Ho không phải một bệnh mà là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề sức khỏe như viêm phổi, trào ngực dạ dày hay hen suyễn.

Ho là triệu chứng thường gặp mỗi khi đông về, được chia thành ho cấp tính (kéo dài dưới 4 tuần) và ho mạn tính (kéo dài từ 8 tuần trở lên). Để chữa trị hiệu quả, bạn cần xác định điều gì gây go và dưới đây là 8 nguyên nhân bạn có thể tham khảo do Men’s Health đưa ra.

Ảnh: Men’s Health.

Viêm phế quản cấp tính

Cảm lạnh thông thường gây ho khan đi kèm chảy nước mũi, đau họng hoặc sung huyết. Trong trường hợp ho nhiều và có đờm, bạn có thể đã bị viêm phế quản cấp tính.

Hầu hết các ca viêm phế quản cấp tính do virus gây ra nên dùng kháng sinh sẽ không có hiệu quả. Theo nghiên cứu của Đại học Georgia, khi mắc bệnh, bạn sẽ cần trung bình 18 ngày để hồi phục.

Viêm phổi

Ho kéo dài kèm đờm không màu hoặc lẫn máu là dấu hiệu của viêm phổi. Những biểu hiện có thể đi kèm bao gồm sốt, mệt mỏi toàn thân, khó thở và lạnh. Đáng lưu ý, cơn ho do viêm phổi đôi khi không xuất hiện ngay lập tức mà phát ra sau vài ngày dùng kháng sinh. Nguyên nhân dẫn đến viêm phổi là virus hoặc nguy hiểm hơn là vi khuẩn.

Nhóm thuốc ức chế men chuyển angiotensin (thuốc ức chế ACE)

Thuốc ức chế ACE được dùng để điều trị cao huyết áp. Khi vào cơ thể, chúng làm tăng số lượng chất bradykinin gây ho.

Cơn ho đến từ thuốc ức chế ACE thường rất khan, gần giống với ho gà. Điều kỳ lạ là bạn có thể đột ngột bị ho dù đã dùng thuốc một thời gian dài mà không gặp vấn đề nào. Trong trường hợp này, hãy liên hệ với bác sĩ để thay đổi phương pháp điều trị nếu có thể. Cơn ho sẽ dứt sau 3-4 tuần ngừng uống thuốc ức chế ACE.

Hội chứng chảy dịch mũi sau

Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất của ho mạn tính là hội chứng chảy dịch mũi sau. Nước mũi chảy xuống cỏ họng thay vì lỗ mũi sẽ kích thích gây ho, đặc biệt tồi tệ vào ban đêm hoặc sáng sớm bởi khi nằm nước mũi dễ chảy xuống dạ dày.

Bệnh thường được điều trị bằng thuốc kháng histamin.

Trào ngược dạ dày

Trào ngược dạ dày là một lý do thường gặp khác dẫn đến ho mạn tính. Tuy nhiên rất nhiều người lại không biết mình bị ho do chứng bệnh này.

Khi bị trào ngược, axit từ dạ dày lên thực quản, đến và “đốt” thanh quản khiến bạn bị ho. Người mắc bệnh thường ho nhiều sau bữa ăn quá no. Triệu chứng trở nặng vào ban đêm hoặc sáng sớm bởi khi nằm axit dễ dàng di chuyển đến thực quản.

Bác sĩ có thể phát hiện bệnh trào ngực dạ dày nhờ xét nghiệm đo lượng axit trong thực quản. Để cải thiện sức khỏe, bạn hãy thay đổi lối sống bằng cách hạn chế rượu, cafe, ăn tối muộn và các thực phẩm nhiều gia vị hoặc mỡ.

Hen suyễn

Cùng với hội chứng chảy dịch mũi sau và trào ngược dạ dày, hen suyễn là căn bệnh phổ biến thứ ba gây ho mạn tính. Các ống dẫn khí bị teo khiến bạn khó thở, thở khò khè và ho khan.

Hen suyễn thường được chẩn đoán thông qua các bài kiểm tra thở hoặc xét nghiệm chức năng phổi.

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)

COPD là căn bệnh nghiêm trọng dễ mắc phải nếu thường xuyên hút thuốc hoặc tiếp xúc với khói bụi, làm tổn thương đường thở khiến hô hấp khó khăn.

Có hai dạng COPD là viêm phế quản mạn tính và khí thủng. Ở bệnh viêm phế quản mạn tính, lớp niêm mạc của đường dẫn khí bị viêm dẫn đến ho mạn tính. Trong khi đó, bệnh khí thủng tác động đến các túi khí trong phổi, làm giảm lượng oxy trong máu. Kết quả là bạn bị ho khan và khó thở.

COPD được điều trị tương tự như bệnh hen suyễn tuy nhiên cho đến nay chưa có phương thuốc chữa khỏi hoàn toàn.

Ung thư phổi

Nếu bạn đã ho trong nhiều tuần, hãy nghĩ đến bệnh ung thư phổi. Cho đến nay, tiên lượng bệnh ung thư phổi rất xấu, chỉ 17% bệnh nhân sống được từ 5 năm trở lên.

Tuy vậy, đừng quá lo lắng bởi bạn không thể bị ung thư phổi nếu ho trong 8 tuần không kèm triệu chứng khác như sụt cân, ho ra máu, mệt mỏi, đau ngực.

Khi ho kéo dài là biểu hiện của bệnh lý nhưng không phải chỉ tại cơ quan hô hấp mà có thể do nhiều cơ quan khác gây ra.

Ảnh minh họa – Nguồn Internet

1. Ho kéo dài là gì?

Tất cả mọi người chúng ta điều từng ho, ho không phải lúc nào cũng có hại mà nó còn là phản xạ quan trọng giúp loại bỏ các chất nhầy, chất độc hại, cũng như các dị vật và nhiễm khuẩn từ đường thở. Khi ho kéo dài là biểu hiện của bệnh lý nhưng không phải chỉ tại cơ quan hô hấp mà có thể do nhiều cơ quan khác gây ra.

Vì vậy điều quan trọng là tìm ra nguyên nhân gây ho, sử dụng thuốc ho không đúng sẽ kéo dài thời gian bệnh hơn và gây nhiều hậu quả nghiêm trọng.

Ho cấp tính thường kéo dài tối đa không quá 3 tuần, bán cấp từ 3-8 tuần, được gọi là kéo dài khi ho trên 8 tuần.

Sau đây tôi sẽ trình bày một số nguyên nhân phổ biến gây ho kéo dài tại Việt Nam.

2. Các nguyên nhân phổ biến của ho kéo dài

Lao phổi: đây là nguyên nhân khá phổ biến tại Việt Nam, nhiều khi chỉ xuất hiện với triệu chứng ho đơn độc.

Gợi ý nhiễm lao khi:
– Ho khan hoặc có đàm trên 2 tuần
– Sốt nhẹ về chiều
– Đổ mồ hôi đêm
– Mệt mỏi, chán ăn, sụt cân
– Có thể kèm ho ra máu

Hội chứng ho đường hô hấp trên hay hội chứng chảy nước mũi sau:

Ở các nước Tây Âu đây là nguyên nhân hàng đầu gây ho kéo dài

Gợi ý bệnh khi: người bệnh thường xuyên phải đằng hắng để làm sạch chất tiết ở mũi họng, có thể làm thay đổi giọng nói, gây khàn giọng do nghẹt mũi và sung huyết mũi, đôi lúc bệnh nhân không có dấu hiệu gì ngoài ho. Xác định khi loại trừ các bệnh lý nguy hiểm khác.

Nguyên nhân của chảy nước mũi sau thường do dị ứng, viêm mũi vận mạch, viêm mũi xoang mạn.

Trào ngược dạ dày thực quản:

Đây là bệnh lý của đường tiêu hóa nhưng lại biểu hiện bằng triệu chứng của đường hô hấp, nên thường dễ bị bỏ sót.

Ngoài ho có thể có một số dấu hiệu kèm theo như: nóng rát sau xương ức, có vị chua ở miệng, ợ chua, ợ nóng, đau ngực, có thể khàn giọng, thay đổi giọng nói, đau họng, do viêm dây thanh âm sau, ho thường xuất hiện nhiều về đêm. Tuy nhiên khoảng 40% số người mắc bệnh không có các triệu chứng trên.

Hen phế quản

Đây là nguyên nhân thường gặp tiếp theo của ho mạn, ngoài ho kéo dài còn có các triệu chứng kèm theo như: khò khè, khó thở, nặng ngực triệu chứng xuất hiện nhiều về đêm và sáng sớm.

Hen nên xem xét ở những bệnh nhân có tiền căn dị ứng hoặc gia đình có người bị hen. Ho liên quan đến hen thường theo mùa, hoặc khi tiếp xúc với lạnh, bụi, nấm mốc, không khí khô, nước hoa, phấn hoa…

Để giúp hỗ trợ chẩn đoán bệnh nhân nên được đo hô hấp ký và FNO.

Ho sau nhiễm trùng

Đây là nguyên nhân phổ biến trong ho bán cấp, chiếm khoảng 11%-25% ho mạn. Ho dai dẳng chiếm khoảng 25%-50% sau nhiễm Mycoplasma pneumonia, Chlamydophila pneumoniae, Bordetella pertussis. Ho có thể kéo dài vài tuần, đến vài tháng dù đã hết nhiễm trùng.

Thuốc điều trị tăng huyết áp (Nhóm thuốc ức chế men chuyển)

Đây là nhóm thuốc được dùng trong điều trị tăng huyết áp và một số bệnh lý tim mạch, tỉ lệ ho chiếm khoảng 2-33% trong số các bệnh nhân dùng thuốc.

Thường xuất hiện sau một tuần điều trị, có khi sau vài giờ, một số bệnh nhân có thể khởi phát trễ hơn đến 6 tháng sau sử dụng thuốc.

Ho khan, kèm cảm giác ngứa ở cổ họng.

Thường hết triệu chứng sau khi ngưng thuốc 4 ngày, có thể đến 4 tuần

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)

Xuất hiện chủ yếu ở bệnh nhân có hút thuốc lá, chỉ có một số ít do phơi nhiễm với các chất gây viêm mạn đường thở như khói và bụi. Có thể ho khan hoặc ho đàm, đàm trong COPD thường trắng trong, đổi màu khi có nhiễm trùng kèm theo.

Hô hấp ký giúp chẩn đoán xác định tình trạng tắc nghẽn đường thở trong ho mạn.

Dãn phế quản

Đây là một nguyên nhân phổ biến gây ho đàm mạn tính, số lượng đàm thường nhiều, có thể kèm ho ra máu, khó thở. Tại Việt Nam bệnh thường là di chứng của lao phổi đã điều trị khỏi trước đó.
XQ phổi và CT ngực giúp xác định bệnh này

Ung thư phổi

Ung thư phế quản chỉ chiếm khoảng 2% trong các nguyên nhân ho mạn

Ung thư phế quản nên được xem xét ở những bệnh nhân đang hút hoặc đã ngưng hút có các triệu chứng nghi nghờ sau đây:

– Ho mới xuất hiện hay thay đổi tình trạng ho mạn do hút thuốc lá gần đây

– Ho trên một tháng khi đã ngừng hút thuốc lá

– Ho ra máu.

3. Kết luận

Ho kéo dài là một triệu chứng phổ biến trong cộng đồng, đây là biểu hiện bệnh lý không chỉ của riêng đường thở. Nên bệnh nhân cần nhanh chóng đến các cơ sở y tế để xác định nguyên nhân, không nên chủ quan mua thuốc ho ở tiệm thuốc, để bệnh kéo dài không có lợi cho việc điều trị sau này.

Theo ThS. BS Trần Thị Thúy Tường
Giảng viên phân môn Hô Hấp Đại học Y dược TPHCM
Phòng khám Đa Khoa Ngọc Minh

Khi ho kéo dài là biểu hiện của bệnh lý nhưng không phải chỉ tại cơ quan hô hấp mà có thể do nhiều cơ quan khác gây ra.

Ảnh minh họa – Nguồn Internet

1. Ho kéo dài là gì?

Tất cả mọi người chúng ta điều từng ho, ho không phải lúc nào cũng có hại mà nó còn là phản xạ quan trọng giúp loại bỏ các chất nhầy, chất độc hại, cũng như các dị vật và nhiễm khuẩn từ đường thở. Khi ho kéo dài là biểu hiện của bệnh lý nhưng không phải chỉ tại cơ quan hô hấp mà có thể do nhiều cơ quan khác gây ra.

Vì vậy điều quan trọng là tìm ra nguyên nhân gây ho, sử dụng thuốc ho không đúng sẽ kéo dài thời gian bệnh hơn và gây nhiều hậu quả nghiêm trọng.

Ho cấp tính thường kéo dài tối đa không quá 3 tuần, bán cấp từ 3-8 tuần, được gọi là kéo dài khi ho trên 8 tuần.

Sau đây tôi sẽ trình bày một số nguyên nhân phổ biến gây ho kéo dài tại Việt Nam.

2. Các nguyên nhân phổ biến của ho kéo dài

Lao phổi: đây là nguyên nhân khá phổ biến tại Việt Nam, nhiều khi chỉ xuất hiện với triệu chứng ho đơn độc.

Gợi ý nhiễm lao khi:
– Ho khan hoặc có đàm trên 2 tuần
– Sốt nhẹ về chiều
– Đổ mồ hôi đêm
– Mệt mỏi, chán ăn, sụt cân
– Có thể kèm ho ra máu

Hội chứng ho đường hô hấp trên hay hội chứng chảy nước mũi sau:

Ở các nước Tây Âu đây là nguyên nhân hàng đầu gây ho kéo dài

Gợi ý bệnh khi: người bệnh thường xuyên phải đằng hắng để làm sạch chất tiết ở mũi họng, có thể làm thay đổi giọng nói, gây khàn giọng do nghẹt mũi và sung huyết mũi, đôi lúc bệnh nhân không có dấu hiệu gì ngoài ho. Xác định khi loại trừ các bệnh lý nguy hiểm khác.

Nguyên nhân của chảy nước mũi sau thường do dị ứng, viêm mũi vận mạch, viêm mũi xoang mạn.

Trào ngược dạ dày thực quản:

Đây là bệnh lý của đường tiêu hóa nhưng lại biểu hiện bằng triệu chứng của đường hô hấp, nên thường dễ bị bỏ sót.

Ngoài ho có thể có một số dấu hiệu kèm theo như: nóng rát sau xương ức, có vị chua ở miệng, ợ chua, ợ nóng, đau ngực, có thể khàn giọng, thay đổi giọng nói, đau họng, do viêm dây thanh âm sau, ho thường xuất hiện nhiều về đêm. Tuy nhiên khoảng 40% số người mắc bệnh không có các triệu chứng trên.

Hen phế quản

Đây là nguyên nhân thường gặp tiếp theo của ho mạn, ngoài ho kéo dài còn có các triệu chứng kèm theo như: khò khè, khó thở, nặng ngực triệu chứng xuất hiện nhiều về đêm và sáng sớm.

Hen nên xem xét ở những bệnh nhân có tiền căn dị ứng hoặc gia đình có người bị hen. Ho liên quan đến hen thường theo mùa, hoặc khi tiếp xúc với lạnh, bụi, nấm mốc, không khí khô, nước hoa, phấn hoa…

Để giúp hỗ trợ chẩn đoán bệnh nhân nên được đo hô hấp ký và FNO.

Ho sau nhiễm trùng

Đây là nguyên nhân phổ biến trong ho bán cấp, chiếm khoảng 11%-25% ho mạn. Ho dai dẳng chiếm khoảng 25%-50% sau nhiễm Mycoplasma pneumonia, Chlamydophila pneumoniae, Bordetella pertussis. Ho có thể kéo dài vài tuần, đến vài tháng dù đã hết nhiễm trùng.

Thuốc điều trị tăng huyết áp (Nhóm thuốc ức chế men chuyển)

Đây là nhóm thuốc được dùng trong điều trị tăng huyết áp và một số bệnh lý tim mạch, tỉ lệ ho chiếm khoảng 2-33% trong số các bệnh nhân dùng thuốc.

Thường xuất hiện sau một tuần điều trị, có khi sau vài giờ, một số bệnh nhân có thể khởi phát trễ hơn đến 6 tháng sau sử dụng thuốc.

Ho khan, kèm cảm giác ngứa ở cổ họng.

Thường hết triệu chứng sau khi ngưng thuốc 4 ngày, có thể đến 4 tuần

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)

Xuất hiện chủ yếu ở bệnh nhân có hút thuốc lá, chỉ có một số ít do phơi nhiễm với các chất gây viêm mạn đường thở như khói và bụi. Có thể ho khan hoặc ho đàm, đàm trong COPD thường trắng trong, đổi màu khi có nhiễm trùng kèm theo.

Hô hấp ký giúp chẩn đoán xác định tình trạng tắc nghẽn đường thở trong ho mạn.

Dãn phế quản

Đây là một nguyên nhân phổ biến gây ho đàm mạn tính, số lượng đàm thường nhiều, có thể kèm ho ra máu, khó thở. Tại Việt Nam bệnh thường là di chứng của lao phổi đã điều trị khỏi trước đó.
XQ phổi và CT ngực giúp xác định bệnh này

Ung thư phổi

Ung thư phế quản chỉ chiếm khoảng 2% trong các nguyên nhân ho mạn

Ung thư phế quản nên được xem xét ở những bệnh nhân đang hút hoặc đã ngưng hút có các triệu chứng nghi nghờ sau đây:

– Ho mới xuất hiện hay thay đổi tình trạng ho mạn do hút thuốc lá gần đây

– Ho trên một tháng khi đã ngừng hút thuốc lá

– Ho ra máu.

3. Kết luận

Ho kéo dài là một triệu chứng phổ biến trong cộng đồng, đây là biểu hiện bệnh lý không chỉ của riêng đường thở. Nên bệnh nhân cần nhanh chóng đến các cơ sở y tế để xác định nguyên nhân, không nên chủ quan mua thuốc ho ở tiệm thuốc, để bệnh kéo dài không có lợi cho việc điều trị sau này.

Theo

Nước lá mơ lông: Lá mơ lông 20g, vỏ quýt tươi 10g, mật ong 1 thìa cà phê. Lá mơ lông rửa sạch, cùng vỏ quýt giã nhỏ lọc bằng nước sôi để nguội lấy 200ml nước thuốc, cho mật ong vào quấy đều, chia 3 lần uống trong ngày, cần uống liền 3 – 5 ngày.

Nước hoa cúc vạn thọ: Hoa cúc vạn thọ 20g, vỏ quýt khô 5g, đường phèn 20g. Vỏ quýt khô thái nhỏ cho vào bát cùng với hoa cúc vạn thọ và đường phèn, đem hấp cách thủy. Khi đường tan hết, hoa cúc chín, dùng khăn vắt kỹ lấy nước, bỏ bã. Uống mỗi lần 1 thìa cà phê, ngày uống 4 – 5 lần cách xa bữa ăn. Cần uống liền 3 – 5 ngày.

Nước đu đủ: hoa đu đủ đực 15g, lá chanh 10g, đường phèn 30g. Hoa đu đủ đực, lá chanh rửa sạch thái nhỏ, cùng đường phèn cho vào bát đem hấp cách thủy. Khi hoa đu đủ, lá chanh chín, dùng vải mỏng vắt lấy nước bỏ bã. Uống mỗi lần 4 thìa cà phê, cách 2 giờ uống một lần, cần uống liền 4 – 5 ngày.

Nước mía, húng chanh hấp: mía xanh 30g, lá húng chanh 30g. Mía xanh đem nướng cho vàng vỏ, ép lấy nước, cho vào bát cùng lá húng chanh đã rửa sạch thái nhỏ đem hấp cách thủy, lá húng chanh chín vắt lấy nước bỏ bã. Uống ngày 4 – 5 lần, uống liền 3 ngày.

Chim sẻ hấp: chim sẻ 1 con, lá chanh 10g, đường phèn 10g. Lá chanh rửa sạch giã nhỏ, chim sẻ làm sạch bỏ nội tạng, nhồi đường phèn, lá chanh vào bụng chim khâu chín hấp cách thủy cho chín. Ăn ngày 1 – 2 lần, cần ăn liền 3 ngày.

Ếch hấp: ếch to 1 con, nghệ 5g, gừng 2g, đường phèn 20g. Ếch làm thịt bỏ da, nội tạng, bàn chân, đầu (từ mắt trở lên). Nghệ, gừng rửa sạch giã nhỏ cùng đường phèn cho vào bụng ếch, đem hấp cách thủy cho chín. Ăn ngày 1 lần, ăn liền 3 ngày.

Trứng vịt hấp: trứng vịt 3 quả, lá hẹ 10g, đường phèn 20g. Lá hẹ rửa sạch thái nhỏ cho vào bát to cùng với đường phèn, đập trứng vào quấy đều, đem hấp cách thủy cho chín. Ăn ngày 1 lần lúc đói vào buổi sáng. Cần ăn 3 – 5 ngày.

Cháo tía tô: lá tía tô tươi 20g, gừng tươi 2g, đường phèn 20g, gạo 50g. Lá tía tô rửa sạch thái nhỏ, gừng rửa sạch giã nhỏ. Gạo vo sạch nấu cháo, cháo chín cho tía tô, gừng, đường phèn vào quấy đều, sôi lại là được, chia ăn 2 lần trong ngày lúc đói, ăn liền 3 – 5 ngày.

Cháo tỏi: tỏi 1 củ, lá chanh 10g, gạo 50g, thịt lợn nạc 100g, bột gia vị vừa đủ. Thịt lợn rửa sạch băm nhỏ ướp gia vị xào chín. Lá chanh, tỏi rửa sạch giã nhỏ cho nước vào lọc lấy nước, cho vào nồi cùng gạo vo sạch nấu cháo. Khi cháo chín cho thịt vào đảo đều, cháo sôi lại là được. Ăn ngày 1 lần vào buổi sáng lúc đói, ăn liền 4 – 5 ngày.

Cháo kê: kê hạt 50g, lá hẹ 10g, lá húng chanh 5g, củ cải 30g, đường phèn 20g. Kê xát vỏ xay thành bột, lá hẹ, lá húng chanh, củ cải rửa sạch, giã nhỏ, cho nước vào lọc lấy nước thuốc, cho bột kê vào quấy đều nấu cháo, cháo sôi kỹ cho đường phèn vào, đường tan hết là được. Ăn ngày 1 lần lúc đói vào buổi sáng, cần ăn liền 3 ngày.

Lưu ý: Khi bị ho cần được ăn các chất dễ tiêu hóa như cháo, mỳ, thịt nạc băm nhỏ, ăn nhiều rau xanh, quả tươi, các loại đậu, củ cải, mướp… và uống nhiều nước giúp giải nhiệt và nhuận phổi như nước củ cải, nước ép lê, táo, cam chanh, đu đủ, ngó sen,… Kiêng thức ăn tanh như cá biển, tôm, cua, trai, ốc, hến và chất cay nóng ớt, tỏi, hạt tiêu, cà phê…

Theo SKDS

Em ho kéo dài hơn 2 tháng, nhất là sau khi ăn những loại thức ăn như thịt bò, trứng mắm. Bác sĩ khám chẩn đoán viêm họng mạn tính và cho thuốc uống nhưng không khỏi. Xin hỏi em bị bệnh gì và chữa ra sao?

(Trang)

Chào Trang,

Có rất nhiều nguyên nhân gây ho kéo dài, có thể do bệnh tai mũi họng, bệnh phổi, bệnh dạ dày (trào ngược dạ dày thực quản), các bệnh dị ứng, thuốc men. Các triệu chứng em mô tả khiến bác sĩ nghĩ đến nhiều nguyên nhân như dị ứng, hen, trào ngược dạ dày thực quản, sau mỗi đợt cảm (ho sau nhiễm).

Để chẩn đoán chính xác, em nên đến bác sĩ chuyên khoa hô hấp và tai mũi họng để được thăm khám hoặc làm thêm các xét nghiệm cần thiết. Khi đi khám em nên mang theo các toa thuốc cũ vàxét nghiệm trước đây để bác sĩ tham khảo.

Theo ThS. BS Lê Thị Thu Hương – VnExpress

Nguyên nhân

Ho được xem là một phản xạ của cơ thể khi muốn làm sạch hay loại bỏ các chất nhầy, các chất kích thích gây tắc đường thở.

Ho thường do những bệnh của đường hô hấp, nhưng cũng có khi ho do bệnh ở ngoài đường hô hấp, đó là ho do viêm họng cấp, viêm thanh quản, viêm khí quản, phế quản cấp, viêm phế quản mạn, giãn phế quản, hen phế quản, ho gà, ho do dị vật đường hô hấp, viêm phổi…

Có hai loại ho phổ biến, đó là ho khan và ho có đờm. Ho khan là ho nhưng không kèm theo các chất thải. Ho có đờm là những cơn ho kèm theo các chất nhầy.
Cách phòng ngừa

Không phải là căn bệnh nặng, khó chữa, nhưng ho thường khiến người ta khó chịu, mệt mỏi và đôi khi làm gián đoạn các cuộc giao tiếp. Do đó, cần phòng tránh bệnh ho bằng các cách sau:

– Không ăn thức ăn lạnh và nguội.

– Hạn chế tiếp xúc với khói thuốc lá và môi trường ô nhiễm.
– Giữ cơ thể đủ ấm.

– Dành 20 phút đi bộ mỗi ngày để hít thở không khí trong lành và tăng cường sức đề kháng của cơ thể.

Điều trị hiệu quả

Tuy chỉ là một phản xạ của cơ thể nhưng nếu không chữa trị kịp thời, ho có thể dẫn đến những bệnh về đường hô hấp. Dù vậy, xu hướng hiện nay của người Việt Nam là thường chỉ quan tâm trị ho khi đã bị ho. Như vậy là đã chậm, vì trong giai đoạn này, vi khuẩn đã xâm nhập cơ thể nên việc điều trị ho kém hiệu.
Thông thường, khi chớm ho, nhiều người sử dụng các thảo dược như gừng, tần, tràm, bạc hà, cam thảo để trị ho. Nhưng không phải lúc nào trị ho từ thảo dược cũng có hiệu quả, bởi không phải ai cũng biết dùng đủ hàm lượng cần thiết.

Vì vậy, nên dùng các sản phẩm trị ho được chiết xuất từ thảo dược để tránh những tác dụng phụ của thuốc chứa các chất hóa học.

Theo Doanh nhân Sài Gòn

Không ít lần trong cuộc đời, chúng ta đã bị ho. Có khi ho vài tiếng, có khi ho kéo dài nhiều ngày, nhiều người chủ quan cứ nghĩ là chuyện bình thường, vì sống trong môi trường ô nhiễm, khi hít phải bụi không ho mới lạ.

Tuy nhiên, các bạn không nên xem thường, nếu ho kéo dài cần đi khám ngay để tìm ra nguyên nhân chữa trị. Vì có những bệnh nhân bị ho khan kéo dài nhiều tháng, khi chịu đi khám mới được chẩn đoán là do bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

Ho có thể là triệu chứng của một số rối loạn trong cơ thể. Người ta có thể chủ động ho, nhưng trong đa số trường hợp, ho xảy ra ngoài ý muốn và động tác này có tính chất phản xạ.

Hoạt động phản xạ này có tác dụng bảo vệ nhằm giúp làm sạch các chất gây kích thích hoặc làm nghẽn đường ống dẫn khí. Nếu đờm được tạo ra, ho được gọi là ho có đờm; nếu không có đờm thì được gọi là ho khan.

Phần lớn các cơn ho do một sự kích thích ngắn hạn ở đường hô hấp và thường tự biến mất. Trong các trường hợp khác, ho có thể là dấu hiệu của một rối loạn nghiêm trọng của phổi mà cần được điều trị về y tế.

Ho có thể là phản xạ, triệu chứng của một số rối loạn trong cơ thể

Các nguyên nhân gây ho

Ho có thể gây ra bởi một kích thích ở đường dẫn không khí phía trên (họng và khí quản), có thể là do hít phải các hạt nhỏ hoặc là do chất nhày từ mũi rơi xuống. Ho cũng thường được gây ra bởi sự sưng viêm của đường dẫn khí phía trên, phổ biến là do hậu quả của một lây nhiễm virut như bệnh cúm hay cảm lạnh.

Ít gặp hơn là một dị vật nhỏ chẳng hạn như hạt đậu phộng bị hít vào và gây ho dữ dội hoặc đôi khi ăn, uống bị sặc cũng có thể gây nên cơn ho. Hồi lưu dạ dày, thực quản, một rối loạn trong đó dịch axit từ bao tử trào ngược lại thực quản, cũng có thể gây ra ho kéo dài.

Ho trầm trọng hơn có thể báo hiệu cho những tổn thương ở phổi gây ra bởi các bệnh nhiễm trùng như viêm phổi, thường là do nhiễm vi khuẩn và viêm phế quản cấp tính. Ở bệnh hen suyễn các đường dẫn khí ở phổi bị hẹp lại và sưng lên, gây ra cơn ho, mà thường là nặng hơn vào ban đêm hay lúc vận động.

Các lá phổi cũng có thể bị tổn thương bởi việc hút thuốc lá, hút thuốc kích thích gây nên một cơn ho đặc trưng được gọi là “ho của người hút thuốc”, cơn ho như thế có thể báo hiệu sự phát triển của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Cơn ho của người hút thuốc thường là nặng hơn vào buổi sáng trước khi ngực làm sạch các chất nhày đã tích tụ qua đêm.

Việc hút thuốc gây ra tổn thương cho các vi mao (lông nhỏ li ti) bên trong các đường dẫn khí, các vi mao này có đóng góp trong quá trình bình thường của phổi làm sạch các chất nhày dư thừa.

Nếu một cơn ho dài ngày của người hút thuốc trở nên nặng hơn và thường xuyên hơn, sự thay đổi này có thể là dấu hiệu của sự phát triển ung thư phổi sơ cấp và đòi hỏi phải được xem xét về y tế ngay.

Một cơn ho cũng có thể là hiệu ứng của các thuốc ức chế ACE, được dùng trong điều trị huyết áp cao và bệnh tim.

Khi bị ho nên làm gì?

Phần lớn các cơn ho tự khỏi sau vài ngày mà không cần điều trị. Tuy nhiên bạn cần hỏi bác sĩ ngay khi có thể nếu bạn bị phát triển cơn ho kéo dài. Bạn cũng cần tìm kiếm sự tư vấn về y tế nếu cơn ho là trầm trọng và đau, có ra máu hay ra đờm có màu khác lạ hoặc ho đi kèm với các triệu chứng khác như đau ngực hay thở gấp.

Với những trường hợp như vậy, tuyệt đối không nên tự ý mua thuốc để điều trị hoặc đến cửa hàng thuốc hỏi ý kiến người bán thuốc để mua thuốc là không nên một chút nào bởi vì làm như vậy không những bệnh không khỏi mà đôi khi còn nặng thêm và gây nguy hiểm hơn cho người bệnh.

Ví dụ một người bị ho do hen phế quản mà tự ý mua thuốc ho trong khi người bán thuốc chỉ vì mục đích bán được thuốc, không biết chống chỉ định khi dùng thuốc ho có dẫn chất của thuốc ức chế hô hấp thì cực kỳ nguy hiểm cho người bệnh.

Với một vài triệu chứng ho, có nhiều loại thuốc có thể làm giảm cơn ho bằng cách ức chế ho, nhưng với nhiều trường hợp khác nguyên nhân ho cần phải được điều trị riêng biệt. Chẳng hạn như không phải người bệnh nào bị ho cũng dùng kháng sinh vì kháng sinh chỉ dùng khi biết chắc chắn là có nhiễm khuẩn.

Nếu do virut thì không cần thiết dùng kháng sinh, trừ khi có bội nhiễm vi khuẩn. Do vậy người bệnh cần khám bệnh ở cơ sở y tế để xác định nguyên nhân gây ho (tức là xác định bệnh gì) và phải điều trị đúng bệnh thì vừa khỏi bệnh và vừa hết ho.

Khi đi khám bác sĩ sẽ chẩn đoán bệnh cho bạn bằng cách nghe tiếng ho của bạn như thế nào đồng thời khám ngưc và đôi khi chụp X quang hay phải làm xét nghiệm chức năng phổi để được chẩn đoán và điều trị đúng bệnh.

Một số lời khuyên

Để phòng tránh bị ho, nhất là khi thời tiết chuyển mùa, các bạn nên vệ sinh răng, họng, miệng hằng ngày. Nếu có nghiện thuốc lá, thuốc lào nên bỏ đặc biệt là những người bị bệnh hen, bệnh tim, bệnh viêm phế quản mạn tính, giãn phế quản, bệnh lao phổi và trong nhà có trẻ em thì việc bỏ thuốc lá, thuốc lào càng sớm càng tốt.

Cần vệ sinh môi trường trong từng gia đình, thôn xóm, khu phố, phường. Những vùng nông thôn đang dùng bếp củi, bếp rơm rạ nên sử dụng loại bếp ít khói.

Theo BS Phạm Tiến – Sức khỏe và Đời sống

Nếu không được kiểm soát tốt bệnh sẽ diễn tiến nặng hơn, gây các biến chứng như: xẹp phổi, nhiểm khuẩn phế quản, tràn khí màng phổi, suy hô hấp, ngừng hô hấp kèm theo có tổn thương não,… có thể dẫn tới tử vong. Để kiểm soát được bệnh hen, phòng tránh hen phế quản và các biến chứng, người bệnh cần:

Lập kế hoạch điều trị

Bác sĩ sẽ cùng với bệnh nhân lập một kế hoạch điều trị hàng ngày. Mục tiêu của kế hoạch là kiểm soát được bệnh và phòng tránh các biến chứng. Bệnh nhân sẽ học để biết khi nào bệnh chưa được kiểm soát, và nếu điều đó xảy ra thì phải làm gì.

Giám sát chức năng hô hấp: Bác sĩ sẽ hướng dẫn cho bệnh nhân tự giám sát chức năng hô hấp bằng cách đo lượng khí thở ra nhanh từ trong phổi để biết đường thở có thông tốt hay không, gọi là giám sát lưu lượng đỉnh. Đo lưu lượng đỉnh bằng thiết bị lưu lượng đỉnh kế. Nhân viên y tế sẽ chỉ cho bệnh nhân cách thức đo, khi nào đo và bao lâu đo một lần.

Dùng thuốc: Trong kế hoạch điều trị có ghi rõ những thuốc nào phải dùng và khi nào nên dùng thuốc. Có hai loại thuốc, một loại dùng trong một thời gian dài và có tác dụng làm giảm viêm dần dần gọi là thuốc kiểm soát dài hạn. Loại thuốc này giúp phòng tránh cơn hen và giữ không cho bệnh nặng thêm. Loại thứ hai có tác dụng mở rộng đường thở nhanh chóng trong cơn hen, gọi là thuốc cắt cơn.

Kiểm soát các yếu tố gây cơn hen: Nếu bệnh nhân ở gần các yếu tố gây cơn quá thường xuyên hay quá lâu, bạn sẽ dễ dàng lên cơn hen hơn. Trong kế hoạch điều trị, bác sĩ có hướng dẫn bệnh nhân tránh các yếu tố gây cơn và phải làm gì nếu không thể tránh được.

Tập thể dục đều đặn: Nhiều người lên cơn hen trong khi hoặc sau khi tập thể dục. Tuy nhiên, với kế hoạch điều trị, bệnh nhân sẽ được chỉ dẫn để tập thể dục an toàn và làm cho bệnh nhân khỏe mạnh hơn.

Kiểm soát dị ứng nguyên: Nếu bệnh nhân có bệnh dị ứng thì việc ở gần các dị ứng nguyên có thể lên cơn hen, do vậy bệnh nhân phải kiểm soát các yếu tố gây cơn này để phòng tránh cơn hen.

Mạt bụi nhà, nấm mốc: Mạt bụi nhà là những con bọ rất nhỏ không nhìn thấy được, thường hay gây cơn hen, chúng sống trong nệm giường, khăn trải giường, chăn gối, màn cửa, thảm và bụi nhà. Nấm mốc mọc ở những nơi ẩm ướt như nhà tắm, nhà vệ sinh. Để tránh những mạt bụi nhà và nấm mốc, bạn cần thường xuyên giặt sạch chăn chiếu, ga gối, thảm; vệ sinh sạch sẽ và để kho thoáng nhà tắm, nhà vệ sinh,…

Vật nuôi: Vật nuôi như chó mèo, có chứa các dị ứng nguyên trong nước bọt, da và lông của chúng. Do đó không nên nuôi các loại vật này nếu bạn bị hen.

Phấn hoa: Đây là một dị ứng nguyên rất phổ biến có trong cây cối, cỏ trồng và cỏ dại. Do đó nên hạn chế đi ra ngoài trời vào những ngày ẩm ướt, mùa xuân,…

Gián: Gián là loại côn trùng có thể gây cơn hen, bạn nên: Giữ cho nhà bếp sạch, đổ rác mỗi ngày, cất thức ăn trong những hộp kín, diệt trừ gián bằng các biện pháp không xịt hóa chất.

Kiểm soát các chất gây ô nhiễm không khí

Khi có bệnh hen, các chất gây ô nhiễm không khí tại nhà, nơi làm việc hay ngoài trời có thể khiến bệnh nhân lên cơn hen như: khói, dầu thơm, các chất phun xịt và khói xe. Do đó càng hạn chế tiếp xúc càng tốt. Không hút thuốc, và tránh hít phải khói thuốc của người khác;

Đeo khẩu trang trong khi làm các công việc ô nhiễm không khí, như đánh giấy ráp, lau bụi, quét nhà, làm vườn, hay làm việc ngoài sân; Nếu phải dùng chất phun xịt, hãy dùng loại bình bơm thay vì lon phun, và dùng ở nơi thông thoáng, dùng các chất tẩy rửa dạng nước thay vì dùng loại phun xịt;…

Kiểm soát các yếu tố gây cơn hen khác

Thời tiết: Thời tiết nóng quá hoặc lạnh quá cũng có thể gây cơn hen cho một số người. Do đó cần hạn chế các hoạt động ngoài trời khi thay đổi thời tiết. Mùa lạnh nên đeo khăn quàng che ngang miệng và mũi để bảo vệ đường hô hấp.

Bệnh cúm: Bệnh cúm cũng có thể làm cho phổi bạn nhạy cảm hơn. Do đó bạn nên tiêm phòng cúm, rửa tay thường xuyên, tránh tiếp xúc với những người có biểu hiện cúm.

Các chất phụ gia thực phẩm: Vài chất phụ gia thực phẩm có thể gây hơn hen như: sulfites, metabisulfies hay sulfur dioxide. Do đó bạn nên xem trên nhãn thực phẩm có các chất này hay không trước khi dùng.

Thuốc: Một vài hoạt chất có thể gây cơn hen ở một số người, ví dụ như aspirin, thuốc chẹn-beta. Nếu thuốc làm bệnh nhân lên cơn hen, hãy yêu cầu bác sĩ cho một danh sách thuốc cần tránh sử dụng. Kiểm tra nhãn các thuốc bán không cần đơn xem có chứa những hoạt chất cần tránh không. Chú ý các thuốc cảm cúm và thuốc viêm xoang thường hay chứa aspirin.

Cảm xúc và căng thẳng: Buồn phiền, kích động, hay căng thẳng có thể làm bệnh nhân thở khác đi. Điều này có thể gây cơn hen. Thư giãn và thở chậm lại là cách tốt nhất để tránh lên cơn.

Bệnh nhân có thể dùng cách thở chúm môi như sau để thư giãn: Thư giãn cổ và vai; Hít vào chầm chậm qua mũi, vừa đếm thầm 1,2; Chúm môi lại giống như bạn sắp thổi một ngọn nến; Thở ra chầm chậm qua môi đang chúm, vừa đếm thầm 1, 2, 3, 4.

Theo thuocthang

Biểu hiện của hen phế quản cấp

Cơn hen phế quản thường xuất hiện với các dấu hiệu như mệt mỏi, đau đầu, khó thở tăng dần. Cá biệt cũng có trường hợp bệnh nhân lên cơn co thắt dữ dội, suy hô hấp cấp và tử vong. Bệnh nhân khó thở khi thở ra, hoảng hốt, vã mồ hôi lạnh, co kéo cơ hô hấp và đặc trưng nhất là tiếng cò cử hay tiếng thở khò khè.

Bệnh nhân thở rất nặng nhọc, ngực như có cảm giác bó chặt, chèn ép và thường phải ngồi dậy, bám vào thành giường để thở. Bệnh nhân cũng thường có ho nhiều với đờm trắng, dính hoặc đặc quánh kèm theo; hoặc sốt cao và ho khạc đờm vàng nếu có nhiễm khuẩn (bội nhiễm). Nghe phổi bệnh nhân thấy đầy tiếng ran (ran rít hoặc ran).

Nếu không được xử trí, diễn biến của cơn hen sẽ nặng dần lên, chuyển thành nguy kịch với các dấu hiệu như mạch chậm rời rạc, tụt huyết áp, hôn mê, thở ngáp, nghe phổi “im lặng”. Có các dấu hiệu này đồng nghĩa với việc bệnh nhân sắp tử vong.

Những yếu tố làm khởi phát cơn hen

Hàng đầu là các yếu tố gây dị ứng như phấn hoa, da lông súc vật, hóa chất, nấm mốc, bụi bẩn… Người ta cho rằng, các tác nhân này sau khi bị hít vào đường hô hấp sẽ kích ứng các tế bào miễn dịch giải phóng các chất như histamin, serotonin có tính chất gây co thắt và phù nề, tăng tiết rất mạnh tại các tiểu phế quản gây nên cơn hen.

Ngoài ra, dị ứng qua các con đường khác như dị ứng thực phẩm (sứa, tôm, cua biển…), dị ứng thuốc, hóa chất…cũng đều có khả năng khởi phát cơn hen ở người có cơ địa nhạy cảm và nhiều trường hợp biểu hiện rất nặng nề. Người bệnh hen phế quản dễ bùng phát cơn hen khi thời tiết thay đổi.

Nhiễm khuẩn và nhiễm virut đóng một vai trò hết sức quan trọng trong việc khởi phát cơn hen phế quản cấp. Có những bằng chứng chắc chắn xác nhận những nhiễm khuẩn đường hô hấp trên gây nên bởi virut và mycoplasma pneumoniae như là những tác nhân quan trọng làm bộc phát cơn hen phế quản.

Các loại virut như R.syncytialvirus, Parainfluenza, Influenza A, Rhinovirus, và Adenovirus cũng được cho là có liên quan. Các hoạt động gắng sức quá mức cũng là yếu tố khởi phát cơn hen đối với một số người. Khi vận động mạnh, nhu cầu ôxy tăng khiến bệnh nhân phải thở nhanh, luồng khí ra vào phế quản nhanh và mạnh hơn, ít được làm ẩm và làm ấm hơn đã gây kích ứng các tiểu phế quản ở người nhạy cảm và cơn hen phế quản xảy ra.

Các yếu tố khác như nhiệt độ thấp; các chất ô nhiễm trong môi trường như bụi bẩn, khói bụi, khói thuốc lá cũng hay gây nguồn cho cơn hen bùng phát. Một số loại thuốc như thuốc chẹn beta giao cảm làm mất cân bằng giữa hệ giao cảm và đối giao cảm, aspirin, ibuprofen, các chất sulfite và phụ gia, chất màu trong thực phẩm có thể gây khởi phát hoặc làm nặng thêm tình trạng hen.

Cơn hen phế quản cũng có nguy cơ bùng phát ở người bị các stress tâm lý nặng nề, đang có các cảm xúc mạnh (như vui buồn quá mức) và cuối cùng, trào ngược dạ dày thực quản, chu kỳ kinh nguyệt cũng là “thủ phạm” khởi nguồn một cơn co thắt cấp ở người mẫn cảm.

Ai dễ bị hen?

Cơn hen chỉ xuất hiện ở những người tiềm ẩn những yếu tố nguy cơ. Nguy cơ thứ nhất là yếu tố gia đình (gen). Một người sẽ có nguy cơ bị hen khi tiếp xúc với các tác nhân kích thích nếu trong gia đình có người cùng huyết thống (bố mẹ, anh em ruột…) bị hen phế quản.

Thứ hai là những người có cơ địa dị ứng hoặc hay bị các bệnh dị ứng như viêm mũi xoang, viêm da dị ứng. Những người này có nguy cơ cao bị co thắt phế quản cấp (hen) khi tiếp xúc với dị nguyên.

Người ta cũng liệt kê một số đối tượng khác nữa cũng dễ bị hen phế quản như người béo phì; người hút thuốc lá (kể cả hút thuốc lá thụ động); người có mẹ hút thuốc trong thời kỳ mang thai, người thường xuyên tiếp xúc với khói bụi và các chất gây ô nhiễm, hóa chất độc hại hoặc bụi trong các nhà máy xí nghiệp và người sinh thiếu cân non tháng.

Làm thế nào để dự phòng và kiểm soát những cơn hen?

Tuy không tuyệt đối, nhưng việc dự phòng sự xuất hiện của cơn hen là điều hoàn toàn có thể. Trước hết, đối với những người có nguy cơ cao bị hen (tính chất gia đình, cơ địa dị ứng…), nên tránh tiếp xúc với những chất dễ gây dị ứng như phấn hoa, bụi bẩn, hóa chất, khói thuốc lá.

Người bị hen do gắng sức hoặc do thuốc tuyệt đối không vận động quá sức hoặc dùng lại những thứ thuốc mà trước đó đã khởi phát cơn hen. Người bị hen do nghề nghiệp tốt nhất nên chuyển đổi môi trường làm việc cho hợp lý hơn. Dự phòng các bệnh viêm nhiễm đường hô hấp trên cũng cần thiết ở người đã từng bị hen và việc này càng nên được chú ý vào mùa lạnh.

Duy trì trọng lượng cơ thể hợp lý, luyện tập thể lực nhẹ nhàng, chế độ dinh dưỡng tốt cũng góp phần đáng kể vào việc ngăn ngừa sự khởi phát của cơn hen. Ở những người có nguy cơ cao hơn, nên sử dụng phác đồ thuốc dự phòng bao gồm thuốc giãn phế quản, corticoide dạng hít hoặc uống theo đúng chỉ dẫn của thầy thuốc để dự phòng cơn hen.

Theo thuocthang

Điều quan trọng đối với ho kéo dài là phải tìm được nguyên nhân và điều trị thích hợp, tuyệt đối không được dùng các thuốc ức chế ho một cách tùy tiện .

Nguyên nhân ho kéo dài ?

Có nhiều nguyên nhân gây ho kéo dài. Tính chất ho có thể gợi ý một số nguyên nhân như: ho có đờm (ho dị ứng, hen…), ho cơn đỏ mặt ( ho gà, dị vật đường thở, ho do tác nhân Mycoplasma, Chlamydia…), ho về đêm (viêm mũi xoang, hen…), ho sau vận động (hen), không bao giờ ho lúc ngủ (ho do tâm lý).

Ho kéo quá dài cần cho trẻ đi khám bác sĩ

Ho kéo dài có thể do nguyên nhân tại phổi (hen, dị vật, lao…) hay do nguyên nhân ngoài phổi (viêm mũi xoang, viêm tai, trào ngược dạ dày thực quản, bệnh lý tim mạch, tác dụng phụ của thuốc nhất là các thuốc tim mạch có tác dụng ức chế men chuyển…).

Phân loại nguyên nhân ho kéo dài theo tuổi

Trẻ nhũ nhi: Trào ngược dạ dày, nhiễm trùng (Tác nhân nhiễm trùng: nhiễm virus hợp bào hô hấp, ho gà, nhiễm Chlamydia, Cytomegalovirus, lao), dị tật bẩm sinh đường hô hấp (dị tật đường dẫn khí, dò khí quản thực quản), tim bẩm sinh, ô nhiễm môi trường (hít khói thuốc lá, bụi bặm), hen phế quản.

Trẻ nhỏ: Tăng mẫn cảm phế quản sau nhiễm, hen phế quản, ô nhiễm môi trường, trào ngược, dị vật.

Trẻ lớn: Hen phế quản- chảy mũi sau, ô nhiễm môi trường, lao, giãn phế quản, ho do tâm lý.

Hội chứng chảy mũi sau

Nguyên nhân thường gặp do viêm mũi dị ứng hay viêm mũi xoang mạn tính. Chảy mũi sau kích thích trực tiếp vào các cảm thụ quan gây ho ở thành sau họng, đồng thời hít chất tiết từ mũi khi nằm có thể gây phản xạ mũi – phế quản dẫn đến ho.

Bệnh nhân bên cạnh triệu chứng ho kéo dài còn có triệu chứng ngứa mũi, nghẹt mũi. Do đó cần đến khám chuyên khoa tai – mũi – họng để được điều trị thích hợp như tránh tác nhân gây dị ứng, uống thuốc chống dị ứng, dùng thuốc chống viêm dạng xịt…

Hen phế quản

Ở trẻ nhũ nhi triệu chứng hen không điển hình, đôi khi khó nhận biết và dễ bị chẩn đoán sót, nghi ngờ trẻ có hen phế quản khi có tiền căn ho và khò khò trên ba lần, trẻ có thể lên cơn ho và khò khè sau khi có những yếu tố khởi phát như: nhiễm siêu vi đường hô hấp, tiếp xúc bụi, khói thuốc lá, chó mèo, vận động…

Ở trẻ lớn cơn hen có thể biểu hiện rõ ràng hơn: Trẻ hắt hơi chảy nước mũi sau đó ho và khò khè, trẻ tự nhận biết khi có cơn hen như cảm giác nặng ngực, khó thở, khò khè.

Tuy nhiên có nhiều trẻ không có cơn hen điển hình mà chỉ có biểu hiện duy nhất là ho kéo dài, khi đo chức năng hô hấp phát hiện hội chứng tắc nghẽn hô hấp có đáp ứng với thuốc dãn phế quản. Vì vậy khi ho kéo dài trẻ cần được đến khám tại chuyên khoa Hô hấp, Nhi để điều trị cắt cơn và điều trị phòng ngừa thích hợp, các thuốc giảm ho không điều trị được ho kéo dài do hen phế quản.

Bệnh trào ngược dạ dày – thực quản

Trào ngược dạ dày – thực quản là hiện tượng thường gặp ở trẻ nhũ nhi, chiếm khoảng 40-65% ở trẻ khoẻ mạnh, cao nhất ở trẻ 1-4 tháng, tự khỏi sau 12 tháng. Ho kéo dài có thể là biểu hiện duy nhất của trào ngược dạ dày – thực quản, do trẻ hít dịch từ dạ dày trào lên thực quản vào phổi gây hiện tượng viêm vùng thanh quản và phế quản.

Ở trẻ nhũ nhi bệnh trào ngược dạ dày – thực quản có thể còn có biểu hiện cơn ngưng thở, nhịp tim chậm, viêm phổi hít tái đi tái lại. Để chẩn đoán xác định cần phải đo độ pH trong thực quản 24 giờ, hoặc siêu âm bụng để tìm dấu hiệu trào ngược dạ dày thực quản.

Ho kéo dài sau nhiễm khuẩn – virut đường hô hấp

Thường có thể chẩn đoán và điều trị nhầm như hen phế quản. Tác nhân gây ho kéo dài có thể do virus hợp bào hô hấp, Parainfluenzae. Mycoplasma, Chlamydia, ho gà… Cơ chế ho kéo dài là do hiện tượng viêm nhiễm dai dẳng đường hô hấp với sự tăng mẫn cảm phế quản tạm thời sau nhiễm trùng. Bệnh có thể tự khỏi mà không cần điều trị gì.

Ho do tâm lý – thói quen

Đây là chẩn đoán loại trừ sau khi đã tìm hết các nguyên nhân khác, thường xảy ra ở trẻ thiếu niên. Ho khan, ho nhiều, tăng lên khi căng thẳng, không ho lúc ngủ hay lúc tập trung làm việc gì thích thú. Có thể kèm theo triệu chứng tic (máy giật ở mặt). Trẻ nên đến khám và điều trị ở chuyên khoa tâm lý.

Làm gì khi trẻ ho kéo dài?

Khi trẻ ho kéo dài nên được khám lâm sàng cẩn thận, hỏi về tiền sử dị ứng, hen phế quản trong gia đình, tiếp xúc với khói thuốc lá, bụi bặm, tiền căn tiếp xúc nguồn lây lao,.. cùng với những chỉ định xét nghiệm thích hợp có thể được chẩn đoán đúng và điều trị thành công trong đa số các trường hợp. Những trường hợp khó khăn, nguyên nhân phức tạp trẻ cần được khám tại các cơ sở y tế có chuyên khoa Hô hấp, Nhi.

Trẻ cần được làm các xét nghiệm: Chụp X-Quang phổi, công thức máu; Thử nghiệm lao như: tốc độ lắng máu, IDR tìm phản ứng trong da với lao, tìm vi trùng lao trong đàm hay dịch dạ dày; Chụp hình xoang; Đo chức năng hô hấp; Siêu âm bụng (trẻ nhũ nhi); Xét nghiệm huyết thanh chẩn đoán tìm vi trùng Mycoplasma, Chlamydia, ho gà; Nội soi phế quản (nghi ngờ dị vật).

Theo thuocthang