ăn thức ăn nhiều calo và chất béo

Khi bạn ăn nhiều những khẩu phần ăn chứa nhiều carbohydrat giàu calo (như mì và bánh mì) và nhiều chất béo khiến cho bạn nhanh chóng thừa cân. Đây là một trong những yếu tố nguy cơ chính gây bệnh tim.

Hãy tập ăn ít, tránh những suất ăn quá cỡ, và thay nước ngọt bằn nước thường.

Hút thuốc hay thường xuyên hít khói thuốc

“Thuốc lá là một thảm họa toàn diện đối với tim” bác sĩ Kasarle nói. Hút thuốc lá thúc đẩy huyết khối, có thể gây tắc dòng máu đến tim và góp phần hình thành những mảng bám ở động mạch.

Huyết áp và cholesterol cao, tiểu đường, thừa cân và hút thuốc lá là những yếu tố nguy cơ cần được kiểm soát.

Người không chịu ăn hoa quả và rau

Các nhà nghiên cứu đã thấy rằng những người ăn hơn 5 phần trái cây và rau mỗi ngày có nguy cơ bệnh tim và đột quỵ thấp hơn 20% so với những người ăn dưới 3 phần mỗi ngày.

“Chế độ ăn tốt nhất cho tim là chế độ ăn dựa trên rau quả”. Điều này có nghĩa là cần tăng lượng hoa quả và rau, quả hạnh, ngũ cốc nguyên cáp, sữa ít béo và protein, và giữ thực phẩm chế biến sẵn ở mức tối thiểu.

Người ăn quá nhiều muối mặn

Ăn càng nhiều muối, huyết áp sẽ càng tăng. Một phần ba số người Mỹ hiện bị cao huyết áp, một yếu tốt nguy cơ chính của đột quỵ, suy thận và đau tim.

Phần lớn chúng ta nên giữ khẩu phần muối ở mức dưới 2.300 mg mỗi ngày. Nếu bạn bị cao huyết áp hoặc tuổi trên 50, cần giảm lượng muối xuống còn 1.500mg.

Nếu ngáy khi ngủ là do bạn thở khó khăn, hãy coi chừng, sức khỏe của bạn đang gặp rắc rối nghiêm trọng, thậm chí có thể gây tử vong.

Đối với nhiều người, ngáy chỉ là một tật xấu khi ngủ và người thân buộc phải thích nghi với nó. Tuy nhiên cần phải lưu ý hơn về vấn đề này, vì không chỉ gây tiếng ồn, ngủ ngáy còn là dấu hiệu “tố cáo” bạn đang gặp rắc rối lớn về sức khỏe, có thể đe dọa tính mạng.

Ngủ ngáy có thể do dị ứng, béo phì, di truyền,… hoặc chứng ngưng thở khi ngủ. Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến cáo, ngưng thở khi ngủ có thể liên quan đến tăng huyết áp, đột qụy, gây tử vong.

Đại học khoa học Wisconsin-Madison công bố một nghiên cứu được thực hiện trong suốt 18 năm, những người mắc chứng ngưng thở khi ngủ có tỉ lệ tử vong cao hơn gấp 3 lần so với những người không ngủ ngáy.

Đối với những người tạm dừng thở 30 lần hoặc nhiều hơn trong một giờ có nguy cơ tử vong cao hơn gấp 5 lần so với người không mắc tình trạng này.

Các biểu hiện khác của chứng ngưng thở khi ngủ: mệt mỏi trong ngày, nghẹt thở hoặc khó thở khi ngủ, nhức đầu vào buổi sáng, thường xuyên đi tiểu vào ban đêm. (Ảnh minh họa)

Trong một nghiên cứu khác, người mắc triệu chứng ngủ ngáy có nguy cơ phát triển ung thư cao gấp 2 lần và gấp 4 lần khả năng dẫn đến đột quỵ.

Các biểu hiện khác của chứng ngưng thở khi ngủ: mệt mỏi trong ngày, nghẹt thở hoặc khó thở khi ngủ, nhức đầu vào buổi sáng, thường xuyên đi tiểu vào ban đêm.

Nếu gặp các triệu chứng trên, hãy đi gặp bác sĩ để nhận được những lời khuyên và tư vấn cần thiết.

Theo Linh Trang (Theo RD) (Dân Việt)

Một trái tim khỏe mạnh sẽ góp phần cho bạn có một cuộc sống lành mạnh. Thế nhưng, có những thói quen có thể “hủy hoại” trái tim bạn mà bạn không hề nhận ra.

Theo một nghiên cứu của Đan Mạch, người có chu vi bắp đùi dưới 60cm thường có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn những người khác, ở cả nam giới và phụ nữ.

Trái tim con người được coi là cơ quan vừa mạnh nhất lại vừa yếu nhất trong cơ thể con người. Nó là mạnh nhất bởi vì nó thực hiện các chức năng quan trọng nhất là cung cấp oxy máu cho tất cả các cơ quan để đảm bảo các cơ quan hoạt động trơn tru. Mặt khác, nó là cơ quan yếu nhất vì nó chỉ có thể chịu được áp lực trong một giới hạn cho phép, nếu áp lực tăng quá mức có thể dẫn đến rất nhiều vấn đề sức khỏe và bệnh tật.

Do đó, điều quan trọng là để chăm sóc cho trái tim khỏe mạnh là giảm áp lực cho tim. Một trái tim khỏe mạnh sẽ góp phần cho bạn có một cuộc sống lành mạnh. Thế nhưng, có những thói quen có thể “hủy hoại” trái tim bạn mà bạn không hề nhận ra.

Để có một trái tim khỏe mạnh, bạn cần loại bỏ nhận biết và loại bỏ ngay những thói quen này trong cuộc sống của mình.

Khi tiêu thụ quá nhiều muối, nó sẽ tạo ra áp lực lớn cho tim và các cơ quan khác để loại bỏ các độc tố khỏi cơ thể. Ảnh minh họa

Dưới đây là những thói quen có thể “lảm hỏng” trái tim mà bạn cần loại bỏ ngay:

1. Không ăn đủ trái cây và rau xanh

Chúng ta đều biết rằng trái cây và rau quả là các thành phần chính của chế độ ăn uống. Chúng không những cung cấp dinh dưỡng cần thiết cho sức khỏe mà còn đặc biệt tốt cho tim. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng những người uống nhiều hơn năm phần trái cây mỗi ngày ít có nguy cơ bị đột quỵ so với những người không tiêu thụ hoặc ăn trái cây với số lượng ít.

2. Tiêu thụ quá nhiều muối

Mặc dù muối là một phần quan trọng trong chế độ ăn uống hàng ngày của bạn nhưng bạn nên tiêu thụ chúng với lượng vừa phải, tránh lạm dụng quá nhiều. Khi tiêu thụ quá nhiều muối, nó sẽ tạo ra áp lực lớn cho tim và các cơ quan khác để loại bỏ các độc tố khỏi cơ thể. Từ đó gây ra các vấn đề về huyết áp cao và tăng nguy cơ bị đột quỵ hoặc suy tim.

3. Rối loạn giấc ngủ

Thường xuyên ngủ quá nhiều (hơn 9 giờ/đêm) hoặc quá ít (ít hơn 6 giờ/đêm) cũng gây tổn hại cho trái tim của bạn. Cả hai trường hợp trên gọi là rối loạn giấc ngủ đều có thể làm tăng huyết áp và tăng lượng kích thích tố gây căng thẳng. Mất ngủ, thiếu ngủ có thể dẫn đến trầm cảm và lo âu, từ đó gây ra cao huyết áp. Ngoài ra, một nghiên cứu về giấc ngủ thực hiện tại Đại học Chicago, trong năm 2008, cho thấy có một mối liên hệ giữa giấc ngủ ngắn và khả năng tăng vôi hóa động mạch vành (canxi tích tụ trong động mạch vành).

4. Uống quá nhiều rượu

Nhiều nghiên cứu cho thấy nguy cơ đột quỵ được giảm xuống ở những người chỉ uống tối đa 1-2 ly rượu mỗi ngày so với những người uống nhiều rượu. Uống nhiều rượu có thể làm cho áp suất trong máu tăng lên, gây áp lực cho tim và tăng nguy cơ cao huyết áp, đột quỵ hoặc suy tim.

Uống nhiều rượu có thể làm cho áp suất trong máu tăng lên, gây áp lực cho tim và tăng nguy cơ đột quỵ hoặc suy tim. Ảnh minh họa

5. Ngáy ngủ

Không chỉ gây phiền toái, ngáy ngủ còn có thể là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng liên quan đến chứng ngưng thở khi ngủ. Ngưng thở khi ngủ là một sự rối loạn hô hấp có biểu hiện là hơi thở bị gián đoạn trong khi ngủ, điều này có thể gây áp lực lên tim. Hơn nữa, rối loạn giấc ngủ này có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim. Vì vậy, nếu bạn xảy ra ngáy và thức dậy cảm thấy mệt mỏi thì hãy tham khảo tư vấn của bác sĩ ngay lập tức để được điều trị thích hợp cho tình trạng này.

6. Thường xuyên tức giận

Mặc dù bày tỏ sự tức giận là một cách tốt để giải phóng căng thẳng và áp lực tinh thần nhưng sự tức giận thường xuyên có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim. Cảm xúc tiêu cực của con người gây ra sự căng thẳng trong cơ thể và nếu các phản ứng căng thẳng diễn ra nhiều lần nó sẽ trở nên có hại cho tim vì nó làm tăng áp lực lên tim. Những người kìm giữ cơn tức giận càng tăng nguy cơ suy tim, dễ dẫn đến đột quỵ hoặc bệnh tim.

Một số thói quen khác có hại cho tim của bạn:

– Tiêu thụ quá nhiều calo vào cơ thể
– Ăn nhiều thịt đỏ
– Xem tivi quá nhiều
– Sống cô lập…

Nếu bạn tập trung vào những thói quen và cố gắng để loại bỏ chúng sớm thì bạn sẽ giữ cho trái tim mình khỏe mạnh về lâu dài. Ngoài ra, các dấu hiệu và triệu chứng đau ngực và mất hơi thở có thể là một nguyên nhân quan trọng của huyết áp cao. Nếu bạn bỏ qua những triệu chứng này sẽ có hại cho tim của bạn.

Theo YHCT

Giống như người lớn, trẻ em cũng có thể bị những bệnh khiến cho giấc ngủ bị ảnh hưởng. Khoảng 12% trẻ em có thói quen ngáy và 2% bị ngưng thở khi ngủ.

Nguyên nhân gây ngưng thở khi ngủ

Tắc nghẽn đường hô hấp là nguyên nhân phổ biến gây ngáy và ngưng thở khi ngủ. Nó dẫn đến tắc nghẽn một phần hoặc hoàn toàn đường thở ngăn không cho không khí tới phổi. Tình trạng này được phân loại thành tắc nghẽn đường hô hấp trên và tắc nghẽn đường hô hấp dưới. Tắc nghẽn đường hô hấp trên xuất hiện ở khu vực từ mũi và môi tới thanh quản và có thể dẫn tới tình trạng nghiêm trọng phải cấp cứu trong một số trường hợp. Tắc nghẽn đường hô hấp dưới có thể xuất hiện giữa thanh quản và các khí quản hẹp của phổi. Dưới đây là những nguyên nhân nhân gây hẹp hoặc tắc nghẽn đường hô hấp:

1. Phản ứng dị ứng

Nếu trẻ bị dị ứng với vết ong đốt, thuốc, phấn hoa hoặc thực phẩm nào đó, trẻ có thể bị phù nề khí quản hoặc họng, do đó có thể bị tắc nghẽn đường hô hấp.

2. Hít phải khói hoặc dị vật bên ngoài

Hít phải khói do cháy hoặc bỏng hoặc các dị vật nhỏ như tiền xu, đồ chơi nhỏ, cúc áo hoặc thậm chí là đậu phộng có thể gây tắc nghẽn đường hô hấp.

Các bệnh viêm đường hô hấp

3. Viêm phế quản

Trong một số trường hợp, ngay cả viêm phế quản (các ống đưa không khí tới phổi) có thể gây ra các rối loạn giấc ngủ.

4. Viêm nắp thanh quản

Nắp thanh quản là một cấu trúc phân tách khí quản khỏi thực quản. Bất cứ nhiễm trùng nào ở nắp thanh quản (viêm nắp thanh quản) đều có thể cản trở sự lưu thông không khí tới phổi và gây ngưng thở khi ngủ hoặc ngủ ngáy.

5. Sưng VA

Tình trạng này không chỉ khiến trẻ khó thở mà còn làm gia tăng nguy cơ bị các rối loạn ở tai.

6. Viêm amiđan

Viêm amiđan khiến gây cản trở đường hô hấp vì amiđan bị sưng to, từ đó làm tăng nguy cơ bị ngưng thở khi ngủ.

7. Nhiễm trùng hoặc chấn thương

Nhiễm vi-rút hoặc vi khuẩn ở đường hô hấp trên hoặc dưới có thể làm tăng nguy cơ ngủ ngáy ở trẻ.

8. Nhiễm trùng họng

Ngoài ra, sự hình thành mủ trong các mô ở mặt sau họng trong hoặc ngay sau khi nhiễm trùng họng là nguyên nhân quan trọng gây ngừng thở khi ngủ.

9. Hen

Viêm đường hô hấp gây phù nề niêm mạc đường hô hấp và làm giảm lượng không khí phổi hít vào.
Cách xử trí nếu bé ngưng thở khi ngủ

Nếu bé nhà bạn bị ngưng thở khi ngủ hoặc khó có giấc ngủ ngon ban đêm, hãy đưa bé đi khám bác sĩ. Điều quan trọng là cần xử lý những rối loạn giấc ngủ một cách sớm nhất vì lợi ích của trẻ. Giấc ngủ kém không chỉ ảnh hưởng tới trí nhớ và khả năng học tập mà còn ảnh hưởng tới khả năng miễn dịch, huyết áp và sự phát triển của trẻ.

Hơn nữa, giấc ngủ bị gián đoạn hoặc thiếu ngủ dẫn tới cảm giác thèm những thực phẩm nhiều carbonhydrat, điều này có thể gây béo phì. Gián đoạn giấc ngủ cũng ảnh hưởng tới sự tỉnh táo, sự chú ý, tập trung của trẻ và khiến trẻ bị tăng động hoặc lười biếng.

Ngáy là âm thanh vang lên cùng với hơi thở làm cho hơi thở trở nên ồn ào trong lúc ngủ. Ngáy được tạo ra khi không khí cố gắng len qua đường thở bị hẹp hoặc bị tắc nghẽn một phần, làm rung động các phần mềm của đường hô hấp trên như lưỡi gà, màng hầu…

Bệnh phổ biến

Khám người bệnh ngáy tại BV Vạn Hạnh

Ngáy nặng có thể gây thức giấc thường xuyên về đêm và buồn ngủ vào ban ngày. Ngáy to cũng là biểu hiện rối loạn giấc ngủ, nghiêm trọng hơn là hội chứng ngừng thở lúc ngủ. Ngáy không phải là tật mà là một căn bệnh.

Những người họng bị hẹp do màng hầu thõng, lưỡi gà dài, amiđan to, đáy lưỡi lớn… không khí khi đi qua họng thường khó khăn, nhất là khi ngủ, các cơ cổ và họng thư giãn làm cho đáy lưỡi, amiđan và lưỡi gà dễ sụp lõm vào trong lòng ống họng. Thiết diện của họng miệng và họng thanh quản giảm, luồng khí thở đi qua chỗ hẹp bị khuấy động làm cho màng hầu, lưỡi gà rung lên liên hồi tạo ra tiếng ngáy. Những người béo phì, hay hút thuốc lá, uống rượu hoặc cao huyết áp thường mắc bệnh này.

Có nhiều nguyên nhân gây ngáy: Do béo phì, cổ to; nghẹt mũi do vách ngăn bị vẹo, biến dạng; nghẹt mũi do cảm lạnh, dị ứng; polyp mũi, u hốc mũi, u xơ vòm mũi họng, ung thư vòm họng; phù nề màng hầu hoặc lưỡi gà, phù thanh quản do suy giáp, liệt khép dây thanh một bên…

Ngoài ra, viêm amiđan, VA quá phát cũng gây tắc nghẽn đường thở. Độ căng của cơ vùng họng, thanh quản giảm do dùng thuốc an thần, thuốc ngủ, thuốc chống dị ứng gây ngủ, uống rượu trước khi ngủ. Đáy lưỡi quá to, u đáy lưỡi, u hoặc nang vùng họng thanh quản, xương hàm dưới nhỏ và tụt ra sau.

Ảnh hưởng đến cuộc sống

Những người ngáy thường ngủ không ngon giấc, hay giật mình vùng dậy thở hổn hển do ngạt thở. Vì thế, ban ngày họ thường mệt mỏi, uể oải, buồn ngủ khi đang làm việc, lái xe, khó khăn khi làm việc nặng… Ở trẻ em, tình trạng ngáy và thở khò khè do amiđan và VA to có thể gây đột tử trong khi ngủ. Vì vậy, khi thấy trẻ ngáy to và hay giật mình bừng tỉnh khi ngủ, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám chuyên khoa tai mũi họng.

Ngáy to có thể là biểu hiện của chứng ngừng thở khi ngủ. Đó là tình trạng đường hô hấp bị tắc nghẽn một phần hoặc hoàn toàn trong khi đang ngủ, gây ngừng thở và làm người bệnh thức giấc.

Bệnh hay gặp ở nam giới tuổi trung niên và nếu không được điều trị có thể dẫn đến giảm khả năng tập trung, giảm trí nhớ, dễ cáu gắt, hay đau đầu, chóng mệt, giảm ham muốn tình dục, năng suất làm việc và học tập giảm, tăng nguy cơ gây tai nạn do buồn ngủ hoặc ngủ gục khi vận hành máy móc, lái xe…

Bên cạnh đó, người bệnh có thể tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch hoặc làm cho bệnh tim mạch nặng hơn như tăng áp lực phổi, rối loạn nhịp tim, suy tim, cao huyết áp, đột quỵ, đột tử…

Nhiều biện pháp điều trị

Phần lớn người bệnh không nghĩ rằng đây là bệnh nên không quan tâm đến việc điều trị trừ khi có biến chứng xảy ra. Việc điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân gây ngừng thở khi ngủ nhưng kết quả sẽ tốt hơn nếu phối hợp nhiều biện pháp. Mục tiêu của điều trị chứng ngừng thở khi ngủ do tắc nghẽn là giữ cho đường thở luôn thông thoáng để hơi thở không bị ngừng khi ngủ.

Thay đổi cách sống có thể làm giảm triệu chứng ngừng thở khi ngủ: Tránh uống rượu, bia hoặc thuốc an thần trước khi đi ngủ. Người bệnh cần thay đổi tư thế ngủ: Tránh nằm ngửa, nên nằm nghiêng. Năng tập thể dục để giữ cơ thể cân đối, ăn uống điều độ và có kế hoạch giảm cân ở những người béo phì.

Điều trị viêm mũi dị ứng bằng các thuốc xịt hoặc nhỏ mũi giúp mũi thông thoáng do bác sĩ chỉ định.

Việc phẫu thuật được cân nhắc trong điều trị ngủ ngáy và ngừng thở do tắc nghẽn. Tùy theo nguyên nhân, các phẫu thuật đã được ứng dụng rộng rãi như cắt amiđan, nạo VA, chỉnh hình vách ngăn, cắt polyp mũi, chỉnh hình cuống mũi, phẫu thuật chỉnh hình họng – màng hầu – lưỡi gà hoặc chỉnh hình màng hầu đơn thuần, cấy chất làm cứng màng hầu để chúng không bị thõng xuống khi ngủ, phẫu thuật chỉnh hình xương hàm dưới.

Ngoài ra, mở khí quản để tạo một lỗ ở khí quản bên dưới đường thở bị tắc nghẽn để giúp thông khí.

Phẫu thuật màng hầu chữa ngáy

Người bệnh nên phẫu thuật chỉnh hình màng hầu khi được chẩn đoán là ngáy do hẹp eo họng. Eo họng là phần phía sau của họng bao gồm: màng khẩu cái mềm, lưỡi gà, amiđan, đáy lưỡi. Tại BVĐK Vạn Hạnh, chúng tôi thực hiện khá nhiều phẫu thuật chỉnh hình màng hầu. Các xét nghiệm tiền phẫu và phẫu thuật được thực hiện ngay trong ngày.

Bác sĩ sẽ cắt bỏ một phần màng hầu quá phát hoặc bị nhão ở sau họng (cắt một phần khẩu cái mềm và lưỡi gà), cắt bỏ nếu amiđan quá lớn. Thời gian nằm viện trung bình 2 ngày, sau phẫu thuật, người bệnh phải uống sữa lạnh, ăn cháo hoặc xúp nguội 3 ngày, sau đó ăn mềm 10 ngày. Khoảng 14 ngày sau mổ, bệnh nhân có thể ăn uống bình thường. Phẫu thuật này có thể làm giảm ngáy 70%-80% hoặc hết hẳn.

Cẩn thận với chứng ngáy khi ngủ

Theo Người lao động