Ước tính tại Việt Nam mỗi năm có đến khoảng 5 triệu người suy thận, còn tại Mỹ thì cứ 11 người lại có 1 người bị sỏi thận (chiếm khoảng 8.8% dân số). Sỏi thận đang dần trở thành căn bệnh “đại trà” và bạn sẽ là người kế tiếp nếu không biết cách phòng tránh.

Sỏi thận được biết như là một khối rắn gồm tập hợp nhiều tinh thể nhỏ, chúng có thể là một hoặc rất nhiều sỏi cùng xuất hiện trong thận và tiết niệu. Một trong những nguyên nhân chính gây ra sỏi thận là khi nước tiểu của bạn trở nên quá cô đặc do chứa nhiều chất nhất định nào đó. Những chất này có thể tạo ra các tinh thể nhỏ và trở thành sỏi thận.

Tại Mỹ thì cứ 11 người lại có 1 người bị sỏi thận (chiếm khoảng 8.8% dân số)

Có các loại sỏi thận phổ biến như: sỏi canxi, sỏi axit uric, sỏi xystin và sỏi struvite. Sỏi thận tuy không ảnh hưởng đến tính mạng con người nhưng lại mang đến những cơn đau thấu xương tủy.

Tuy vậy, để muốn biết bạn có phải là nạn nhân của sỏi thận hay không lại không hề đơn giản, vì nếu không được thăm khám kỹ lưỡng người bệnh sẽ rất dễ nhầm lẫn với những bệnh khác có dấu hiệu tương tự, cũng bởi nguyên nhân đó mà người ta đã thông kê có tới 90% những người nhập viện đều trong tình trạng sỏi đã hình thành.

Vậy làm sao biết được bạn đã bị sỏi thận?

Bỗng dưng đau dữ dội

Ta có thể đoán được một cách tương đối chính xác một người bị sỏi thận nếu xuất hiện những triệu chứng như đau quặn đột ngột ở dạ dày và đau một bên lưng.

Theo Giám đốc Y khoa Douglas Propp và cũng là Chủ tịch Y khoa Y tể khẩn cấp tại bệnh viện Đa khoa Advocate Lutheran (Park Ridge) cho biết: “nếu xuất hiện những cơn đau đột ngột ở những vùng bụng và lưng, âm ỉ kéo dài đến đau buốt thì khả năng rất cao sỏi đang di chuyển trong cơ thể bạn”.

Bạn sẽ rất dễ nhầm lẫn những cơn đau do sỏi gây ra và cho rằng mình chỉ bị đau dạ dày, đau bụng thông thường hay đau lưng, nhưng thực chất không phải như vậy. Khi sỏi di chuyển đến đâu thì những cơn đau sẽ di chuyển theo đó, khi di chuyển tới bàng quan hoặc những nơi thấp hơn thì cơn đau nó không nằm ở lưng và dạ dày nữa mà theo dần xuống dưới. Khác với đau lưng đau do sỏi sẽ khiến bạn thấy cơn đau có thể di chuyển chứ không bất động tại một vị trí.

Theo giáo sư Christopher Coogan đang làm việc tại Trung tâm Y tế Đại học Rush cho biết: Kích thước trung bình của một viên sỏi khoảng 5mm, nhưng việc sỏi to hay nhỏ lại không liên quan đến mức độ của những cơn đau, vì dù chỉ một viên sỏi rất nhỏ thôi nếu di chuyển “linh tinh” cũng có thể gây ra tổn thương rất lớn.

Cơn đau do sỏi thận gây ra có thể đánh thức bạn mặc dù đang ngủ say và trong tư thế đừng, ngồi hoặc nằm cũng không thể khiến cơn đau thuyên giảm. Giáo sư Coogan cũng nói thêm việc hình thành sỏi thận nguyên nhân rất có thể là do bạn đang ăn quá nhiều đạm.

Đi tiểu ra máu

Giáo sư Coogan cũng có nói qua điều này trong nghiên cứu của mình “phần lớn những bệnh nhân bị sỏi thận do tôi khám đếu xuất hiện máu trong lúc đi tiểu tiện”. Đây cũng là một dấu hiệu bất thường mà dù bạn có đang bận như thế nào cũng nên đến bệnh viện ngay.

Không chỉ vậy ở nam giới nếu có tình trạng tiểu về đêm, buồn tiểu không dứt, luôn có cảm giác chưa tiểu hết hay bàng quan lúc nào cũng trong tình trạng đầy, lượng nước tiểu tăng đột biến thì rất có thể bạn đang có vấn đề về thận.

Một vài dấu hiệu cảnh báo khác

Ngoài các dấu hiệu như đau dạ dày, đau lưng và tiểu ra máu thì 2 giáo sư Propp và Cogan còn lưu ý một vài triệu chứng khác của bệnh sỏi thận như:

– Buồn nôn;

– Nôn mửa không ngừng;

– Mệt mỏi;

– Phù ở mặt, chân hoặc tay;

– Khó thở và hụt hơi;

– Nước tiểu có bọt và nhạt;

Một số trường hợp sỏi thận còn gây nhiễm trùng dẫn đến sốt cao. Giáo sư Coogan nói: “Khi thận bị nghẽn không thể thực hiện nhiệm lọc chất độc hải của mình khiến vi khuẩn phát triển và nhanh chóng gây nhiễm trùng”.

Cách chẩn đoán và điều trị sỏi thận

Sỏi thận chỉ được chẩn đoán chính xác khi đã được chụp X-quang hoặc siêu âm, vì vậy nếu bạn xuất hiện những triệu chứng như trên thì hãy ngay lập tức đến các cơ quan y tế để tránh làm trầm trọng thêm tình trạng của bệnh.

Nếu sỏi nhỏ bạn có thể sử dụng thuốc để đào thải ra ngoài, nhưng đối với những trường hợp sỏi lớn hoặc quá nhiều thì bắt buộc trải qua giải phẫu để đưa chúng ra ngoài.

Làm gì để ngăn ngừa sỏi thận?

Theo Giáo sư Coogan một trong những cách để ta ngăn ngừa và hạn chế sỏi thận phát triển là uống đủ nước, nước sẽ giúp trung hòa lượng muối và đạm có trong cơ thể. Đồng thời để tránh làm bạn với “sỏi thận” bạn không nên làm việc quá sức, hút nhiều thuốc lá, xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học và chỉ sử dụng thuốc khi được sự cho phép của bác sĩ.

Sỏi thận tuy không nguy hiểm nhưng bạn đừng nên coi thường, nên chủ động thay đổi lối sống và thói quen ăn uống để phòng ngừa bệnh trước khi quá muộn.