Bó bột chân được chỉ định trong các trường hợp bệnh nhân bị gãy xương, sai khớp,… với mục đích bất động phần bị tổn thương, giúp đẩy nhanh quá trình liền xương, là một trong những phương pháp điều trị gãy xương bên cạnh điều trị phẫu thuật. Sau bó bột chân, phần lớn bệnh nhân được theo dõi và chăm sóc tại nhà theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị. Ðể chăm sóc tốt bệnh nhân và người nhà cần chú ý như sau:

Sau khi bệnh nhân xuất viện người nhà cần chuẩn bị giường, các vật dụng cần thiết như đệm lót, gối,…

– Người bệnh cần nằm trên giường có mặt phẳng cứng, người bệnh kê cao chân bó bột, khi bột chưa khô không được che phủ làm bột lâu cứng.

– Cử động thường xuyên các ngón của chân bó bột. Nếu cần di chuyển phải dùng nạng gỗ và sự giúp đỡ của người nhà để tránh bị ngã.

– Chăm sóc, vệ sinh da sạch sẽ hàng ngày, lau sạch các đầu ngón chân. Thay quần áo thường xuyên. Thay đổi tư thế tránh loét điểm tỳ.

– Không làm ướt, bẩn bột, không dùng que chọc vào trong bột,…

Bó bột là một phương pháp điều trị gãy xương. Ảnh: MH

– Do tình trạng bất động bột kéo dài nên bệnh nhân có tình trạng loãng xương cục bộ dẫn đến triệu chứng đau, nhức mỏi. Vì vậy, cần có chế độ dinh dưỡng đầy đủ và bổ sung canxi, kể cả sau khi tháo bột để nâng cao thể trạng, đề phòng loãng xương và cải thiện nhanh các triệu chứng đau nhức mỏi. Chống táo bón bằng cách ăn thêm rau, hoa quả, uống nhiều nước.

– Không được tự ý cắt bột, tháo bột, phải giữ bột đủ thời gian theo quy định.

– Đến cơ sở y tế khám lại theo đúng lịch hẹn của bác sĩ.

Theo dõi nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu để đến cơ sở y tế xử trí kịp thời:

– Bột: chặt, lỏng, gãy

– Có tình trạng chèn ép bột,dị ứng bột: biểu hiện chân băng bột đau nhức, tê bì, tím lạnh, mất cảm giác, nốt phỏng, ngứa,…

– Nếu có vết thương thấm dịch mùi hôi,…

Theo SK

Bó bột nói chung hay các biện pháp bất động khác là một trong những phương pháp điều trị gãy xương bên cạnh điều trị phẫu thuật. Trong một số trường hợp có thể, việc điều trị gãy xương bằng bó bột đem lại những hiệu quả và ưu điểm vượt trội. Tuy nhiên, bó bột là ảnh hưởng đến vận động của các khớp và làm yếu sức cơ, do đó phục hồi vận động sau bó bột cần được quan tâm và thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ.

Những biện pháp phục hồi bao gồm

Cử động khớp: Khớp bất động lâu sẽ bị cứng do cơ co ngắn lại, bao khớp bị co rúm, bao hoạt dịch tăng sản mỡ, sụn bị mỏng. Do vậy cử động khớp là cách tốt để bơm cho dịch khớp ra vào, khớp được nuôi dưỡng và trở nên mềm mại, tốc độ cho một lần co duỗi là 45 giây, mỗi lần tập10 – 15 phút, ngày 4 – 6 lần. Có thể tập từ ngày thứ 3 sau bó bột.

Phục hồi vận động sau bó bột cần được thực hiện nghiêm túc. Ảnh: Thu Thủy

Tập duy trì sức cơ: Tập tăng sức căng của cơ (độ dài bó cơ không thay đổi, khớp không cử động), tập co cơ (sao cho khớp cử động, co cơ ngắn lại). Khi khớp cử động còn đau nhiều thì tập căng cơ, khi khớp đỡ đau thì tập co cơ.

Tập đi: Dùng nạng gỗ tập đi khi xương chưa liền. Thanh ngang đầu trên nạng không được tỳ vào nách mà để tựa bên lồng ngực. Dáng đi thẳng, mắt nhìn thẳng ra phía trước, không cúi nhìn xuống chân. Hai vai phải ngang bằng không được lệch cao thấp. Tập bước đi có 3 điểm tựa, không tỳ hoặc chỉ tỳ nhẹ tăng dần lên chân đau. Hai tay chống nạng ngay ngắn, hai mũi nạng và bàn chân lành tạo nên tam giác đế. Đưa 2 nạng ra trước 10 – 30cm một cách tăng dần, lấy thăng bằng trên đôi tay cầm, rồi bước chân lành ra trước, tiếp tục bước khác.

Giai đoạn tiếp theo, dùng gậy chống lúc xương đã gần liền vững. Phải tập cho quen chống gậy bên chân lành và khi bước chân lành ra trước thì sức nặng trên chân đau và gậy chống sẽ cùng chịu một lúc. Không nên dùng nạng kẹp nách vì như thế dáng đi sau này trông sẽ tàn phế. Thời kỳ xương liền vững tỳ không đau ở ổ gãy xương thì bỏ gậy và tập đi như bình thường.

Dùng nhiệt: Tác dụng của dùng nhiệt là giảm đau, đỡ khó chịu, có lợi ích khi tập cử động chủ động. Dùng túi chườm nước nóng, chườm lên chỗ đau để luyện tập.

Tập sinh hoạt thông thường: Cần tập làm động tác trong sinh hoạt bằng lên xuống cầu thang, bậc thềm nhà, tập ngồi xổm đứng lên. Đối với tổn thương xương tay thì tập nắm, mở bàn tay (dùng hòn đá hình quả trứng để nắm), tập cầm bút, đũa, tránh không để tay bị cong, khoèo. Khi nào không còn đau nữa, không bị hạn chế thì quá trình tập luyện này mới đạt kết quả tốt. Thời gian tập thường từ 6 tháng đến 2 năm, tùy theo mức độ thương tổn.

Biện pháp xoa nắn: Nên xoa nắn thường xuyên ổ gãy xương liền khớp. Chỉ xoa nắn nhẹ nhàng bằng tay mà không được dùng các loại dầu cao, cồn, thuốc xoa bóp nào để xoa vào các khớp, vì như vậy rất có thể làm cho xơ cứng khớp, vôi hóa cạnh khớp.

Theo SKDS

Loãng xương ở nam giới nguy hiểm thế nào?

Theo PGS.TS.BS Lê Anh Thư, Chủ tịch Hội Loãng xương TPHCM, Việt Nam: loãng xương ở nam giới gây hậu quả nghiêm trọng hơn ở nữ giới. Khoảng 30% đàn ông chết trong vòng 1 năm sau khi bị gãy xương ở vùng hông do loãng xương; trong khi tỷ lệ này ở nữ chỉ chiếm khoảng 12%.

Theo thống kê, tất cả các trường hợp gãy lún đốt sống do loãng xương hầu như không được phát hiện. Người bệnh cứ tưởng bị đau lưng thông thường khi có tuổi, nhất là nam giới vì nghĩ mình không bị loãng xương nên không chú ý.

Chính điều này cũng khiến nguy cơ gãy xương trọn đời ở nam giới chiếm khoảng 13 – 50%. Riêng gãy xương đùi do loãng xương khiến khoảng 30% nam giới tử vong trong 1 năm đầu và khoảng 25% phải có người trợ giúp trong suốt phần đời còn lại.

Loãng xương ở nam giới gây hậu quả nghiêm trọng hơn ở nữ giới rất nhiều
(Ảnh minh họa)

Nguyên nhân gây bệnh loãng xương ở nam giới

Tuổi tác:

Theo TS Matthew Drake, Phó giáo sư y học và là nhà nghiên cứu bệnh loãng xương ở nam giới thuộc BV Mayo tại Rochester, Minnesota (Mỹ), nguy cơ chính gây loãng xương ở nam giới là tuổi tác. Khi đàn ông đến 50 tuổi, mật độ xương bắt đầu giảm dần.

“Xương liên tục được loại bỏ, tái hấp thụ và xây dựng trong cơ thể. Quá trình tái tạo xương này cân bằng ở hầu hết mọi lứa tuổi, nhưng đến độ tuổi 50 trở lên, nó diễn ra chậm lại, và đó chính là lý do khiến xương suy yếu”

Không hấp thụ đủ canxi và vitamin D:

Canxi và vitamin D đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe của xương. Canxi là khoáng chất cần thiết để xây dựng xương chắc khỏe, còn vitamin D giúp cơ thể hấp thụ canxi một cách hiệu quả.

Đàn ông trên 50 tuổi cần khoảng 1.000 mg canxi mỗi ngày. Nguồn cung cấp canxi bao gồm sữa và các sản phẩm từ sữa cũng như nước cam ép và ngũ cốc. Trong khi đó, hàm lượng vitamin D được hấp thụ chủ yếu thông qua da khi tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời.

Di truyền;

Gen chi phối chuyển hoá canxi và vitamin D. Cha mẹ hay anh chị em trong nhà bị bệnh loãng xương thì các thành viên cũng dễ mắc bệnh, nhất là những người đã có tiền sử gãy xương.

Uống quá nhiều rượu:

Nam giới khó cưỡng lại các cuộc nhậu. Trong khi đó rượu làm giảm tiến trình tạo xương và ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ canxi của cơ thể.

Có rất nhiều nguyên nhân khiến nam giới bị loãng xương
(Ảnh minh họa)

Hút thuốc lá:

Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ bị gãy cột sống cao gấp đôi ở nam giới nghiện thuốc lá, so với nam không hút thuốc. Chất nicotin có hiệu ứng độc hại trực tiếp lên các tế bào xương.

Tác dụng phụ của thuốc:

Nhiều nghiên cứu khoa học đã chứng minh một số loại thuốc dùng điều trị trầm cảm, tiểu đường, viêm khớp dạng thấp, ung thư… cũng là tác nhân gây loãng xương, mất xương.

Lười vận động:

Theo các chuyên gia, để duy trì sức khỏe của xương, hãy tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày. Các bài tập tốt cho xương bao gồm: đi bộ, chạy bộ, bóng rổ, bóng đá, cầu lông. Cơ thể ít vận động đưa tới hao xương, giảm khối xương. Lý do, sự cử động bắp thịt tạo sức ép lên xương và làm cho xương bền chắc hơn. Người bệnh nằm liệt giường lâu ngày xương rất yếu và dễ gãy.

Giảm testosterone:

Loãng xương ở nam giới có thể do giảm testosterone (suy tuyến sinh dục).

Phòng tránh loãng xương như thế nào?

Theo TS.BS Lê Anh Thư, Chủ tịch Hội Loãng xương TPHCM, thay đổi lối sống là cách tốt nhất để phòng và điều trị loãng xương ở nam giới.

Các biện pháp bao gồm: tăng cường vận động, bổ sung đầy đủ canxi và vitamin D, hạn chế bia rượu, hạn chế thuốc lá, tránh té ngã và phải điều chỉnh các bệnh lý mắc phải.

Khi có các biểu hiện: đau mỏi mơ hồ cột sống, đau dọc các xương dài (đặc biệt là xương cẳng chân), đau mỏi cơ bắp, ớn lạnh, hay bị chuột rút các cơ, đau khi ngồi lâu, đầy bụng chậm tiêu, nặng ngực khó thở, giảm chiều cao,…thì phải nghĩ ngay đến việc điều trị loãng xương. Nam giới dưới 65 tuổi cần 1.000mg canxi mỗi ngày; trên 65 tuổi, cần ít nhất 1.500mg mỗi ngày.

Các chuyên gia cho biết, ngoài việc bổ sung canxi, vitamin D; việc vận động giúp tạo dự trữ canxi rất tốt. Các nam giới mỗi tuần nên tập tạ ít nhất 3 lần. Ngoài ra, các môn chạy, đi bộ, khiêu vũ , chơi quần vợt đều tốt cho việc tạo caxi dự trữ.

Theo Nam Khánh – Infonet

1. Sỏi thận

Các nghiên cứu cho thấy việc uống nước ngọt có liên hệ mật thiết với nguy cơ bị sỏi thận và sỏi niệu quản. Nước ngọt làm giảm khả năng hấp thụ canxi và kali của cơ thể, trong khi lại tăng sự hấp thụ đường, vốn có thể dẫn tới tích lũy sỏi.

2. Béo phì

Các nghiên cứu đã chứng minh rằng nước ngọt thúc đẩy bệnh béo phì, và việc hạn chế dùng loại nước này sẽ giúp ích trong kiểm soát cân nặng.

Ảnh minh họa

3. Thiếu hụt dinh dưỡng

Với những người uống nhiều nước ngọt, hàm lượng tiêu thụ chất xơ, thức ăn chứa tinh bột và protein sẽ giảm đi. Điều này đặc biệt nguy hại với trẻ nhỏ và trẻ vị thành niên. Ngoài ra, người uống đồ ngọt thường xuyên thì cũng hiếm khi ăn uống đủ vitamin và khoáng chất.

4. Tiểu đường

Một khảo sát theo dõi trong 8 năm trên hơn 91.000 phụ nữ phát hiện thấy nguy cơ tiểu đường tăng gấp đôi ở những người uống một lon nước ngọt hoặc nhiều hơn mỗi ngày, so với người uống ít hơn.

5. Loãng xương, gãy xương

Các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ đáng kể giữa nước ngọt và việc làm giảm mật độ xương. Uống quá nhiều nước ngọt sẽ làm tăng nguy cơ gãy xương.

6. Bệnh răng

Lượng nước ngọt uống vào và nguy cơ mắc bệnh răng có mối liên hệ khá rõ. Sâu răng có thể do nước ngọt đã làm mất đi hàm lượng caxin, vì thế, răng trở nên nhạy cảm hơn.

7. Bệnh Gút

Nước ngọt làm tăng hàm lượng axit uric trong cơ thể người, và vì thế làm tăng nguy cơ mắc gút. Một số nhà nghiên cứu cho rằng việc dùng quá mức nước ngọt thậm chí có thể gây huyết áp cao.