Theo y học cổ truyền, thịt chim bồ câu tính bình, vị mặn, có tác dụng bổ thận, bổ âm, khu phong giải độc, kiện tì vị (kích thích tiêu hóa), ích khí huyết. Xin giới thiệu một số món ăn, bài thuốc bổ từ thịt chim bồ câu để độc giả tham khảo và áp dụng tùy từng trường hợp cụ thể:

Bài 1: Bổ tỳ, tăng cường khí huyết cho người mới ốm dậy: Chim bồ câu non 1 con, làm thịt, bỏ ruột, chặt nhỏ; hoàng kỳ 30g, câu kỷ tử 30g, phơi khô, thái nhỏ, trộn đều, thêm nước, hấp cách thủy cho chín nhừ, thêm gia vị, rồi ăn cái, uống nước. Cứ 3 ngày ăn một lần. Dùng 3 – 5 lần.

Bài 2: Hỗ trợ điều trị suy nhược cơ thể: Chim bồ câu 2 con, hoài sơn 15g , long nhãn 10g, mộc nhĩ trắng 10g, hạt sen 15g, đông trùng hạ thảo 15g, một ít gừng và đường phèn. Cách làm: chim bồ câu bỏ nội tạng, làm sạch lông để ráo nước.

Hạt sen cho vào nồi luộc qua, dùng đũa khuấy nhanh, bóc bỏ vỏ ngoài. Mộc nhĩ trắng ngâm trong nước ấm, rửa sạch. Hạt sen và chim cho vào bát hấp, trên rắc một lớp gừng rồi cho tiếp đông trùng hạ thảo, hoài sơn, long nhãn, mộc nhĩ trắng và đường phèn vào. Đổ nước sôi vào gần đầy bát thì đậy lại, cho bát vào nồi nước sôi hầm cách thủy trong 3 giờ là dùng được. Dùng liên tục 1 tuần.

Bài 3: Hỗ trợ điều trị đái tháo đường: Lấy thịt bồ câu (1 con) nấu chín với mộc nhĩ trắng 15g hoặc hoài sơn 30g và ngọc trúc 20g. Ăn cái, uống nước làm một lần trong ngày, không dùng gia vị, ăn nhạt.

Bài 4: Bồi bổ sức khỏe cho người cao tuổi bị suy nhược: Bồ câu 1 con, câu kỷ tử 24g, hoàng tinh 30g. Làm sạch bồ câu, bỏ ruột cho vào nồi cùng câu kỷ tử và hoàng tinh, đổ đủ nước hầm nhỏ lửa đến nhừ, nêm gia vị, ăn ngày một lần, ăn 1 tuần 2 – 3 lần.

Bài 5: Chữa chứng ra mồ hôi trộm: Dùng một con bồ câu, 20g hoàng kỳ, 25g kỷ tử. Bồ câu làm sạch, bỏ hết nội tạng, rồi cho hoàng kỳ, kỷ tử vào bụng và khâu lại rồi hấp cách thủy. Khi chín bỏ xác hoàng kỳ, kỷ tử, chỉ dùng thịt chim và nước. Dùng 3 lần cách nhau 5 ngày.

Bài 6: Phụ nữ huyết hư, da xanh, thiếu máu, bế kinh: Bồ câu 1 con, miết giáp 15g, quy bản 15g, bá tử nhân 15g, đại táo 30g. Bồ câu làm sạch. Quy bản, miết giáp nướng và đập vụn. Nấu miếp giáp, quy bản, bá tử nhân lấy nước, bỏ bã. Dùng nước thuốc nấu với chim bồ câu, thêm đại táo và gia vị. Đun nhỏ lửa cho chín nhừ, ăn ngày 1 lần, ăn 1 tuần 2-3 lần.

Khoai từ là một loại củ dân dã thường có vào dịp đầu đông, hương vị thơm ngọt, bùi bùi có mặt ở khắp các chợ từ quê đến thành thị. Có thể luộc, nướng, nấu canh,… khoai từ chế biến cách nào cũng có hương vị thơm ngon hết. Được biết tới với những tên gọi như củ nâu, củ từ… khoai từ là thực phẩm đại bổ trong những ngày đông với nhiều công dụng bất ngờ.

Khoai từ hay còn gọi là củ từ (tên Hán Việt: thổ noãn, thổ vu, danh pháp hai phần: Dioscorea esculenta), là một dạng khoai thuộc họ Củ nâu Dioscoreaceae. Khoai từ gồm có các dạng là khoai từ (củ từ), củ từ lông (có loại ít hoặc nhiều lông).

Là thực phẩm hàng đầu có tác dụng ích khí bổ âm, một vài năm trở lại đây củ từ ngày càng được ưa chuộng trên thị trường. Nó được ưu ái coi là “người yêu của mọi người” trong các loại rau củ mùa đông. Một số người ăn củ cải có thể cảm thấy lạnh, nhưng loại củ này mang tính bình hòa không độc tính, thích hợp với hầu như tất cả mọi người.

Theo Đông y, củ từ có chức năng ích khí, dưỡng âm, bổ Tỳ, ích Thận, rất thích hợp sử dụng cho những người Tỳ Vị yếu, khí huyết hư hao…. Củ khoai từ có vị ngọt, tính bình, có tác dụng chống mệt mỏi, ích khí lực, kiện tỳ vị, cường thận dương, giải các chất độc khỏi cơ thể và chữa được nhiều bệnh.

Về thành phần hoá học, trong 100g củ từ có 75g nước, 1,5g protit, 21,5g gluxit 1,2g xenluloza, 28mg canxi, 30mg photpho, 0,2mg sắt… cung cấp được 94Kcal. Giá trị dinh dưỡng được đánh giá là tương đương khoai tây.

Thêm vào đó, củ từ chứa nguồn vitamin A, B, C rất phong phú, giúp thúc đẩy sự trao đổi chất trong cơ thể, phòng chống lão hóa, tăng cường miễn dịch cơ thể, hỗ trợ giúp xương chắc khỏe đồng thời cải thiện làn da, thị lực. Amylase và polyphenol oxidase trong khoai từ rất có lợi cho dạ dày và quá trình tiêu hóa. Đây cũng là thực phẩm có khả năng phòng chống ung thư mà chúng ta không nên bỏ qua. Dưới đây là một số công dụng nổi bật của củ từ.

Công dụng của củ khoai từ

Phòng ngừa bệnh tim mạch: Vitamin và nguyên tố vi lượng phong phú trong khoai từ có tác dụng ngăn cản tích tụ chất béo trong thành mạch máu, giảm nguy cơ mắc tim, huyết áp thấp và giúp tinh thần ổn định. Đây là thực phẩm hữu ích tốt cho người có tiền sử tim và huyết áp trong mùa đông.

Kiện Tỳ, ích Vị: Trong củ từ có chứa amylase và polyphenol oxidase, đây là hai chất hỗ trợ rất tốt cho dạ dày và quá trình tiêu hóa. Loại củ này còn giúp cơ thể tăng khả năng hấp thu và sở hữu công dụng tương tự những loại thuốc bổ Tỳ. Do đó, những người có Tỳ dương suy yếu, dạ dày mắc chứng âm hư hoặc ăn ít, chán ăn, đi tả đều có thể sử dụng loại thực phẩm này để tăng cường sức khỏe cho Tỳ, Vị.

Bổ Phế, khỏi ho: Chất saponin và chất dịch trong khoai từ lại có tác dụng làm dịu và nhuận họng, bổ phế, tiêu đờm, trị các chứng ho khan, tiêu trừ một số loại bệnh về đường hô hấp. Thường xuyên sử dụng sẽ hỗ trợ giúp bổ phế hiệu quả.

Tốt cho đường tiêu hóa: Ăn củ từ giúp giảm mức độ cholesterol xấu trong cơ thể, đẩy lùi nguy cơ bị ung thư bằng cách vô hiệu hóa các chất độc trong thực phẩm.

Điều chỉnh đường huyết: Đây là loại củ có chỉ số glycemic thấp, nên có thể hỗ trợ ngăn ngừa tăng lượng đường trong máu.

Nhiều dưỡng chất: Củ từ là nguồn phong phú vitamin B, cung cấp rất nhiều dưỡng chất cho sức khỏe. Những vitamin này cần thiết để thúc đẩy chức năng trao đổi chất trong cơ thể. Ngoài ra, vitamin C có tác dụng chống lão hóa, tăng cường khả năng miễn dịch và hỗ trợ giúp xương chắc khỏe. Vitamin A trong nó cũng giúp cải thiện làn da, tăng cường thị lực, chống lại các bệnh ung thư phổi và khoang miệng.

Kiểm soát huyết áp: Củ từ giàu khoáng chất như đồng, canxi, sắt, kali, mangan, phốt pho… Kali bảo vệ sức khỏe của tim thông qua việc kiểm soát huyết áp và ngừa tăng huyết áp. Chất sắt cần thiết cho quá trình hình thành của các hồng cầu, ngừa thiếu máu.

Chống trầm cảm, bi quan, chán nản: Thường xuyên ăn loại củ này, có thể hỗ trợ giúp cơ thể tăng cường sản sinh hợp chất serotonin (một chất làm cho não phấn chấn, lạc quan hay còn gọi là hormone hạnh phúc).

Thải và phòng chống nhiễm độc: Đây là món ăn có thể hỗ trợ phòng chống nhiễm độc kim loại nặng. Các thầy thuốc Liên Xô (cũ) đưa khoai từ vào chế độ ăn hằng ngày của công nhân để kịp thời bảo vệ sức khỏe lâu dài của công nhân.

Chất Amylase và polyphenol oxidase trong củ từ rất tốt cho hệ tiêu hóa

Món ăn bài thuốc chữa bệnh từ củ từ
Giải độc: Giã khoai từ sống lấy nước uống cho nôn.

Chống trầm cảm: Nên ăn khoai từ để tạo điều kiện cho cơ thể sản sinh serotonin là chất làm cho não phấn chấn.

Chữa viêm họng, ho do nhiệt: 250g củ từ gọt vỏ, 25g thịt gà, 100g thịt lợn nạc, 75g xá xíu, 25g nấm đông cô, 100g măng, 500g bột nếp, 250g bột mì, 50g dầu mè, rượu, xì dầu, 15g muối, 0,5g tiêu bột.

Chần măng và nấm trong nước đang sôi. Các loại thịt thái nhỏ nhào tinh bột ướt. Xào thịt, măng, nấm, gia vị. Củ từ luộc chín trộn các loại bột, đường, muối trộn nhào kỹ dàn trên mâm đã xoa mỡ, chia làm 20 phần làm áo bánh, rán vàng.

Giải nhiệt, tiêu đờm: Củ từ gọt vỏ nạo nhuyễn, đậu phụ cắt con chì, rán vàng đều bằng dầu mè. Nấm rơm thái nhỏ, phi thơm kiệu (hoặc hành tỏi) rồi cho đậu phụ, nấm rơm, tương muối xào, chế nước vào đun sôi cho củ từ vào nấu chín bắc xuống cho rau ngổ, mùi tàu (thái nhỏ). Ăn nóng với cơm.

Người Tarahumara chạy bộ với đôi dép cao su, coi chạy bộ là điều tự nhiên như thói quen ăn, ngủ.

Cách bộ lạc Tarahumara sinh tồn tại các hẻm núi với địa hình khắc nghiệt ở Tây Sierra Madre, thuộc miền Bắc Mexico, luôn là điều huyền bí với con người hiện đại. Theo Men’s Health, bộ lạc này có tuổi thọ trung bình cao nhất thế giới, sống đến hơn 100 tuổi, khỏe mạnh, không mắc các bệnh thời hiện đại như huyết áp cao, tiểu đường, bệnh tim hay ung thư. Người Tarahumara có thể chạy bộ liên tục từ một đến hai ngày. Lão hóa hay bệnh tật dường như chẳng chạm được đến những chiến binh vùng đồi núi này.

Trẻ con Tarahumara cũng rất khỏe, ít bệnh tật dù được nuôi dưỡng trên những vách núi hiểm trở, ít thực phẩm. Bộ lạc sống không có trộm cắp, giết người hay hành vi tự sát. Trồng trọt trong các vách núi rất khó khăn, lương thực chính của họ từ ngô và đậu. Các nhà khoa học đã từng nghiên cứu, kết luận bộ lạc sống trong môi trường nguyên sinh, hít thở không khí trong lành và điều kiện sống khắc nghiệt đã tôi luyện họ có nền tảng thể lực khỏe hơn người hiện đại.

Người Tarahumara chạy bộ như niềm vui trên đôi giày bằng vỏ cao su.
Chế độ ăn của người Tarahumara giàu carbohydrates với 80% là ngô, đậu, thực vật. Họ kiểm soát lượng đường trong máu tốt nhờ ăn thực phẩm ở dạng sơ chế, bổ sung rau củ, các loại gia vị lấy từ trong rừng già. Người dân không tiếp cận nguồn thức ăn chế biến sẵn, đồ đóng hộp nên tránh được hóa chất bảo quản thực phẩm.

Người Tarahumara có thể chạy cả ngày dài. Năm 1994 có 5 người bộ lạc Tarahumara tham gia giải chạy Leadwille 100. Đây là giải chạy “hành xác” nhất hành tinh bởi vận động viên phải chinh phục 4 quãng đường marathon liên tục, trong đó 2 quãng trong bóng tối. Cuộc đua trên địa hình cao 1.000 m với không khí loãng, vượt qua 26 đèo dốc dựng đứng mà chỉ cần sẩy chân rớt vực là nguy hiểm đến tính mạng. Kết quả là 3 trong số 5 người của bộ lạc về đích ở thứ hạng cao. Người thắng giải là một người Tarahumara 55 tuổi.

Nhà báo Christopher Mcdougall của AP và chủ biên tạp chí Men’s Health tò mò về thành tích chạy bộ phi phàm của người Tarahumara nên đến bộ lạc để tìm lời giải. Trong cuốn sách Born to run đã được dịch ra tiếng Việt là Sinh ra để chạy, Mcdougall nhắc đến hạt chia, loại thực phẩm giúp người Tarahumara có được sự bền bỉ và dẻo dai đáng ngạc nhiên. Ngoài ra, lương thực của bộ lạc chỉ có bắp là chính. Họ tiêu thụ sữa bắp, bắp nấu để cung cấp lượng carbohydrats cần thiết cho cơ thể.

Hạt chia, bắp là thành phần quan trọng trong bữa ăn của người bộ lạc.

Chia, tên khoa học là Salvia Hispaniola thuộc loại hạt Lamiaceae, hỗ trợ bắp thịt và mô trong cơ thể trở nên cứng cáp và mạnh mẽ hơn. Hàng nghìn năm trước người Aztec, Maya đã biết trồng và dùng hạt chia làm thực phẩm dành riêng cho các chiến sĩ ra trận hoặc trong những hành trình dài. Ngày nay hạt chia được sử dụng phổ biến trong chế độ ăn của người hiện đại với tác dụng ổn định huyết áp, bổ sung chất xơ, giảm cholesterol trong máu.

Christopher McDougall tìm hiểu những thói quen giúp hình thành khả năng chạy bộ phi thường của người Tarahumara:

– Sống trong các bản làng cách xa nhau hàng trăm km, di chuyển, đi săn bằng cách chạy bộ.

– Chạy bộ theo nhóm, hỗ trợ lẫn nhau và hướng dẫn người trẻ cách điều chỉnh tốc độ.

– Người dân xem chạy bộ là nghệ thuật, là một phần trong văn hóa tín ngưỡng. Chạy bộ tự nhiên như việc ăn và ngủ. Đây còn là một trò chơi, niềm vui, thử thách mà đàn ông, phụ nữ và trẻ em đều hào hứng tham gia.

– Tiêu thụ một lượng lớn sữa bắp, giàu hàm lượng carbohydrates, để giải khát.

– Chạy bộ trên các đôi dép sandal tự chế gọi là huaraches hoặc chạy chân trần.

Cô gái Tarahumara (số 109) giành giải nhất cuộc chạy marathon mà không cần một thiết bị thể thao hỗ trợ nào.
Mới đây, cô gái María Lorena Ramírez đến từ bộ lạc Tarahumara đã chiến thắng cự ly 50 km chạy marathon Ultra Trail Cerro Rojo với đôi dép sandal bằng vỏ xe cao su. Ramírez vượt qua hơn 500 chân chạy nữ khác đến từ 12 quốc gia, với thành tích 7 giờ 3 phút mà không trang bị một phụ kiện thể thao đặc biệt nào.