Vào hè, thời tiết thay đổi đột ngột và trở nên nắng nóng, đây là một trong những nguyên nhân khiến số người bị đột quỵ có xu hướng gia tăng.

Những ai có nguy cơ cao đột quy?

Bất kể ai đều có nguy cơ bị tai biến mạch máu não. Các chuyên gia cũng lưu ý, trẻ sơ sinh và trẻ em dưới 4 tuổi, người già từ 65 tuổi trở lên, người bị mắc bệnh mạn tính như tim, phổi, thận, tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh tâm thần, những người uống quá nhiều rượu và người không uống đủ nước… là những đối tượng dễ bị đột quỵ do nắng nóng. Người già và trẻ em dễ bị tổn thương do nhóm đối tượng này thích nghi với sự tăng nhiệt chậm hơn những người khác.

Tuy nhiên, không khó để nhận ra những dấu hiệu của đột quỵ. Đó là cảm giác tê hay yếu liệt ở mặt, tay hoặc chân (các triệu chứng thường xảy ra ở một bên của cơ thể, ví dụ yếu liệt tay và chân bên trái); Đột ngột không nói được, giọng nói bị thay đổi (nói ngọng, khó nghe) hoặc bệnh nhân (BN) nói nhảm, vô nghĩa, không hiểu được lời nói; Đột ngột mất thị lực, đặc biệt khi triệu chứng xuất hiện ở một bên mắt; Đột ngột nhức đầu dữ dội; chóng mặt, cơ thể bị mất thăng bằng hoặc không thể thực hiện vận động theo ý muốn (đặc biệt đi kèm với chóng mặt).

Theo TS.BS Mai Duy Tôn, Khoa Cấp cứu A9 – BV Bạch Mai, khi thấy người thân có những biểu hiện như trên, gia đình cần nhanh chóng đưa BN vào cơ sở y tế gần nhất có chuyên môn sâu về điều trị đột quỵ. Đồng thời, người nhà BN cũng cần biết một số thao tác sơ cứu ban đầu cho BN. Chẳng hạn: đặt BN nằm nghỉ ngơi, tốt nhất là đặt BN nằm nghiêng sang một bên để phòng khi bệnh nhân nôn, tránh bị sặc ở phổi.

BS Tôn khuyên, không nên cho BN dùng bất cứ một loại thuốc gì vì đôi khi BN có thể sặc và gây suy hô hấp cấp. Lưu ý, không nên dùng các biện pháp dân gian để sơ cứu ban đầu cho BN như: đánh gió hoặc chích máu đầu ngón tay, ngón chân, hoặc cho sử dụng một số loại thuốc đông y không rõ nguồn gốc. Điều quan trọng phải nhanh chóng gọi xe cấp cứu để đưa BN vào viện.

Giảm nguy cơ tái phát

Theo thống kê, tỷ lệ đột quỵ tái phát trong 5 năm đầu tiên là 25%, nghĩa là cứ 100 BN sống sót sau đột quỵ, sẽ có 25 trường hợp bị tái phát sau đó. Để làm giảm mức độ tái phát đột quỵ, người bệnh cần uống thuốc đúng theo toa bác sĩ và đi tái khám đều đặn. Không ai có thể bảo đảm đột quỵ tái phát sẽ không xảy ra, nhưng khả năng tái phát có thể giảm thiểu tối đa bằng chế độ điều trị thích hợp, liên tục và lâu dài.

Có nhiều cách để có thể làm giảm nguy cơ tái phát của đột quỵ: kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ và thay đổi chế độ sinh hoạt. Các yếu tố nguy cơ quan trọng nhất của đột quỵ là cao huyết áp, bệnh tim, tiểu đường và hút thuốc lá. Cao huyết áp là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất của đột quỵ. Nếu không kiểm soát tốt tình trạng huyết áp, nguy cơ đột quỵ tái phát sẽ rất cao. Kiểm soát huyết áp bao gồm chế độ ăn ít muối, giảm cân, giảm stress, và uống các thuốc thích hợp. Nếu cao huyết áp được kiểm soát tốt, sẽ làm giảm được 38% nguy cơ đột quỵ và giảm 40% nguy cơ tử vong gây ra do đột quỵ.

Nguy cơ quan trọng thứ hai sau cao huyết áp là bệnh tim. Bệnh lý tim nguy hiểm nhất liên quan đến đột quỵ là rung nhĩ. Sử dụng thuốc kháng đông lâu dài có thể làm giảm 67% nguy cơ gây ra đột quỵ tái phát của rung nhĩ. Tiếp đó là người mắc bệnh tiểu đường, khi BN có bệnh tiểu đường, nguy cơ mắc đột quỵ sẽ tăng gấp 3 lần. Chế độ ăn phù hợp để tiết chế lượng đường trong máu, đồng thời sử dụng các thuốc điều chỉnh đường huyết có thể giúp người bệnh hạn chế tối đa các biến chứng của tiểu đường.

Kiểm soát tốt hàm lượng cholesterol trong máu, ngưng hút thuốc lá, không sử dụng các loại thuốc ngừa thai chứa hàm lượng estrogen cao, đồng thời giảm stress, duy trì chế độ ăn hợp lý và tập thể dục thường xuyên cũng có thể làm giảm nguy cơ đột quỵ.

Theo SKDS

Họng là ngã tư giữa đường ăn và đường thở, là cửa ngõ của không khí, thức ăn và nước uống.

Vì vậy có thể nói là nơi rất thuận lợi cho các yếu tố ngoại lai, virut và vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể. Viêm họng mạn tính là một bệnh thường gặp, nam mắc nhiều hơn nữ.

Để điều trị viêm họng mạn tính, ngoài việc súc miệng bằng nước muối, có thể ngậm chanh với muối; gừng với muối; quất với đường phèn hoặc mật ong…

Tại sao hay bị viêm họng?

Có rất nhiều nguyên nhân thuận lợi dẫn đến viêm họng như:

Nhiễm khuẩn tái phát đi tái phát lại của vùng mũi họng: như viêm mũi mạn tính, viêm xoang. Dịch nhầy xuất tiết luôn chảy xuống họng và là nguyên nhân thường xuyên gây nhiễm khuẩn họng dẫn đến làm quá phát tổ chức lympho ở thành họng.

Viêm amidan mạn tính và nhiễm khuẩn răng lợi cũng là nguyên nhân gây viêm họng mạn tính và gây nên thường xuyên đau họng.

Do thở bằng miệng: Không khí thở trực tiếp vào miệng không qua mũi sẽ không được lọc sạch bụi bẩn, đồng thời không được làm ấm, làm ẩm nên rất dễ làm nhiễm khuẩn họng.

Nguyên nhân thở bằng mồm thường là: Tắc mũi: do polyp mũi, viêm mũi dị ứng, viêm mũi vận mạch, quá phát cuốn mũi, vẹo vách ngăn mũi hoặc u vùng mũi. Tắc ở vùng vòm họng: do u vòm hoặc VA quá phát. Do vẩu răng, làm môi khép không kín. Do thói quen thở bằng mồm không rõ nguyên nhân.

Do các kích thích mạn tính như: hút thuốc lá, uống rượu bia nhiều, thức ăn cay nóng nhiều.

Môi trường ô nhiễm cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến viêm họng mạn

Do ô nhiễm môi trường: khói thuốc lá, môi trường bẩn hoặc các chất kích thích của khói công nghiệp cũng gây viêm họng mạn tính.

Nhận biết dễ hay khó?

Y học chia bệnh viêm họng mạn tính thành 4 thể:

Viêm họng mạn tính sung huyết đơn thuần: niêm mạc họng đỏ, nổi nhiều tia mao mạch máu.

Viêm họng mạn tính xuất tiết: thành sau họng có tăng xuất tiết nhầy, trong, hơi dính vào niêm mạc, chảy từ vòm xuống hạ họng, tạm thời mất đi khi bệnh nhân nuốt. Niêm mạc họng cũng đỏ và nổi nhiều tia mao mạch máu.

Viêm họng mạn tính quá phát: niêm mạc họng đỏ và dày lên. Tổ chức bạch huyết ở thành sau họng phát triển mạnh, quá phát thành từng đám to nhỏ không đều, màu hồng hoặc đỏ. Có khi tập trung thành một dãy gồ lên ở phía sau và dọc theo trụ sau của amidan trông như một trụ sau thứ hai gọi là “trụ giả”. Thể này gọi là viêm họng hạt.

Viêm họng teo: niêm mạc họng teo dần, những tuyến nhầy dưới niêm mạc cũng teo đi làm cho niêm mạc họng từ đỏ thẫm biến thành màu hồng rồi nhợt nhạt, khô và đọng những vảy mỏng, vàng, khô bám vào từng chỗ. Niêm mạc họng trở thành mỏng, các trụ sau cũng teo biến đi làm cho họng trở nên rộng hơn. Viêm họng teo thường là viêm họng do nghề nghiệp hoặc ở người già hoặc ở những người trĩ mũi.

Bệnh viêm họng mạn tính nếu không điều trị tích cực và kiên trì sẽ rất khó khỏi.

Điều trị thế nào?

Để bệnh diễn tiến tốt hơn, bệnh nhân viêm họng mạn tính cần điều trị dứt điểm các nguyên nhân gây viêm họng như viêm mũi, viêm xoang, viêm A, viêm VA nếu có. Giảm bớt các kích thích như hút thuốc lá, uống rượu, đồ ăn cay.

Nên đeo khẩu trang bảo hộ khi tiếp xúc với bụi và hóa chất. Tránh tiếp xúc với các nguyên nhân gây dị ứng. Giữ ấm vùng cổ, ngực. Thay đổi điều kiện khí hậu, môi trường sinh hoạt làm việc nếu có thể. Bệnh nhân cần có chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, nên uống nước ấm, bổ sung thêm vitamin C, A, D.

Người bị viêm họng mạn tính nên bổ sung thêm vitamin A, C và D.

Cùng với việc dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, bệnh nhân cần nhỏ mũi, rửa mũi ngày 2 – 3 lần. Khí dung họng theo chỉ định của bác sĩ. ở thể viêm họng xuất tiết có thể súc họng bằng dung dịch kiềm như nước muối nhạt, chấm glycérine iode.

Trường hợp viêm họng quá phát cần phải đốt các hạt quá phát. Trường hợp viêm họng teo: phải bôi họng, súc họng bằng các thuốc kích thích (loại có iốt loãng, thuốc dầu), nước khoáng. Nếu có nhiều nhầy dính ở thành sau họng thì rửa bằng dung dịch borat (bô-rát) Na 1% cho hết vẩy, bôi họng và khí dung.

Ngoài việc súc miệng bằng nước muối, có thể ngậm chanh với muối; gừng với muối; quất với đường phèn hoặc mật ong…

Theo SKDS