Nhiều người thường đau khớp cổ tay và lan xuống ngón tay cái, gây khó khăn khi cầm nắm vật nặng. Đây là một dạng bệnh mà phụ nữ có nguy cơ mắc cao hơn nam giới đến ba lần.

Người mắc bệnh đau nhức cổ tay và khớp ngón tay có những triệu chứng rất dễ nhận biết, như cổ tay bị đau khi cử động, các ngón tay bị tê, sưng, nóng, đỏ, khớp ngón tay đau khi co duỗi, cảm giác ngón tay cứng khi thức dậy vào mỗi buổi sáng; nếu bệnh nặng hơn có thể dẫn đến teo cơ lòng bàn tay.

Sinh bệnh học của bệnh này cũng như sự biến dạng khớp, hư khớp là do sự biến đổi của màng hoạt dịch khớp. Sụn khớp bị hủy hoại do màng hoạt dịch bị viêm và ngay cả xương dưới sụn cũng bị tấn công. Bệnh hay xảy ra ở khớp ngón tay và cổ tay, có thể tấn công cả màng bao gân duỗi hoặc gấp, gây ra sự mất cân bằng của xương, khớp và dây chằng ở bàn tay.

Khi bị đau cổ tay và khớp ngón tay, nhiều người nhầm tưởng mình bị phong thấp vì có những biểu hiện tương tự. Nhưng nếu bị phong thấp, các khớp xương bên trong cơ thể bị đau hơn bình thường khi thời tiết thay đổi, đau cổ tay và khớp ngón tay có thể bất kỳ mùa nào, đặc biệt là vào buổi sáng.

Theo đông y sĩ Nguyễn Thanh Toàn, nguyên nhân đau cổ tay và khớp ngón tay là do sự lưu thông khí huyết không ổn định vì cơ thể lão hóa hoặc bị nhiễm lạnh.

Trên thực tế, tỷ lệ phụ nữ mắc chứng đau khớp cổ tay và ngón tay nhiều hơn nam giới đến ba lần, vì cơ thể dễ bị nhiễm lạnh và yếu hơn nam giới, đặc biệt là trong chu kỳ kinh nguyệt. Phụ nữ sau khi sinh, khả năng bị đau khớp cổ tay cao hơn nhiều so với bình thường do dễ thiếu vitamin B12, lại vừa phải trải qua sự thay đổi lớn về nội tiết tố nên dễ rơi vào trạng thái suy nhược, nếu gặp môi trường lạnh thì dễ tổn hại dây thần kinh cánh tay làm cho các cơ ở cánh tay bị cứng, nhức mỏi và đau.

Trong điều trị, thông thường các bác sĩ Tây y cho bệnh nhân uống thuốc giảm đau, nếu không thuyên giảm sẽ dùng thuốc tiêm trực tiếp vào chỗ đau có tác dụng giảm đau từ 3 – 6 tháng. Tuy nhiên, chỉ có thể sử dụng biện pháp này được vài lần, vì nếu tiêm quá nhiều sẽ dẫn đến tình trạng mục xương. Trong trường hợp bệnh vẫn không thuyên giảm, phải tính đến phẫu thuật.

Quan niệm Đông y trong việc điều trị bệnh đau khớp cổ tay và khớp ngón tay là phải giải quyết triệt để vấn đề lưu thông khí huyết. Làm ấm cơ thể để tránh nhiễm lạnh sẽ khiến các gân không bị co rút và khớp không bị cứng. Đặc biệt với bệnh nhân là nữ giới thì phải chú ý các vị thuốc hỗ trợ điều tiết chu kỳ kinh nguyệt.

Với phụ nữ sau sinh, cần có chế độ dinh dưỡng hợp lý, đầy đủ, bổ sung canxi, vitamin D để tránh loãng xương. Đặc biệt bổ sung vitamin nhóm B cho cơ thể khỏe mạnh, giảm đau khớp cổ tay. Để khắc phục đau khớp cổ tay sau sinh, người mẹ cần làm nóng vùng đau để giảm đau, có thể dùng khăn ướt hoặc chườm gừng. Không nên mang vác nặng, vận động mạnh trong thời gian điều trị.

Vì đây là căn bệnh do tích tụ khí lạnh trong cơ thể lâu ngày đến khi đủ khả năng ảnh hưởng đến sự lưu thông của khí huyết mà thành nên thật khó để phòng ngừa. Cách tốt nhất để tránh mắc chứng bệnh này là hạn chế để cơ thể bị nhiễm lạnh, cảm lạnh dẫn đến tích tụ khí lạnh trong người. Phải tăng cường vận động, tập thể dục thường xuyên để khí huyết lưu thông. Đối với những người làm việc văn phòng, nên đứng dậy đi lại, xoa bóp các khớp tay đều đặn cứ mỗi hai giờ một lần để điều hòa khí huyết.

Đau cổ tay là tình trạng viêm bao gân vùng chỏm xương quay (thuộc viêm khớp dạng thấp). Người bệnh có biểu hiện sưng nề, ấn thấy đau ở cổ tay, ngay đầu xương quay, đau tăng khi xoay cổ tay và khi cử động ngón cái…

Nguyên tắc điều trị theo Đông y là chống viêm, giảm đau, trừ thấp, tán hàn. Xin giới thiệu một số bài thuốc để bạn đọc tham khảo.

Thuốc uống:

Bài 1: cây xấu hổ 20g, ngải diệp 10g, bồ công anh 16g, nam tục đoạn 16g, lá tre 12g, rễ cây gấc 12g, kê huyết đằng 16g, cẩu tích 10g, ngũ gia bì 12g, rễ cây cúc tần 12g, lá lốt 10g, hy thiêm 12g, đương quy 12g, trần bì 10g, cam thảo 12g, sắc uống ngày 1 thang, sắc 3 lần uống 3 lần.

Bài 2: xuyên khung 10g, đương quy 16g, thục địa 12g, nam tục đoạn 16g, độc lực 16g, kê huyết đằng 16g, rễ cây xấu hổ 16g, rễ cỏ xước 16g, rễ bưởi bung 20g, rễ cây gấc 16g, ngũ gia bì 12g, nhục quế 8g, thiên niên kiện 10g, củ đinh lăng 16g, trần bì 10g, cam thảo 12g, sắc uống ngày 1 thang, sắc 3 lần uống 3 lần.

Thuốc xoa bóp: gồm các vị kê huyết đằng, xuyên khung, bạch chỉ, tế tân, nhục quế, thiên niên kiện, thạch xương bồ, hoa hồi, trần bì mỗi vị 10g. Các vị thái nhỏ cho vào chai thủy tinh, đổ ngập rượu để ngâm. Sau 5 ngày là có thể dùng được. Lấy bông chấm thuốc xoa vào nơi bị đau, ngày 2 – 3 lần. Công dụng: chống viêm, giảm đau, hoạt huyết, tán ứ.

Thuốc đắp: Dùng một trong các bài:

Bài 1: vỏ cây gạo, lấy một lượng vừa đủ, thái phiến. Sau đó cho vào cối giã nhỏ, trộn vào một chút đồng tiện, sao nóng rồi đắp tại chỗ băng lại. Ngày 1 lần, tối 1 lần.

Bài 2: lá cây gấc và lá cây đinh lăng, hai thứ phân lượng bằng nhau. Hai thứ giã nhỏ, sao rượu, đắp tại chỗ băng lại.

Công dụng của các bài trên: giảm đau trừ thấp, tán hàn, thông kinh hoạt lạc.

Theo Lương y Thanh Ngọc – Sức khỏe và đời sống