Trong đông y, rau răm có tác dụng kích thích tiêu hóa, hoạt huyết tiêu độc. Rau răm thích ẩm, chịu nóng và có thể sống trong môi trường ngập nước. Rau dễ trồng đến mức tồn tại gần như hoang dại bởi có khả năng mọc chồi gốc và chồi thân khỏe.

Công dụng chữa bệnh của rau răm trong đông y:

– Đầy hơi chướng bụng, tiêu hoá kém : Dùng một nắm rau răm rửa sạch giã nhỏ vắt lấy nước uống. Bã đem xoa vào bụng (xoa tập trung vào vùng rốn).

– Cảm cúm: Rau răm một nắm, gừng sống 3 lát. Hai thứ giã nhỏ vắt lấy nước uống. Hoặc rau răm 20g, tía tô 20g, kinh giới 16g, xương bồ 16g, xuyên khung 10g, bạch chỉ 10g. Kiện 10g. Sắc uống.

– Chữa kém ăn: Rau răm dùng theo gia vị hoặc sử dụng cả cây 10-20 g sắc uống sau bữa ăn.

– Chữa đau bụng, đầy hơi, lạnh bụng, nôn mửa, say nắng, khát nước: Lấy nước ép rau răm tươi thân đỏ 25-30 ml/lần/ngày, uống 2 lần.

– Chữa hắc lào, ghẻ lở, sâu quảng: Rau răm toàn cây ngâm rượu. Lấy rượu đó bôi hoặc giã nát xát, còn bã đắp rồi băng lại.

– Chữa rắn cắn: Rau răm dùng tươi cả cây nhai nuốt (hoặc giã nát vắt lấy nước cốt uống), lấy lá đắp vào vết thương. Có thể lấy 20 ngọn rau răm tươi giã nát, vắt nước uống, bã đắp vết cắn.

– Nước ăn chân: Rau răm giã nhỏ đắp vào nơi bị tổn thương. Hoặc giã nhỏ lấy nước cốt chấm vào nơi bị đau. Ngày 2 lần (giữ cho vết thương được khô ráo để chống bội nhiễm).

Lưu ý: Tuy nhiên, ăn rau răm nhiều sinh nóng rét, giảm tinh khí, thương tổn đến tủy, suy yếu tình dục. Phụ nữ những ngày có kinh nguyệt không nên ăn rau răm vì dễ bị rong huyết.

Rau răm không độc nhưng nếu dùng thường xuyên với số lượng nhiều sẽ làm giảm tình dục cả ở đàn ông lẫn đàn bà, phụ nữ có thể trở nên vô kinh. Do vậy, người tu hành thường sử dụng rau răm để tránh những cơn bốc dương.

Theo Đông y, quả khế gọi là ngũ liễm tử có vị chua chát, tính bình, không độc, tác dụng khử phong, thanh nhiệt, giải uế, giúp làm lành vết thương, dùng chữa cảm sốt, khát nước, ngộ độc rượu, đi tiểu ít, nhiệt độc, vết thương chảy máu. Hoa khế có vị ngọt, tính bình, tác dụng giải độc tiêu viêm, chữa sốt rét, ho khan, ho đờm, kiết lỵ, trẻ em bị kinh giản. Vỏ thân và lá khế có vị chua, chát, tính bình, tác dụng lợi tiểu, tiêu viêm.

Chữa nhức đầu, đi tiểu ít: lá khế tươi 100g sao thơm, nấu với 750ml nước, sắc còn 300ml, chia 2 lần uống trước bữa ăn. Hoặc dùng lá khế tươi 100g, lá chanh tươi 20 – 40g, hai thứ rửa thật sạch, giã nát, vắt lấy nước chia 2 lần uống trước bữa ăn.

Chữa lở loét, mụn nhọt, nước ăn chân: nấu nước lá khế kết hợp với lá thanh hao, lá long não… làm nước tắm, hoặc nấu nước quả khế rửa chỗ đau hằng ngày, hoặc lấy 1 – 2 quả khế chín, vùi trong tro nóng để vừa ấm rồi áp lên chỗ đau.

Chữa dị ứng, mẩn ngứa: lấy lá khế tươi giã nát bôi vào chỗ da nổi mẩn, kết hợp với uống nước sắc vỏ núc nác.

Chữa ngộ độc nấm: lấy lá khế 20g, lá lốt 10g, đậu ván đỏ 20g. Tất cả đều dùng tươi, rửa sạch, cho vào cối giã nát, hòa với 200ml nước đun sôi để nguội, chắt lấy nước uống cả một lần. Thường chỉ uống 2 – 3 lần là khỏi bệnh.

Phòng bệnh sốt xuất huyết: sắc lá khế 16g với sắn dây, lá dâu, lá tre, mã đề, sinh địa mỗi thứ 12g lấy nước uống hằng ngày trong thời gian địa phương có dịch bệnh sốt xuất huyết có thể chủ động đề phòng được bệnh.

Chữa bí tiểu, đau tức bàng quang: khế chua 7 quả, mỗi quả chỉ lấy 1/3 phía gần cuống. Nấu với 600ml nước, sắc còn 300ml, uống lúc còn ấm nóng. Ngoài ra, lấy 1 quả khế và 1 củ tỏi giã nát nhuyễn, đắp vào rốn.

Chữa cảm cúm, mình mẩy đau nhức: khế chua 3 quả, nướng chín, vắt lấy nước cốt, hòa với 50ml rượu trắng, uống 1 lần hoặc chia làm 2 lần uống vào lúc không no không đói quá.

Chữa viêm họng cấp: lá khế tươi 80 – 100g, thêm ít muối, giã nát, vắt lấy nước cốt, chia 2 – 3 lần để ngậm và nuốt dần.

Chữa ho khan, ho có đờm: hoa khế (sao với nước gừng) 8 – 12g, cam thảo nam 12g, tía tô 8 – 10g, kinh giới 8 – 10g. Nấu với 750ml nước, sắc còn 300ml, chia làm 2 lần uống trước bữa ăn.

Chữa cảm nắng, cảm nóng: lá khế bánh tẻ tươi 100g, lá chanh tươi 40g, rửa sạch, giã vắt lấy nước uống. Bã đắp vào thái dương và gan bàn chân. Hoặc lấy một quả khế già chưa chín, nướng qua, sắc nước uống.

Theo các chuyên gia ĐH Queensland, Úc thực hiện và nghiên cứu trong thời gian gần đây, việc sử dụng thảo dược kết hợp với thuốc Tây có tác dụng rất tốt đối với bệnh đái tháo đường. 30% là con số không hề nhỏ để chỉ số đường huyết được giảm trong máu khi biết điều trị hợp lý giữa thảo dược và thuốc Tây.

Sự kỳ diệu của thảo dược

Các chuyên gia ĐH Queensland, Úc đã tiến hành thử nghiệm lâm sàng trên 800 người lớn mắc bệnh đái tháo đường tuýp 2 theo 2 cách: một là chỉ dùng glibenclamicle, hai là dùng glibenclamicle kết hợp với Y học cổ truyền phương Đông. Kết quả cho thấy, những người dùng glibenclamicle kết hợp với dược thảo (gồm các thành phần Radix pueraria – cát căn, Radix rehmanniae – sinh địa, Radix astragali – Hoàng kỳ, Radix trichosanthis – Thiên hoa phấn, Rhizoma dioscorea – hoài sơn, Stylus zeae maydis và Fructus schisandrae và sphenanthera) thì mức hạ đường huyết giảm hơn 30% so với nhóm chỉ dùng glibenclamicle. Ngoài ra, nó còn hạn chế được các triệu chứng như táo bón, giảm cảm giác nóng trong người, hồi hộp, đánh trống ngực, tiểu đêm, cải thiện giấc ngủ…

Ông Sanjoy Paul, trưởng nhóm nghiên cứu cho biết, Y học cổ truyền từ lâu đã được người dân phương Đông dùng để điều trị bệnh đái tháo đường, nhưng trên thế giới còn rất ít thông tin nói về thảo dược. Nhất là tính an toàn và hiệu quả của thảo dược. Chính vì vậy, nhiều người còn ngại không dám dùng. Đây cũng là một nghiên cứu lâm sàng lớn nhất từ trước tới nay khẳng định tính hiệu quả và an toàn của y học cổ truyền trong điều trị bệnh ĐTĐ tuýp.

Các vị thuốc trong Đông y

Còn TS. BS. Nguyễn Thế Thịnh (Trưởng khoa Ngoại, Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam) cũng không ngại ngần chia sẻ những kiến thức về mảng Đông y trong điều trị đái tháo đường. Các vị thuốc Đông y được sử dụng trong điều trị chứng “tiêu khát hóa đàm thang” bao gồm: lá lốt, khổ qua, sinh địa, kim ngân hoa, bồ công anh, cam thảo.

TS. BS Thịnh cho biết: Lá, thân và rễ của lá lốt chứa alkaloid và tinh dầu. Chữa đái tháo đường theo phương thuốc: rễ cây lá lốt, rễ rau ngót, rễ cườm gạo, cối xay, mỗi vị 20g. Các vị băm nhỏ sao qua, cho 4 bát nước, sắc nhỏ lửa còn 1 bát, chia uống 2 lần trong ngày. Mỗi ngày dùng 8-12g lá phơi khô hay 15-30g lá tươi sắc với nước, chia 2-3 lần uống trong ngày.

Hay chúng ta có thể chữa đái tháo đường không phụ thuộc insulin bằng cách: quả mướp đắng (khổ qua) còn xanh, thái mỏng, phơi khô, tán bột. Mỗi ngày uống 12-20g, chia 2-3 lần, uống sau bữa ăn với nước. Mỗi ngày dùng 15-20g.

Hoa kim ngân có tác dụng thu liễm do có chất tanin. Thuốc có tác dụng lợi tiểu. Các nghiên cứu cũng cho thấy kim ngân có tác dụng ngăn cản sự tích tụ mỡ ở bụng. Mỗi ngày dùng 12-16g, có thể đến 30g. Dạng thuốc sắc, hãm, cao, viên. Tuy nhiên, tỳ vị hư hàn không thực nhiệt, hoặc mồ hôi ra nhiều không nên dùng.

Ngoài ra, rất nhiều bệnh nhân đái tháo đường hiện đang sử dụng đồng thời thuốc Tây và các loại thảo dược như mướp đắng, hoa nhài, hạt methi, lá sen… và các các loại thực phẩm đi kèm như gạo lứt, bí ngô, khoai lang, ổi… Và cũng thấy hiệu quả giảm đường huyết.

Thuốc Tây không thể bỏ, thảo dược chỉ là hỗ trợ

Khi được hỏi về sự kết hợp giữa thảo dược và thuốc Tây trong điều trị đái tháo đường, BS. Vũ Hoài Thu (Khoa Nội tiết-Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thái Bình) cho biết: Không có một loại thuốc nào thích hợp cho tất cả bệnh nhân nên cần căn cứ vào việc thiếu insulin nổi bật hay đề kháng insulin nổi bật, mức đường huyết ở mỗi người, việc tuân thủ, các bệnh lý đi kèm hay lý do kinh tế khác nhau…

Chiến lược kiểm soát tăng đường huyết ở bệnh đái tháo tuýp 2 là giảm tiết và kháng insulin. Đây là một bệnh lý tiến triển, do đó cần gia tăng chế độ điều trị từng bước trong nhiều năm. Chế độ ăn và hoạt động thể lực là yếu tố không thể thiếu được trong bất cứ giai đoạn nào của quá trình trị liệu. Việc thảo dược kết hợp thuốc Tây tốt cho bệnh nhân đái tháo đường ở Việt Nam cần phải nghiên cứu rõ hơn nữa.

Riêng BS. Trần Ngọc Thạch (Trưởng khoa Đông y, Bệnh viện E hà Nội) nhận định rằng: “Điều trị đái tháo đường nhất định không thể bỏ qua thuốc Tây, thảo dược chỉ là hỗ trợ. Tuy nhiên, thời gian qua khoa cũng tiến hành điều trị Đông Tây y kết hợp và thấy bệnh nhân đỡ hơn, không phải tăng liều thuốc uống cũng như thuốc tiêm cho bệnh nhân đái tháo đường”.

Ho là phản ứng tốt của cơ thể để tống các dị vật hoặc đờm khỏi đường thở (phế quản, họng). Tuy nhiên, khi ho nặng, kéo dài gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe thì cần đến các thuốc.

Chuyển mùa là lúc thời tiết thay đổi nhiều: đông sang xuân (lạnh sang ấm, gió mùa đông bắc lạnh và khô sang gió nồm ấm và ẩm), xuân sang hè (ấm sang nóng), hè sang thu (nóng sang mát), thu sang đông (mát sang lạnh, chủ yếu là gió đông bắc) nên có ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe, nhất là người già và trẻ nhỏ (đặc biệt là đông sang xuân).

Biểu hiện thường gặp là: ho, cảm, cúm, chảy nước mũi, hắt hơi, gây khó chịu trong người. Sau đây xin điểm qua một số loại thuốc trị ho thông thường.

Quất ngâm đường phèn trị ho hiệu quả. Ảnh: Inuauan

Thuốc giảm ho dân gian: ít độc hại

Nhân dân thường dùng một số thức ăn, gia vị thường có trong vườn nhà để chữa ho như: cho người lớn hoặc trẻ trên 7 tuổi sử dụng quả chanh hoặc quả quất chín, quả khế thái lát trộn với muối hoặc chút mật ong để ngậm rồi nuốt nước.

Ngậm một lát gừng tươi hoặc nghệ tươi thỉnh thoảng nhấm nhẹ, nuốt nước. Hoặc dùng thuốc ho Đông y có bán ở các nhà thuốc hợp pháp. Trẻ em dưới 2 tuổi thì dùng hoa đu đủ đực hoặc hoa hồng bạch, lá hẹ trộn với đường phèn hấp chín cho ăn.

Lưu ý: Tuyệt đối không dùng: quả quất làm cảnh, hoa hồng bạch mua ở chợ (do nhiễm lượng lớn hóa chất bảo vệ thực vật) để trị ho.

Thuốc giảm ho tác dụng thần kinh trung ương

Bao gồm các loại như: codein, pholcodin, dextromethorphan… trị ho khan (dùng thuốc không quá 7 ngày). Thuốc ít có tác dụng với ho nặng kéo dài. Không dùng các loại thuốc này cho trẻ dưới 2 tuổi, người suy hô hấp, phụ nữ có thai, các trường hợp ho có nhiều đờm.

Thuốc long đờm

Thường có các loại như terpin hydrat, natri benzoat có tác dụng làm loãng đờm (terpin hydrat thường phối hợp với codein). Eprazinone (có tên biệt dược như mucitux, molitoux) có tác dụng làm loãng dịch tiết phế quản nên long đờm (không phá hủy cấu trúc của đờm nên không ảnh hưởng đến niêm mạc dạ dày) làm dễ thở do chống co thắt phế quản. Chữa ho do viêm phế quản cấp và mạn, suy hô hấp mạn, hen phế quản hoặc ho do cúm, viêm mũi xoang.

Các loại thuốc long đờm có tác dụng phá hủy cấu trúc của đờm như ambroxol, bromhexine, N- acetylcysteine, carbocistein… dùng chữa ho do các bệnh phế quản, phổi cấp và mạn tính, hen phế quản, giãn phế quản. Viêm xoang và tai mũi họng. Không dùng cho người bệnh: viêm loét dạ dày – tá tràng. Phụ nữ có thai hoặc cho con bú.

Thuốc chống dị ứng

Thường dùng nhóm kháng histamin H1 như chlorpheniramin maleat. Cetirizin, loratadin, fexofenadin có tác dụng chống chảy nước mũi gây ho và khó chịu qua đó có tác dụng giảm ho.

Trong nhóm kháng histamin H1 chỉ có chlorpheniramin maleat là được các nhà bào chế thuốc tin dùng hơn cả, vì tác dụng nhanh và mạnh hơn các loại khác (nên thường có trong các biệt dược chữa cảm cúm, chữa ho nhiều thành phần).

Để giảm tác hại của nó, chỉ nên dùng liều nhỏ, đặt dưới lưỡi (1/2 hoặc 1/3 viên hàm lượng 4mg, ngày dùng 1-2 lần). Không dùng chlorpheniramin cho người bệnh: hen cấp, loét dạ dày, tá tràng, tắc môn vị, tắc cổ bàng quang, glocom góc hẹp, trẻ sơ sinh, người mang thai, người cho con bú.

Thuốc chống viêm dạng men

Các loại như alpha chymotrypsin, seratiopeptidase (tốt nhất nên đặt dưới lưỡi mỗi viên 6 giờ/lần) cho các trường hợp ho do viêm đường hô hấp.

Thuốc kháng sinh

Các loại kháng sinh như amoxillin, cephalosporin, cefuroxim,chỉ có tác dụng khi nguyên nhân gây ho là vi khuẩn, vi nấm ở đường hô hấp mà không có tác dụng khi nguyên nhân gây ho là virut và các nguyên nhân khác.

Theo quy định thì tất cả các trường hợp sử dụng kháng sinh đều phải thử kháng sinh đồ, dùng với liều phù hợp, tránh dùng liều cao, bao vây sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh.

Corticoide

Corticoide dạng xịt mũi có tác dụng cắt cơn ho nhanh trong trường hợp ho do viêm mũi dị ứng, thường dùng fluticasone propinate: 2 ngày đầu mỗi ngày xịt 2 lần lúc 8 giờ và 20 giờ. Sau đó, mỗi ngày xịt 1 lần. Không dùng cho trẻ dưới 12 tuổi và phụ nữ có thai 3 tháng đầu.

Phòng bệnh

– Thường xuyên vệ sinh răng miệng ngay sau khi ăn hoặc uống nước ngọt, súc họng trước khi đi ngủ bằng nước muối đẳng trương (Nacl 0,9%).

– Hàng ngày cần tập luyện vận động cơ thể trong đó chủ yếu có phần tập thở 4 thì (luyện thở ít nhất là 10 phút/ngày). Cần hướng dẫn tập thở cho trẻ ngay từ 7 tuổi để các cháu luyện tập thành thói quen và mọi người kể cả người bệnh để tăng khả năng miễn dịch ở phổi và hỗ trợ cơ thể chống tác nhân gây bệnh.

– Giữ ấm cổ ngực và đôi chân khi trời lạnh dưới 20oC (nhất là người già, trẻ nhỏ).

– Tránh xa nicotin (thuốc lá, thuốc lào) và ethanol (bia, rượu các loại).

– Nâng cao sức đề kháng của cơ thể và đặc biệt ở màng phổi bằng cách bổ sung vitamin A (hoặc beta-caroten) vitamin D3, vitamin C, vitamin B2, đặc biệt là người đang điều trị ho do vi khuẩn, virut.

– Thông gió tránh ô nhiễm cho phòng ngủ đặc biệt trong những ngày có độ ẩm cao. Khi trong nhà có người nhiễm cúm cần xông khói bồ kết để diệt virut (đốt quả bồ kết khô trong bát rồi luân chuyển khắp nơi trong buồng có người bệnh).

Theo Theo DS Trần Xuân Thuyết – Sức khỏe và Đời sống

Tai là cửa ngõ của thận

Tai mũi họng hình thành hẳn một chuyên khoa có bệnh viên tai mũi họng riêng, chứng tỏ có nhiều bệnh chứng về tai mũi họng. Chỉ riêng tai, theo giải phẫu thuật phân ra: Loa vành tai, tai ngoài, tai trong.

Tai trong có xương búa xương đe xương bàn dây, có hệ thống vành bán khuyên chứa dịch lỏng hướng về ba chiều, có màng nhĩ, có thần kinh sọ não số 8 để tiếp nhận phân tích âm thanh. Như vậy, nói đến tai là nói đến bệnh lý hay sự mất điều hòa của các bộ phận trên đều gây nên bệnh. Trong phạm vi bài chỉ chữa chứng: Đau tai, tai ù, tai điếc.

Tai ù thì nghe như tiếng ve kêu hoặc nhỏ hoặc to; khi mệt quá hoặc giận dữ thì tai càng ù mạnh. Chứng này có hư, có thực; hư thì thấy có triệu chứng đầu choáng, mắt hoa, tim rung động, eo lưng nhức, lưỡi đỏ nhợt, mạch tế; thực thì có cả các hiện tượng đau nhức, mặt đỏ, hay giận, lòng buồn bực, ít ngủ, lưỡi đỏ hoặc rêu vàng nóng, mạch huyền.

Tai điếc phần nhiều do tai ù lâu mà thành ra không nghe tiếng động bên ngoài. Tai điếc cũng có chứng hư, chứng thực khác nhau, còn chứng trạng kèm theo cũng giống như tai ù. Người già tai điếc là vì tinh khí không đủ, phần nhiều do hạ nguyên suy yếu. Còn như tự nhiên bị điếc, phần nhiều thuộc can đởm bị hỏa nhiễu động lấp thanh khiếu.

Nguyên nhân gây bệnh ở tai có thể do nhiễm trùng, nấm, nhiễm độc, dị ứng, chấn thương hay lão hóa… Đông y cho tai là cửa ngõ của tạng thận. Thận khai khiếu ra tai. Nhưng lại có đường kinh như kinh đởm, tam tiêu, đi trước và vòng quanh tai nên khi nói bệnh ở tai thì thầy thuốc chú ý tới tạng thận, can, đởm.

Khi chữa có thể dùng châm cứu huyệt ế phong, thính hội. Cũng có thể dùng huyệt phong trì, giác tôn, hợp cốc hoặc châm e phong, thính cung… Dùng thuốc có thể chọn các vị: Hoàng cầm 12g, sài hồ 12g, long đởm 8g, bán hạ 10g, hạ khô thảo 12g, sinh khương 3 lát, chi tử 8g, sắc uống.

Chữa theo hư chứng và thực chứng

Ù tai là chứng bệnh thường gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng hay gặp hơn ở người cao tuổi. Tai ù thường chia ra thực chứng và hư chứng. Nếu đột ngột xảy ra ù tai là thực chứng. Nếu tai ù đến sau các bệnh gây tổn thương tâm, can, tỳ, phế, thận, hoặc mất máu, suy nhược là thuộc hư chứng.

– Nếu tai ù ở người mất ngủ thường có biểu hiện miệng đắng, rêu lưỡi vàng nhạt… Đông y cho tai ù là do đàm hỏa cản trở, có thể dùng bài thuốc: Liên kiều 12g, chi tử 8g, cúc hoa 8g, mẫu đơn bì 8g, tang diệp 12g, xuyên tiêu 8g, quả lâu bì 10g, sắc uống.

– Trường hợp ù tai không thường xuyên, khi mệt ù phảng, người mệt mỏi, hơi thở ngắn, giảm thính lực… có thể dùng bài thuốc: Xương bồ 8g, sài hồ 12g, mộc hương 12g, xuyên khung 12g, ô dược 10g, thanh bì 10g, hoàng kỳ 16g, mạn kinh 10g, tô diệp 12g, đại phúc bì 10g, sắc uống.

– Nếu ù tai kiêm đau thắt lưng mỏi gối, váng đầu hoa mắt, người mệt mỏi… có thể dùng bài thuốc: Thục địa 12g, ngưu tất 12g, ngũ vĩ 8g, mạch môn 12g, thiên môn 12g, huyễn hoái 8g, quy bản 10g, từ thạch 6g, sơn thù 8g, bạch thược 12g, sắc uống.

– Nếu ù tai có cảm giác có tiếng ve kêu trong tai, mắt khô, choáng váng… móng tay chân khô, đó là can huyết không đủ, có thể dùng bài thuốc: Cát lâm 10g, sơn thù 8g, hoàng kỳ 16g, sát căn 20g, phục linh 8g, đương quy 12g, trư linh 8g, thục địa 12g, bạch thược 12g, cảm thảo 6g, xuyên khương 12g, sắc uống.

– Nếu ù tai lâu, giảm thính lực, bệnh kéo dài, mệt mỏi, người sợ lạnh chân tay lạnh, đau lưng mỏi gối tiểu nhiều, són đái, liệt dương… cần chú ý thận dương. Có thể dùng bài thuốc: Lộc nhung 6g, ba kích 12g, bạch thược 12g, từ thạch 6g, nhục thuy dung 8g, nhục quế 8g, đỗ trọng 16g, mẫu lệ 10g, ngũ vĩ 8g, đương quy 12g, độc hoạt 12g. Tất cả đem tán bột luyện mật thành viên uống.

Để phòng bệnh ở tai cần giữ vệ sinh tai, không tùy tiện dùng các vật cứng ngoáy vào lỗ tai, không để nước chảy vào trong tai trong lúc tắm, rửa. Nếu không may nước vào tai thì lấy tăm quân bông khô sạch lau nhiều lần cho khô. Khi thấy có hiện tượng bất thường trong tai cần đi khám ngay. Nhiều khi do tai tăng xuất tiết, ráy tai thành cục lớn chính là nguyên nhân gây ù tai và giảm thính lực. Lấy ráy tai, hết ù.

Theo kiến thức

Tai là cửa ngõ của thận

Tai mũi họng hình thành hẳn một chuyên khoa có bệnh viên tai mũi họng riêng, chứng tỏ có nhiều bệnh chứng về tai mũi họng. Chỉ riêng tai, theo giải phẫu thuật phân ra: Loa vành tai, tai ngoài, tai trong.

Tai trong có xương búa xương đe xương bàn dây, có hệ thống vành bán khuyên chứa dịch lỏng hướng về ba chiều, có màng nhĩ, có thần kinh sọ não số 8 để tiếp nhận phân tích âm thanh. Như vậy, nói đến tai là nói đến bệnh lý hay sự mất điều hòa của các bộ phận trên đều gây nên bệnh. Trong phạm vi bài chỉ chữa chứng: Đau tai, tai ù, tai điếc.

Tai ù thì nghe như tiếng ve kêu hoặc nhỏ hoặc to; khi mệt quá hoặc giận dữ thì tai càng ù mạnh. Chứng này có hư, có thực; hư thì thấy có triệu chứng đầu choáng, mắt hoa, tim rung động, eo lưng nhức, lưỡi đỏ nhợt, mạch tế; thực thì có cả các hiện tượng đau nhức, mặt đỏ, hay giận, lòng buồn bực, ít ngủ, lưỡi đỏ hoặc rêu vàng nóng, mạch huyền.

Tai điếc phần nhiều do tai ù lâu mà thành ra không nghe tiếng động bên ngoài. Tai điếc cũng có chứng hư, chứng thực khác nhau, còn chứng trạng kèm theo cũng giống như tai ù. Người già tai điếc là vì tinh khí không đủ, phần nhiều do hạ nguyên suy yếu. Còn như tự nhiên bị điếc, phần nhiều thuộc can đởm bị hỏa nhiễu động lấp thanh khiếu.

Nguyên nhân gây bệnh ở tai có thể do nhiễm trùng, nấm, nhiễm độc, dị ứng, chấn thương hay lão hóa… Đông y cho tai là cửa ngõ của tạng thận. Thận khai khiếu ra tai. Nhưng lại có đường kinh như kinh đởm, tam tiêu, đi trước và vòng quanh tai nên khi nói bệnh ở tai thì thầy thuốc chú ý tới tạng thận, can, đởm.

Khi chữa có thể dùng châm cứu huyệt ế phong, thính hội. Cũng có thể dùng huyệt phong trì, giác tôn, hợp cốc hoặc châm e phong, thính cung… Dùng thuốc có thể chọn các vị: Hoàng cầm 12g, sài hồ 12g, long đởm 8g, bán hạ 10g, hạ khô thảo 12g, sinh khương 3 lát, chi tử 8g, sắc uống.

Chữa theo hư chứng và thực chứng

Ù tai là chứng bệnh thường gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng hay gặp hơn ở người cao tuổi. Tai ù thường chia ra thực chứng và hư chứng. Nếu đột ngột xảy ra ù tai là thực chứng. Nếu tai ù đến sau các bệnh gây tổn thương tâm, can, tỳ, phế, thận, hoặc mất máu, suy nhược là thuộc hư chứng.

– Nếu tai ù ở người mất ngủ thường có biểu hiện miệng đắng, rêu lưỡi vàng nhạt… Đông y cho tai ù là do đàm hỏa cản trở, có thể dùng bài thuốc: Liên kiều 12g, chi tử 8g, cúc hoa 8g, mẫu đơn bì 8g, tang diệp 12g, xuyên tiêu 8g, quả lâu bì 10g, sắc uống.

– Trường hợp ù tai không thường xuyên, khi mệt ù phảng, người mệt mỏi, hơi thở ngắn, giảm thính lực… có thể dùng bài thuốc: Xương bồ 8g, sài hồ 12g, mộc hương 12g, xuyên khung 12g, ô dược 10g, thanh bì 10g, hoàng kỳ 16g, mạn kinh 10g, tô diệp 12g, đại phúc bì 10g, sắc uống.

– Nếu ù tai kiêm đau thắt lưng mỏi gối, váng đầu hoa mắt, người mệt mỏi… có thể dùng bài thuốc: Thục địa 12g, ngưu tất 12g, ngũ vĩ 8g, mạch môn 12g, thiên môn 12g, huyễn hoái 8g, quy bản 10g, từ thạch 6g, sơn thù 8g, bạch thược 12g, sắc uống.

– Nếu ù tai có cảm giác có tiếng ve kêu trong tai, mắt khô, choáng váng… móng tay chân khô, đó là can huyết không đủ, có thể dùng bài thuốc: Cát lâm 10g, sơn thù 8g, hoàng kỳ 16g, sát căn 20g, phục linh 8g, đương quy 12g, trư linh 8g, thục địa 12g, bạch thược 12g, cảm thảo 6g, xuyên khương 12g, sắc uống.

– Nếu ù tai lâu, giảm thính lực, bệnh kéo dài, mệt mỏi, người sợ lạnh chân tay lạnh, đau lưng mỏi gối tiểu nhiều, són đái, liệt dương… cần chú ý thận dương. Có thể dùng bài thuốc: Lộc nhung 6g, ba kích 12g, bạch thược 12g, từ thạch 6g, nhục thuy dung 8g, nhục quế 8g, đỗ trọng 16g, mẫu lệ 10g, ngũ vĩ 8g, đương quy 12g, độc hoạt 12g. Tất cả đem tán bột luyện mật thành viên uống.

Để phòng bệnh ở tai cần giữ vệ sinh tai, không tùy tiện dùng các vật cứng ngoáy vào lỗ tai, không để nước chảy vào trong tai trong lúc tắm, rửa. Nếu không may nước vào tai thì lấy tăm quân bông khô sạch lau nhiều lần cho khô. Khi thấy có hiện tượng bất thường trong tai cần đi khám ngay. Nhiều khi do tai tăng xuất tiết, ráy tai thành cục lớn chính là nguyên nhân gây ù tai và giảm thính lực. Lấy ráy tai, hết ù.

Theo SKDS

Tai là cửa ngõ của thận

Tai mũi họng hình thành hẳn một chuyên khoa có bệnh viên tai mũi họng riêng, chứng tỏ có nhiều bệnh chứng về tai mũi họng. Chỉ riêng tai, theo giải phẫu thuật phân ra: Loa vành tai, tai ngoài, tai trong.

Tai trong có xương búa xương đe xương bàn dây, có hệ thống vành bán khuyên chứa dịch lỏng hướng về ba chiều, có màng nhĩ, có thần kinh sọ não số 8 để tiếp nhận phân tích âm thanh. Như vậy, nói đến tai là nói đến bệnh lý hay sự mất điều hòa của các bộ phận trên đều gây nên bệnh. Trong phạm vi bài chỉ chữa chứng: Đau tai, tai ù, tai điếc.

Tai ù thì nghe như tiếng ve kêu hoặc nhỏ hoặc to; khi mệt quá hoặc giận dữ thì tai càng ù mạnh. Chứng này có hư, có thực; hư thì thấy có triệu chứng đầu choáng, mắt hoa, tim rung động, eo lưng nhức, lưỡi đỏ nhợt, mạch tế; thực thì có cả các hiện tượng đau nhức, mặt đỏ, hay giận, lòng buồn bực, ít ngủ, lưỡi đỏ hoặc rêu vàng nóng, mạch huyền.

Tai điếc phần nhiều do tai ù lâu mà thành ra không nghe tiếng động bên ngoài. Tai điếc cũng có chứng hư, chứng thực khác nhau, còn chứng trạng kèm theo cũng giống như tai ù. Người già tai điếc là vì tinh khí không đủ, phần nhiều do hạ nguyên suy yếu. Còn như tự nhiên bị điếc, phần nhiều thuộc can đởm bị hỏa nhiễu động lấp thanh khiếu.

Nguyên nhân gây bệnh ở tai có thể do nhiễm trùng, nấm, nhiễm độc, dị ứng, chấn thương hay lão hóa… Đông y cho tai là cửa ngõ của tạng thận. Thận khai khiếu ra tai. Nhưng lại có đường kinh như kinh đởm, tam tiêu, đi trước và vòng quanh tai nên khi nói bệnh ở tai thì thầy thuốc chú ý tới tạng thận, can, đởm.

Khi chữa có thể dùng châm cứu huyệt ế phong, thính hội. Cũng có thể dùng huyệt phong trì, giác tôn, hợp cốc hoặc châm e phong, thính cung… Dùng thuốc có thể chọn các vị: Hoàng cầm 12g, sài hồ 12g, long đởm 8g, bán hạ 10g, hạ khô thảo 12g, sinh khương 3 lát, chi tử 8g, sắc uống.

Chữa theo hư chứng và thực chứng

Ù tai là chứng bệnh thường gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng hay gặp hơn ở người cao tuổi. Tai ù thường chia ra thực chứng và hư chứng. Nếu đột ngột xảy ra ù tai là thực chứng. Nếu tai ù đến sau các bệnh gây tổn thương tâm, can, tỳ, phế, thận, hoặc mất máu, suy nhược là thuộc hư chứng.

– Nếu tai ù ở người mất ngủ thường có biểu hiện miệng đắng, rêu lưỡi vàng nhạt… Đông y cho tai ù là do đàm hỏa cản trở, có thể dùng bài thuốc: Liên kiều 12g, chi tử 8g, cúc hoa 8g, mẫu đơn bì 8g, tang diệp 12g, xuyên tiêu 8g, quả lâu bì 10g, sắc uống.

– Trường hợp ù tai không thường xuyên, khi mệt ù phảng, người mệt mỏi, hơi thở ngắn, giảm thính lực… có thể dùng bài thuốc: Xương bồ 8g, sài hồ 12g, mộc hương 12g, xuyên khung 12g, ô dược 10g, thanh bì 10g, hoàng kỳ 16g, mạn kinh 10g, tô diệp 12g, đại phúc bì 10g, sắc uống.

– Nếu ù tai kiêm đau thắt lưng mỏi gối, váng đầu hoa mắt, người mệt mỏi… có thể dùng bài thuốc: Thục địa 12g, ngưu tất 12g, ngũ vĩ 8g, mạch môn 12g, thiên môn 12g, huyễn hoái 8g, quy bản 10g, từ thạch 6g, sơn thù 8g, bạch thược 12g, sắc uống.

– Nếu ù tai có cảm giác có tiếng ve kêu trong tai, mắt khô, choáng váng… móng tay chân khô, đó là can huyết không đủ, có thể dùng bài thuốc: Cát lâm 10g, sơn thù 8g, hoàng kỳ 16g, sát căn 20g, phục linh 8g, đương quy 12g, trư linh 8g, thục địa 12g, bạch thược 12g, cảm thảo 6g, xuyên khương 12g, sắc uống.

– Nếu ù tai lâu, giảm thính lực, bệnh kéo dài, mệt mỏi, người sợ lạnh chân tay lạnh, đau lưng mỏi gối tiểu nhiều, són đái, liệt dương… cần chú ý thận dương. Có thể dùng bài thuốc: Lộc nhung 6g, ba kích 12g, bạch thược 12g, từ thạch 6g, nhục thuy dung 8g, nhục quế 8g, đỗ trọng 16g, mẫu lệ 10g, ngũ vĩ 8g, đương quy 12g, độc hoạt 12g. Tất cả đem tán bột luyện mật thành viên uống.

Để phòng bệnh ở tai cần giữ vệ sinh tai, không tùy tiện dùng các vật cứng ngoáy vào lỗ tai, không để nước chảy vào trong tai trong lúc tắm, rửa. Nếu không may nước vào tai thì lấy tăm quân bông khô sạch lau nhiều lần cho khô. Khi thấy có hiện tượng bất thường trong tai cần đi khám ngay. Nhiều khi do tai tăng xuất tiết, ráy tai thành cục lớn chính là nguyên nhân gây ù tai và giảm thính lực. Lấy ráy tai, hết ù.

Theo SKDS

Mát-xa yết hầu

Nửa thân trên giữ thẳng, ngồi hay đứng đều được. Ngẩng cao đầu, vươn thẳng cổ, dùng tay mát-xa dọc theo yết hầu xuống dưới cho tới vùng ngực. Hai tay thay nhau mát-xa 30 lần/lượt, làm 3 lượt với lực vừa phải.

Công hiệu: Cách này có lợi cho yết hầu, có tác dụng ngưng ho, giải đờm.

Mát-xa mũi

Mát-xa mũi trị tắc mũi

Dùng phía ngoài 2 ngón tay cái thay nhau mát-xa sống mũi, hai bên cánh mũi cho đến khi có cảm giác hơi nóng. Làm 60 lần, sau đó mát-xa huyệt nghênh hương 20 lần (huyệt này nằm ở chỗ giao giữa cánh mũi và vùng giữa mũi và miệng). Mỗi ngày làm 1-2 lượt như trên.

Công hiệu: Thực hiện động tác mát-xa này thường xuyên có thể làm giảm chứng dị ứng của mũi với không khí lạnh.

Đấm lưng

Ngồi khoanh chân, lưng và eo giữ thẳng tự nhiên, hai mắt hơi nhắm, hai tay nắm hờ. Dùng lực vừa phải đấm dọc sống lưng và hai bên 3-4 lượt. Khi đấm cần nhịn thở, đồng thời cắn răng 5-10 lần, và từ từ nuốt nước miếng nhiều lần.

Đấm lưng giúp lưu thông vùng khí ngực

Khi đấm lưng làm từ dưới lên trên, sau đó từ trên xuống dưới tính là 1 lượt. Đấm dọc sống lưng trước, sau đó làm sang hai bên.

Công hiệu: Cách này có thể giúp lưu thông khí vùng ngực, thông kinh mạch vùng lưng, phòng cảm cúm, đồng thời cũng có công dụng kiện tì dưỡng phổi.

Hít thở sâu

Mỗi ngày trước khi ngủ hoặc khi thức dậy, nằm thẳng trên giường hô hấp bằng bụng, hít sâu sau đó thở ra từ từ. Lặp lại 20-30 lần.

Công hiệu: Cách này có tác dụng rèn luyện chức năng sinh lý cho phổi.

Theo ND – Đất Việt

Mát-xa yết hầu

Nửa thân trên giữ thẳng, ngồi hay đứng đều được. Ngẩng cao đầu, vươn thẳng cổ, dùng tay mát-xa dọc theo yết hầu xuống dưới cho tới vùng ngực. Hai tay thay nhau mát-xa 30 lần/lượt, làm 3 lượt với lực vừa phải.

Công hiệu: Cách này có lợi cho yết hầu, có tác dụng ngưng ho, giải đờm.

Mát-xa mũi

Mát-xa mũi trị tắc mũi

Dùng phía ngoài 2 ngón tay cái thay nhau mát-xa sống mũi, hai bên cánh mũi cho đến khi có cảm giác hơi nóng. Làm 60 lần, sau đó mát-xa huyệt nghênh hương 20 lần (huyệt này nằm ở chỗ giao giữa cánh mũi và vùng giữa mũi và miệng). Mỗi ngày làm 1-2 lượt như trên.

Công hiệu: Thực hiện động tác mát-xa này thường xuyên có thể làm giảm chứng dị ứng của mũi với không khí lạnh.

Đấm lưng

Ngồi khoanh chân, lưng và eo giữ thẳng tự nhiên, hai mắt hơi nhắm, hai tay nắm hờ. Dùng lực vừa phải đấm dọc sống lưng và hai bên 3-4 lượt. Khi đấm cần nhịn thở, đồng thời cắn răng 5-10 lần, và từ từ nuốt nước miếng nhiều lần.

Đấm lưng giúp lưu thông vùng khí ngực

Khi đấm lưng làm từ dưới lên trên, sau đó từ trên xuống dưới tính là 1 lượt. Đấm dọc sống lưng trước, sau đó làm sang hai bên.

Công hiệu: Cách này có thể giúp lưu thông khí vùng ngực, thông kinh mạch vùng lưng, phòng cảm cúm, đồng thời cũng có công dụng kiện tì dưỡng phổi.

Hít thở sâu

Mỗi ngày trước khi ngủ hoặc khi thức dậy, nằm thẳng trên giường hô hấp bằng bụng, hít sâu sau đó thở ra từ từ. Lặp lại 20-30 lần.

Công hiệu: Cách này có tác dụng rèn luyện chức năng sinh lý cho phổi.

Theo ND – Đất Việt

Đau nhức tê buồn xuất hiện từng đợt phụ thuộc vào thời tiết và khí hậu đặc biệt mùa đông xuân hoặc những khi sức khỏe bị trục trặc suy giảm, lao động và sinh hoạt không điều độ, ăn uống thiếu thốn, nơi ở ẩm thấp, âm u kéo dài.

Trên lâm sàng phong tê thấp cũng thể hiện nhiều thể loại khác nhau. Hay gặp nhất là phong thấp, hàn thấp, tê thấp. Các loại khác ít gặp. Tùy thể loại mà Đông y có các bài thuốc điều trị cụ thể xin được trình bày từng thể bệnh. Bạn đọc có thể tham khảo và áp dụng khi cần, bởi nó có hiệu quả trên lĩnh vực này, người bệnh rất dễ tìm kiếm và sử dụng.

Thể phong thấp

Cúc tần.

Triệu chứng: Các khớp và thân thể đau nhức, đau thường chạy từ khớp này sang khớp kia, các khớp khó cử động, cơ thể phát sốt, toàn thân mệt mỏi, thích nằm, mạch phù.

Bài 1: Rễ xấu hổ 16g, thiên niên kiện 10g, vòi voi 16g, huyết đằng 16g, thổ linh 20g, độc hoạt 16g, nam tục đoạn 16g, ngũ gia bì 12g. Sắc uống ngày một thang.

Bài 2: Hy thiêm 16g, cỏ xước 16g, rễ bưởi bung, kinh giới 16g, phòng phong 12g, thương nhĩ 16g, tang ký sinh 16g, thiên niên kiện 10g. Sắc uống ngày một thang.

Thể hàn thấp

Triệu chứng: Đau ở một khớp hoặc nhiều khớp, đau cố định, không chạy như phong thấp. Càng lạnh càng đau. Đau nhiều về đêm. Các khớp khó co duỗi. Chân tay lạnh, da lạnh, rêu lưỡi trắng, mạch khẩn, đại tiện thường lỏng.

Bài 1: Thương nhĩ tử (sao) 16g, thiên niên kiện 10g, rễ cỏ xước 16g, rễ cà gai leo 16g, rễ tất bát 12g, nam tục đoạn 16g, ngải diệp (sao) 16g, quế chi 10g, trần bì 10g, thổ phục linh 20g. Sắc uống ngày một thang.

Bài 2: Nam tục đoạn 16g, kinh giới 16g, kê huyết đằng 16g, độc hoạt 12g, cỏ xước 16g, thủ ô chế 16g, bưởi bung 16g, ngũ gia bì 16g, quế 10g, thiên niên kiện 10g, xuyên khung 12g, chích thảo 10g. Sắc uống ngày một thang (uống khi nước thuốc còn nóng).

Thể tê thấp

Triệu chứng: Đau nhức nặng nề, da thịt tê bì, đi lại chậm chạp khó khăn, đau dai dẳng, nhận biết cảm giác bị giảm. Nếu bệnh nặng có thể bị tê liệt một bên cơ thể. Trường hợp này mạch nhu hoãn.

Cách chữa: Khu phong tán hàn, trừ thấp.

Bài 1: Tang ký sinh 16g, phòng phong 12g, kinh giới 16g, tất bát 12g, huyết đằng 16g, tế tân 6g, thiên niên kiện 10g, ngũ gia bì 16g, xuyên khung 12g, độc hoạt 12g, hà thủ ô (chế) 16g, cam thảo 10g. Sắc uống ngày một thang.

Bài 2: Bài thuốc chườm: Ngải diệp và lá cúc tần, mỗi thứ một nắm sao rượu, khi còn đang nóng chườm vào nơi đau. Công dụng: giảm đau, chống viêm, thông kinh hoạt lạc, phục hồi chức năng sinh lý cho xương khớp.

Chú ý: Bệnh nhân cần nghỉ ngơi và ăn uống hợp lý; chống lạnh, tránh nơi ẩm thấp, luôn luyện tập và kết hợp xoa bóp để chống xơ cứng.

Theo Sức khỏe và Đời sống