Rối loạn này có thể gặp ở mọi lứa tuổi, kể cả trẻ con nhưng thường gặp nhất ở người cao tuổi. Phụ nữ thường mắc nhiều hơn nam giới.

Chứng TTKKS không được xem là bệnh mà là triệu chứng do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra. TTKKS gây ảnh hưởng lớn về mặt tâm lý, xã hội, kinh tế và y tế đối với người cao tuổi. Người bị mắc thường xấu hổ, tìm cách che giấu, dễ mắc chứng trầm cảm, tự ti… Một số người tìm cách ẩn dật, không tham gia vào các hoạt động xã hội, thậm chí không dám tập thể dục với đám đông (thể dục dưỡng sinh) vì sợ bị tiểu són.

Ảnh minh họa

TTKKS có thể thoáng qua hay cấp tính (chứng này có thể tự khỏi khi các nguyên nhân được loại trừ) hoặc TTKKS mạn tính (do ứ nước tiểu ở bàng quang hoặc do cơ trơn ở niệu đạo có lúc lại không co thắt tốt, làm nước tiểu thoát ra không theo sự kiểm soát).

Người bệnh dùng thuốc cần có sự chỉ dẫn của bác sĩ.

Các thuốc thường dùng

Để trị chứng TTKKS do ứ nước tiểu ở bàng quang, có thể dùng thuốc bethanechol. Đối với chứng TTKKS do stress, dùng các thuốc kích thích hệ alpha-adrenergic thuộc hệ thần kinh thực vật như: ephedrin, pseudoephedrin hoặc dùng thuốc là các dẫn chất estrogen đối với phụ nữ mãn kinh bị chứng này.

Ngoài ra, có thể dùng các thuốc: thuốc chống tiết cholin (oxybutinin), thuốc chống co thắt cơ trơn (dicyclomin, flavoxate), thuốc imipramin (đây là thuốc chống trầm cảm nhưng cũng có thể dùng và được xếp vào nhóm này do có tác dụng làm dịu trực tiếp cơ trơn của bàng quang), thuốc ức chế kênh calci (các thuốc này thường được dùng trị bệnh tăng huyết áp nay đang được nghiên cứu sử dụng trị TTKKS do ức chế kênh calci sẽ ức chế sự co thắt bất ổn của cơ bàng quang)…

Và những chú ý

Các thuốc kể trên cần được bác sĩ chỉ định và theo dõi sử dụng. Tùy theo chứng TTKKS khác nhau sẽ dùng thuốc khác nhau, thuốc chóng tiết cholin có thể dùng trị chứng TTKKS cấp bách nhưng không được dùng trị chứng TTKKS do ứ (thậm chí thuốc này có thể gây ra chứng TTKKS do ứ). Hơn nữa, các thuốc có thể gây ra tác dụng phụ đôi khi rất trầm trọng ở người cao tuổi nếu dùng bừa bãi.

Trong điều trị TTKKS do stress, ngoài việc dùng thuốc, người mắc có thể sử dụng phương pháp không dùng thuốc gọi là “tập luyện các cơ vòng tầng sinh môn” (pelvic floor exercise). Đây là phương án thường được áp dụng cho phụ nữ bị chứng TTKKS do tress. Người bệnh sẽ tập làm co thắt và thư giãn các cơ quan quanh âm đạo, quanh niệu đạo, quanh hậu môn cũng sẽ cải thiện được tình trạng này.

Ngoài phương pháp “tập luyện các cơ vòng tầng sinh môn” còn có một số phương pháp khác như phương pháp “tái huấn luyện bàng quang” (bladder retraining) hay phương pháp “sinh phản hồi” (biofeedback). Ở các phương pháp này, người bệnh cần được sự hướng dẫn của nhân viên y tế thông thạo phương pháp, cần được trang bị một số dụng cụ chuyên dùng vì cách tập luyện tương đối phức tạp.

Theo SKDS

Ai dễ mắc bệnh?

Bệnh viêm phần mềm quanh khớp có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng gặp nhiều ở tuổi trung niên và người cao tuổi, chủ yếu ở nữ. Theo các nghiên cứu ở Hoa Kỳ, có tới 11,6% công nhân ngành dệt mắc bệnh viêm gân, bao gân. Viêm lồi cầu ngoài xương cánh tay là thể hay gặp nhất ở vùng khuỷu tay, gặp ở 1 – 3% dân số và thường ở độ tuổi 40 – 60.

Tổn thương hội chứng De Quervain ở vùng cổ tay.

Đến nay, nguyên nhân gây viêm phần mềm quanh khớp thường khó xác định. Các nhà chuyên môn cho rằng có một số yếu tố nguy cơ gây bệnh là: chấn thương, vi chấn thương do các động tác lặp đi lặp lại kéo dài như đánh tennis, nội trợ, bế trẻ em, nghề thủ công, thợ cơ khí, đi giầy dép cao gót; người cao tuổi, nữ giới… Ngoài ra, bệnh còn hay gặp ở những người mắc các bệnh: viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống dính khớp, đái tháo đường…

Tuy bệnh không nguy hiểm nhưng gây đau làm ảnh hưởng đến sinh hoạt, lao động, chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

Biểu hiện của bệnh

Triệu chứng bệnh chủ yếu là đau ở một số vị trí tổn thương đặc hiệu. Đau từng lúc hoặc đau liên tục cả ngày đêm, đau tăng khi vận động, giảm khi nghỉ ngơi; đau có thể lan dọc lên phía trên hoặc dưới của gân. Ấn tại chỗ thường có điểm đau chói. Thường không có biểu hiện sưng, nóng, đỏ. Khi làm một số nghiệm pháp co giãn cơ và gân nơi tổn thương, bệnh nhân thấy đau tăng lên.

Chụp X-quang có thể phát hiện hình ảnh canxi hóa ở đầu gân. Siêu âm gân cơ, chụp cộng hưởng từ có giá trị trong chẩn đoán xác định ở những trường hợp viêm gân, bao gân không điển hình, nhất là ở các vị trí có nhiều gân cơ như vai, khớp háng, khớp gối, cổ chân.

Thể bệnh nào thường gặp?

Một số bệnh hay gặp như viêm gân gấp (gọi là ngón tay lò so) ở bàn tay; viêm mỏm châm quay, hội chứng De Quervain ở vùng cổ tay; viêm lồi cầu ngoài xương cánh tay ở vùng khuỷu tay.

Viêm lồi cầu ngoài xương cánh tay: Khoảng gần 50% người chơi quần vợt bị viêm lồi cầu ngoài xương cánh tay, vì vậy bệnh này còn có tên là “Khuỷu tay đau do chơi tenis” (Tennis’elbow). Triệu chứng gồm: đau ở vùng mặt ngoài khuỷu tay, đau lan lên trên cánh tay và xuống dưới cẳng tay; đau có thể tăng vào buổi chiều tối; đau tăng khi làm các động tác xoay cẳng tay, gấp duỗi ngón tay, nắm chặt tay. Không hoặc ít sưng, nóng, đỏ; ấn vào lồi cầu ngoài đau tăng lên hoặc có điểm đau chói. Nắm tay hai bên, thấy giảm sức nắm bên bị bệnh. Vận động khớp khuỷu tay vẫn bình thường.

Viêm gân gấp ngón tay: Bệnh nhân đau ở gốc ngón tay, hay đau ở ngón tay cái, khó cử động ngón. Đau nặng hơn vào buổi sáng và giảm vào ban ngày. Bệnh nhân nắm bàn tay vào thì dễ hơn, khi duỗi ngón tay ra bệnh nhân thấy khó khăn và có cảm giác thấy tiếng “bật” ở gân, ngón tay tổn thương bật như lò xo. Do đó bệnh còn gọi là ngón tay lò xo. Sờ dọc theo gân gấp thấy một cục xơ cứng, di động khi gấp duỗi ngón tay, ấn tại chỗ đau. Ngón tay có thể bị kẹt ở tư thế gập vào lòng bàn tay hoặc duỗi thẳng.

Tổn thương trong hội chứng De Quervain trên phim Xquang.

Viêm bao gân De Quervains hay viêm mỏm trâm quay: Bình thường cơ giạng dài và cơ duỗi ngắn ngón cái trượt dễ dàng trong bao gân ở đường hầm cổ tay. Nếu bao gân này bị viêm sẽ sưng phồng, gây chèn ép lẫn nhau dẫn đến đau và hạn chế vận động ngón cái. Bệnh thường gặp ở nữ, từ 30 – 50 tuổi, nhất là ở những người hay phải bế trẻ em.

Biểu hiện bệnh: sưng đau vùng mỏm trâm quay, đau tăng khi vận động ngón cái, đau liên tục, nhất là về đêm. Đau có thể lan khắp ngón cái và lan lên cẳng tay. Sờ thấy bao gân dày lên, có khi có nóng, đỏ, ấn vào đau tăng. Nếu chỉ đau tại chỗ mỏm trâm quay, ấn đau nhưng không lan là thể viêm mỏm trâm quay đơn thuần.

Phương pháp điều trị

Việc điều trị bệnh viêm phần mềm quanh khớp cần kết hợp giữa biện pháp không dùng thuốc và dùng thuốc.

Các biện pháp không dùng thuốc gồm: Giảm hoặc ngừng vận động tại vùng gân tổn thương tới khi hết đau. Đây là điều kiện quan trọng để bệnh nhanh khỏi và tránh tái phát. Chẳng hạn, nếu bệnh nhân chơi tennis thì phải nghỉ chơi ít nhất là trong thời gian đang đau. Dùng băng chun để cố định tạm thời vùng gân tổn thương. Có thể dùng nẹp hoặc máng bột, dụng cụ chỉnh hình… để cố định. Dùng vật lý trị liệu: chườm lạnh tại chỗ, trong giai đoạn cấp tính có sưng, nóng, đỏ; điều trị bằng sóng siêu âm, sóng ngắn, hồng ngoại.

Dùng thuốc: Thuốc giảm đau chống viêm không steroid như diclofenac, meloxicam, paracetamol… Tiêm corticoid tại chỗ là phương pháp thông dụng để điều trị viêm phần mềm quanh khớp. Hiệu quả giảm đau tốt, nhưng chỉ dùng khi bác sĩ chuyên khoa khớp chỉ định. Dùng phẫu thuật cắt bỏ phần viêm, xơ… nếu điều trị nội khoa thất bại.

Để phòng bệnh, cần có chế độ tập luyện thể dục thể thao, sinh hoạt, lao động hợp lý, vừa sức, không gắng sức quá, không làm các động tác đột ngột. Luôn chú ý giữ tư thế lao động đúng. Hạn chế các động tác cử động mạnh hoặc lặp đi lặp lại nhiều lần. Khởi động kỹ trước khi tập luyện, lao động.

Theo ThS. Trần Ngọc Hương – Sức khỏe và Đời sống

Nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các cơn đau thắt lưng bắt nguồn từ các tư thế sai trong sinh hoạt, lao động hoặc chơi thể thao, làm vùng cột sống thắt lưng cũng như những nhóm cơ chống đỡ làm làm việc quá sức sinh ra mệt mỏi.

Vì sao đau thắt lưng?

Đau thắt lưng có thể là triệu chứng của thoát vị đĩa đệm thắt lưng, thoái hóa cột sống thắt lưng cho tuổi già, lao cột sống thắt lưng, viêm cột sống thắt lưng do vi trùng hoặc nguyên nhân khác, bệnh viêm dính cột sống (di truyền), vẹo cột sống, ung thư di căn cột sống thắt lưng, gãy xương sống thắt lưng…

Khi xuất hiện tình trạng đau lưng, bạn phải đến bác sĩ thăm bệnh để biết được mức độ nặng của bệnh, nguyên nhân của bệnh và nhờ bác sĩ hướng dẫn những việc nào bạn có thể thực hiện tại nhà để điều trị đau lưng của mình.

Trong cơn đau cấp tính dữ dội, bệnh nhân nên nằm nghỉ ngơi tuyệt đối tại giường vài ngày hoặc lâu hơn cho đến khi giảm đau nhiều và thấy dễ dàng khi cử động đi lại. Lúc này bạn cần phải vận động đôi chút. Khi nằm nghỉ nên nằm trên ván phẳng hay nệm mỏng 3-5 phân. Khi mức độ đau giảm khá nhiều, bạn có thể bắt đầu các bài tập cột sống để chữa chứng đau lưng.

Làm sao điều trị cơn đau lưng cấp tính

Trong cơn đau bạn có thể dùng phương pháp vật lý trị liệu là chiếu đèn hồng ngoại để giảm bớt tình trạng đau lưng. Nếu không có đèn hồng ngoại, bạn có thể dùng túi chườm nóng cũng có tác dụng tương tự. Cũng cần lưu ý túi chườm cũng có thể gây phỏng da nếu dùng nước quá nóng.

Dùng thuốc hỗ trợ trong bệnh đau thắt lưng

Trong những trường hợp cẩn hỗ trợ thêm thuốc, bác sĩ có thể cho bạn dùng các thuốc giảm đau, hạ nhiệt nhưng không gây hại cho dạ dày như: paracetamol. Nếu dùng được dạng viên suổi bọt tan trong nước thì tác dụng nhanh hơn như Efferalgan 500mg, dạng có kèm theo codein là Efferalgan codein thì tác dụng giảm đau sẽ mạnh hơn.

Ngoài ra, thuốc kháng viêm, giảm đau như: Alaxan, Felden, Neo-pyrazon, voltaren, Nor-amidopyrin, Ibuprofen, Profenid…) cũng được khuyên nên sử dụng trong các trường hợp đau thắt lưng. Tuy nhiên, phần lớn các thuốc này đều gây ảnh hưởng trên dạ dày, vì vậy bạn không nên dùng nếu có triệu chứng viêm, loét dạ dày.

Một số thuốc mới ít có tác dụng gây hại trên dạ dày hơn như: Mobic, Nimesulide… Khi bị dị ứng thuốc hay viêm loét dạ dày cũng không nên dùng mobic. Các thuốc này khi dùng phải có chỉ định và theo dõi của bác sĩ.

Ngoài ra, việc tập cột sống khi tình trạng đau đã thuyên giảm cũng có tác dụng tốt trong điều trị.

Theo Sức khỏe và Đời sống

Nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các cơn đau thắt lưng bắt nguồn từ các tư thế sai trong sinh hoạt, lao động hoặc chơi thể thao, làm vùng cột sống thắt lưng cũng như những nhóm cơ chống đỡ làm làm việc quá sức sinh ra mệt mỏi.

Vì sao đau thắt lưng?

Đau thắt lưng có thể là triệu chứng của thoát vị đĩa đệm thắt lưng, thoái hóa cột sống thắt lưng cho tuổi già, lao cột sống thắt lưng, viêm cột sống thắt lưng do vi trùng hoặc nguyên nhân khác, bệnh viêm dính cột sống (di truyền), vẹo cột sống, ung thư di căn cột sống thắt lưng, gãy xương sống thắt lưng…

Khi xuất hiện tình trạng đau lưng, bạn phải đến bác sĩ thăm bệnh để biết được mức độ nặng của bệnh, nguyên nhân của bệnh và nhờ bác sĩ hướng dẫn những việc nào bạn có thể thực hiện tại nhà để điều trị đau lưng của mình.

Dùng thuốc hỗ trợ trong đau thắt lưng

Trong cơn đau cấp tính dữ dội, bệnh nhân nên nằm nghỉ ngơi tuyệt đối tại giường vài ngày hoặc lâu hơn cho đến khi giảm đau nhiều và thấy dễ dàng khi cử động đi lại. Lúc này bạn cần phải vận động đôi chút. Khi nằm nghỉ nên nằm trên ván phẳng hay nệm mỏng 3-5 phân. Khi mức độ đau giảm khá nhiều, bạn có thể bắt đầu các bài tập cột sống để chữa chứng đau lưng.

Trong cơn đau bạn có thể dùng phương pháp vật lý trị liệu là chiếu đèn hồng ngoại để giảm bớt tình trạng đau lưng. Nếu không có đèn hồng ngoại, bạn có thể dùng túi chườm nóng cũng có tác dụng tương tự. Cũng cần lưu ý túi chườm cũng có thể gây phỏng da nếu dùng nước quá nóng.

Dùng thuốc hỗ trợ trong bệnh đau thắt lưng

Trong những trường hợp cẩn hỗ trợ thêm thuốc, bác sĩ có thể cho bạn dùng các thuốc giảm đau, hạ nhiệt nhưng không gây hại cho dạ dày như: paracetamol. Nếu dùng được dạng viên suổi bọt tan trong nước thì tác dụng nhanh hơn như Efferalgan 500mg, dạng có kèm theo codein là Efferalgan codein thì tác dụng giảm đau sẽ mạnh hơn.

Ngoài ra, thuốc kháng viêm, giảm đau như: Alaxan, Felden, Neo-pyrazon, voltaren, Nor-amidopyrin, Ibuprofen, Profenid…) cũng được khuyên nên sử dụng trong các trường hợp đau thắt lưng. Tuy nhiên, phần lớn các thuốc này đều gây ảnh hưởng trên dạ dày, vì vậy bạn không nên dùng nếu có triệu chứng viêm, loét dạ dày.

Một số thuốc mới ít có tác dụng gây hại trên dạ dày hơn như: Mobic, Nimesulide… Khi bị dị ứng thuốc hay viêm loét dạ dày cũng không nên dùng mobic. Các thuốc này khi dùng phải có chỉ định và theo dõi của bác sĩ.

Ngoài ra, việc tập cột sống khi tình trạng đau đã thuyên giảm cũng có tác dụng tốt trong điều trị.

Theo Sức khỏe và Đời sống