Các nhà nghiên cứu đã tìm ra mối liên hệ 2 chiều giữa bệnh đái tháo đường và trầm cảm. Những người bị trầm cảm có nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường cao hơn và ngược lại, bệnh đái tháo đường có thể làm tăng nguy cơ trầm cảm.

Bệnh đái tháo đường làm tăng nguy cơ trầm cảm

Đái tháo đường làm thay đổi cuộc sống của người bệnh. Người bệnh sẽ phải bắt đầu theo dõi mức đường huyết, uống thuốc, kiểm soát chế độ ăn uống, tập thể dục và có thể cần phải dùng insulin. Tất cả những điều này có thể làm tăng nguy cơ phát triển hội chứng rối loạn lo âu hoặc trầm cảm. Khi biết tin mình bị bệnh đái tháo đường, người bệnh sẽ có thể cảm thấy tức giận, không tin vào sự thật, sợ hãi… cuối cùng dẫn đến trầm cảm.

Tức giận

Đây là phản ứng thông thường và hoàn toàn tự nhiên khi bạn biết tin mình mắc bệnh đái tháo đường. Khi được chẩn đoán mắc bệnh đái tháo đường, người bệnh sẽ bắt đầu tự hỏi tại sao căn bệnh này lại ảnh hưởng đến họ trong khi bạn bè hoặc họ hàng của mình lại không mắc bệnh? Cảm giác tức giận có thể dẫn đến việc người bệnh bỏ bê quản lý hoặc điều trị bệnh đái tháo đường.

Không tin vào sự thật

Đây là một cảm xúc phổ biến sau khi người bệnh được chẩn đoán mắc đái tháo đường. Phần lớn người bệnh sẽ không tin rằng mình đã mắc phải căn bệnh này. Họ tìm đến những bác sỹ, bệnh viện khác để chẩn đoán lại xem liệu mình có thật sự mắc phải căn bệnh này hay không.

Sợ hãi

Sợ hãi là một phản ứng thông thường sau khi được chẩn đoán mắc bệnh đái tháo đường. Bệnh đái tháo đường là một tình trạng nghiêm trọng, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm và đòi hỏi phải được theo dõi thường xuyên. Điều này khiến người bệnh cảm thấy sợ hãi khi nghĩ tới.

Trầm cảm

Nếu những cảm xúc nêu trên không được kiểm soát kịp thời thì dần dần người bệnh đái tháo đường sẽ bị trầm cảm. Do đó, chăm sóc sức khỏe tinh thần là một trong những vấn đề đầu tiên mà người bệnh cần làm sau khi được chẩn đoán mắc bệnh đái tháo đường. Hãy nói chuyện với các bác sỹ để được tư vấn về giải pháp điều trị các vấn đề này cũng như cách điều trị bệnh đái tháo đường hợp lý nhất.

Các biến chứng mạn tính của bệnh đái tháo đường (ĐTĐ) là hậu quả của tình trạng tăng đường máu kéo dài. Kiểm soát tốt đường máu sẽ giúp hạn chế sự tiến triển của các biến chứng này.

Biến chứng mạn tính do ĐTĐ thường hay gặp, thậm chí các biến chứng này có ngay tại thời điểm bệnh được phát hiện ở người mắc bệnh ĐTĐ týp 2. Đây là nguyên nhân không chỉ làm tăng gánh nặng kinh tế của mỗi cá nhân, mỗi cộng đồng, mà còn là lý do chủ yếu làm giảm chất lượng cuộc sống của người mắc bệnh ĐTĐ. Dưới đây là một số biến chứng thường gặp:

Biến chứng mắt

Có thể xuất hiện ngay từ khi phát hiện bệnh đái tháo đường ở người mắc ĐTĐ týp 2 và thường xảy ra sau 3-5 năm đối với người mắc ĐTĐ týp 1. Khi đường máu của bệnh nhân không được kiểm soát tốt, bệnh nhân sẽ có nguy cơ mắc các bệnh về mắt như: Bệnh võng mạc mắt là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa ở bệnh nhân ĐTĐ. Đa số bệnh nhân có biến chứng này không có triệu chứng lâm sàng cho đến khi bệnh nặng. Đục thủy tinh thể: nhân mắt trở nên trắng đục, làm giảm thị lực. Glaucoma: mắt đau nhức dữ dội, đỏ mắt, chảy nước mắt.

Vì vậy, bệnh nhân cần đi khám mắt ngay từ khi phát hiện ĐTĐ đối với bệnh nhân ĐTĐ týp 2 và sau 3-5 năm đối với bệnh nhân ĐTĐ týp 1. Sau đó khám định kỳ 1 năm 1 lần.

Cần kiểm soát tốt đường huyết để phòng ngừa biến chứng.

Biến chứng thần kinh

Rất hay gặp ở bệnh nhân ĐTĐ, biểu hiện ở nhiều dạng khác nhau như biến chứng thần kinh ngoại vi và biến chứng thần kinh tự động. Các dạng tổn thương khác như liệt dây thần kinh sọ, teo cơ ít gặp hơn. Các biểu hiện thường gặp khi có biến chứng thần kinh là: tê bì, dị cảm, mất cảm giác, kiến bò ở hai chân. Nhịp tim nhanh khi nghỉ, chóng mặt khi thay đổi tư thế. Nuốt nghẹn, đầy bụng, ăn chậm tiêu, nôn, buồn nôn sau khi ăn. Rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy kéo dài hoặc táo bón. Đái không hết bãi, đái khó hoặc bí đái. Rối loạn cương dương ở nam giới. Hạ đường huyết không có dấu hiệu cảnh báo.

Biến chứng thận do ĐTĐ

Chiếm gần 50% các trường hợp suy thận giai đoạn cuối, là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở các bệnh nhân ĐTĐ. Biến chứng thận do ĐTĐ có thể được phát hiện sớm bằng làm xét nghiệm protein vi thể trong nước tiểu. Khi tổn thương thận nặng hơn có thể phát hiện thấy protein đại thể trong nước tiểu. Khi suy thận, phát hiện dễ dàng bằng các xét nghiệm chức năng thận như urê máu, creatinine máu.

Bệnh lý mạch máu lớn

Bao gồm bệnh lý mạch vành, mạch não và bệnh mạch máu ngoại biên

: Đối với bệnh nhân ĐTĐ, nguy cơ bệnh lý mạch máu gia tăng cùng với tuổi, thời gian mắc bệnh và sự xuất hiện của biến chứng thần kinh ngoại vi.

Bệnh lý mạch máu lớn biểu hiện như: Bệnh lý mạch vành: cơn đau thắt ngực điển hình hoặc chỉ phát hiện trên điện tâm đồ hay nhồi máu cơ tim. Bệnh lý mạch não: có thể gây các cơn thiếu máu não cục bộ, thoáng qua hay là tai biến mạch máu não thực sự; Bệnh lý động mạch ngoại biên biểu hiện đau cách hồi, đau khi nghỉ, nặng có thể dẫn tới tắc mạch chi gây hoại tử mô, thậm chí phải cắt cụt chi. Một số bệnh nhân có thể không có triệu chứng rõ rệt do có biến chứng thần kinh đi kèm. Mạch ngoại vi yếu thậm chí mất mạch, rụng lông, thiểu dưỡng móng, da khô lạnh.

Bệnh lý bàn chân

Là biến chứng hay gặp và là nguyên nhân dẫn tới cắt cụt, tử vong cao ở người ĐTĐ. Trong bệnh lý bàn chân, vai trò của biến chứng thần kinh ngoại vi, bệnh lý mạch máu ngoại vi và nhiễm trùng luôn gắn bó mật thiết với nhau. Tổn thương bàn chân thường bắt đầu từ những ngón chân vùng bị mất cảm giác, đặc biệt ở những ngón chân đã bị biến dạng và thiếu máu. Đặc biệt khi bị chấn thương, chai chân. Để phòng tránh biến chứng bàn chân ở người ĐTĐ, bệnh nhân có biến chứng thần kinh ngoại vi cần phải cắt móng chân đúng cách tránh làm tổn thương da. Không nên ngâm chân nước nóng, sưởi ấm chân để tránh bỏng chân. Bệnh nhân không nên đi chân đất, đi giày dép quá chặt và kiểm tra bàn chân hàng ngày để phát hiện sớm loét bàn chân, chai chân. Đi khám bác sĩ chuyên khoa nội tiết thường xuyên để được tư vấn cách bảo vệ chân, điều trị sớm các vết loét.

Lời khuyên của thầy thuốc

Đái tháo đường là một trong những bệnh không lây nhiễm phổ biến, đã và đang gia tăng nhanh chóng ở mọi quốc gia trên thế giới. Nguyên nhân gây ra đái tháo đường rất phức tạp, nhưng phần lớn là do thừa cân, béo phì và ít hoạt động thể lực, sử dụng nhiều thức ăn nhanh, trẻ em bị béo phì, nghiện game và tivi… Do vậy, vấn đề mấu chốt để phòng tránh tất cả các biến chứng trên là kiểm soát tốt đường huyết, có lối sống lành mạnh, chế độ ăn hợp lý. Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc điều trị đái tháo đường, người bệnh cần hạn chế những thực phẩm làm tăng đường huyết (tức là những thực phẩm làm chỉ số tăng đường huyết cao). Chẳng hạn như: hoa quả ngọt (nhãn, vải, mít); nước ngọt có ga và bánh kẹo ngọt làm từ đường kính. Ngoài ra, cần điều chỉnh các rối loạn và bệnh lý đi kèm. Đồng thời đi khám sức khỏe định kỳ để phát hiện và điều trị sớm các biến chứng nếu có.

Nếu bạn hoặc người thân bị đái tháo đường, hoa và cả quả lựu là cách tốt nhất giúp kiểm soát mức độ đường trong máu.

Những bông hoa rất giàu chất chống oxy hóa giúp giảm biến chứng liên quan đến bệnh đái tháo đường. Một nghiên cứu năm 2008 được công bố trên tạp chí Diabetes, cho thấy hoa lựu có chứa PPAR-alpha, yếu tố này không chỉ giúp điều tiết sự hấp thu acid béo và quá trình oxy hóa, viêm, mà còn quy định homoeostasis glucose. Trong nền Y học Hi Lạp, hoa lựu được quy định giúp điều trị bệnh đái tháo đường.

Bệnh đái tháo đường không được kiểm soát có thể dẫn đến căng thẳng oxy hóa, gây ảnh hưởng cho các tế bào não, dẫn đến suy giảm nhận thức. Nhưng hoa, quả lựu giàu các chất chống oxy hóa, nên đối phó được với sự căng thẳng oxy hóa, do đó, cải thiện được chức năng của não bộ. Một nghiên cứu năm 2011 cho thấy, bổ sung hoa lựu kết hợp cùng các thuốc điều trị và sản phẩm bổ sung hỗ trợ điều trị đái tháo đường, không chỉ giúp giảm căng thẳng oxy hóa mà còn cải thiện được trí nhớ, suy giảm thần kinh và phòng ngừa biến chứng ở bệnh nhân đái tháo đường.

Nếu bạn có nguy cơ bị đái tháo đường, bạn nên thêm vào chế độ ăn uống của mình hoa và quả lựu. Cách chế biến hoa lựu ngon cũng rất đơn giản, bạn chỉ cần hoa lựu, gia vị và dầu ăn. Hoa lựu rửa sạch bằng nước muối, vớt ra và để ráo. Sau đó bắc chảo, thêm dầu, khi dầu nóng cho hoa lựu vào xào nhanh tay, đến khi chín, nêm gia vị vừa ăn là xong. Quả lựu thì vừa ngon, vừa dễ ăn, ngoài ra bạn có thể chế biến quả lựu thành các món phong phú khác như salad lựu, nước ép lựu…