Có thể nói nguyên nhân trực tiếp gây bệnh gút (thống phong) là sự kết tủa vi tinh thể muối urate natri. Một trong những biện pháp phòng chống bệnh gút là có một chế độ dinh dưỡng hợp lý, dùng các thực phẩm không hoặc ít có nhân purine.

Những thức ăn không có lợi cho người bị bệnh Gout :

Trong cơ thể, acid uric được tạo thành từ ba nguồn: thoái giáng từ các chất có nhân purin do thức ăn đưa vào, thoái giáng các chất có nhân purin từ trong cơ thể và tổng hợp các purin từ con đường nội sinh.

Do đó, người có acid uric máu cao nên kiêng hoặc hạn chế các thực phẩm chứa nhiều nhân purin như phủ tạng động vật (gan, thận, não, tụy…), các loại thịt có màu đỏ, các loại hải sản, nấm, đậu… Không dùng các đồ ăn thức uống có tính kích thích như trà đặc, cà phê, rượu trắng, hạt tiêu, hồi, quế, ớt…

Rau cần: cần trồng dưới nước tính mát, vị ngọt, có công dụng thanh nhiệt lợi thủy. Cần trồng trên cạn tính mát, vị đắng ngọt, có công dụng thanh nhiệt, khu phong và lợi thấp. Có thể dùng cả hai loại, đặc biệt tốt trong giai đoạn gút cấp tính. Rau cần giàu các sinh tố, khoáng chất và hầu như không chứa nhân purin. Có thể ăn sống, ép lấy nước uống hoặc nấu canh ăn hằng ngày.

Rau cần tây

Súp lơ: là một trong những loại rau chứa ít nhân purin (mỗi 100g chỉ có dưới 75mg). Theo dinh dưỡng học cổ truyền, súp lơ tính mát, vị ngọt, công dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, thông tiện nên là thực phẩm thích hợp cho người có acid uric máu cao.

Dưa chuột (Dưa leo): là loại rau kiềm tính. Theo dinh dưỡng học cổ truyền, dưa chuột tính mát, vị ngọt, công dụng thanh nhiệt, giải độc nên có khả năng bài tiết tích acid uric qua đường tiết niệu.

Cải xanh: cũng là loại rau kiềm tính, và hầu như không chứa nhân purin. Cải xanh có tác dụng giải nhiệt trừ phiền, thông lợi tràng vị. Sách Trấn nam bản thảo cho rằng cải xanh còn có tác dụng lợi tiểu, rất thích hợp với người bị bệnh gút.

Cà: cà pháo, cà bát, cà tím… đều có tác dụng hoạt huyết tiêu thũng, khứ phong thông lạc, thanh nhiệt chỉ thống. Đây cũng là loại thực phẩm kiềm tính và hầu như không chứa nhân purin. Nghiên cứu hiện đại cho thấy cà còn có tác dụng lợi niệu ở một mức độ nhất định.

Cải bắp: là loại rau hầu như không có nhân purin, Sách Bản thảo cương mục thập di cho rằng cải bắp có công dụng “bổ tinh tủy, lợi ngũ tạng lục phủ, lợi quan tiết (có ích cho khớp), thông kinh hoạt lạc” nên là thực phẩm rất tốt cho người có acid uric trong máu cao.

Củ cải: tính mát, vị ngọt, có công dụng lợi quan tiết, hành phong khí, trừ tà nhiệt (Thực tính bản thảo), trừ phong thấp (Tùy tức cư ẩm thực phổ), rất thích hợp với người bị phong thấp nói chung và thống phong nói riêng. Đây cũng là loại rau kiềm tính, giàu sinh tố, nhiều nước và hầu như không có nhân purin.

Khoai tây: là một thực phẩm kiềm tính, giàu muối kali. Trong thành phần hóa học hầu như không có nhân purin.

Bí đỏ: tính ấm, vị ngọt, công dụng bổ trung ích khí, giảm mỡ máu và hạ đường huyết, là loại thực phẩm kiềm tính và hầu như không chứa nhân purin, lý tưởng cho người bị cao huyết áp, rối loạn lipid máu, béo phì và tăng acid uric trong máu.

Bí xanh: tính mát, vị ngọt đạm, có tác dụng thanh nhiệt tiêu đàm, lợi tiểu tiện, giải độc, giảm béo. Là loại thực phẩm kiềm tính, nhiều nước và chứa rất ít nhân purin, có khả năng thanh thải acid uric qua đường tiết niệu khá tốt.

Dưa hấu: tính lạnh, vị ngọt, có công dụng thanh nhiệt giải thử, trừ phiền chỉ khát và lợi tiểu tiện. Trong thành phần có chứa nhiều muối kali, nước và hầu như không có nhân purin. Đây là loại quả đặc biệt tốt cho những người bị gút giai đoạn cấp tính.
Đậu đỏ: còn gọi là xích tiểu đậu, tính bình, vị ngọt chua, có công dụng kiện tỳ chỉ tả, lợi niệu tiêu thũng. Trong thành phần hóa học của đậu đỏ hầu như không có nhân purin, là thực phẩm rất tốt cho bệnh nhân bị bệnh gút.
Lê và táo: hai loại quả tính mát, vị ngọt, công dụng thanh nhiệt sinh tân, chỉ khát trừ phiền. Trong thành phần có chứa nhiều nước, sinh tố, muối kali và hầu như không có nhân purin. Là loại quả kiềm tính, dùng rất tốt cho bệnh nhân bị bệnh gút cấp tính và mãn tính.

Nho: tính bình, vị ngọt, công dụng bổ khí huyết, cường gân cốt và lợi tiểu tiện. Đây cũng là loại quả kiềm tính, nhiều nước, giàu sinh tố và hầu như không có nhân purin.

Sữa bò: là loại thực phẩm bổ dưỡng giàu chất đạm, nhiều nước và chứa rất ít nhân purin. Là thứ nước uống lý tưởng cho bệnh nhân bị bệnh gút cả cấp tính và mãn tính.

Ngày nay, các bệnh về tim mạch như bệnh mạch vành, bệnh cơ tim, bệnh tăng huyết áp… đang ngày càng phổ biến. Hậu quả cuối cùng là trái tim trở nên yếu, suy.

Vì vậy, cần có một chế độ dinh dưỡng tốt để trái tim khỏe mạnh. Cụ thể:

1. Các thực phẩm nên hạn chế:

– Muối: Người bình thường không nên ăn quá 6 g muối/ngày. Riêng người bị tăng huyết áp chỉ nên ăn 2-4 g muối/ngày.

– Thuốc lá: Làm tăng gấp đôi nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.

– Rượu, cà phê: Có thể làm tăng huyết áp tức thời. Huyết áp giảm 5-10 mmHg nếu bệnh nhân bị tăng huyết áp bỏ rượu.

– Thực phẩm chứa nhiều cholesterol: Não, phủ tạng động vật có chứa nhiều cholesterol, vì vậy nên hạn chế.

– Chất béo: Là nguồn năng lượng cần thiết cho cơ thể nhưng không nên vượt quá 30% tổng năng lượng khẩu phần hằng ngày. Các chất béo bão hòa hay axít béo bão hòa như mỡ động vật, sữa nguyên kem gây thừa cân, làm tăng các mảng bám ở thành mạch máu.

2. Các thực phẩm tốt cho tim:

– Các thực phẩm có tác dụng hạ huyết áp: Rau, ngũ cốc, canxi, tỏi…

– Thực phẩm giàu kali: Su hào, khoai tây, đậu đỏ, bí đao, sữa tách kem, chuối, trứng, thịt và ngũ cốc rất giàu kali. Một chế độ ăn giàu kali (4-5 g/ngày) giúp giảm huyết áp.

– Trứng: Trước đây, người ta cho rằng để giảm lượng cholesterol dưới 300 mg/ngày, trước hết nên kiêng trứng, vì mỗi quả trứng có 200 mg cholesterol. Điều này không đúng vì trong trứng tuy nhiều cholesterol nhưng lại có nhiều chất dinh dưỡng quý giá khác như protein, lecithin, vitamin nhóm B, các chất khoáng, chất béo không bão hòa… Do đó, những người khỏe mạnh nên dùng trứng vừa phải, 3-4 quả/tuần. Đối với người bị tăng huyết áp, có thể dùng 1-2 quả/tuần.

– Các thực phẩm giàu chất chống ôxy hóa: Chè, rượu vang, nước quả nho có tác dụng dự phòng bệnh mạch vành.

– Cá, hải sản: Chứa axít béo omega-3, có tác dụng phòng ngừa sự hình thành huyết khối và điều chỉnh phần nào huyết áp trong bệnh tăng huyết áp thể nhẹ. Nên ăn cá 2-3 lần/tuần.

– Các loại hạt có vỏ: Theo một số quan niệm trước đây thì các loại hạt có vỏ không tốt vì chứa nhiều chất béo. Nhưng hiện nay, có nhiều bằng chứng cho thấy sử dụng thường xuyên các loại hạt này có tác dụng dự phòng bệnh mạch vành, bởi phần lớn chất béo có trong các loại hạt này là chất béo không bão hòa, có tác dụng làm giảm LDL-cholesterol (cholesterol xấu).

– Dầu đậu nành: Không chứa cholesterol nhưng chứa nhiều chất béo không bão hòa có tác dụng làm giảm cholesterol, nhờ đó mà ngăn ngừa bệnh mạch vành.

Thông thường không ăn đủ các loại rau và hoa quả có thể dẫn đến lượng natri cao và kali thấp góp phần vào việc phát triển huyết áp cao.

Thịt ba rọi xông khói chứa nhiều muối gây hại cho bệnh nhân cao huyết áp. ẢNH: SHUTTERSTOCK

​Vì vậy, khi mắc huyết áp cao, bệnh nhân nên có chế độ ăn ít natri và chất béo, tránh các loại thực phẩm dưới đây, theo naturalnews.

Dưa muối

Dưa muối ít calo, chất béo, nhưng chúng chứa nhiều natri, v ì vậy, nếu bị huyết áp cao, hạn chế ăn dưa muối.

Dưa cải bắp

Dưa cải bắp mang lại một số lợi ích sức khỏe nhờ cung cấp vitamin C và K, sắt, chất xơ. Cải bắp cũng giúp tăng cường hệ miễn dịch, nhưng bệnh nhân cao huyết áp nên hạn chế lượng dưa cải bắp, hoặc chọn loại chứa ít muối.

Thịt ba rọi xông khói

Thịt ba rọi xông khói không chỉ ngon mà còn chứa vitamin B (vitamin B1, B2, B3, B6, B12), vitamin D cũng như kẽm khoáng chất, sắt và magiê, cần thiết cho sức khỏe tối ưu. Nhưng nó chứa nhiều natri và chất béo, do đó, nên ăn thịt gà tây xông khói có lượng natri thấp thay vì thịt ba rọi xông khói.

Sữa nguyên chất

Để xây dựng cơ bắp, sữa nguyên chất là lựa chọn tốt nhất vì nó cung cấp nhiều chất béo. Nhưng nếu bạn đang sống chung với bệnh cao huyết áp, tốt hơn nên uống sữa ít béo vì sữa nguyên chất chứa nguyên kem có hại cho bạn và có thể dẫn đến bệnh tim.

Rượu

Uống quá nhiều rượu có thể làm tăng huyết áp , và rượu có thể làm hỏng các bức tường của các mạch máu. Đối với những người có huyết áp cao, tránh uống rượu hoàn toàn hoặc uống điều độ.

Nếu bạn có huyết áp cao, hạn chế ăn những loại thực phẩm trên và tập trung vào các loại thực phẩm natri thấp. Một số lựa chọn tốt nhất là chuối giàu chất kali, thực phẩm không muối, cá tươi, rau chân vịt giàu chất sắt, hạt lanh giàu axit giàu béo omega-3.

Theo SKDS