Rối loạn kinh nguyệt là 1 trong 6 căn bệnh “khó nói” mà phụ nữ thường mắc dù đã đặc biệt chú ý đến vấn đề vệ sinh.

1. Rối loạn kinh nguyệt

Thức khuya nhiều khiến thần kinh bạn bị căng thẳng, dẫn đến rối loạn oestrogen. Đây chính là nguyên nhân làm cho kinh nguyệt của chị em không đều.

Kinh nguyệt không đều có thể là chậm kinh, mất kinh, máu kinh thay đổi cả về lượng, màu sắc lẫn mùi, những thay đổi trong ngày có kinh, rong kinh… Rối loạn kinh nguyệt có thể xảy ra ở độ tuổi bắt đầu hành kinh và cả độ tuổi mãn kinh. Nhưng nếu bị rối loạn hormone thì ngay cả phụ nữ trẻ cũng có thể gặp phải tình trạng này.

Một số bệnh phụ khoa khác cũng có thể gây ra tình trạng rối loạn kinh nguyệt như rối loạn tuyến giáp, các bệnh lây truyền qua đường tình dục, u xơ hay lạc nội mạc tử cung…

Kinh nguyệt không đều là nguyên nhân chính ảnh hưởng đến sự thụ thai ở người phụ nữ. Vì vậy, chị em nên tránh thức quá khuya trong thời gian dài liên tục để giữ sức khỏe sinh sản của mình được tốt nhất.

2. Viêm âm đạo

Thông thường, một khi khả năng kháng khuẩn tự nhiên ở âm đạo giảm đi sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển. Ngoài ra, các yếu tố khác như vệ sinh cá nhân kém, vệ sinh trong giao hợp không được đảm bảo sẽ dẫn đến nhiễm ký sinh trùng như trùng roi, nấm…

Khi bị viêm âm đạo, chị em thường thấy các biểu hiện: Có khí hư trắng hay hơi vàng, có khi đặc như mủ, niêm mạc âm đạo hơi đỏ (viêm âm đạo do tạp khuẩn), ngứa nhiều vùng âm hộ trước, trong và sau khi có kinh. Khí hư có màu trắng đục, loãng, có bọt, âm đạo viêm đỏ (viêm âm đạo do kí sinh trùng) và ngứa nhiều vùng âm hộ vào giữa chu kỳ kinh, khí hư đặc như bột, có ánh trắng, âm đạo có màu đỏ tím (viêm âm đạo do nấm).

Trong trường hợp bị viêm âm đạo, chị em cần làm vệ sinh trước khi đi ngủ bằng dung dịch diệt khuẩn, dùng kháng sinh và đặt thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

3. Viêm lộ tuyến tử cung

Viêm lộ tuyến tử cung thường có nguyên nhân chủ yếu do viêm hoặc sang chấn như rách cổ tử cung, nạo hút nhiều lần làm hủy hoại các lớp mô bên trong cổ tử cung gây nên lộ tuyến. Khi bị viêm lộ tuyến tử cung, chị em sẽ thấy các biểu hiện rõ rệt nhất là xuất hiện khí hư, cảm giác đau vùng âm hộ và tăng lên khi đi lại. Nắn môi nhỏ giữa ngón trỏ và ngón cái sẽ thấy một khối to căng, rắn, tròn đều. Trong trường hợp này, bác sĩ sẽ cho thuốc kháng sinh chống viêm âm đạo và cổ tử cung để đặt trong 10-15 ngày. Nếu tổn thương rộng cần điều trị bằng phương pháp đốt nhiệt hoặc đốt điện.

4.​ Viêm tử cung

Viêm tử cung thường gặp ở những phụ nữ sau khi sinh con, sảy thai, nạo thai, hút điều hòa kinh nguyệt. Nguyên nhân có thể là do sót rau, dụng cụ đỡ đẻ không đảm bảo vô trùng, không vô khuẩn tốt khi bóc rau, thao tác nạo hút thai, lấy vòng không vô khuẩn, bế sản dịch sau đẻ…

Biểu hiện khi bị viêm tử cung: 3-4 ngày sau đẻ hoặc sau sảy thai, người bệnh ăn uống kém, mất ngủ, bứt rứt trong người, mạch nhanh. Sau 1-2 ngày sốt cao, đau bụng vùng hạ vị, sản dịch ra nhiều, lẫn mủ, có mùi hôi. Tử cung to, mềm, đau. Nếu tiến triển mạn tính thì khí hư có thể ra nhiều, có khi có lẫn máu, sau đó dẫn tới viêm và có thể lan sang các phần phụ như buồng trứng, ống dẫn trứng. Trong trường hợp này, các bác sĩ sẽ kê toa kháng sinh toàn thân liều cao. Người bệnh cần nâng cao thể trạng, sức khỏe và điều trị tích cực, đúng cách.

5. U xơ cổ tử cung​

Một số triệu chứng của tình trạng u xơ tử cung là thay đổi kinh nguyệt, tăng tiết dịch âm đạo, đau vòng eo, có áp lực trong bàng quang.

Bệnh u xơ cổ tử cung có thể chữa khỏi được, nhưng nếu không chữa trị kịp thời, để kéo dài sẽ có thể dẫn đến ung thư cổ tử cung và ảnh hưởng đến tính mạng.

Nếu phát hiện từ 2 dấu hiệu trở lên như kinh nguyệt thất thường, huyết trắng ra nhiều, vùng thắt lưng có cảm giác đau nhức, bụng dưới xuất hiện những cục nhỏ cứng, luôn có cảm giác muốn tiểu tiện. Khi đó chị em nên đi khám càng sớm càng tốt, vì đó là các dấu hiệu rất rõ ràng của bệnh u xơ cổ tử cung.

Bệnh u xơ cổ tử cung có thể chữa khỏi được, nhưng nếu không chữa trị kịp thời, để kéo dài sẽ có thể dẫn đến ung thư cổ tử cung và ảnh hưởng đến tính mạng.

6. Bệnh ở tuyến vú

Hiệp hội ung thư Đan Mạch mới đây khuyến cáo, phụ nữ thường xuyên làm việc về đêm, tiếp xúc nhiều với ánh sáng là nguyên nhân làm hủy hoại một loại hormone có chức năng ức chế khối u, đặc biệt khối u ở vú. Do đó, những chị em này có nguy cơ mắc các bệnh ở tuyến vú cao hơn bình thường.

Những bệnh ở tuyến vú thường gặp là tăng sản tuyến vú, u xơ vú, tiết dịch ở đầu vú và ung thư vú… Để phòng bệnh ở tuyến vú, tốt nhất chị em nên tạo cho mình thói quen đi ngủ sớm, ngủ đủ giấc, tránh thức quá khuya.

Ngoài ra, việc tự kiểm tra vú theo định kỳ cũng có thể giúp phát hiện sớm những khác biệt ở vú. Chị em nên chọn một thời điểm nhất định trong tháng để tiến hành kiểm tra, tốt nhất nên kiểm tra sau khi hết kinh nguyệt được vài ngày vì ở thời điểm này, ngực mềm nhất, dễ sờ nắn và phát hiện bất thường nhất.

Cuộc sống hiện đại, sức ép công việc nhiều, giao tiếp nhiều… nên các sinh hoạt của mọi người ngày nay có phần thay đổi so với trước, và hậu quả là ngày càng có nhiều người thường xuyên phải thức khuya. Điều này ảnh hưởng tiêu cực rõ rệt đến sức khỏe.

Nếu thường xuyên phải thức khuya, sẽ khiến chúng ta luôn ở trong trạng thái mệt mỏi, sa sút tinh thần, sức đề kháng cơ thể sẽ giảm, dễ cảm cúm, viêm đường tiêu hóa, dị ứng…dễ bị mắc bệnh viêm loét dạ dày.

Ngoài ra, thói quen ăn đêm, không những gây khó ngủ, mà sáng hôm sau ăn cũng không ngon miệng. Cứ như vậy lâu dần sẽ gây mất cân bằng dinh dưỡng và dẫn tới tình trạng béo phì. Thiếu ngủ sẽ khiến cho mạch máu luôn ở trong trạng thái căng thẳng, không cung cấp đủ máu cho tai giữa, ảnh hưởng rất lớn đến thính giác. Như vậy, nếu thường xuyên thức khuya có thể dẫn đến bị điếc tai.

Thức khuya ảnh hưởng đến làn da, nhất là da mặt. Thức khuya cũng ảnh hưởng đến hệ thần kinh. Như vậy, ngày hôm sau chắc chắn chúng ta sẽ cảm thấy mệt mỏi, sa sút tinh thần, đầu óc căng thẳng, trí nhớ kém, khó tập trung tư tưởng, phản ứng chậm, hay quên, chóng mặt, nhức đầu… Lâu ngày sẽ dẫn đến bị bệnh suy nhược thần kinh.

Đặc biệt, thức đêm chị em phụ nữ thường dễ mắc các bệnh phụ khoa. Dưới đây là một số bệnh thường gặp:

Kinh nguyệt không đều

Thức khuya nhiều, thần kinh căng thẳng, gây rối loạn oestrogen và các thói quen xấu khác là nguyên nhân dẫn đến kinh nguyệt không đều. Nhưng chúng ta cần chú ý, nếu là rong kinh thì đó là do sự mất cân bằng nội tiết tố, có thể dùng thuốc Tây điều trị, còn ếu đó là chảy máu bất thường thì cần đi khám ngay.

Các chứng viêm nhiễm phụ khoa

Công việc bận rộn khiến bạn thường có thói quen tự giải quyết các vấn đề về sức khoẻ. Tuy nhiên, đối với các hiện tượng viêm nhiễm phụ khoa, bạn nên dùng các loại thuốc kháng khuẩn theo chỉ dẫn của bác sỹ, không nên tự mình xử lý. Các bệnh viêm nhiễm phụ khoa thường gặp nhất là: viêm âm đạo, viêm cổ tử cung, và viêm khung xương chậu.

Bạn nên thực hiện kế hoạch để có một chế độ sinh hoạt nghỉ ngơi điểu độ, không nên sử dụng băng vệ sinh hằng ngày liên tục, cần thường xuyên thay đồ lót, rửa bộ phận sinh dục bằng nước ấm sạch và giữ cho chúng khô và sạch sẽ. Không nên tự mình tìm cách chữa viêm nhiễm mà nên đến bệnh viện để có phương pháp điều trị thích hợp.

Thức đêm nhiều khiến bạn dễ mắc các bệnh về vú (ảnh minh họa)

Bệnh về “núi đôi”

Những người thường xuyên thức khuya có giấc ngủ không sâu, dễ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe trong đó có các bệnh về vú như u xơ vú, ung thư vú… nhất là khi có thói quen hút thuốc và uống rượu.

Hiệp hội ung thư Đan Mạch mới đây khuyến cáo, phụ nữ thường xuyên làm việc về đêm dễ bị ung thư vú bởi việc tiếp xúc với ánh sáng suốt đêm làm hủy hoại một loại hormone có chức năng ức chế khối u.

Việc tự kiểm tra vú có thể giúp phát hiện sớm bệnh ở vú. Nên chọn thời điểm 7-10 ngày sau kỳ kinh nguyệt, đứng trước gương tự quan sát xem 2 bên nhũ hoa có đối xứng, đầu nhũ hoa có gì khác thường, phần da có chỗ nào lồi lõm bất thường. Sau đó, nằm trên giường, dùng 2 tay kiểm tra xem có khối hay cục cứng nào dị thường ở vùng vú.

Bạn nên đi kiểm tra định kỳ 6 tháng /lần. Đặc biệt nên rèn thói quen sinh hoạt điều độ, tạo tâm trạng thoải mái, giải phóng áp lực kịp thời.

U xơ cổ tử cung

Thức khuya với mục đích giảm cân làm phá vỡ sự trao đổi chất của kích thích tố, trở thành nguyên nhân chính dẫn đến u xơ tử cung. Triệu chứng là thay đổi kinh nguyệt, tăng tiết dịch âm đạo, đau vòng eo, có áp lực trong bàng quang. Bệnh cần được khám và chữa trị kịp thời.

Nếu phát hiện từ 2 dấu hiệu trở lên như: kỳ kinh nguyệt thất thường, huyết trắng ra nhiều, vùng thắt lưng có cảm giác đau nhức, bụng dưới xuất hiện những cục nhỏ cứng, luôn có cảm giác muốn tiểu tiện …; tức là bạn cần đến gặp bác sỹ để chẩn đoán ngay, tránh để bệnh phát triển nặng thêm.

Theo Eva

Bệnh thống kinh là hiện tượng đau khi hành kinh, đau từ hạ vị lan lên ức, lan xuống đùi, có khi đau khắp bụng, đôi lúc bị đau đầu, cương vú…

Phần lớn phụ nữ âm thầm chịu đựng nỗi đau này mà không đi khám bệnh hoặc dùng thuốc giảm đau, gây ảnh hưởng đến khả năng lao động, học tập và sinh hoạt hàng ngày.

Theo y học cổ truyền, nguyên nhân gây đau bụng khi hành kinh chủ yếu là do thận hư, huyết hư hoặc khí trệ huyết ứ hoặc do hàn chứng, do huyết nhiệt…

Triệu chứng

Bụng đau dữ dội, có khi trướng lên, xoa cũng không dịu, có khi đau sang lưng sườn, kinh nguyệt sắc đỏ thẫm hoặc thâm tía, có cục, đến hết kỳ thì giảm dần rồi không đau, mạch thường trầm, có lực. Chứng hư là trước và trong những ngày hành kinh không đau, kinh nguyệt màu nhợt, lượng ít nhưng đến hết kỳ thường đau bụng âm ỉ, xoa thấy dịu, mạch huyền sác, vô lực.

Các biện pháp giảm đau khi thống kinh

Tắm rửa hàng ngày bằng nước nóng vì nước nóng làm tử cung giảm co thắt nên giảm đau. Tương tự, chườm nóng vùng bụng dưới giúp giảm đau.

Xoa bóp vùng bụng dưới hoặc lưng, châm cứu, ấn huyệt, kích thích thần kinh bằng điện cực qua da, kéo nắn cột sống… đều có tác dụng giảm đau.

Thể dục đều đặn hàng ngày làm giảm nồng độ estrogen (một hormone sinh dục nữ). Người ta thấy rằng những phụ nữ tập thể dục thường xuyên ít đau bụng kinh hơn những phụ nữ khác. Các bài tập aerobic, đi bộ, chạy bộ, đạp xe có thể giảm đau. Việc tập thể dục như vậy giúp ức chế prostaglandin hay là tăng phóng thích morphin nội sinh giúp giảm đau. Trong những ngày hành kinh, nếu thấy mệt mỏi thì nên nghỉ ngơi hợp lí.

Ăn uống đầy đủ, ít thịt và chất béo, đặc biệt bổ sung các chất như ma-nhê, kẽm, acid béo omega-3, vitamin B1 (100mg/ngày), vitamin B6 (200mg/ngày), vitamin E (400UI/ngày). Vitamin E uống 2 ngày trước và 3 ngày sau khi có kinh, cần chú ý là vitamin E có thể gây ra hành kinh kéo dài.

Không uống cà phê, không uống rượu vì rượu làm đau kéo dài, không hút thuốc lá và tránh môi trường có khói thuốc lá.

3 bài thuốc trị thống kinh:

Bài 1: nga truật (nghệ đen) 100g, hương phụ (củ gấu) 80g, trạch lan 30g, ngải cứu 30g, lá đài bi 30g, lá ích mẫu 30g, long não 5g, phèn chua 3g. Sắc uống ngày 1 thang. Bài thuốc có tác dụng điều khí hành huyết, khai uất bổ hư lương huyết thanh nhiệt.

Bài 2: hương phụ (chế) 80g, can khương 5g, nga truật 20g, ô dược 20g, tô diệp 10g, trần bì 10g. Sắc uống ngày 1 thang. Bài này chữa cả kinh bế, kinh trệ.

Bài 3: nếu kinh nguyệt có màu đen dùng ba kích 30g, ô dược 10g, hoài sơn 20g, biển đậu 20g, mộc hương 10g, bạch truật 20g, hương phụ 10g, thổ phục linh 15g. Sắc uống ngày 1 thang. Nếu sắp thấy kinh có nước trào ra dùng phòng đẳng sâm 30g, bạch truật 20g, thổ phục linh 20g, ý dĩ 20g, ba kích 20g.

Theo SKDS

Kinh nguyệt không đều là sự thay đổi bất thường về chu kì kinh và lượng kinh. Đây không phải căn bệnh bình thường như nhiều người nghĩ bởi nó có thể là nguyên nhân dẫn tới vô sinh ở phụ nữ.

Hầu hết phụ nữ đều có chu kỳ kinh nguyệt đều đặn từ 28 đến 30 ngày. Chu kỳ kinh nguyệt được tính từ ngày đầu tiên của kỳ kinh này đến ngày đầu tiên của kỳ kinh tiếp theo. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng kinh nguyệt không đều như do vấn đề bệnh lí, nội tiết tố…

Kinh nguyệt không đều gây ảnh hưởng đến chức năng sinh sản ở phụ nữ

Nguyên nhân của bệnh kinh nguyệt không đều

– Áp lực: Áp lực trong mọi hoạt động của công việc cũng như đời sống khiến chức năng của tuyến yên bị ảnh hưởng, gây ra hiện tượng trứng rụng và dịch tiết không đều, dẫn đến rối loạn kinh nguyệt.

– Trong ngày có kinh nguyệt lại ăn thực phẩm lạnh: Ăn đồ lạnh trong những ngày hành kinh dễ gây tắc nghẽn mạch máu trong khoang chậu, làm rối loạn buồng trứng dẫn đến lượng máu kinh ít hoặc bị mất kinh.

– Sóng điện từ: Cuộc sống hiện đại luôn gắn liền với các thiết bị điện tử như: máy tính, điện thoại, đầu kĩ thuật số… Những thiết bị này khi sử dụng sẽ phát ra tần sóng điện từ có cường độ khác nhau, ảnh hưởng đến cơ quan sinh sản của phụ nữ.

– Bị táo bón: Khi mắc bệnh táo bón khiến trực tràng bị giãn to và di chuyển về phía trước cổ tử cung. Trường hợp bị táo bón mãn tính, cổ tử cung sẽ ở vị trí sau, dẫn đến hiện tượng đau lưng và kinh nguyệt không đều.

– Lạm dụng thuốc kháng sinh: Nếu lạm dụng thuốc kháng sinh sẽ gây ra hiện tượng kinh nguyệt không đều, không rụng trứng và mất kinh.

Dấu hiệu của bệnh kinh nguyệt không đều

Biểu hiện lâm sàng ở chu kỳ kinh nguyệt hoặc lượng máu kinh:

– Tử cung ra máu không theo quy luật bao gồm: Kinh nguyệt quá nhiều hoặc thời gian của chu kỳ kinh nguyệt quá dài (khoảng cách giữa hai chu kỳ kinh trên 35 ngày), thường gặp ở những người mắc: polyp tử cung, u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung…

– Kinh nguyệt quá ít hay thời gian diễn ra chu kỳ kinh ngắn (khoảng cách giữa hai chu kỳ kinh ít hơn 25 ngày). Đều là nguyên nhân gây hiện tượng kinh nguyệt ra thất thường, không đều.

– Rối loạn nội tiết dẫn đến việc ra máu bất thường của tử cung cũng là hiện tượng kinh nguyệt không đều.

Triệu chứng bệnh kinh nguyệt không đều

– Vô kinh nguyên phát : Quá 18 tuổi chưa hành kinh

– Vô kinh thứ phát : Quá 3 tháng chưa hành kinh

– Rong kinh : Hành kinh kéo dài trên 7 ngày

– Kinh nguyệt ra ít : Lượng máu kinh ra rất ít

– Kinh nguyệt ra nhiều : Lượng máu kinh bất bình thường, trên 60ml trong cả kỳ kinh

– Kinh thưa : Vòng kinh dài trên 35 ngày

– Kinh mau : Vòng kinh ngắn dưới 25 ngày

– Băng kinh : Máu kinh ra rất nhiều, trên 150ml trong thời gian một vài ngày gây choáng váng, mệt mỏi đôi khi ngất xỉu.

– Rong huyết : Ra máu không liên quan đến kỳ kinh

– Rong kinh : Ra máu kinh kéo dài trên 7 ngày

– Thống kinh : Đau bụng nhiều khi hành kinh, có thể bị mệt mỏi và ảnh hưởng sinh hoạt.

Kinh nguyệt không đều nếu nếu kéo dài sẽ dễ mắc bệnh phụ khoa. Vì thế, khi phát hiện triệu chứng nghi ngờ bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để khám phụ khoa tìm nguyên nhân và điều trị tránh để lâu ngày dễ gây biến chứng nguy hại cho bản thân.

Điều trị kinh nguyệt không đều

– Soi âm đạo: Kiểm tra các bệnh viêm cổ tử cung mãn tính, viêm loét cổ tử cung… để có thể xác định sớm tính chất cà diễn biến của các bệnh về cổ tử cung.

– Soi ổ bụng: kiểm tra tử cung, buồng trứng và ống dẫn trứng để tìm ra nguyên nhân gây vô sinh như: u nang buồng trứng ( tích nước), tắc ống dẫn trứng, u xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung …

– Soi buồng tử cung: Những người mắc bệnh u xơ dưới niêm mạc tử cung, polyp trong buồng tử cung, ung thư nội mạc tử cung, ung thư ống cổ tử cung đều có thể gây xuất huyết bất thường, nên cần sự tư vấn để quyết định xem có thể lấy u xơ dưới niêm mạc tử cung hay polyp nội mạc tử cung qua cổ tử cung hay không.

– Siêu âm: kiểm tra kết cấu tử cung, tử cung chảy máu bất thường, u xơ và u nang buồng trứng, u xơ tử cung.

– Sau khi tìm ra được nguyên nhân và tình trạng bệnh các bác sĩ sẽ có một phác đồ điều trị cụ thể cho bệnh nhân, đảm bảo điều trị dứt điểm, chữa trị tận gốc các bệnh gây nên kinh nguyệt không đều, hồi phục sức khỏe cho bạn nữ.

Những chú ý trong cuộc sống hàng ngày

– Trước kì kinh, không nên ăn nhiều đồ cay, đồ rán, xào. Với người có thể chất yếu, nên bổ sung chất dinh dưỡng cho cơ thể. Hạn chế thức khuya.

– Trước sau kì kinh nên có thời gian nghỉ ngơi hợp lý, hạn chế quan hệ vợ chồng.

– Sau khi dứt kinh nên tăng cường dinh dưỡng, ăn nhiều thịt nạc, đậu đỏ, lạc.

– Trong kì kinh nguyệt, phải giữ ấm cho bụng dưới, không nên tắm nước lạnh, không ăn thức ăn có tính hàn. Nếu bị đau bụng kéo dài, nên xoa dầu gió gừng để làm ấm bụng hạn chế cơn đau.

– Duy trì tâm trạng, tinh thần thoải mái.

Theo tapchisuckhoe

1. Bổ thận dưỡng huyết thang

Thành phần: hoàng kỳ 30g, thục địa 30g, đương quy 30g, hà thủ ô 20g, nữ trinh tử 15g, hạn liên thảo 15g, đan sâm 15g, kê huyết đằng 30g, thỏ ty tử 10g. Người thận dương hư thêm ba kích 10g, dâm dương hoắc 10g, nhục thung dung 10g, phúc bồn tử 10g. Người béo phì, đàm nhiều, huyết trắng nhiều thêm thương truật 15g, bán hạ 10g, trần bì 10g, phục linh 15g, triết bối mẫu 10g, người can khí bất thư thêm sài hồ 10g, uất kim 10g, hương phụ 10g. Người có huyết ứ (máu bầm) thêm đào nhân 10g, hồng hoa 10g. Người khí huyết hư suy ngoài việc dùng thang thuốc này, còn kèm thêm bài Bát trân thang gồm: đảng sâm 15g, bạch linh 10g, bạch truật 10g, cam thảo 4g, đương quy 12g, thục địa 12g, bạch thược 10g, xuyên khung 8g.

Chữa trị: bế kinh (thể hư chứng).

Cách dùng: ngày 1 thang, sắc 2 lần, hòa 2 nước, chia uống sáng và tối.

Công hiệu: bổ thận điền tinh, dưỡng huyết hành huyết. Bài thuốc làm nguồn huyết sung túc, làm dày nội mạc tử cung, theo đó kinh huyết sẽ có đúng lúc, tức kinh huyết tự đều.
2. Kim long đơn

Thành phần: hồng sâm 100g, đương quy 125g, hoàng kỳ 250g, đảng sâm 125g, đan sâm 250g, ích mẫu 250g, hương phụ 250g, diên hồ sách 100g, địa du 250g.

Công hiệu: bổ khí dưỡng huyết, hành khí hoạt huyết.

Chữa trị: kinh nguyệt không điều (thể khí hư huyết trệ).

Cách dùng: đương quy, đảng sâm, diên hồ sách cùng rửa sạch sấy khô, tán bột mịn sử dụng sau. Các vị thuốc còn lại thêm lượng nước gấp 8 lần để sắc 3 lần, mỗi lần 1 giờ, gạn lọc, lấy ba nước hòa lại, rồi cô thành dạng cao với nhiệt độ thấp, trộn vào bột thuốc nêu trên, sấy khô với 80oC, chế thành 1.000 viên, tiệt trùng bao gói thì hoàn tất. Người kinh nguyệt không đều, mỗi lần uống 6 viên, ngày 3 lần, 1,5 tháng là 1 liệu trình. Người đau bụng kinh mỗi lần uống 12 viên, ngày 3 lần, 1 tháng là 1 liệu trình, uống với nước ấm.

3. An xung thang

Thành phần: bạch truật 12g, hoàng kỳ 20g, long cốt (sống) 30g, mẫu lệ (sống) 30g, bạch thược 10g, hải phiêu tiêu 20g, tây thảo 10g, tục đoạn 10g, a giao 10g, ngải cứu 5g. Người máu kinh nhiều, sắc đỏ, uất nhiệt trong tử cung, thêm sinh địa 30g, trắc bá diệp (thán) 10g; người âm hư nội nhiệt, lượng kinh ít, sắc đỏ, thêm nữ trinh tử 10g, mực hạn liên 10g; người kèm đau bụng dưới có ứ trệ, sắc kinh đậm có cục, thêm ích mẫu 10g, bột tam thất 3g.

Công hiệu: bổ khí thăng đề, cố xung chỉ huyết (củng cố mạch xung, cầm máu).

Chữa trị: dùng cho kinh nguyệt không đều sau khi đặt vòng tránh thai.

Cách dùng: sắc uống, ngày 1 thang. Thời gian dùng thuốc bắt đầu tính từ ngày thứ 3 có kinh, ngày 1 thang, 5 thang là 1 liệu trình, ngừng thuốc khi sạch kinh, nếu chưa lành có thể dùng liên tiếp liệu trình thứ 2; đến chu kỳ của tháng sau, kinh nguyệt hồi phục bình thường thì ngưng thuốc. Nếu chưa bình thường, có thể dùng tiếp tục với phương pháp nêu trên. Bài thuốc này có thể dùng liên tục trong 3 tháng.

4. Khu ứ bổ thận thang

Thành phần: tam lăng 10g, bạch truật 10g, xích thược 15g, bạch chỉ 10g, xuyên sơn giáp 15g, hải tảo 15g, cỏ móng mèo 15g, ngũ linh chi 9g, diên hồ sách 10g, ô dược 10g, thỏ ty tử 15g, ba kích 12g. Đau lưng nhiều thêm tục đoạn 15g, đỗ trọng 10g; lưng lạnh căng cơ lưng thêm nhục quế 10g, bổ cốt chí 20g.

Công hiệu: ích khí bổ thận, hoạt huyết hóa ứ.

Chữa trị: kinh nguyệt không đều (chứng lạc nội mạc tử cung).

Cách dùng: sắc 3 lần, 2 nước đầu để uống, nước 3 lấy bã thuốc dùng đắp vùng bụng dưới, ngày 1 thang, 3 tháng là 1 liệu trình, không dùng khi có kinh.

5. Sơ can thông kinh thang

Thành phần: sài hồ 10g, sinh địa 10g, bạch thược 10g, đương quy 10g, hương phụ 10g, uy linh tiên 10g, đan sâm 12g, uất kim 12g, xuyên khung 5g, độc hoạt 5g, cam thảo 3g. Người tiểu đêm nhiều, đau lưng thêm câu kỷ tử 10g, sơn thù 10g, nữ trinh tử 10g, mực hạn liên 10g; khi có đau bụng thêm diên hồ sách 10g; kinh nguyệt sau kỳ, hành kinh không thông thêm ngưu tất 10g, đào nhân 10g, hồng hoa 8g, ích mẫu 10g; người can uất tỳ hư thêm hoài sơn 12g, phục linh 10g, bạch truật 10g.

Công hiệu: sơ can giải uất, lý khí chỉ thống (giảm đau), khu ứ thông kinh.

Chữa trị: kinh nguyệt không đều (thể can khí uất trệ).

Cách dùng: sắc uống, ngày 1 thang, mỗi tháng chu kỳ kinh nguyệt dùng thuốc 3 – 6 ngày, dùng liền trong 3 tháng.

6. Tiêu dao tán gia giảm

Thành phần: sài hồ 10g, bạch thược 15g, phục linh 12g, bạch truật 10g, bạc hà 6g, đương quy 12g, cam thảo 3g. Gia giảm:

– Kinh nguyệt trước kỳ, lượng kinh hoặc nhiều hoặc ít, sắc sạm có máu cục, bứt rứt dễ cau có, căng đau ngực sườn và bụng hay miệng đắng họng khô, lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng mỏng, mạch huyền sác thêm mẫu đơn bì 10g, chi tử 10g, hoàng cầm 10g…; lượng kinh thật nhiều thêm sinh địa 12g, kinh giới tuệ 10g, tam thất 10g…

– Kinh nguyệt sau kỳ, lượng kinh ít màu lợt hoặc có cục máu nhỏ, đau nhiều bụng dưới, lưỡi rêu bình thường, mạch huyền thêm hương phụ 10g, đan sâm 10g, tam thất 6g…

– Kinh nguyệt trước sau không định kỳ, căng đau ngực sườn, có máu cục thêm đan sâm 10g, ích mẫu 15g, bồ hoàng 10g…

– Kinh nguyệt quá nhiều, sắc thâm đen có máu cục ngực và bầu vú căng đau, lưỡi có đốm hoặc chất lưỡi tím sạm, mạch huyền sáp thêm bồ hoàng (thán) 12g, ngũ linh chi 12g, trạch lan 10g, chỉ xác 10g, hương phụ 10g…

– Kinh nguyệt quá ít, sắc tím đen có máu cục, lưỡi thâm hay có đốm, mạch tế hoặc huyền sáp thêm đào nhân 10g, hồng hoa 6g, xuyên khung 10g, ích mẫu 15g…

– Kinh nguyệt kéo dài thêm tây thảo (thán) 10g, ích mẫu 15g, ô tặc cốt 10g, kinh giới (thán) 10g…

Công hiệu: thư can lý tỳ.

Chữa trị: kinh nguyệt không đều (thể can uất khí trệ).

Cách dùng: sắc uống, ngày 1 thang, 20 thang là 1 liệu trình, dùng thuốc trước, sau 1 tuần hoặc trong chu kỳ hành kinh, trong thời gian dùng thuốc kiêng ăn đồ sống, lạnh, lượng kinh nhiều thay vị thuốc bạch thược bằng xích thược.

7. Đơn chi tiêu dao tán

Thành phần: sài hồ 10g, mẫu đơn bì 10g, chi tử 10g, cam thảo (chích) 10g, đương quy 12g, bạch thược 12g, phục linh 12g, bạch truật (sao) 12g. Người có kinh quá nhiều thêm sinh địa 12g; khi chu kỳ kéo dài thêm thục địa 12g.

Công hiệu: dưỡng huyết thanh nhiệt, sơ can kiện tỳ.

Chữa trị: kinh nguyệt không đều (do tác dụng phụ bởi vòng tránh thai).

8. Tứ nghịch tán hợp Sâm linh bạch truật tán

Thành phần: thái tử sâm 30g, phục linh 15g, bạch truật (sao) 30g, hạt sen (sao) 30g, ý dĩ 30g, sa nhân 15g, bạch biển đậu (sao) 15g, hương phụ (rượu, giấm, gừng sao) 5g, bạch thược 30g, hoài sơn 30g, sài hồ (giấm sao) 15g, chỉ thực 15g. Tất cả tán thành bột mịn, với 0,5kg mật ong nấu sôi, đổ bột dược liệu, làm thành dạng cao.

Công hiệu: điều can bổ tỳ.

Chữa trị: kinh nguyệt không đều (thể can tỳ bất hòa).

Cách dùng: mỗi lần dùng 10g, sáng và chiều 1 lần, uống với nước đun để nguội. Sau khi dùng thuốc ăn thêm 3 quả nhãn. Trong thời gian có kinh, mỗi ngày dùng thêm 1 lần.