Tai biến mạch máu não có hai loại là xuất huyết não và nhồi máu não. Trường hợp tai biến xuất huyết não cần được đưa đến bệnh viện cấp cứu trong thời gian tính bằng phút, còn trường hợp tai biến nhồi máu não có thể cấp cứu trong vòng 4 – 5 tiếng sau khi xuất hiện tai biến, nhưng nên đưa bệnh nhân đến bệnh viện càng sớm càng tốt, cấp cứu càng sớm càng giảm thiểu được khả năng di chứng ảnh hưởng.

Khuôn mặt buồn rầu, mặt bị méo một bên

Dấu hiệu tai biến thể hiện trên khuôn mặt của bệnh nhân trước khi tai biến di n ra. Lượng oxy trong máu cung cấp cho não bộ giảm dần đã gây tổn thương thần kinh tác động đến cơ mặt. Khuôn mặt người bệnh trở nên buồn rầu, một phần hoặc một nửa khuôn mặt bị tê liệt, không cử động được.

Nếu nghi ngờ bệnh nhân sắp bị đột quỵ hãy yêu cầu bệnh nhận cười, nếu thấy nụ cười bị lõm một phần, một bên mặt xệ xuống thì đó là dấu hiệu tai biến.

Một trong những cảnh báo trước của bệnh tai biến mà ít người phát hiện ra đó chính là nấc cụt. Nhiều người đột nhiên bị nấc cho rằng đó chỉ là những đợt nấc thông thường, dẫn đến chủ quan. Hiện tượng này thường gặp ở phụ nữ.

Khả năng cử động của cánh tay giảm dần

Lượng máu lên não không đủ khiến khả năng vận động bị thuyên giảm, đặc biệt là cánh tay. Người bệnh sẽ cảm thấy cánh tay tê dại, cử động khó rồi dần dần không thể cử động được. Dấu hiệu tai biến ở cánh tay dễ phát hiện nhất khi bạn yêu cầu người bệnh giơ hai tay lên cao, một bên tay sẽ không thể giơ lên được hoặc rũ thõng xuống.

Thị lực giảm dần

Thị lực giảm dần là dấu hiệu tai biến mà người ngoài khó có thể phát hiện được. Vì thế người bệnh cần chủ động ghi nhớ dấu hiệu tai biến này và báo ngay cho người nhà khi có sự khác thường. Nguyên nhân là thùy não bộ chịu trách nhiệm về khả năng nhìn không được cung cấp đủ oxy, hoạt động của thùy não bộ giảm dần khiến thị lực bị ảnh hưởng. Người bệnh sẽ thấy mọi thứ nhòe đi, mờ dần.

Nói lắp

Trước khi xảy ra tai biến sẽ xuất hiện những cục máu đông cản trở quá trình lưu thông máu cho một phần của não bộ điều khiển việc giao tiếp và khả năng nói. Vì thế người bệnh sẽ có dấu hiệu nói lắp, không nói được câu dài, nói không rõ lời, nói khó hiểu.

Một phần cơ thể yếu đi, không cử động được

Sau khi bị tê liệt một cánh tay, người bệnh có thể bị tê liệt một phần cơ thể, thậm chí là nửa người. Một số bộ phận cử động khó hoặc dù đã cố điều khiển nhưng không cử động được. Đây là dấu hiệu rất nguy hiểm, có thể dẫn đến liệt mãi mãi nếu không được uống thuốc hay đưa đến bệnh viện kịp thời.

Hoa mắt, chóng mặt

Hoa mắt, chóng mặt, đầu óc quay cuồng là biểu hiện của việc thiếu máu não. Đây là dấu hiệu tai biến rất phổ biến, xảy ra ở hầu hết các trường hợp.

Dáng đi bất thường

Dấu hiệu tai biến tiếp theo mà bệnh nhân có thể gặp phải là không thể đi lại hoặc đi lại rất khó. Nếu trước đó bệnh nhân vẫn đi lại bình thường thì chắc chắn lượng máu lên não đang giảm nhanh chóng. Còn nếu bệnh nhân đã gặp khó khăn trong việc di chuyển từ trước thì cần theo dõi thật kỹ xem có phải mức độ ảnh hưởng đang tăng dần không.

Đau đầu

Thiếu oxy lên não sẽ khiến bệnh nhân cảm thấy đau đầu dữ đội, đau theo cơn. Thậm chí có bệnh nhân còn có cảm giác muốn nổ tung đầu. Mức độ đau càng ngày càng khốc liệt hơn. Nếu gặp dấu hiệu này cần đưa bệnh nhân đến bệnh viện ngay, nếu không sẽ có khả năng dẫn đến biến chứng chết não.

Nấc cụt

Một trong những cảnh báo trước của bệnh tai biến mà ít người phát hiện ra đó chính là nấc cụt. Nhiều người đột nhiên bị nấc cho rằng đó chỉ là những đợt nấc thông thường, dẫn đến chủ quan. Hiện tượng này thường gặp ở phụ nữ.

Khó thở

Bệnh nhân có thể thấy khó thở, thở hổn hển, tim đập nhanh.Mỗi người có thể có một vài dấu hiệu tai biến trên, tùy từng vùng não bị ảnh hưởng do thiếu oxy. Những dấu hiệu trên diễn ra trong thời gian rất nhanh và có thể biến mất hoàn toàn sau đó khiến người bệnh không để ý hoặc cho rằng cơ thể mình đã ổn. Tuy nhiên, đó gọi là tình trạng “tai biến mạch máu não thoảng qua”, là “đám mây đen” cảnh báo cho “cơn mưa giông” tai biến sắp xảy đến.

Phòng ngừa đột quỵ như thế nào:

– Ngừng hút thuốc lá, vì thuốc lá là nguy cơ chính của bệnh mạch máu não. Người hút thuốc lá nhiều có thể bị đột quỵ dù chỉ ở tuổi trung niên.

– Phòng và chữa tăng huyết áp, cần kiểm tra huyết áp thường xuyên, giữ huyết áp khoảng 120/70mmHg,tránh những cảm xúc bất lợi như: vui, buồn, giận dữ, thất vọng, stress hằng ngày

– Điều trị tốt bệnh huyết áp cao (nguyên nhân chính gây đứt mạch máu não).

– Cần giảm ăn chất béo có nguồn gốc động vật, ăn nhiều rau và trái cây các loại. Giảm cân nặng, chống béo phì bằng tiết chế khẩu phần ăn hằng ngày.

Phòng và điều trị tiểu đường (yếu tố nguy cơ gây mảng xơ vữa động mạch lớn, dẫn đến thiếu máu ở não).

– Cần giảm cholesterol trong máu, cố gắng duy trì cholesterol dưới 200mg/100ml.

– Phòng và trị bệnh đa hồng cầu (có thể gây cơn thiếu máu não hay nhũn não).

– Tăng cường hoạt động thể lực như: tập thể dục đều đặn, đi bộ, chơi một môn thể thao thích hợp

Mít vô cùng có lợi cho sức khỏe, đặc biệt trong việc chống lại tế bào ung thư nhưng gần như, rất ít người biết đến tác dụng của loại quả này.

Mít chứa nhiều chất isoflavone, dinh dưỡng thực vật, lignans và saponin. Các dưỡng chất này được biết là những hợp chất giúp ngăn chặn sự phát triển của bệnh ung thư và nhiều bệnh mạn tính khác.

Loại quả này cũng có rất nhiều chất xơ, giúp giải độc cho cơ thể, lưu thông máu.

Giàu dinh dưỡng thực vật

Mít chưa nhiều dinh dưỡng thực vật và ngăn chặn tế bào ung thư ở giai đoạn đầu. Nó cũng giúp loại bỏ các vết loét dạ dày và cải thiện tình trạng sức khỏe cơ thể bạn.

Mít chứa nhiều Saponin

Saponinlà một loại chất có thể tấn công các tế bào ung thư, không cho chúng phát triển. Trong mít lại chứa rất nhiều loại chất này, và đó là lý do vì sao bạn nên ăn mít để ngăn chặn ung thư.

Tăng cường hệ thống miễn dịch

Mít giàu vitamin C và đường tự nhiên, giúp tăng cường hệ thống miễn dịch. Nó chứa polysaccharides, cải thiện chức năng của các tế bào thực bào, tốt cho hệ miễn dịch, điều hòa hệ tiêu hóa. Vì vậy ăn mít có thể làm giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng.

Mít chống ung thư nội mạc tử cung

Trong mít chứa nhiều hàm lượng lignans và isoflavone, là hai loại hợp chất chống lại ung thư nội mạc tử cung. Những người ăn mít, tỉ lệ ung thư thấp hơn nhiều.

Tốt cho hệ tiêu hóa

Mít cũng chứa các chất có thuộc tính chống loét và rối loạn tiêu hóa.

Bên cạnh đó, mít cũng chứa rất nhiều chất xơ, vì vậy chúng giúp ngăn ngừa táo bón và đi tiêu dễ dàng hơn. Loại chất xơ này cũng có tác dụng loại bỏ các màng nhầy bám ở ruột, từ đó giúp bạn giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư ruột già (đại tràng).Tốt cho mắt và da

Mít có chứa nhiều vitamin A, một loại chất dinh dưỡng có tác dụng rất lớn trong việc duy trì sức khỏe của đôi mắt và làn da. Mít có tác dụng ngăn ngừa các bệnh liên quan đến mắt như thoái hóa điểm vàng và bệnh quáng gà.

Bổ sung năng lượng

Mít được coi như là một trái cây năng lượng do sự hiện diện của các loại đường như fructose và sucrose, những loại đường này giúp bạn bổ sung năng lượng gần như ngay lập tức.

Mặc dù vậy, mít lại không chứa chất béo bão hòa, cholesterol. Vì vậy, nó là loại trái cây tuyệt vời để thưởng thức.

Tốt cho huyết áp và tim mạch

Kali chứa trong mít được chứng minh là có tác dụng hạ huyết áp. Vì vậy, ăn mít thường xuyên là cách để làm giảm nguy cơ đau tim và đột quỵ.

Tốt cho sức khỏe xương

Mít rất giàu magiê, một chất dinh dưỡng quan trọng trong việc hấp thụ canxi và kết hợp với canxi để giúp xương chắc khỏe, ngăn ngừa các rối loạn liên quan đến xương như loãng xương.

Ngăn ngừa thiếu máu

Mít cũng chứa nhiều chất sắt, giúp ngăn ngừa bệnh thiếu máu và kiểm soát việc giúp lưu thông máu trong cơ thể. Đối với những người ăn kiêng thì mít là loại trái cây tuyệt vời để ngăn ngừa tình trạng thiếu sắt mà không sợ bị béo phì.

Đột quỵ là một tổn thương đến não xảy ra khi dòng máu cung cấp cho não bị gián đoạn hoặc giảm đáng kể.
Não bị thiếu ô-xy và dinh dưỡng làm cho các tế bào não bắt đầu chết trong vòng vài phút. Đây là nguyên nhân hàng đầu của tàn tật và tử vong trên toàn thế giới.

Đột quỵ được coi là một tình huống cấp cứu y tế và cần có chẩn đoán và điều trị kịp thời. Khi trong gia đình có người bị đột quỵ, đặc biệt là các trường hợp để lại di chứng nặng nề, thì vấn đề chăm sóc cho bệnh nhân trở thành gánh nặng cho cả gia đình. Vậy cách nào để vừa giúp người bệnh hồi phục tốt nhất mà giảm được những căng thẳng cho người chăm sóc?

Các loại đột quỵ chính

Đột quỵ do thiếu máu cục bộ: Gây ra bởi tắc nghẽn trong động mạch, chiếm khoảng 85% số ca đột quỵ. Cho đến nay, nhiều cơn đột quỵ thuộc dạng này vẫn còn chưa rõ nguyên nhân. Nguyên nhân thường do cục máu đông (huyết khối) hình thành trong một động mạch ở cổ hoặc não hoặc do các cục máu đông hình thành ở đâu đó trong cơ thể (thường là tim) và di chuyển đến não.

Đột quỵ do xuất huyết (chảy máu): Loại đột quỵ này do sự rò rỉ hoặc vết nứt trên một động mạch não hoặc trên bề mặt não. Những vết nứt này có thể là do phình mạch (một khu vực mỏng, yếu trên thành động mạch) hoặc bởi sự dị dạng của hệ thống mạch máu não. Xuất huyết có thể xuất hiện ở trong não hoặc trong khoảng không giữa não và lớp bảo vệ bên ngoài của nó.

Cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA): Thường gọi là đột quỵ nhỏ, TIA thực chất là những giai đoạn ngắn có triệu chứng của đột quỵ, chỉ kéo dài vài phút. Nguyên nhân là do sự giảm tạm thời dòng máu cung cấp cho một phần của não và không gây ra tác dụng rõ rệt lâu dài. Nhưng TIA được coi là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ đột quỵ cao và cần đi khám chuyên khoa để được đánh giá và có hướng can thiệp sớm.

Dấu hiệu nhận biết

Các dấu hiệu cảnh báo của đột quỵ và TIA giống nhau, bao gồm sự xuất hiện đột ngột và ngắt quãng của một trong các triệu chứng:

Tê liệt cấp tính, ốm yếu hoặc tê cứng mặt, cánh tay hoặc chân, đặc biệt là một bên của cơ thể. Nếu bạn không thể nâng hai tay qua đầu cùng một lúc, hoặc nếu bạn không thể cười một cách bình thường, bạn có thể đang bị đột quỵ.

Mất thăng bằng đột ngột, chóng mặt, mất phối hợp.

Mờ mắt hoặc giảm thị lực ở một hoặc cả hai mắt đột ngột, hoặc nhìn đôi.

Lú lẫn đột ngột, khó nói hoặc không hiểu các câu đơn giản. Nếu bạn không thể nhắc lại một câu đơn giản, bạn có thể đang bị đột quỵ.

Đau đầu khu trú nghiêm trọng, không giải thích được và xuất hiện nhanh; có thể kèm theo nôn mửa.

Nguy cơ đột quỵ cao hơn nếu thấy xuất hiệu nhiều hơn một trong các dấu hiệu trên. Tuy nhiên, có nhiều tình trạng khác có thể giống đột quỵ, do đó cần phải có bác sĩ chuyên khoa xác định nguyên nhân. Dù vậy, người dân cần học cách nhận biết các dấu hiệu này sớm để đi khám kịp thời ngay khi bắt đầu có triệu chứng. Các triệu chứng này có thể không gây đau và qua đi nhanh chóng nên dễ bị bỏ qua. Mỗi phút phát hiện và được điều trị sớm đột quỵ (lý tưởng là trong vòng 60 phút đầu), thì nguy cơ xuất hiện tổn thương vĩnh viễn càng giảm.

Phục hồi chức năng tuy không chữa được đột quỵ nhưng nó có thể giúp giảm thiểu tổn thương vĩnh viễn và tăng cường thích nghi cho người bệnh.

Hậu quả sau đột quỵ

Phục hồi sau đột quỵ ở từng người là khác nhau. Một số người có thể phục hồi hoàn toàn trong khi những người khác sẽ bị khuyết tật nhẹ, trung bình hoặc nghiêm trọng. Phục hồi nhanh nhất xảy ra trong vòng 30 ngày đầu tiên sau đột quỵ. Hậu quả cụ thể trên một người sống sót sau đột quỵ sẽ phụ thuộc vào vị trí và phạm vi của đột quỵ và việc người đó đã được điều trị nhanh như thế nào. Đột quỵ xảy ra ở bán cầu não trái có thể ảnh hưởng đến giao tiếp và trí nhớ, cũng như vận động ở phần cơ thể bên phải. Đột quỵ xảy ra ở bán cầu não phải có thể ảnh hưởng đến các khả năng không gian và nhận thức, cũng như vận động ở phần cơ thể bên trái.

Mặc dù không có người nào sống sót sau đột quỵ có tổn thương hoặc khuyết tật giống hệt nhau, nhưng những triệu chứng thể chất, nhận thức và cảm xúc chung của những người này thường là:

Tê liệt hoặc yếu: Thường là ở một bên cơ thể, bao gồm cả mặt và miệng. Bệnh nhân có thể bị khó nuốt hoặc bị bỏ mặc một bên.

Vấn đề thị giác: Bệnh nhân có thể không tập trung nhìn được, có thể có điểm mù hoặc có vấn đề với tầm nhìn ngoại vi.

Khó khăn trong giao tiếp: Mất ngôn ngữ là khái niệm được dùng để mô tả tập hợp sự thiếu hụt về giao tiếp, bao gồm gặp vấn đề khi nói, hiểu, đọc và viết.

Rối loạn cảm xúc: Biểu hiện không kiểm soát, không lý giải được của hành động khóc, tức giận hoặc cười mà có thể ít có liên hệ đến trạng thái cảm xúc hiện tại của bệnh nhân. Những biểu hiện này thường đến và đi nhanh chóng và có thể giảm dần theo thời gian.

Trầm cảm: Lo âu (đặc biệt là về khả năng gặp một cơn đột quỵ khác) và trầm cảm không phải là hiếm gặp sau đột quỵ.

Khi tình trạng của người sống sót sau đột quỵ đã ổn định và sự ảnh hưởng đến hệ thần kinh có vẻ không còn tiếp diễn, lúc này giai đoạn phục hồi chức năng bắt đầu. Phục hồi chức năng tuy không chữa được đột quỵ nhưng nó có thể giúp giảm thiểu tổn thương vĩnh viễn và tăng cường thích nghi. Phục hồi chức năng bao gồm việc tập luyện tích cực: Chuyển động, thăng bằng, nhận thức về không gian và cơ thể, kiểm soát ruột/bàng quang, ngôn ngữ và thích nghi tâm lý và cảm xúc.

Cách nào giảm tải gánh nặng chăm sóc?

Việc chăm sóc một người bị đột quỵ là thử thách lớn đối với gia đình bệnh nhân. Bởi khi bị đột quỵ, thì các khả năng ghi nhớ, giao tiếp và thể chất đều có thể bị ảnh hưởng.

Khi quá trình điều trị tiến triển, với vai trò là người chăm sóc chính, bạn có thể tham gia vào việc lựa chọn cơ sở phục hồi chức năng, phối hợp các dịch vụ chăm sóc tại nhà. Ngoài chăm sóc bệnh nhân, bạn cần trao đổi tỉ mỉ với các bác sĩ và nhân viên phục hồi chức năng những tiến triển của quá trình này.

Trong suốt quá trình điều trị và ngay cả khi thời gian đã trôi qua, thì người bệnh vẫn có thể bị trầm cảm. Người chăm sóc bệnh nhân cần biết để đối phó với tình trạng này. Bạn nên tìm kiếm và nhờ sự trợ giúp của cộng đồng và các chuyên gia y tế để giúp bệnh nhân tốt hơn và cũng tránh cho bản thân mình bước vào vòng luẩn quẩn: Mệt mỏi – căng thẳng – mệt mỏi.

Phục hồi chức năng có thể là một quá trình lâu dài với tiến triển chậm chạp và đôi khi thất thường, quá trình phục hồi của mỗi người đều khác nhau. Người chăm sóc bệnh nhân không nên nản lòng. Trong khi chăm sóc, hãy cố gắng tập trung vào khả năng của bệnh nhân hơn là những hạn chế của họ. Luôn khuyến khích bệnh nhân mỗi khi có tiến bộ, dù lớn hay nhỏ.

Ngoài thời gian chăm sóc cho người bệnh, bạn cũng cần cố gắng chú ý tới sức khỏe của bản thân. Để tránh kiệt sức về việc chăm sóc, hãy cố gắng ngủ đủ, ăn uống lành mạnh, chú ý đến nhu cầu y tế của bản thân và tập luyện khi có thể. Bạn có thể tạm giao việc chăm sóc cho một thành viên trong gia đình, bạn bè (hoặc thuê người) để dành cho thời gian nghỉ ngơi, làm việc. Việc làm này là cần thiết và có lợi cho chính người chăm sóc và cho cả bệnh nhân.

3 tiếng là “thời gian vàng” để xử trí đột quỵ nhưng đáng tiếc, hiện chỉ có khoảng 5% người bị đột quỵ được đưa đến cơ sở y tế sớm vì người nhà thường chủ quan, tỷ lệ người bị ngày càng trẻ hóa là nguyên nhân bất ngờ nhất.
Đột quỵ không ‘chừa’ người trẻ tuổi, khỏe mạnh

Theo Phó giáo sư – Tiến sĩ – Bác sĩ Vũ Anh Nhị: trước đây, đột quỵ được xem là bệnh của người cao tuổi, với độ tuổi trung bình của bệnh là từ 55 tuổi trở lên. Tuy nhiên, những năm gần đây, đột quỵ đang ngày càng trẻ hóa, với mức tăng trung bình khoảng 2% mỗi năm. Nhiều bệnh viện, đơn vị thậm chí còn tiếp nhận những trường hợp bị đột quỵ khi mới 18, 20 tuổi.

“Đột quỵ có thể xảy ra bất ngờ với bất kì ai, không phân biệt tuổi tác, giới tính, nghề nghiệp, tình trạng sức khỏe mà không hề có những dấu hiệu báo trước”, Tiến sĩ – Bác sĩ Nguyễn Bá Thắng nói. Ghi nhận của Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM cho thấy, hiện nay, tỉ lệ người bị đột quỵ dưới 45 được bệnh viện tiếp nhận chiếm khoảng 30%

Đột quỵ thường hay xảy ra ở người lớn tuổi, tuy nhiên hiện nay số người dưới 25 tuổi bị đột quỵ được ghi nhận ngày càng nhiều. Không ít người trẻ khi nhập viện được chẩn đoán đột quỵ tỏ ra rất bất ngờ.

Xu hướng trẻ hóa bệnh đột quỵ có thể là do stress, thói quen ăn uống nhiều muối, chất béo, hút thuốc lá, rượu bia… Bên cạnh đó, đột quỵ ở người trẻ có thể là do bệnh tim, dị dạng mạch máu não, một số trường hợp vì uống thuốc ngừa thai, thuốc kích thích gây viêm hoặc vỡ mạch máu. Lối sống không lành mạnh là nguyên nhân khiến đột quỵ ngày càng trẻ hóa.

Những thập niên gần đây, xu hướng sử dụng thêm các sản phẩm phòng và hỗ trợ đẩy lùi bệnh bên cạnh thuốc điều trị nền được nhiều người quan tâm. Tuy chỉ đóng vai trò bổ trợ, nhưng có nhiều sản phẩm hỗ trợ tim mạch cũng góp phần làm tăng hiệu quả giúp giảm nguy cơ tai biến, đột quỵ.Trong đó có thể kể đến vai trò của Co-Q10, enzyme Serrapeptase chiết xuất từ tằm trong việc làm ổn định huyết áp, tăng lưu lượng máu đến nuôi tim, ngăn chặn hình thành huyết khối, đánh tan cục máu đông và giảm đau thắt ngực. Ngoài ra, khả năng giảm cholesterol, kháng viêm của Hạt dẻ ngựa, nam việt quất, chiết xuất Statin, Phức hợp Rutin Bioflavonoid Complex cũng rất hữu ích cho người bệnh mạch vành. Đặc biệt là với các trường hợp bệnh lâu năm phải đặt stent, White willow bark hoạt chất Salicin chiết xuất từ vỏ cây liễu trắng còn giúp phòng chống tắc mạch sau đặt stent mạch vành, làm mềm mại thành mạch, lưu thông máu dễ dàng không có tác dụng phụ nào.

Phương pháp này ngày càng được ứng dụng rộng rãi bởi tính an toàn và hiệu quả đã được ghi nhận trong thực tế.

Cách đi bộ giúp giảm huyết áp được những người bị huyết áp cao thường xuyên áp dụng giúp cho cơ thể người bệnh trở nên mạnh khỏe, dẻo dai và tự kiểm soát được huyết áp của chính mình.

Đi bộ là một bài tập thể dục rất phổ biến và được nhiều người thực hiện hàng ngày. Đặc biệt đối với người bị cao huyết áp, việc đi bộ giúp giảm huyết áp một cách hiệu quả.

Tác dụng của việc đi bộ với huyết áp

Đi bộ nhanh hay chậm đều rất tốt cho tim. Nó sẽ làm dòng máu chảy qua tim nhanh hơn, giảm huyết áp và stress cho động mạch. Đi bộ làm tăng hàm lượng HDL-cholesterol tốt có tác dụng bảo vệ tim mạch.

Đi bộ giúp máu lưu thông tốt dẫn đến độ nhớt của máu bị giảm, vì thế cơ thể không bị xảy ra tình trạng huyết khối. Đi bộ sẽ giúp cơ tim và toàn bộ hệ động mạch co thắt nhịp nhàng và đều đặn.

Cơ tim và các lớp cơ trong thành mạch dày lên và trở nên dẻo dai hơn, thành mạch giãn nở một cách dễ dàng và thường xuyên hơn. Tất cả những tác dụng trên góp phần làm giảm 50% hiểm họa đối với tim của bạn.

Ngoài ra, việc thường xuyên đi bộ cũng sẽ giúp ngăn ngừa nguy cơ bị tai biến mạch máu não, đột quỵ. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, những người đi bộ từ 20 giờ trong một tuần trở lên, sẽ giảm tới 40% nguy cơ đột quỵ gây nên bởi các cục máu đông.

Đi bộ thế nào cho đúng?

Người cao tuổi mới tập đi bộ để hạ huyết áp thì chỉ nên bắt đầu với tốc độ 50-60 bước/ phút, sau đó tăng dần lên 70-80 bước/ phút trên đoạn đường bằng phẳng và dài khoảng 1,5-2km. Khi huyết áp đã ổn định hơn, dưới 140/90mmHg, thì có thể chạy bước nhỏ (40-60cm/ bước), chạy chậm và nhẹ nhàng từng đoạn ngắn 200-300m.

Người cao huyết áp nên bắt đầu đi bộ với tốc độ vừa phải

Nhịp thở trong lúc đi bộ rất quan trọng đối với người cao huyết áp. Khi đi bộ, điều hòa nhịp thở kết hợp hít thở sâu, thở ra từ từ cùng nhịp tay vung khi đi sẽ tạo điều kiện cho việc hít thở dễ hơn.

Khi đi bộ không nên đi dép lê, mà nên có đôi giày thể thao, bước sải dài đều đặn với tốc độ vừa phải để phù hợp với sức khỏe. Mấy ngày đầu có thể lưng, cơ bắp sẽ mỏi là chuyện bình thường, khớp chân có đau nhức một chút cũng không sao, lúc đầu có thể dùng gậy, cố chịu đau một thời gian, sau sẽ giảm dần thậm chí là mất hẳn.

Đi bộ thường xuyên, cường độ vừa phải

Nếu lúc đầu đi mà thấy mệt, đi chậm lại mà vẫn thấy mệt mà lại đau ở hàm, ngực thì nên đi bác sĩ khám ngay. Nếu đi bộ mà đêm về thấy cơ thể mệt nhoài, khó ngủ thì có nghĩa là đã đi bộ quá sức của mình, hôm sau nên đi chậm và gần hơn.

Điều quan trọng nhất để ổn định huyết áp là tập luyện thường xuyên, đều đặn

Bạn nên cố gắng tập đi bộ một cách đều đặn, không nên bỏ cách quãng lâu thì mới mong có được tác dụng như ý muốn.

Nên tập luyện đi bộ ở mọi lúc mọi nơi mà không chỉ dừng lại ở 30 phút mỗi sáng. Việc này không những giúp cơ thể dẻo dai, hạ huyết áp mà còn giúp giảm cân, hạn chế các bệnh xương khớp, giảm tiểu đường và thông thuận phổi…

Chú ý: Khi đi bộ nên thả lỏng các cơ, nhất là các cơ khớp tay và vai, đầu và thân ở tư thế tự nhiên nhất, thân người không nên ngả ra trước hay ra sau quá nhiều và đặt cả bàn chân xuống đất.

Nên xen kẽ đi bộ với chạy chậm, tập thở và nghỉ xen kẽ nhau. Thời gian nghỉ nên dài gấp 3 lần thời gian chạy. Sau vài ba buổi tập, nếu huyết áp vẫn ổn định, có thể tăng thời gian chạy lên cho mỗi một buổi tập.

Nên tập nhẹ nhàng, tránh gắng sức vì quả tim vốn đã quá tải, nay lại thêm một gánh nặng mới sẽ phải co bóp nhanh, mạnh hơn, huyết áp sẽ tăng cao hơn dễ dẫn đến đột quỵ và suy tim.

Nên tự theo dõi và điều chỉnh lượng vận động, sao cho khi tập xong vẫn thở được bằng mũi và vẫn có thể nói chuyện thoải mái.

Với những chia sẻ về việc đi bộ giúp giảm huyết áp, mong rằng bạn và người thân hãy áp dụng cách này để giúp cho huyết áp ổn định hơn mà không cần dùng đến thuốc.

Hàng năm tại Việt Nam, đột quỵ hay còn gọi là tai biến mạch máu não khiến 200.000 trường hợp mắc mới, trong đó gần 11.000 người chết và nhiều người bị dị tật. Vậy bạn đã biết cách sơ cứu kịp thời khi gặp trường hợp bị tai biến?

Dấu hiệu của đột quỵ

Theo thống kê, số bênh nhân đột quỵ đang gia tăng trong những năm gần đây. Đột quỵ là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ 3 sau tim mạch và ung thư. Vì vậy, mọi người cần được trang bị kiến thức cơ bản để nhận biết những dấu hiệu của đột quỵ.

– Đột ngột yếu, tê hay liệt mặt tay hoặc chân (đặc biệt là ở một bên của cơ thể).

– Không nói được hoặc khó khăn trong nói hay hiểu ngôn ngữ.

– Đột ngột mất thị lực, đặc biệt chỉ ở một mắt.

– Đột ngột nhức đầu dữ dội, chóng mặt, mất thăng bằng, mất khả năng phối hợp vận động.

Thời điểm vàng để điều trị tai biến

Ngay khi thấy có những dấu hiệu đó, người bệnh cần được đưa đi cấp cứu kịp thời.

Thông thường, 3 giờ đầu tiên khi bệnh nhân đột quỵ được xem là “thời gian vàng” do lúc này các dấu hiệu của bệnh vừa mới xuất hiện. Sau 3 giờ, nơi vùng não xảy ra tai biến và mô não cận kề vùng tai biến sẽ bị hư hại, khó phục hồi.

Vì vậy, bệnh nhân đột quỵ cần được sớm đưa vào bệnh viện để các bác sĩ cứu chữa trong thời gian vàng này.

Những việc cần làm khi gặp người bị đột quỵ

Như vậy, khi thấy người thân có một trong các triệu chứng đột quỵ, người nhà cần phải:

– Gọi xe đưa ngay người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất.

– Không tự ý cho uống hoặc nhỏ thuốc hạ huyết áp hay bất kỳ loại thuốc nào khác.

Trong khi chờ xe cấp cứu, cần phải:

– Đặt người bệnh nằm lên một mặt phẳng nằm ngang, không đặt người bệnh lên đệm lò xo có độ lún quá sâu sẽ làm thay đổi tư thế đầu.

– Đặt đầu người bệnh hơi nghiêng, để nếu dịch trong miệng chảy ra nhiều sẽ chảy ra bên mép mà không để chảy xuống đường thở gây ngạt thở.

– Để người bệnh nằm xuống chỗ thoáng, nghiêng qua một bên nếu nôn ói, móc hết đàm nhớt cho bệnh nhân dễ thở.

– Trong thời điểm đó nếu có điều kiện thì nên kiểm tra nhịp tim và huyết áp của người bệnh. Tuyệt đối không cho uống thuốc hay nhỏ thuốc hạ huyết áp hay bất kỳ loại thuốc nào khác. Vì khi đó chưa biết bệnh do thiếu máu não hay xuất huyết não gây ra mà vẫn cố hạ huyết áp quá sớm vô tình chúng ta đã làm hại bệnh nhân, do lưu lượng máu sẽ giảm đột ngột và triệu chứng càng xấu đi.

Các chuyên gia y tế đã chỉ ra 3 sai lầm phổ biến trong thực hành điều trị tại nhà của người bệnh cao huyết áp. Những sai lầm này là nguyên nhân hàng đầu khiến người bệnh phải đối mặt với các biến chứng nghiêm trọng của bệnh cao huyết áp, thậm chí có thể đột quỵ bất cứ lúc nào.

Sai lầm 1: Tâm lý chủ quan, uống thuốc thất thường

Mỗi ngày, khoa A9 của bệnh viện Bạch Mai thường xuyên tiếp nhận các bệnh nhân bị đột quỵ do bỏ thuốc điều trị cao huyết áp. Tuy nhiên điều đáng nói là nhiều người nghĩ các trường hợp này là bị “trúng gió”, chứ không hề biết nguyên nhân dẫn đến đột quỵ là do người bệnh chủ quan, không dùng thuốc đều đặn.

Khi hỏi về lý do chủ quan không dùng thuốc sau khi bệnh nhân hồi phục, đa phần nhận được câu trả lời:

– Họ nghĩ rằng huyết áp cao giống như các bệnh thông thường, chỉ cần huyết áp về chỉ số bình thường nghĩa là bệnh đã khỏi và không cần uống thuốc nữa. Do đó khi nào huyết áp lên thì uống thuốc, huyết áp hạ thì thôi.

– Một số trường hợp bị các tác dụng phụ của thuốc như đau đầu, mất ngủ, buồn nôn, ho khan, choáng váng… nên bỏ thuốc.

Đây là những quan niệm hết sức sai lầm. Theo các chuyên gia y tế, cao huyết áp là bệnh lý mãn tính mà người bị bệnh phải sử dụng thuốc đến trọn đời và không được ngưng thuốc dù huyết áp mục tiêu đã đạt được.

Việc bỏ thuốc, hoặc không uống thuốc hàng ngày là vô cùng nguy hiểm. Bởi khi đó, huyết áp không được kiểm soát có thể tăng vọt lên cao bất cứ lúc nào, gây vỡ mạch, xuất huyết não…

Trường hợp Bác Đoàn Mạnh Hà 55 tuổi ở Hà Nam là một ví dụ. Bác được chuẩn đoán mắc tăng huyết áp. Nhưng khi nào cảm thấy huyết áp lên (mặt đỏ, ù tai, đau đầu, chóng mặt) thì bác mới uống 1 viên thuốc cho hạ xuống.

Kết quả là, sau 1 thời gian chủ quan uống thuốc thất thường, một ngày, bác bị méo miệng, mất tự chủ về vận động. Huyết áp của bác khi đưa vào viện kiểm tra lên tới 180/110mmHg. Bác sĩ cho biết bác Hà bị tai biến, liệt nửa người bên trái.

Uống thuốc không đều đặn, tự ý bỏ thuốc là sai lầm với bệnh huyết áp cao

Sai lầm 2: Không đo huyết áp hàng ngày

Người Việt thường không có thói quen kiểm tra huyết áp hàng ngày và người cao tuổi thường chỉ kiểm tra huyết áp 1 lần trong tháng vào ngày thăm khám định kỳ tại bệnh viện. Nhiều người còn cho rằng đo huyết áp 1 lần trong 1 tuần hay 1 tháng là đã đủ để biết huyết áp ổn định hay chưa.

Điều này là hết sức sai lầm. Bởi huyết áp đo trong cùng 1 ngày cũng có sự khác nhau do tác động của nhiều yếu tố như hoạt động thể lực, stress, sự thay đổi nhiệt độ, môi trường, v.v…

Do đó, nếu không đo hàng ngày, huyết áp có thể lên cao mà chúng ta không kiểm soát được.

Nếu huyết áp lên cao mà không được theo dõi, điều chỉnh, sẽ làm thành mạch rạn nứt tổn thương, tạo điều kiện cho sự hình thành cục máu đông. Cục máu đông di chuyển trong lòng mạch sẽ gây bít tắc ở các mạch máu nhỏ.

Lúc này, người bệnh có nguy cơ bị nhồi máu cơ tim nếu cục máu đông gây tắc mạch ở tim, hoặc bị nhồi máu não nếu bị tắc mạch tại não,…

Do đó, các chuyên gia của Hội tim mạch học Việt Nam khuyên người tăng huyết áp nên đo huyết áp ít nhất 2 lần hàng ngày, vào buổi sáng sớm và buổi chiều để theo dõi sát sao diễn tiến của bệnh và có các biện pháp can thiệp kịp thời. Thông thường, huyết áp buổi chiều sẽ cao hơn buổi sáng.

Sai lầm 3: Ỉ lại vào thuốc

Nhiều người cao huyết áp cho rằng chỉ cần uống thuốc mà không cần điều chỉnh về dinh dưỡng và luyện tập là có thể hạ được huyết áp.

Tuy nhiên chính quan niệm này lại khiến huyết áp của họ không hạ được về mức mục tiêu.

Nhiều bệnh nhân cao huyết áp vẫn ăn mặn, vẫn sử dụng nhiều đồ cay nóng kích thích và không kiểm soát cân nặng.

Chính những yếu tố này tác động lên huyết áp rất lớn, làm cho huyết áp khó hạ hoặc không ổn định.

Theo thống kê, huyết áp không được kiểm soát khiến 7 triệu người trên Thế giới tử vong mỗi năm. Tại Việt Nam, con số này cũng không dưới 150.000 người, gấp hơn 10 lần người chết vì tai nạn giao thông.

Để sửa sai, người bệnh cần vận động nhẹ nhàng khoảng 30 phút/ngày với những môn thể thao nhẹ nhàng, vừa với sức mình như đi bộ vừa, chạy bộ, đạp xe, khiêu vũ…

Nên hạn chế lượng muối nạp vào cơ thể, mỗi ngày không nên ăn quá 6g. Hạn chế đồ cay nóng, kích thích, hạn chế đạm, ăn nhiều rau xanh, hoa quả.

Đau nửa đầu, một bệnh lý mạn tính phổ biến trên thế giới đang hiện hữu một cách đáng sợ ở Việt Nam, điều đó có nguy cơ gây ra bệnh tim mạch và đột quỵ

Theo một khảo sát độc lập trên báo gia đình xã hội vào tháng 01/2014 trên 109 người tự nguyện, có tới 70% bệnh nhân chỉ sử dụng thuốc giảm đau như một biện pháp “chữa cháy” cho cơn đau nửa đầu. Và hầu hết trong số đó không hiểu rõ nguyên nhân, cơ chế của bệnh, hoang mang với việc cơn đau lặp lại ngày càng nhiều.

Phụ nữ đau nửa đầu cũng có nguy cơ mắc bệnh tim mạch (Ảnh minh họa)

Chị Nguyễn Đào Phương (Đội Cấn, Hà Nội) đang làm việc bỗng thấy hoa mắt, chóng mặt và buồn nôn, sau đó là đầu óc quay cuồng, không nhìn rõ vầng sáng, đầu đau nhói ở phía sau gáy.

Theo thói quen, chị xoa bóp cho đỡ đau, nhưng không hết mà cơn đau lại càng quằn quại hơn. Không chịu được nữa, chị được mọi người trong công ty đưa đi khám tại bệnh viện Bạch Mai thì được bác sĩ kết luận chị bị bệnh đau nửa đầu ở dạng nặng. Nếu không chữa trị kịp thời sẽ dẫn đến mù lòa, tai biến mạch máu não thậm chí là đột quỵ.

Trong nhiều tài liệu y khoa cũng như các nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam, đau nửa đầu là một bệnh có cơ chế thần kinh mạch máu. Những phụ nữ thường xuyên phải chịu đựng cơn đau nửa đầu dữ dội, kèm theo chứng rối loạn thị lực có thể có nguy cơ đau tim và đột quỵ.

Chia sẻ Chia sẻ
Đau nửa đầu: Coi chừng đau tim và đột quỵ – ảnh 2
Chia sẻ Chia sẻ
Đau nửa đầu: Coi chừng đau tim và đột quỵ – ảnh 3
Đau nửa đầu: Coi chừng đau tim và đột quỵ – ảnh 4

Đó là kết luận của Tiến sĩ Tobias Kurth, thành viên của Hiệp hội thần kinh học Mỹ đăng trên báo Gia đình và Xã hội sau khi khảo sát 27.860 phụ nữ trong vòng 15 năm, trong đó 1.435 người mắc chứng đau nửa đầu thoáng qua.

Trong thời gian nghiên cứu diễn ra, đã có 1.030 trường hợp bị đau tim, đột quỵ và tử vong do các bệnh tim mạch. Ông khẳng định thêm: “Sau huyết áp cao, đau nửa đầu thoáng qua là yếu tố đứng hàng thứ 2 góp phần làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ. Nó đứng trước cả những yếu tố khác được cho là làm tăng nguy cơ mắc các bệnh trên như tiểu đường, thói quen hút thuốc, béo phì, tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch”.

Nguyên nhân chính của đau nửa đầu là sự mất cân bằng nồng độ chất dẫn truyền thần kinh (serotonin) và sự co giãn bất thường của mạch máu não. Các hóa chất trung gian được tiết ra từ các sợi thần kinh nằm quanh đó. Các hóa chất này có khả năng gây nên cơn đau đầu nặng thêm.

Dựa trên cơ chế bệnh, các nhà nghiên cứu đã cho ra đời các loại thuốc cắt cơn đau hiệu quả như nhóm ergotamine (alkaloid của nấm cựu gà), nhóm triptan… Tuy nhiên do độc tính cao, nhiều tác dụng phụ, nhóm cắt cơn chỉ được sử dụng ngắn ngày mà không chữa trị dứt điểm.

Tiến sĩ Rebecca Burch – giảng viên khoa thần kinh tại Trường Y Harvard ở Boston cho biết trên healthday: “Chúng ta có thể thêm chứng đau nửa đầu vào danh sách các yếu tố nguy cơ đối với bệnh tim. Chứng đau nửa đầu có xu hướng xảy ra trước trong khi bệnh tim mạch thường thấy ở giai đoạn sau này trong cuộc sống”.

Hiệp hội Đột quỵ Mỹ cảnh báo, gọi cấp cứu ngay nếu người bệnh không thể mỉm cười, giơ cả 2 cánh tay lên hoặc nói câu đơn giản.

Mùa nắng nóng, người bệnh tim mạch có nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ (các mạch máu tắc làm giảm lưu lượng máu tới não) hoặc đột quỵ xuất huyết (vỡ động mạch khiến máu tràn vào mô não) cao. 2-3 giờ đầu từ khi khởi phát cơn tai biến được coi là thời gian vàng để cấp cứu. Can thiệp tim mạch sớm, nong thông động mạch vành sẽ giảm biến chứng nặng nề, cứu sống bệnh nhân. Còn nếu nhập viện sau 12 giờ là quá muộn.

Tuy nhiên, theo thống kê tại Viện Tim mạch Quốc gia, chỉ có 2% bệnh nhân nhồi máu cơ tim đến sớm trong quãng thời gian vàng. Số người đến bệnh viện trước 12 giờ khoảng 40%; còn lại cấp cứu quá muộn dẫn đến khó cứu chữa.

n

Can thiệp tim mạch sớm, nong thông động mạch vành sẽ giảm biến chứng nặng nề, cứu sống bệnh nhân.

Hiệp hội Đột quỵ Mỹ khuyên nên áp dụng quy tắc STR để nhận biết nguy cơ đột quỵ đang đến gần. Người nhà yêu cầu bệnh nhân mỉm cười (Smile), nói chuyện dù một câu đơn giản (Talk) và giơ cả hai cánh tay lên (Raise both arms). Mức độ đột quỵ ở mỗi người khác nhau, song nếu không thể thực hiện được một trong ba yêu cầu trên, cần đến bệnh viện gần nhất để cấp cứu.

Ngoài ra, bạn có thể yêu cầu người bệnh thè lưỡi ra. Lưỡi lệch về một bên cũng là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm.

Dù các triệu chứng đột quỵ biến mất trong khi chờ cấp cứu tới, người bệnh vẫn nên đến viện kiểm tra tình hình sức khỏe. Bởi chúng là dấu hiệu của cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA), cảnh báo nguy cơ đột quỵ nghiêm trọng sẽ diễn ra trong tương lai gần. Sau thăm khám, bác sĩ sẽ tư vấn cho bạn chế độ ăn uống, luyện tập và sản phẩm dự phòng đột quỵ phù hợp.

Đau nửa đầu, một bệnh lý mạn tính phổ biến trên thế giới đang hiện hữu một cách đáng sợ ở Việt Nam, điều đó có nguy cơ gây ra bệnh tim mạch và đột quỵ

Theo một khảo sát độc lập trên báo gia đình xã hội vào tháng 01/2014 trên 109 người tự nguyện, có tới 70% bệnh nhân chỉ sử dụng thuốc giảm đau như một biện pháp “chữa cháy” cho cơn đau nửa đầu. Và hầu hết trong số đó không hiểu rõ nguyên nhân, cơ chế của bệnh, hoang mang với việc cơn đau lặp lại ngày càng nhiều.

Phụ nữ đau nửa đầu cũng có nguy cơ mắc bệnh tim mạch (Ảnh minh họa)

Chị Nguyễn Đào Phương (Đội Cấn, Hà Nội) đang làm việc bỗng thấy hoa mắt, chóng mặt và buồn nôn, sau đó là đầu óc quay cuồng, không nhìn rõ vầng sáng, đầu đau nhói ở phía sau gáy.

Theo thói quen, chị xoa bóp cho đỡ đau, nhưng không hết mà cơn đau lại càng quằn quại hơn. Không chịu được nữa, chị được mọi người trong công ty đưa đi khám tại bệnh viện Bạch Mai thì được bác sĩ kết luận chị bị bệnh đau nửa đầu ở dạng nặng. Nếu không chữa trị kịp thời sẽ dẫn đến mù lòa, tai biến mạch máu não thậm chí là đột quỵ.

Trong nhiều tài liệu y khoa cũng như các nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam, đau nửa đầu là một bệnh có cơ chế thần kinh mạch máu. Những phụ nữ thường xuyên phải chịu đựng cơn đau nửa đầu dữ dội, kèm theo chứng rối loạn thị lực có thể có nguy cơ đau tim và đột quỵ.

Đó là kết luận của Tiến sĩ Tobias Kurth, thành viên của Hiệp hội thần kinh học Mỹ đăng trên báo Gia đình và Xã hội sau khi khảo sát 27.860 phụ nữ trong vòng 15 năm, trong đó 1.435 người mắc chứng đau nửa đầu thoáng qua.

Trong thời gian nghiên cứu diễn ra, đã có 1.030 trường hợp bị đau tim, đột quỵ và tử vong do các bệnh tim mạch. Ông khẳng định thêm: “Sau huyết áp cao, đau nửa đầu thoáng qua là yếu tố đứng hàng thứ 2 góp phần làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ. Nó đứng trước cả những yếu tố khác được cho là làm tăng nguy cơ mắc các bệnh trên như tiểu đường, thói quen hút thuốc, béo phì, tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch”.

Nguyên nhân chính của đau nửa đầu là sự mất cân bằng nồng độ chất dẫn truyền thần kinh (serotonin) và sự co giãn bất thường của mạch máu não. Các hóa chất trung gian được tiết ra từ các sợi thần kinh nằm quanh đó. Các hóa chất này có khả năng gây nên cơn đau đầu nặng thêm.

Dựa trên cơ chế bệnh, các nhà nghiên cứu đã cho ra đời các loại thuốc cắt cơn đau hiệu quả như nhóm ergotamine (alkaloid của nấm cựu gà), nhóm triptan… Tuy nhiên do độc tính cao, nhiều tác dụng phụ, nhóm cắt cơn chỉ được sử dụng ngắn ngày mà không chữa trị dứt điểm.

Tiến sĩ Rebecca Burch – giảng viên khoa thần kinh tại Trường Y Harvard ở Boston cho biết trên healthday: “Chúng ta có thể thêm chứng đau nửa đầu vào danh sách các yếu tố nguy cơ đối với bệnh tim. Chứng đau nửa đầu có xu hướng xảy ra trước trong khi bệnh tim mạch thường thấy ở giai đoạn sau này trong cuộc sống”.