– ách trồng Lá lốt: Đoạn thân rễ trồng vào nơi đất xốp, nhiều mùn, ẩm mát.

– Bộ phận dùng: Toàn cây

– Thu hái, chế biến: Thu hái quanh năm

Công dụng của Lá lốt: Chữa đau nhức xương, tê thấp, rối loạn tiêu hóa, chân tay ra nhiều mồi hôi.

Liều dùng:

Lá khô: 8 – 10g

Lá tươi: 15 – 30g

BÀI THUỐC ỨNG DỤNG CỦA LÁ LỐT

Bài 1: Lá lốt chữa đau nhức xương, tê thấp
Lá, rễ lá lốt: 15g

Củ cốt khí: 15g

Rễ cỏ xước: 15g

Rễ cà gai leo: 15g

Tất cả thái nhỏ sao vàng sắc với 600ml nước, còn 200ml chia làm 3 lần uống trong ngày, uống liền 7 – 10 ngày.

Bài 2: Chữa mồ hôi tay chân ra nhiều:
Lá, rễ thân lá lốt: 100g

Nước: 3000ml

Đun sôi để ấm (35 – 40 độ) ngâm tay và chân, ngâm đến khi mồ hôi tay chân đỡ ra thì thôi.

MỘT SỐ MÓN ĂN TỪ LÁ LỐT

MÓN MẶN

1. CANH LÁ LỐT

Nguyên liệu:

Lá lốt: 100g

Tôm (hoặc thịt heo nạc): 100g

Gừng tươi: 5g

Rau húng quế (hoặc ngải cứu): 10g

Muối, tiêu, bột ngọt đường, nước mắm

Cách làm

Tôm (hoặc thịt heo nạc) làm sạch, cắt nhỏ, ướp chút muối, tiêu, đường, nước mắm, để thấm.

Lá lốt rửa sạch, cắt nhỏ. (Gừng rửa sạch, giã dập. Rau húng quế nhặt rửa sạch, cắt nhỏ. Cho vào nồi lượng nước vừa đủ, nấu sôi, cho tôm vào, nước sôi lại thì cho lá lốt cùng gừng. Canh sôi thì nêm nếm gia vị vừa ăn, cho rau húng quế vào nồi canh, đảo đều.

Tắt bếp.

Dùng ăn nóng trong bữa cơm.

Canh tôm lá lốt

Công dụng

Món canh lá lốt giúp cơ thể được ấm áp, giảm đau nhức, chống tình trạng cơ thể ớn lạnh, nặng nề, buồn bực, không muốn hoạt động. Rất thích hợp cho người bị mắc mưa hoặc ngâm nước thời gian lâu, đau nhức khớp xương do các khí phong, hàn và thấp gây ra.
Thường thì một người có thể ăn từ 50 – 80g lá lốt mỗi ngày.

2. CANH THỊT BÒ NẤU LÁ LỐT

Nguyên liệu

Thịt bò xay: 200g

Cà chua: 1 quả

Lá lốt: 10 lá

Hành khô: 1 củ

Muối, bột nêm, tiêu, dầu ăn.

Cách làm

Thịt bò xay nêm muỗng cà phê muối, chút tiêu, trộn đều, ướp khoảng 15 phút.

Cà chua rửa sạch, bỏ cuống, cắt múi cau. Lá lốt rửa sạch, cắt nhỏ. Hành tím bóc vỏ, băm nhuyễn.

Đun nóng dầu ăn, phi thơm hành tím, cho thịt bò vào xào săn, múc ra tô.

Cho tiếp cà chua vào, xào chín, đổ vào nồi khoảng 2 bát nước. Đun sôi, khi cà chua chín mềm thì cho thịt bò vào cùng, nêm gia vị vừa ăn, cho lá lốt vào, tắt bếp.

Công dụng

Món ăn này có tác dụng bổ huyết, bổ tỳ vị, trừ thấp, mạnh gân cốt, trợ tiêu hóa. Có ích cho người bị tỳ vị suy yếu, ăn uống kém, đau lưng mỏi gối, viêm khớp, đau nhức các khớp do phong thấp, thiếu máu, suy nhược cơ thể.

3. THỊT BÒ NƯỚNG LÁ LỐT

Nguyên liệu

Thịt bò: 400g

– Lá lốt (chọn lá to): 200g

– Đậu phộng rang: 30g

– Sả băm nhuyễn: 10g

– Rau thơm các loại, xà lách, dưa leo, chuối chát, khế chua: đủ dùng

– Muối, tiêu, bột nêm, bột cà ri. Mắm nêm pha hoặc nước mắm pha chua ngọt. Bún và bánh tráng để cuốn.

Cách làm

– Thịt bò rửa sạch, băm nhỏ. Ướp thịt bò với muối, bột nêm, chút tiêu, sả băm. Để thịt thấm đều trong 20 phút.

Lá lốt rửa sạch, để ráo; đậu phộng rang giã dập. Rau thơm và các loại rau ăn sống nhặt rửa thật sạch, để ráo nước.

Cuộn thịt bò trong lá lốt thành cuốn nhỏ vừa ăn, sau đó đem nướng trên bếp than, trở đều tay cho đến khi chín đều.

Khi bò nướng lá lốt chín, bày ra đĩa, rắc đậu phộng rang lên trên. Dùng cuốn bánh tráng với các loại rau và bún, chấm mắm nêm hoặc nước mắm pha tùy khẩu vị.

Công dụng

Món ăn này có tác dụng bổ khí huyết, lợi tiêu hóa, nhuận trường, trừ thấp, giảm đau. Có ích cho người bị khí huyết suy hư, cơ thể suy nhược, ăn ngủ kém, viêm đau các khớp, đau lưng.

4. THỊT BÒ XÀO LÁ LỐT

Nguyên liệu

Thịt bò: 300g

Lá lốt: 100g

Tỏi băm: 2 muỗng cà phê

Sả băm: 1 muỗng cà phê

Sữa đặc: 1 muỗng cà phê

Bột năng: muỗng cà phê

Muối, bột nêm, đường, nước tương, dầu ăn.

Cách làm

Thịt bò rửa sạch, cắt miếng vuông vừa ăn, ướp với sữa đặc, 1 muỗng cà phê bột nêm, bột năng cùng một chút dầu ăn, để 10 phút cho thịt thấm.

Lá lốt rửa sạch, để ráo, cắt nhỏ.

Đun nóng dầu ăn, cho tỏi và sả vào phi thơm. Trút thịt bò vào xào, nêm một muỗng cà phê đường và chút muối, cho tiếp lá lốt vào trộn đều. Tắt bếp.

Món này dùng nóng, sẽ ngon hơn nếu chấm cùng nước tương kèm vài lát ớt.

Công dụng

Món ăn này có tác dụng bổ huyết, bổ tỳ vị, trừ thấp, mạnh gân cốt, trợ tiêu hóa. Có ích cho người bị tỳ vị suy yếu, ăn uống kém, đau lưng mỏi gối, viêm khớp, đau nhức các khớp do phong thấp, thiếu máu, suy nhược cơ thể.

MÓN CHAY

1. LÁ LỐT CUỐN ĐẬU HŨ

Nguyên liệu

Đậu hũ: 400g

Lá lốt: 100g

Nấm rơm: 50g

Nấm mèo: 10g

Ớt sừng: 3 trái; hành, tỏi băm: mỗi thứ 1 muỗng cà phê

Bột nêm, muối, nước tương, bột ngọt, tiêu.

Cách làm

Đậu hũ rửa sạch, nghiền nhuyễn.

Lá lốt rửa sạch, cắt nhuyễn , số còn lại để nguyên.

Nấm rơm, nấm mèo ngâm nước ấm cho nở, bỏ chân, rửạ sạch, cắt nhuyễn.

Ớt cắt lát, cho vào chén nước tương để làm nước chấm.

Trộn đều đậu hũ với lá lốt cắt nhuyễn và các loại nấm, nêm muỗng cà phê muối, 1 muỗng cà phê bột nêm, 1 muỗng cà phê bột ngọt, muỗng cà phê tiêu, lượng hành tỏi băm nhuyễn, để 20 phút cho thấm gia vị.

Trải lá lốt lên đĩa, thoa chút dầu ăn, cho hỗn hợp đậu hũ lên trên, cuốn lại, dùng ghim cố định.

– Bắc chảo lên bếp, làm nóng dầu ăn, cho đậu hũ đã cuộn vào chiên chín đều rồi gắp ra đĩa có lót giấy thấm dầu.

– Xếp đậu hũ cuốn lá lốt ra đĩa, chấm kèm nước tương.

Công dụng

Món ăn này có tác dụng bổ tỳ vị, trừ thấp, mạnh gân cốt, trợ tiêu hóa, tăng cường sức đề kháng, hạ mỡ trong máu, hạ huyết áp, hạ đường huyết. Có ích cho người bị tỳ vị suy yếu, ăn uống kém, đau lưng mỏi gối, viêm khớp, đau nhức các khớp do phong thấp, thiếu máu, mỡ máu cao, cao huyết áp, đái tháo đường.

Lá lốt nấu canh với các loại nhuyễn thể như sò, nghêu, ốc, hến… hoặc cá lóc, cá trê, cá ba sa, làm chả vo viên, đã thơm ngon lại bổ dưỡng, có ích cho việc phòng chống bệnh tật, bảo vệ sức khỏe.

Ở vùng đồng bằng Nam Bộ, lá lốt được dùng chế biến nhiều món ăn ngon như:

Lá lốt rửa thật sạch, để ráo nước, cắt nhỏ như sợi chỉ, vắt chanh vào ăn sống.

Lá lốt luộc chấm, nước mắm tỏi gừng.

Lá lốt nấu canh, dùng gói các nguyên liệu để nướng, chiên hoặc xào thịt bò, thịt heo hay các loại thủy hải sản.

2. CANH MÍT NẤU LÁ LỐT

Nguyên liệu

Mít non: 200g

Tôm: 100g

Lá lốt: 10 lá

Hành khô: 1 củ

Muối, bột nêm, tiêu, bột ngọt, nước mắm, mắm ruốc.

Cách làm

Tôm bóc vỏ, rửa sạch, giã dập, ướp với muỗng cà phê muối, ít tiêu.

Mít non cắt lát hoặc xé thành miếng vừa ăn.

Hoà muỗng canh mắm ruốc với nước lạnh, lọc bỏ cát, lấy nước cốt. Hành bốc vỏ, băm nhuyễn.

Lá lốt rửa sạch, cắt nhỏ.

Đun nóng dầu ăn, phi thơm hành, cho tôm vào xào chín. Đổ nước vào nồi, trút nước cốt mắm ruốc vào, đun sôi. Tiếp theo cho mít vào, đun đến khi chín mềm, nêm nếm gia vị vừa ăn, cho lá lốt vào sau cùng. Tắt bếp.

Món này ăn nóng với cơm.

Công dụng

Món ăn này có tác dụng bổ tỳ vị, khu phong trừthấp, mạnh gân cốt, trợ tiêu hóa, nhuận trường. Có ích cho người bị tỳ vị suy yếu, ăn uống kém, đau lưng mỏi gối, viêm khớp, đau nhức các khớp do phong thấp, táo bón.

Với những món ăn bổ dưỡng từ lá lốt như trên, hy vọng có thể giúp ích cho bạn.

Có tác dụng tư bổ, dưỡng vị, bổ thận, trừ nhiệt trong xương, tiêu thủy thũng, chỉ kiết nhiệt, trị ho hóa đàm… Thích hợp cho người mang nhiệt trong người; Người suy nhược cơ thể, chán ăn, phát sốt, đại tiện bón kết và thủy thũng dùng thịt vịt càng có lợi. Dân gian tương truyền rằng, vịt còn là “thánh dược” của người bệnh lao phổi. Sách “Bản thảo cương mục” ghi nhận: Thịt vịt chủ đại bổ hư lao, tiêu độc nhiệt, lợi tiểu tiện, trừ thủy thũng, tiêu trướng mãn, lợi tạng phủ, thoái sang thũng (tiêu sưng), định kinh giản (ổn định co giật).

Thịt vịt mang tính hàn, vì vậy người bệnh lạnh đau vùng bụng, tiêu lỏng, đau lưng, đau bụng kinh… tạm thời không dùng. Ngoài ra, thịt vịt dùng nhiều sẽ có những tác dụng “đánh hơi”, “tẩy ruột”, vì thế không nên dùng nhiều quá. Dưới đây xin giới thiệu 3 món nấu với thịt vịt dùng bồi dưỡng cơ thể.

1. Vịt hầm Ngọc – Sâm:

Ngọc trúc, Sa sâm mỗi thứ 50g; Vịt già một con; Hành, gừng tươi, muối tinh luyện mỗi thứ lượng vừa đủ.

Vịt làm sạch sẽ cùng Sa sâm, Ngọc trúc cho vào nồi đất, thêm nước lượng vừa, nấu sôi với lửa lớn rồi hầm với lửa nhỏ trên một giờ, để thịt vịt mềm nhừ, nêm gia vị.

Dùng canh ăn thịt, có tác dụng bổ phế tư âm. Thích hợp cho người bệnh tiểu đường, mắc chứng ho suyễn của phế âm hư, viêm dạ dày mãn tính của vị âm hư, đại tiện bón kết do dịch khô ruột táo gây ra…

2. Vịt hấp Ðông trùng hạ thảo:

Ðông trùng hạ thảo 1g; Vịt già 1 con; Rượu, gừng, hành, bột tiêu, muối ăn mỗi thứ lượng vừa đủ.

Vịt bỏ nội tạng và chân móng, rửa sạch, trần qua nước sôi, lấy ra để ráo; Ðông trùng hạ thảo rửa sạch bằng nước ấm; Hành, gừng xắt sẵn. Dùng dao rạch một đường từ đầu đến cổ vịt, nhét 8-10 cọng Ðông trùng hạ thảo vào rồi khâu lại, dùng lượng Ðông trùng hạ thảo còn lại cùng gừng, hành đặt trong bụng vịt, cho vào thau sành, đổ thêm canh ngon, nêm thêm muối, bột tiêu, rượu, dùng giấy dán kín miệng thau, cho vào nồi hấp khoảng 2 giờ.

Tác dụng bổ phế thận, ích tinh tủy, thích hợp cho các chứng ho suyễn hư lao, tự ra mồ hôi, mồ hôi trộm, liệt dương di tinh, lưng gối yếu, bệnh lâu không hồi phục…

3. Vịt nấu khiếm thực:

Khiếm thực 200g; Vịt già 1 con; Hành, gừng, muối, rượu mỗi thứ lượng vừa đủ.

Vịt sau khi giết mổ, làm sạch, bỏ khiếm thực đã rửa sạch vào bụng vịt. Cho vịt vào nồi đất, thêm nước lượng vừa đủ, nấu đến sôi với lửa lớn; Thêm hành, gừng, rượu rồi dùng lửa nhỏ hầm khoảng 2 giờ cho đến khi thịt mềm nhừ.

Dùng canh ăn thịt, có tác dụng ích tỳ dưỡng vị, kiện tỳ lợi thủy, cố thận liễm tinh. Thích hợp cho các trường hợp mắc chứng tiêu khát của tỳ vị hư nhược, tỳ hư thủy thũng, thận hư, di tinh…

Một số món ăn bổ dưỡng khác nấu với thịt vịt

– Vịt tần với Hải sâm và thịt dăm bông, sức tư bổ càng lớn, nước canh vịt bổ phần âm của ngũ tạng.

– Vịt nấu cháo gạo nếp có công hiệu dưỡng vị, bổ huyết, sinh tân dịch (tạo nước), rất bổ cho người suy nhược cơ thể sau bệnh.

– Vịt hầm với rong biển, làm mềm hóa mạch máu, giảm huyết áp; Tác dụng tốt đối với xơ vữa động mạch do tuổi già, cao huyết áp, bệnh tim mạch.

– Vịt hầm với măng, chữa trĩ ra máu ở người cao tuổi.

Các loại vịt như vịt ta, vịt xiêm, vịt trời (le le) đều có công năng bổ ích cường tráng, thanh độc nhiệt, chữa nhiệt kiết. Nếu dùng làm thuốc, nên chọn vịt trời là tốt hơn cả.

Ngày nay người ta quy ước khi huyết áp ³ 140/90 mmHg được xem là THA. Tuy nhiên để chẩn đoán có THA hay không trước hết người đo huyết áp phải biết cách đo, và phải đo trong một thời gian nhất định, liên tục mà huyết áp vẫn ở mức đó, hoặc tăng hơn thì mới chẩn đoán THA. Khi đã có chẩn đoán chắc chắn THA thì việc điều trị là điều rất cần, nhưng phải theo chỉ định của bác sĩ, không tự mua thuốc uống.

Ngoài việc dùng thuốc, việc ăn uống còn giúp giữ cho huyết áp ổn định, nên người THA cần quan tâm đến chế độ ăn uống. Nếu chế độ ăn nhiều muối, dù dùng thuốc chống THA thì cũng khó mà giữ được huyết áp ổn định. Vì vậy nên dùng ít muối (không quá 6 g/ngày); hạn chế dùng các loại nước chấm ở bàn ăn, các loại gia vị, các loại thức ăn chế biến sẵn (như lạp xưởng, xúc xích, thịt hun khói, thức ăn nhanh, dưa muối, cà muối…); nên ăn cá nhiều hơn ăn thịt, cần dùng hạn chế các loại thịt đỏ (như thịt bò, thịt chó, thịt ngan, thịt dê, da gà, vịt); hạn chế dùng mỡ động vật, lòng đỏ trứng.

Nên dùng nhiều rau, quả, khoai củ trong các bữa ăn hằng ngày. Vì, trong rau quả, ngoài các loại sinh tố cần thiết cho cơ thể thì còn có nhiều chất xơ tạo điều kiện cho tiêu hóa tốt hơn, đồng thời chất xơ còn có tác dụng làm kết dính chất cặn bã và chất độc sẽ được loại ra khỏi cơ thể theo phân. Nếu có điều kiện có thể ăn các loại ngũ cốc thô như gạo lứt, đậu. Dùng quả mướp đắng (khổ qua), củ tỏi ta trong các bữa ăn chính người ta thấy cũng rất có lợi cho những người bị THA.

Sau các bữa ăn nên ăn tráng miệng các loại quả như cam, táo, nho… Nên sử dụng các loại nước uống có nhiều sinh tố, có tác dụng lợi tiểu, an thần như: nước luộc rau, nước rau má, nước luộc bắp ngô, nước cà rốt ép…

Cho đến nay, dù khoa học đã có những tiến bộ vượt bậc, hầu hết các loại bệnh cảm, cúm do siêu vi gây ra vẫn chưa có phương thuốc để điều trị triệt để. Việc phòng chống chứng cảm mạo hoặc những cơn dịch do siêu vi gây ra vẫn phải dựa vào các biện pháp để tăng cường sức miễn dịch và giải quyết các triệu chứng.

Do đó, các thầy thuốc Đông, Tây luôn quan tâm tìm kiếm nhiều biện pháp để gia tăng sức đề kháng, giúp cơ thể chống lại những yếu tố gây bệnh, nhất là những bệnh theo mùa. Trong những nỗ lực trên, bên cạnh những yếu tố về ăn uống đầy đủ chất bổ dưỡng và năng vận động thân thể, một số nhà khoa học phương Tây đặc biệt lưu ý đến những phương thuốc tự nhiên đã được biết đến từ lâu từ kinh nghiệm dân gian như hoa cúc, kỷ tử, nước súp gà.

Nước súp gà phòng chống cảm, cúm

Cảm lạnh thường gây ra các triệu chứng hắt hơi, sổ mũi, chảy nước mũi, nghẹt mũi. Những trường hợp cúm thường kết hợp với đau cơ, sốt, nhức đầu. Kết quả nghiên cứu của bác sĩ Stephen Rennard thuộc Trường Đại học Nebraska (Mỹ) cho biết nước súp gà giúp làm tan những chỗ sung huyết, phù nề, làm loãng dịch tiết và giảm tình trạng nghẹt mũi.

Một số nghiên cứu sau đó cũng cho thấy những hoạt chất trong súp gà có tác dụng ngăn chặn những đáp ứng viêm thường xảy ra trong các chứng cảm, cúm là nguyên nhân dẫn đến đau họng và tăng tiết đờm dãi. Các nhà khoa học còn cho biết nước súp gà có thành phần của cysteine, một amino acid có thể phối hợp với những sinh tố C, E và chất selenium trong tác dụng chống ôxy hóa. Cysteine còn có tác dụng kích thích tế bào bạch cầu trong hoạt động miễn dịch, đặc biệt có khả năng làm loãng và đánh tan những chỗ ngăn nghẹt do đờm dịch đọng lại ở bộ máy hô hấp.

Không dùng cho người cao huyết áp

Từ lâu đời, kinh nghiệm dân gian đã biết dùng nước súp gà, cháo gà như là một phương thuốc bổ dưỡng giúp người bệnh mau lại sức, rút ngắn thời gian điều trị, đặc biệt là làm giảm các triệu chứng do cúm hoặc cảm lạnh gây ra. Theo Đông y, thịt gà vị ngọt, tính ấm, bổ hư ôn trung, ấm dạ dày, cường gân cốt. Gần đây, nhiều nghiên cứu của y học phương Tây cũng đã xác nhận giá trị chữa bệnh của nước súp gà.

Các nhà nghiên cứu cũng lưu ý đến những rau quả và gia vị mà kinh nghiệm của các bà mẹ phương Đông thường sử dụng trong những món súp gà. Khoai tây, cà rốt, tiêu, hành lá… không chỉ làm ngon miệng, kích thích tiêu hóa mà còn cung cấp thêm những chất sinh tố, chất khoáng và chất chống ôxy hóa để tăng cường tác dụng kháng viêm hoặc sát trùng đường hô hấp. Ngoài ra, súp gà, cháo gà được tăng cường những gia vị cay ấm và ăn ngay lúc còn nóng có tác dụng làm ra mồ hôi, điều mà y học phương Đông gọi là giải cảm ở giai đoạn đầu khi bệnh còn chưa vào sâu trong cơ thể.

Tuy nhiên, do thịt gà, súp gà tính ấm có tác dụng tăng cường dương khí có thể kích hoạt phong nhiệt. Do đó, những trường hợp bị ung nhọt, người có nội phong, cao huyết áp cần cẩn thận khi dùng.

Nguồn: thegioisuckhoe

Canh rau rút

Nguyên liệu gồm rau rút non, lá vông nem non, khoai sọ, củ súng, tôm hoặc thịt lợn nạc tùy thích.

Rau rút bỏ cọng già và lớp bông trắng bên ngoài thân, để nguyên lá, cắt đoạn ngắn. Khoai sọ gọt vỏ cắt miếng; củ sen, củ súng ngâm nước cho hết chát, bớt nhựa, xắt lát mỏng, đổ nước vừa đủ nấu nhừ. Thêm tôm, thịt và nêm gia vị. Cuối cùng cho rau nhút và lá vông non, chỉ hơi chín tái là được, ăn mới ngon.

Muốn dễ ngủ thì dùng nhiều rau rút, lá vông. Lá vông chỉ dùng trong những ngày đầu.

Canh thịt nấu hạt sen, khiếm thực

Thịt lợn 200 g, hạt sen 50 g, khiếm thực 50 g. Thịt cho vào nồi cùng hạt sen, khiếm thực, nước vừa đủ, nấu canh, cho gia vị.

Công dụng: An thần, chữa mất ngủ, đi tiểu nhiều về đêm, hồi hộp, lo âu. Dùng trong ngày lúc nào cũng được.

Tim lợn hầm đương quy

Tim lợn 1 quả, đương quy 60 g. Cắt tim lợn nhét đương quy vào, cho nước vừa đủ, nấu chín, lấy ra bỏ đương quy, cho gia vị vừa ăn.

Công dụng: Chữa mất ngủ kèm bệnh tiểu đường, dưỡng huyết, bổ âm, an thần.

Canh hạt sen

Hạt sen 30 g, nấu chín với nước thành canh, cho muối vừa ăn. Dùng trước khi ngủ 2 tiếng đồng hồ. Có tác dụng định tâm, an thần, thích hợp với người bệnh tiểu đường mất ngủ, tỳ vị hư nhược, tâm thần không an.

Canh thịt lợn, hàu biển

Thịt hàu tươi 150 g, thịt lợn nạc 150 g, muối vừa đủ. Thịt lợn rửa sạch thái miếng, cho vào nồi cùng với hàu, nước vừa đủ, nấu canh, thịt chín thì cho gia vị là được. Ăn không phụ thuộc giờ giấc. Tác dụng: Chữa mất ngủ, hồi hộp, tim đập dồn.

Canh hành táo

Hành củ 7 cây, táo Tàu 20 quả. Táo rửa sạch, ngâm nở, cho táo vào nồi, nước vừa đủ đun 20 phút rồi cho hành vào, đun thêm 10 phút là được. Dùng không cần giờ giấc. Tác dụng: An tâm thần, ích tâm trí, chữa thần kinh suy nhược, mất ngủ nhiều, mộng mị, trí nhớ suy kém.

Thịt trai sông giàu đạm, canxi, phốt pho, một số vitamin như B1, B2, PP, C và có nhiều kẽm. Trong 100g thịt trai có 6,8g chất đạm, 0,6g chất béo, vitamin A, B1,…. Trai sông ngâm nước vo gạo 1 – 2 ngày cho nhả hết phân, rửa sạch vỏ, đem luộc chín; lọc lấy thịt nạc khoảng 2-3 con cho một người ăn. Để ráo nước, thái nhỏ, thêm gia vị, nước mắm ướp cho ngấm, xào chín với dầu thực vật hoặc mỡ lợn cho thơm.

Dùng cháo ăn liền hay gạo vừa đủ nấu cháo. Sau khi cháo nhừ mới cho thịt trai đã xào vào. Để phối hợp tác dụng chữa bệnh, nên cho thêm 1-2 củ hành cho mỗi người. Nên ăn khi cháo còn nóng, người tạng hàn có thể cho thêm vài lát gừng thái chỉ, hoặc dùng gừng tươi giã nhỏ tẩm ướp thịt trai.

Con trai nước ngọt hay trai sông có thể sử dụng cả thịt và vỏ đều được dùng làm thuốc. Nó thường sống ở sông ngòi, đầm, ao, hồ, sông, suối… vùng đồng bằng, trung du hay miền núi nước ta. Theo quan niệm của y học cổ truyền, thịt trai sông vị ngọt mặn, tính hàn, có tác dụng thanh nhiệt, lợi thấp, tiêu khát, thịt trai sông phối hợp với một số vị thuốc Nam có tác dụng chữa bệnh tăng huyết áp, viêm gan vàng da, trẻ em ra mồ hôi trộm… Tài liệu nước ngoài cũng viết: trai sông vừa là món ăn, vừa là vị thuốc chữa bệnh tiểu nhiều về đêm, kinh nguyệt quá nhiều, hoa mắt chóng mặt, tăng huyết áp, đề phòng tai biến mạch máu não…

Với người mắc bệnh tăng huyết áp, việc chữa bằng các thuốc Tây y thường gây những tác dụng phụ tế nhị ảnh hưởng đến khả năng tình dục. Còn món cháo trai có tác dụng tốt trong chữa bệnh tăng huyết áp lại không gây các tác dụng phụ phiền toái. Để tăng tác dụng hạ huyết áp, có thể dùng lá dâu bánh tẻ thái nhỏ nấu cùng với món cháo trai.

Ở người đàm trệ (mỡ máu cao) gây hoa mắt chóng mặt, nhức đầu thì khi nấu cháo nên cho thêm mộc nhĩ, nấm hương – hai loại thực phẩm có tác dụng hạ mỡ máu, thông huyết mạch.

Với người bị u xơ tiền liệt tuyến có các biểu hiện đi tiểu rắt, nước tiểu không thành tia mạnh, cháo trai có tác dụng thông tiểu tiện. Món cháo trai cũng rất thích hợp với người già bị u xơ tiền liệt tuyến.

Với nam giới trung niên hoặc cao tuổi bị yếu sinh lý thì đây còn là món ăn có tác dụng tốt cho việc phòng trung. Người mắc bệnh đái tháo đường dùng món cháo trai cũng rất tốt, nhưng khi nấu cháo có thể thay gạo tẻ bằng bột củ mài – một dược thảo có tác dụng tốt cho bệnh đái tháo đường.

Nhân sâm nấu gà: Nhân sâm 10g, mạch đông 10g, ngũ vị tử 19g, thịt gà 150g, xì dầu 10g, muối 5g, gừng 5g, hành 10g, cà rốt 100g, nấm đông cô 50g, dầu ăn 50g, canh gà 500ml.

Nhân sâm ngâm nở; Mạch đông bỏ tim; Ngũ vị tử rửa sạch, hành cắt khúc, gừng cắt miếng, cà rốt cắt miếng vuông khoảng 4cm, nấm ngâm nở, rửa sạch, thịt gà cắt miếng.

Để chảo nóng đổ dầu vào, đợi dầu nóng bỏ hành, gừng vào phi cho thơm, rồi bỏ gà vào, bỏ nấm, cà rốt, ngũ vị tử, mạch đông, nhân sâm vào, xào cho đều, đổ canh gà vào, vặn lửa nhỏ hầm cho đến khi chín. Ngày ăn 1 lần, ăn 3 – 5 ngày.

Mực xào nấm đông cô: Thiên đông 12g, mạch đông 12g, mực 100g, cần tây 100g, nấm đông cô 50g, rượu 10g, xì dầu 10g, muối 5g, hành 10g, gừng 5g, canh gà 300ml, dầu 50g.

Thiên môn đông rửa sạch, cắt miếng, mạch đông bỏ tim; Mực rửa sạch, cắt dài khoảng 4cm, ngang 2cm; Cần tây rửa sạch, cắt khúc khoảng 4cm; Nấm cắt 2cm; Hành cắt khúc; gừng cắt lát. Mạch đông, thiên đông bỏ vào nồi nhỏ, đổ vào 100ml canh gà, chưng cho chín.

Để cháo lên lửa lớn, đợi chảo nóng đổ dầu vào, đợi dầu nóng bỏ gừng, hành vào phi cho thơm, rồi bỏ mực vào xào sơ, sau đó bỏ nấm, cần tây, thiên đông, mạch đông, xì dầu, muối, canh gà và xào cho chín thì dùng được. Ngày một lần, dùng trong bữa chính, mỗi lần ăn 50g mực.

Ngọc trúc tim heo: Ngọc trúc 15g, mạch đông 10g, thiên đông 10g, đại táo 10 quả, tim heo 1/2 quả, rượu 10g, hành 10g, gừng 5g, muối 5g, canh gà 1.000ml, cải non 200g, dầu ăn 50g.

Ngọc trúc rửa sạch, cắt khúc; mạch đông bỏ tim; Thiên đông cắt miếng, táo bỏ hột; Tim heo luộc sơ trong nước sôi, vớt ra cắt miếng; gừng đập dập, hành cắt khúc.

Để chảo nóng đổ dầu vào, đợi dầu nóng bỏ hành, gừng vào phi cho thơm, rồi đổ canh gà vào, canh gà sôi bỏ ngọc trúc, mạch đông, thiên đông, táo, rượu, muối và tim heo vào, vặn lửa nhỏ nấu thêm 20 phút. Ngày 1 lần, mỗi lần ăn 1/2 tim heo.

Dương sâm mạch đông: Sâm tây dương 10g, mạch đông 10g, ngũ vị tử 9g, đường 6g.
Sâm ngâm nở, cắt lát mỏng, mạch đông bỏ tim; Ngũ vị tử rửa sạch. Bỏ tất cả vào nồi, đổ vào 200ml nước.

Nấu sôi bằng lửa lớn, vặn lửa nhỏ nấu thêm 15 phút thì dùng được. Uống thay nước.

Song nhĩ xào mực: Ngân nhĩ 15g, nấm mèo 20g, mực tươi 200g, rượu 10g, gừng 5g, hành 10g, muối 5g, cần tây 50g, dầu ăn 50g.

Ngân nhĩ, nấm mèo ngâm cho nở, xé miếng; Mực rửa sạch, cắt miếng dài 4cm, ngang 3cm, cần tây rửa sạch, cắt khúc khoảng 4cm; Hành cắt khúc; Gừng cắt lát.

Để chảo lên lửa lớn, đợi chảo nóng đổ dầu vào, đợi dầu nóng bỏ gừng, hành vào phi cho thơm, rồi bỏ mực vào xào sơ, sau cùng bỏ tất cả vào, xào cho chín thì dùng được. Ngày 1 lần, dùng trong bữa chính.

Ngoài việc dùng thuốc, dưới đây chúng tôi xin giới thiệu một số món ăn, bài thuốc hỗ trợ điều trị suy nhược thần kinh để bạn đọc tham khảo và áp dụng khi cần.

Canh nấm đầu khỉ, thịt gà: Thịt gà 300g, nấm đầu khỉ 100g. Thịt gà thái thành miếng, nấm đầu khỉ rửa sạch cắt miếng mỏng, nấu thành canh, cho gia vị vào là ăn được, ăn liên tục trong mấy ngày.

Thịt gà có hàm lượng protein phong phú, cơ thể dễ hấp thu. Nấm đầu khỉ có chứa nhiều axit amin và vitamin, nhiều hoạt chất sinh học có thể trị chứng rối loạn thần kinh chức năng, cơ thể suy nhược.

Táo đỏ, câu kỷ tử nấu trứng gà: Táo đỏ 7 quả, câu kỷ tử 20g, trứng gà 2 quả. Cùng nấu 3 nguyên liệu trên với nhau, khi trứng chín bỏ vỏ rồi đun thêm một lúc, ăn trứng uống canh, ăn liên tục. Tác dụng kiện não ích khí, thích hợp với người bị mất ngủ, hay quên do suy nhược thần kinh.

Dâu tươi đường kính: Quả dâu tươi 1kg, đường trắng 1kg. Quả dâu rửa sạch, để ráo nước. Cho vào nồi, cho thêm 1,5 lít nước đun sôi trong 30 phút. Cho vào máy xay sinh tố xay nhuyễn rồi cho đường vào. Đun nhỏ lửa, khuấy liên tục cho tới khi tạo thành khối dẻo. Mỗi ngày ăn 2 lần sáng tối, mỗi lần 30g (2 thìa).

Canh hạt sen, tim lợn: Hạt sen 40g, tim lợn 1 quả, bá tử nhân 20g, gia vị vừa đủ. Rửa sạch tim lợn, thái thành miếng cùng với hạt sen, bá tử nhân cho vào trong nồi cho 1 lít nước vào nấu, đợi khi hạt sen chín nhừ thì cho gia vị, quấy đều để ăn. Tác dụng dưỡng tâm an thần, ích khí định tĩnh. Thích hợp cho chứng suy nhược tâm khí, tâm thần bất an, suy nhược thần kinh, mất ngủ, ra mồ hôi…