Mỡ máu cao từng ngày từng ngày âm thầm phát triển và không để lại bất cứ triệu chứng nào. Cho đến khi những dấu hiệu trở lên rõ ràng nhất nghĩa là bệnh đã ở vào giai đoạn nặng.

Mỡ máu cao – Bệnh dễ mắc nhưng khó phát hiện

Với sự phát triển của kinh tế xã hội, áp lực công việc cuộc sống, ô nhiễm môi trường, sự xuất hiện của nhiều loại đồ ăn mới lạ như hiện nay, chúng ta sẽ rất khó để kiểm soát lượng đường, lượng chất béo xấu nạp vào cơ thể mỗi ngày. Chưa kể đến bệnh mỡ máu cao thường có dấu hiệu nhận biết rất mơ hồ, không rõ ràng nên thường dễ bị nhầm lẫn những triệu chứng quen thuộc khi cơ thể mệt mỏi khiến cho tỉ lệ mắc bệnh này trong cộng đồng ngày một tăng cao.

Điển hình có một vài dấu hiệu ban đầu của bệnh như người nặng nề mệt mỏi, đau đầu chóng mặt, miệng khô đắng, tăng cân nhiều… Lúc này đa phần đều không ai nghĩ rằng mình có bệnh hay cần phải đi kiểm tra sức khỏe mà chỉ cho là mệt mỏi do làm việc quá sức, do stress… Thực tế bạn chỉ cần có một dấu hiệu nhỏ trong những dấu hiệu kể trên và đặc biệt là nếu thuộc nhóm người có nguy cơ cao bạn nên chủ động đi khám ngay hoặc tạo thói quen đi khám định kì 6 tháng/lần để nhận biết rõ hơn về tình trạng sức khỏe hiện tại của mình. Đặc biệt đừng ai cho rằng đây chỉ là bệnh của người già, người béo bởi bệnh đang có xu hướng trẻ hóa nhanh và người gầy cũng có nguy cơ mắc bệnh rất cao.

Dấu hiệu không rõ ràng nhưng biến chứng nặng nề khó lường

Thực tế mỡ máu cao sẽ không ngay lập tức gây nguy hiểm cho tính mạng nhưng sẽ gây ra nhiều bất tiện cho cuộc sống hàng ngày. Người bệnh sẽ thường xuyên thấy mệt mỏi, tâm trạng gắt gỏng, làm việc không tập trung và đương nhiên là chất lượng cuộc sống sẽ suy giảm.

Lâu dần mỡ máu cao sẽ đưa đến các biến chứng như xơ vữa động mạch, huyết áp cao, xơ gan, ung thư gan, suy thận… Và khi đó công tác xử lý bệnh đã vô cùng khó khăn. Lúc này bất cứ khi nào người bệnh cũng có thể phải đối mặt với nguy cơ đau tim đột ngột, tai biến mạch máu não, hoặc đột quỵ do suy gan, suy thận. Nếu may mắn sống sót cũng có thể tàn tật và suy giảm sức khỏe đến cuối đời. Khi đó hệ lụy không chỉ một mình người bệnh gánh chịu mà còn là cả gia đình, xã hội và toàn ngành y tế.

Hướng giải quyết

Mỡ máu cao là bệnh mạn tính nên nguyên tắc điều trị là theo dõi, xử lý đúng, đủ và lâu dài để có thể hạ và ổn định mỡ máu.

Dự phòng, phát hiện và xử lý sớm sẽ giúp hạn chế tối đa các biến chứng nặng nề. Xét nghiệm máu định kì sau năm 25 tuổi là điều cần thiết ở tất cả mọi người do bệnh không có triệu chứng cụ thể. Với người đã có bệnh cần sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, thực hiện chế độ ăn khoa học và vận động cơ thể nhiều hơn mỗi ngày.

Khi sử dụng thuốc tây nếu gặp phải các tác dụng phụ như chân tay lạnh, mất ngủ, phát ban, chóng mặt, táo bón, nhịp tim nhanh, mệt mỏi khi đứng lên đột ngột, sốt, đau đầu, tiêu chảy, đau dạ dày và những biến chứng khác ở gan, thận… cần thông báo ngay cho bác sĩ để có phương án xử lý và điều chỉnh thuốc.

Nếu bạn xét nghiệm thấy mình đắc mắc chứng mỡ máu dạng nhẹ thì chơ sử dụng thuốc tây ngay. Vì thế, bạn tham khảo những cách đơn giản giúp giảm mỡ máu hiệu quả dưới đây nhé.

1. Hạn chế dùng sữa

Nếu bị mỡ máu cao thì nên hạn chế dùng sữa, bởi sữa là sản phẩm động vật có chứa chất béo và cholesterol, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe thành động mạch, làm tăng quá trình tích tụ mảng bựa tiểu cầu động mạch, làm tăng nguy cơ tắc nghẽn động mạch, dẫn đến đột quỵ.

Nếu bị bệnh mỡ máu cao hoặc phải dùng sữa hàng ngày thì nên chọn sữa không có chất béo và hoặc sữa chưa đồng nhất hóa (unhomogenized milk). Trước khi dùng nên vớt bỏ váng sữa chứa hàm lượng chất béo cao.

2. Bổ sung vitamin C

Vitamin C là chất chống oxy hóa, tốt cho sức khỏe chung, duy trì hàm lượng cholesterol ở ngưỡng hợp lý. Qua nhiều nghiên cứu cho thấy, dùng thường xuyên vitamin C có ích cho sức khỏe động mạch.

Thực tế, một số loại thuốc hạ cholesterol thường được kê đơn, như Lipitor và Zocor đều có tác dụng phong bế coenzyme HMG-CoA, còn vitamin C lại là chất phong bế coenzyme HMG-CoA tự nhiên nên rất lành, có thể làm giảm cholesterol hiệu quả.

Những người uống trên 700 mg vitamin C/ngày có thể giảm nguy cơ tim mạch do cholesterol được kiểm soát. Theo khuyến cáo của Viện Hàn lâm Y khoa Mỹ (AAFP), nên dùng liều 500 mg vitamin C/ngày chia hai lần. Cũng có thể dùng liều cao tới 1.000mg ngày, nhưng ở ngưỡng này nên tư vấn bác sĩ.

3. Giữ gan sạch

Đối với nhóm người đang bị sỏi mật, một trong những phương thức trị bệnh phổ biến, hiệu quả nhất là giữ cho gan sạch. Một khi gan sạch, nó sẽ làm tốt các chức năng vốn có và duy trì cholesterol ở ngưỡng có lợi, hạn chế sỏi mật.

Những độc tố gây hại cho gan như chất ô nhiễm, chất béo dư thừa, rượu, chất kích thích và các chất thải của chính cơ thể hay thuốc chữa bệnh. Tất cả sẽ được gan lọc, đào thải ra ngoài và cuối cùng giảm được nhiều bệnh nan y, giúp cơ thể khỏe mạnh.

4. Taurine

Hầu hết những người bị mỡ máu cao (cholesterol và triglyceride) ít khi nghe nói đến axit amino có tên Taurine, đây lại là loại thuốc làm giảm mỡ máu rất tuyệt vời.

Qua nhiều nghiên cứu cho thấy, taurine có thể làm tăng chức năng túi mật và giảm cholesterol xấu (LDL), tăng cholesterol tốt (HDL).

Cụ thể, nếu dùng liều 1.500-3.000 mg/ngày thì có thể tăng cholesterol tốt tới 25%, khi cần dùng liều cao hơn nên tư vấn bác sĩ. Ngoài giảm cholesterol, taurine còn có tác dụng làm chậm quá trình lão hóa, tăng sức khỏe tim mạch, da, mắt, bệnh xơ nang và bệnh cao huyết áp. Taurine có trong thực phẩm, nhất là thịt và thủy sản.

5. Chiết xuất từ cám gạo IP6

IP6 là một axit phytic được tìm thấy trong mọi tế bào của cơ thể và trong ngũ cốc dạng hạt. IP6 là một chelate khoáng, đóng vai trò như chất tẩy rửa cơ thể, khử độc tố kim loại nặng.

IP6 có nguồn gốc từ cám gạo, có tác dụng làm giảm và ức chế canxi hóa trong cơ thể, kể cả trong động mạch.

Gan nhiễm mỡ là tình trạng tích lũy lượng mỡ lớn hơn 5% trọng lượng gan. Hiện nay chưa có điều trị gan nhiễm mỡ bằng phẫu thuật nên bạn hãy nhanh chóng làm các điều sau:

1. Bỏ rượu tăng tuổi gan

Đó là yêu cầu đầu tiên của bác sĩ với bệnh nhân trong quá trình điều trị. Vì ethanol trong rượu khiến cho việc hình thành axit béo tích tụ ở gan thêm nhanh hơn. Thời gian uống rượu càng lâu thì lượng mỡ tích tụ ở gan càng nhiều. Tuy nhiên một ly rượu vang mỗi ngày thì lại có thể giúp gan của bạn khỏe hơn, đây là khuyến cáo của Đại học California (Mỹ).

Ảnh minh họa

2. Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng

Gan nhiễm mỡ thường gặp ở người béo phì và mức độ béo càng lớn thì bệnh càng nặng. Các nhà khoa học Italia nghiên cứu và kết quả cho thấy những người béo phì mà không uống rượu thì nguy cơ bị gan nhiễm mỡ cao hơn 1,6 lần so với người uống rượu nhưng không béo phì. Như vậy béo phì còn đáng sợ hơn cả uống việc uống rượu.

Do đó trong phác đồ điều trị gan nhiễm mỡ thì sau “cai rượu” là điều chỉnh chế độ ăn uống. Trước hết là phải cắt giảm lượng calo ăn vào, hạn chế thực phẩm giàu chất béo.

Một số thực phẩm có lợi cho bệnh nhân là ngô, rau cần, khoai lang, cà chua, tỏi, ớt vàng, nấm hương, lá sen, kỷ tử, nhộng tằm. Đây là các thực phẩm có tác dụng hạ cholesterol, giảm mỡ máu, tăng cường chuyển hóa mỡ nên ngăn chặn được sự tích tụ mỡ ở gan.

Hạn chế tôi đa các thực phẩm giàu cholesterol như nội tạng, da động vật, lòng đỏ trứng gà…

Nhưng lưu ý người suy dinh dưỡng, sụt cân nhanh cũng rất nhiều nguy cơ bị gan nhiễm mỡ. Nguyên nhân là vì họ bị thiếu enzyme đưa mỡ ra khỏi gan.

3. Biết cách uống trà

Đông y đánh giá trà khô hãm nước nóng là một loại nước uống tốt nhằm tiêu độc bảo vệ gan. Nhiều người do dùng thuốc hoặc hút thuốc lá nhiều nên thành phần độc hại tích tụ ở gan không được thải ra ngoài.

Do đó, trà là vị thuốc cổ xưa giúp thải độc mát gan. Kết hợp trà khô với một số vị khác như nghệ vàng, cam thảo hoặc cát căn (sắn dây thái phiến), lá sen hoặc hoa trà, trần bì, bạch linh hãm trong nước nóng và uống mỗi ngày

4. Trang bị máy kiểm tra đường huyết

Khi bạn bị tiểu đường tuýp 2 thì nguy cơ gan nhiễm mỡ tiến triển càng nặng. Vì vậy nên giữ một máy đo đường huyết trong nhà để kiểm soát chúng tốt hơn.

5. Tập luyện thường xuyên

Với tình hình sức khỏe của người gan nhiễm mỡ thì các bài tập nặng là không tưởng nhưng bạn phải vận động và tập luyện nhẹ nhàng thường xuyên để ngăn chặn nguy cơ béo phì. Những người bị gan nhiễm mỡ cũng không nên đọc sách xem ti vi lâu vì sẽ làm cho tình trạng

6. Không đọc báo, xem tivi lâu

Đa số người bị gan nhiễm mỡ, xét về mặt sinh lý, chức năng miễn dịch và khả năng đề kháng của cơ thể kém hơn người bình thường, vì vậy phải chú ý kết hợp việc lao động và nghỉ ngơi.

Hằng ngày, nên đọc sách vào thời gian thích hợp, xem tivi lúc nghỉ ngơi (chỉ cần thời gian không quá lâu) sẽ rất có ích cho việc giảm bớt mệt nhọc, thư giãn tinh thần.

Người thường đọc sách quá 1 giờ thì nên nhìn ra xa khoảng 5-10 phút để thư giãn. Người làm công tác nghiên cứu, người sử dụng máy tính quá 1 giờ… thì nên nhắm mắt nghỉ ngơi trong 10 phút. Trên thực tế, sự mệt mỏi về mắt và trí óc giống như sự mệt mỏi của cơ thể, đều có thể ảnh hưởng đến sự khôi phục của bệnh gan.

7. Từ bỏ thuốc lá

Khói thuốc lá chứa hàng nghìn chất có hại, sau khi được hít vào cơ thể chúng có thể gây ra những tổn hại khác nhau cho lục phủ ngũ tạng mà nguy hiểm nhất là chứng bệnh ung thư. Gan là bộ máy giải độc, khi gan bị nhiễm mỡ thì chức năng giải độc sẽ giảm. Nếu chức năng gan đã giảm mà lượng lớn chất nicotin được dung nạp vào cơ thể vẫn tăng đều sẽ tuần hoàn của gan.

8. Kiểm tra định kỳ

Vì chưa có phẫu thuật gan nhiễm mỡ đồng thời để xác định bệnh nặng nhẹ, tiến triển thế nào thì cần có xét nghiệm, siêu âm… Thế nên để tránh gan nhiễm mỡ biến chứng thành xơ gan, bạn cần trợ giúp của bác sĩ để tư vấn chính xác, có thể phải uống thuốc điều trị kịp thời.

Bệnh đái tháo đường là bệnh nguy hiểm và phổ biến. Vào thời tiết lạnh giá của mùa đông, bệnh nhân tiểu đường khốn khổ với biến chứng của bệnh này.

Bệnh nhân điều trị tiểu đường tại BV Bạch Mai

Hàng trăm bệnh rình rập

Vừa vào mùa đông được mấy ngày, khoa khám bệnh của BVĐK Xanh Pôn đông bệnh nhân hẳn. Họ là những người đã về hưu, trong số đó có nhiều bệnh nhân tiểu đường đi khám đường huyết, kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Bác Vũ Thị Thìn trú tại Thịnh Hào, Đống Đa, Hà Nội cho biết, bác là bệnh nhân tiểu đường tuyp 2 đã 8 năm. Năm nào cũng vậy bác sợ nhất là mùa đông vì mùa đông đến cơ thể mệt mỏi, lại còn tăng huyết áp. Có năm bác phải vào viện nằm cả tuần vì tăng huyết áp và tê bì chân tay.

Năm nay vừa lạnh có vài ngày nhưng bác đã thấy mệt lắm, thở nhiều hơn. Bác Thìn kể thời tiết lạnh này là khắc tinh của người già và những người cao huyết áp như bác. Bác đi khám cùng với hai đồng nghiệp cũ, người thì mỡ máu, người thì tăng huyết áp, người thì rối loạn mạch vành và trong 3 người cùng khám có hai người có tiền sử đái tháo đường.

Tại BV Nội tiết Trung ương cũng tương tự, nhiều bệnh nhân từ tuyến tỉnh lên bệnh viện khám vì biến chứng tim mạch, huyết áp của bệnh tiểu đường. Ông Nguyễn Văn Lung đến từ Bắc Giang đang điều trị biến chứng tim mạch của tiểu đường với các triệu chứng đau tức ngực. Ông Lung cho biết bệnh tiểu đường sợ nhất mùa đông vì mùa này năm nào ông cũng phải đi viện 1 – 2 lần.

Sát thủ giết người âm thầm

Theo ThS.BS Nguyễn Huy Cường – Giám đốc phòng khám nội tiết số 1 ngõ 133 Thái Hà, Đống Đa, Hà Nội, trời lạnh sẽ làm cho huyết áp tăng lên, các biến chứng tim mạch, mạch vành, biến chứng bàn chân tăng lên. Tăng huyết áp cũng là thủ phạm gây nên tai biến tim mạch. Huyết áp quá cao có thể làm mạch máu não bị vỡ, gây ra xuất huyết não. Ở tim, huyết áp cao lâu ngày sẽ dẫn đến suy tim.

Mạch máu bị xơ cứng, giảm khả năng đàn hồi, kèm theo huyết áp cao, độ nhớt dính của máu tăng, sự hình thành mảng xơ vữa cũng kéo theo rối loạn quá trình đông máu. Các cục máu đông được hình thành trong lòng mạch sẽ làm ứ trệ tuần hoàn, gây nên tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, hay tắc mạch chi.
Vào mùa đông đường huyết của bệnh nhân đái tháo đường tăng lên vì thói quen ăn nhiều hơn và ít vận động hơn nên bệnh nhân bị đái tháo đường càng khổ sở đối phó với các biến chứng của bệnh.

Khi trời lạnh tình trạng stress tăng lên, cơ thể chống lại cái lạnh, sinh ra nhiều chất chống lại stress càng làm tăng đường huyết. Một số trường hợp hormone không đủ nhiệt phải dùng nhiều calo gây giảm đường huyết. Lúc lạnh đường máu lúc tăng, lúc giảm nên chúng ta phải quản lý đường huyết thật tốt.

Đối với bệnh nhân tiểu đường phải lưu ý giữ vệ sinh cho sức khỏe, khi đi ra ngoài mặc đủ ấm, khi ở chăn bỏ từ từ, từ trên ngực xuống dần trước khi rời khỏi giường nên thực hiện các động tác xoa bóp cơ thể, làm cơ thể từ trạng thái ngủ nghỉ sang trạng thái vận động bằng cách làm nóng cơ thể, mạch máu lưu thông, nếu lúc này ra khỏi nhà thì cơ thể sẽ đỡ mệt mỏi hơn, không phải dùng nhiều hormone chống lại với cái lạnh giá.

BS Cường nhấn mạnh thêm, thói quen tập thể dục buổi sáng để không khí trong lành là quan điểm sai lầm vì không phải như thế. Mùa đông đi tập thể dục buổi sáng không tốt cho sức khỏe vì thời tiết lạnh giá khí độc thường ở dưới thấp. Nếu ta đi tập thể dục buổi sáng sớm dễ ảnh hưởng đến sức khỏe. Nên chờ ánh nắng lên khí độc bốc hơi lên cao rồi đi tập thể dục, lúc đó không khí mới thực sự trong lành.

Ngoài ra, khi gặp lạnh chúng ta có phản ứng đột ngột khiến vùng tưới máu ra ngoài co lại, giảm tưới máu trên da, gặp lạnh nhiều bị tê cóng, co mạch nên chúng ta phải khởi động để cho nóng cơ thể và mặc cho đủ ấm.

Theo Infonet