Nấm được ứng dụng rất rộng rãi trong đời sống lẫn sản xuất. Nhiều loài được sử dụng trong công nghệ thực phẩm, làm thức ăn hoặc trong quá trình lên men. Nấm còn được dùng để sản xuất chất kháng sinh, hoóc môn trong y học và nhiều loại enzym. Tuy vậy, nhiều loại nấm lại có chứa các chất hoạt động sinh học được gọi là mycotoxin, như ancaloit và polyketit – là những chất độc đối với động vật lẫn con người (gây buồn nôn, khó chịu, ngộ độc).

Nếu chỉ tính đến những loại nấm ăn được, thì bạn sẽ phải bất ngờ vì loại thực phẩm nhỏ bé nhưng công dụng to lớn này.

1. Nấm có đặc tính chống ung thư

Một nghiên cứu năm 2010 công bố trên tạp chí Experimental Biology & Medicine thử nghiệm 5 loại nấm (maitake, crimini, portabella, hàu và nút trắng) đã phát hiện ra rằng nấm có khả năng ức chế sự phát triển và sinh sản của tế bào ung thư vú. Ngoài ra, nấm shiitake có chứa lentinan, một loại phân tử có hoạt chất chống ung thư. Theo Trung tâm Memorial Sloan Kettering Cancer, lentinan có thể giúp kéo dài sự sống của bệnh nhân mắc bệnh ung thư khi sử dụng hóa trị. Trên thực tế, lentinan đã được phê duyệt làm chất bổ trợ cho bệnh ung thư dạ dày ở Nhật Bản từ năm 1985. Lentinan không tiêu diệt tế bào ung thư trực tiếp, mà nó giúp tăng cường hệ thống miễn dịch, giúp làm chậm sự phát triển của khối u.

2. Nấm giúp tăng cường
Beta-glucan là một loại đường được tìm thấy trong thành tế bào của nấm (và một số loại thực vật khác) cũng giúp tăng cường hệ thống miễn dịch của bạn. Beta-glucan có cấu trúc 1, 3 và 1, 6 mới có tác dụng mạnh nhất lên sức khỏe của con người. Đặc biệt, chúng có khả năng kích thích hệ thống miễn dịch của cơ thể. Các thuộc tính tác dụng lên miễn dịch của Beta-glucan đã được công nhận trong nhiều thập kỷ. Beta-glucan có thể hoạt động trên nhiều thụ thể màng tế bào miễn dịch. Nó có thể hoạt động đơn lẻ hoặc kết hợp với các phân tử khác bao gồm các đại thực bào, bạch cầu trung tính, monocytes, các tế bào giết tự nhiên và các tế bào đuôi gai. Beta-glucan cũng kích hoạt một loạt các cytokine được giải phóng, như yếu tố hoại tử khối u (TNF)-a và các loại interleukins khác nhau. Do đó, ăn nấm sẽ giúp tăng khả năng miễn dịch bẩm sinh và miễn dịch thích nghi.

3. Nấm giúp giảm cholesterol

Nấm là một nguồn chitin và beta-glucan tốt, là những chất làm giảm cholesterol. Một nghiên cứu năm 2012 trên Tạp chí International Journal of Medicinal Mushrooms cho thấy nấm sò hồng làm giảm tổng lượng cholesterol và LDL. Nấm Shiitake có chứa một hợp chất giúp gan xử lý cholesterol và loại bỏ nó ra khỏi máu. Nấm chứa chất phytonutrients có tác dụng giữ cho các tế bào không dính vào thành mạch máu, duy trì huyết áp khỏe mạnh và cải thiện lưu thông.

4. Nấm có nhiều vitamin B và D

Vitamin B đóng vai trò quan trọng đối với quá trình trao đổi chất, hệ thần kinh, mắt, cơ bắp, các cơ quan, da và tóc. Vitamin B là nguyên liệu cần thiết trong quá trình chuyển hóa thức ăn thành năng lượng và hoạt động điều hòa các phản ứng hóa học trong cơ thể của các enzyme, protein. Các nguồn cung cấp vitamin B tốt nhất là rau, hoa quả, thịt và cá.

Vitamin D là một nhóm các secosteroid tan được trong chất béo, có chức năng tăng cường khả năng hấp thu canxi và phosphat ở đường ruột. Ở người, các hợp chất quan trọng nhất trong nhóm này là vitamin D3 (còn được gọi là cholecalciferol) và vitamin D2 (ergocalciferol). Vitamin D3 và D2 có thể bổ sung vào cơ thể qua việc ăn uống. Cơ thể cũng có thể tự tổng hợp vitamin D (đặc biệt là cholecalciferol) ở da khi da được tiếp xúc đủ với ánh nắng mặt trời.

Ăn nấm sẽ cung cấp vitamin B và D cho cơ thể bạn.

5. Nấm có khả năng chống viêm

Trong nấm có chứa một chất chống oxy hóa mạnh mẽ gọi là ergothioneine, giúp giảm viêm khắp cơ thể. Nấm linh chi được các nước châu Á sử dụng làm thuốc trong hàng ngàn năm, cũng có tác dụng chống viêm rất tốt. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng nấm linh chi có nhiều lợi ích cho sức khỏe như giúp chống nhiễm mỡ, xơ mạch và các biến chứng (bệnh xơ vữa động mạch vành). Có tác dụng đặc biệt trong việc loại trừ chất cholesterol trong máu và các thành mạch, trợ tim, lọc sạch máu, làm giảm cholesterol, giảm xơ cứng thành động mạch, thúc đẩy quá trình lưu thông máu, tăng cường tuần hoàn máu.

6. Nấm ‘ma thuật’ có thể giúp bệnh nhân ung thư bớt căng thẳng

Trong một thử nghiệm lâm sàng tại Đại học Y khoa Johns Hopkins và Trung tâm Y tế Langone, các bác sĩ đã cho 80 bệnh nhân ung thư đang trong trạng thái lo âu, trầm cảm hoặc sợ chết dùng thử psilocybin. Đây là một hợp chất gây ảo giác tự nhiên được tìm thấy trong khoảng 200 loại nấm. Khoảng 80% trong số các bệnh nhân cho biết, họ đã trải qua sự hạnh phúc, cảm giác kết nối với người khác và những trải nghiệm huyền bí tâm linh khi dùng psilocybin. Những tác động tích cực này kéo dài trong vòng 6 tháng. Trên tạp chí Tâm lý học, các nhà khoa học cũng cho biết: Psilocybin là hợp chất có lợi cho những người bị trầm cảm hoặc rối loạn căng thẳng sau chấn thương.

7. Nấm giúp chống lão hóa

Nấm có chứa hai chất chống oxy hóa: Selenium và Ergothioneine. Các chất này có tác dụng loại bỏ các gốc tự do và được cho là giúp cơ thể chống lại các bệnh mãn tính. Các nhà nghiên cứu ở Mỹ đã phát hiện ra rằng nấm trắng có hàm lượng Ergothioneine cao gấp 12 lần so với lúa mì và gấp 4 lần so với gan gà – trước đây là những thực phẩm được đánh giá hàng đầu cho chất chống oxy hóa này.

Nếu đang muốn giảm cân hay giữ form của mình, bạn có thể ăn thoải mái những thực phẩm dưới đây mà không lo trọng lượng cơ thể tăng lên.

Khoai lang luộc

Khoai lang mặc dù chứa tinh bột nhưng không đáng kể, bởi vậy đây vẫn được coi là món ăn vặt lý tưởng mà không làm bạn tăng cân.

Trong khoai lang lại chứa nhiều vitamin, axit amin, kẽm, canxi…rất tốt cho làn da của bạn. Như vậy, bạn vừa có thể giảm cân bằng cách ăn khoai lang thay cơm, mà lại còn làm da dẻ bạn đẹp hơn lên.

Những loại thực phẩm ăn nhiều không lo tăng cân

Nấm

Nấm là loại thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng, bao gồm vitamin (B, C, D) và giàu các nguyên tố vi lượng (sắt, selen, natri, kali, magie và photpho).

Ngoài ra, hàm lượng protein trong nấm cao nhưng lại ít lipid nên được xem là tuyển trạch an toàn cho những người thừa cân hay muốn giảm cân.
Táo

Trong một quả táo thừa thãi chất xơ giúp hệ tiêu hóa làm việc được trội hơn. Táo còn chứa các loại vitamin A, C, E, kali và canxi cung cấp dưỡng chất thiết yếu cho thân hình.

Ngoài ra, chất chống oxy hóa trong táo có khả năng làm chậm đến 20% quá trình lão hóa so với thông thường. Ăn táo sẽ giúp chúng tôi có cảm giác no, bởi thế, ăn một quả táo trước bữa ăn sẽ giúp bạn tránh ăn lan tràn thặng dư cơm và đồ ăn.
Cam

Theo các nhà khoa học Úc, cam là loại hoa quả xếp cao nhất trong danh sách các loại thực phẩm tạo cảm giác no. Chất xơ trong cam giúp giảm béo và làm cho cơ bắp rắn chắc hơn.

Một ly nước cam vắt mỗi ngày sẽ là cách tốt nhất giúp bạn nạp đủ lượng canxi, vitamine và khoáng chất. Đây cũng là một giải pháp tối ưu cho những người béo, đặc biệt những người không có thói quen uống sữa.
Đậu phụ

Đậu phụ là món ăn chứa nhiều protein thực vật, chính vì thế khi ăn nhiều đậu bạn sẽ có cảm giác no lâu. Ngoài ra đậu phụ còn có tác dụng đánh tan lượng mỡ thừa ở phần bụng của bạn. Chính vì lợi ích này mà bạn nên tập thói quen ăn đậu phụ thay những thức ăn chính trong bữa ăn.

Đây là một trong những thực phẩm hữu hiệu trong việc giảm cân và lấy lại vóc dáng thon gọn cho bạn.

Theo Gia đình Việt Nam

Tôi rất hay bị nhức đầu nghẹt mũi, vừa qua đi khám chuyên khoa tai mũi họng thì được chẩn đoán là bị viêm xoang do nấm. Xin hỏi, viêm xoang do nấm có phải là bệnh lạ không, chữa như thế nào.

(Bạn đọc)

Nấm, cũng như virus, vi khuẩn là những vi sinh vật có thể xâm nhập, gây bệnh ở người. Nấm thường phát triển tốt trong môi trường ẩm, thiếu ánh sáng. Cấu trúc mũi xoang ở người là môi trường thuận lợi cho nấm phát triển. Nấm thường xâm nhập, gây bệnh ở những người có tình trạng miễn dịch hay hiểu nôm na là người có sức đề kháng yếu như người bị HIV, tiểu đường…

Viêm xoang do nấm xảy ra phổ biến trong những thập niên gần đây, có thể do việc lạm dụng thuốc kháng sinh, hoặc thuốc ức chế miễn dịch.

Viêm mũi xoang do nấm thường xảy ra ở một bên xoang hàm, có thể chỉ khu trú trong xoang (gọi là viêm mũi xoang do nấm không xâm lấn) hoặc lan rộng ra các cấu trúc xung quanh như niêm mạc, xương, ổ mắt, não (gọi là viêm mũi xoang do nấm xâm lấn).

Tùy thuộc vào thể loại bệnh, viêm mũi xoang do nấm có thể biểu hiện hoặc không có triệu chứng, hoặccó triệu chứng giống như viêm mũi xoang thông thường (sổ mũi, nghẹt mũi, đau tê vùng mặt),hoặc triệu chứng nặng nề ở mắt, ở não.

Phẫu thuật là phương pháp chọn lựa trong điều trị viêm mũi xoang do nấm. Sử dụng thuốc kháng nấm toàn thân nếu là viêm mũi xoang do nấm xâm lấn. Bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng sau khi thăm khám sẽ căn cứ vào tình trạng hiện tại của bạn để tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.

Theo BS Đoàn Văn Hoàng – Người lao động

Chào bác sĩ,

Tôi bị viêm xoang sàn cả chục năm nay, hiện đang mang thai. Tôi đã khám và điều trị thường xuyên tại chuyên khoa tai mũi họng và được cho uống kháng sinh, chọc rửa xoang, thông xoang nhưng vẫn tái phát.

Cách nay 1 tuần, tôi đi tái khám thì được BS chọc hút mủ xoang cho làm xét nghiệm, kết quả có phát hiện nấm. Xin BS tư vấn giúp tôi có nên tiếp tục điều trị nấm không?

(Nguyễn Ngọc Mai – quận 5, TPHCM)

Ảnh minh họa

Chào bạn,

Viêm xoang là một bệnh lý mạn tính, thường có những đợt bội nhiễm vi khuẩn. Do đó, bệnh viêm xoang phải được khám và chọc hút dịch làm xét nghiệm vi trùng học để có hướng điều trị kháng sinh hiệu quả. Bạn bị viêm xoang và cấy dịch xoang phát hiện có vi nấm, đó là lý do tại sao những lần điều trị trước đây bằng kháng sinh không hiệu quả.

Vi nấm gây viêm xoang thường gặp là vi nấm Aspergillus sp, xâm nhập vào xoang qua đường hô hấp. Bào tử của vi nấm có nhiều trong không khí, nhất là nơi có nhiều động thực vật phân hủy như bãi rác, hố chôn súc vật, thùng rác chứa thực phẩn dạng tinh bột như gạo, bánh mỳ, ngũ cốc… bào tử vi nấm theo gió phát tán ra xung quanh.

Ngoài kỹ thuật cấy dịch xoang tìm vi nấm, kỹ thuật chính xác nhất để chẩn đoán bệnh nhiễm nấm xoang là sinh thiết xoang, nhuộm và đọc tế bào dưới kính hiển vi, phát hiện hình ảnh sợi tơ nấm phân nhánh 450. Thuốc điều trị vi nấm Aspergillus sp là fluconazole 300g một ngày trong 2 tuần.

Mặc dù thuốc Fluconazol không chống chỉ định ở phụ nữ có thai nhưng theo các khuyến cáo của FDA Hoa Kỳ gần đây là nên thận trọng sử dụng với liều cao, gây ảnh hưởng lên thai nhi, nhất là 3 tháng đầu của thai kỳ.

Mặt khác, các kháng sinh điều trị viêm xoang hiện nay là nhóm Quinolone cũng chống chỉ định cho phụ nữ có thai, do đó bạn không nên điều trị trong thời gian này, đợi đến khi sinh xong hãy điều trị.

Trong thời gian mang thai, bạn hãy tham vấn BS Tai mũi họng để điều trị triệu chứng cho đỡ khó chịu.

Theo kiến thức

Chào bác sĩ,

Tôi bị viêm xoang sàn cả chục năm nay, hiện đang mang thai. Tôi đã khám và điều trị thường xuyên tại chuyên khoa tai mũi họng và được cho uống kháng sinh, chọc rửa xoang, thông xoang nhưng vẫn tái phát.

Cách nay 1 tuần, tôi đi tái khám thì được BS chọc hút mủ xoang cho làm xét nghiệm, kết quả có phát hiện nấm. Xin BS tư vấn giúp tôi có nên tiếp tục điều trị nấm không?

(Nguyễn Ngọc Mai – quận 5, TPHCM)

Ảnh minh họa

Chào bạn,

Viêm xoang là một bệnh lý mạn tính, thường có những đợt bội nhiễm vi khuẩn. Do đó, bệnh viêm xoang phải được khám và chọc hút dịch làm xét nghiệm vi trùng học để có hướng điều trị kháng sinh hiệu quả. Bạn bị viêm xoang và cấy dịch xoang phát hiện có vi nấm, đó là lý do tại sao những lần điều trị trước đây bằng kháng sinh không hiệu quả.

Vi nấm gây viêm xoang thường gặp là vi nấm Aspergillus sp, xâm nhập vào xoang qua đường hô hấp. Bào tử của vi nấm có nhiều trong không khí, nhất là nơi có nhiều động thực vật phân hủy như bãi rác, hố chôn súc vật, thùng rác chứa thực phẩn dạng tinh bột như gạo, bánh mỳ, ngũ cốc… bào tử vi nấm theo gió phát tán ra xung quanh.

Ngoài kỹ thuật cấy dịch xoang tìm vi nấm, kỹ thuật chính xác nhất để chẩn đoán bệnh nhiễm nấm xoang là sinh thiết xoang, nhuộm và đọc tế bào dưới kính hiển vi, phát hiện hình ảnh sợi tơ nấm phân nhánh 450. Thuốc điều trị vi nấm Aspergillus sp là fluconazole 300g một ngày trong 2 tuần.

Mặc dù thuốc Fluconazol không chống chỉ định ở phụ nữ có thai nhưng theo các khuyến cáo của FDA Hoa Kỳ gần đây là nên thận trọng sử dụng với liều cao, gây ảnh hưởng lên thai nhi, nhất là 3 tháng đầu của thai kỳ.

Mặt khác, các kháng sinh điều trị viêm xoang hiện nay là nhóm Quinolone cũng chống chỉ định cho phụ nữ có thai, do đó bạn không nên điều trị trong thời gian này, đợi đến khi sinh xong hãy điều trị.

Trong thời gian mang thai, bạn hãy tham vấn BS Tai mũi họng để điều trị triệu chứng cho đỡ khó chịu.

Theo Kiến thức