Theo y học cổ truyền, cây hương thảo có mùi thơm đặc biệt, vị hơi đắng, cay, tính ấm, vào hai kinh: can, tì. Có tác dụng hoạt huyết, phá ứ huyết, thông kinh lợi tiểu. Dùng chữa kinh nguyệt không đều; phụ nữ sau sinh kém ăn, mệt mỏi, mất ngủ; giảm sưng đau do mụn nhọt và có tác dụng xua đuổi muỗi và dĩn hiệu quả.

Cây hương thảo còn có tên gọi là trạch lan, lan thảo, người Thái gọi là co phất phử. Là loại cây cao 0,5 – 1m, phân nhiều nhánh, cành nhẵn, màu tím nhạt, lá mọc đối, mép lá có răng cưa. Hoa mọc đầu cành hoặc nách lá, màu hơi tím cuống hoa có nhiều lông ngắn. Quả màu đen nhạt. Cây mọc hoang hoặc trồng làm thuốc. Ngoài trồng làm thuốc, nhân dân thường lấy ngọn non làm rau gia vị, nấu canh ăn giải nhiệt mùa hè. Lá già nấu nước uống hàng ngày giúp ăn ngon miệng, tiêu hóa tốt.

Hương thảo, bồ kết, lá bưởi giúp sạch gầu.
Bộ phận dùng làm thuốc là thân và lá, thường được thu hái vào mùa hè, cắt lấy đoạn ngọn cành có lá, rửa sạch phơi trong bóng râm, sấy khô hoặc tươi làm thuốc.

Một số bài thuốc thường dùng

Bài 1: Xua đuổi muỗi và dĩn: Lá hương thảo tươi 20g, rửa sạch, giã nát cho vào túi vải xát trực tiếp vào tay, chân có hiệu quả tốt trong vòng 2-3 tiếng.

Bài 2: Giải cảm do nắng nóng: Lá non hương thảo 100g, nấu canh ăn trong ngày. Nên ăn khi canh còn nóng. Dùng trong 3 ngày.

Bài 3: Giúp sạch gàu: Hương thảo tươi 25g, bồ kết 5 quả nướng, lá bưởi 20g đun lấy nước gội đầu. Mỗi tuần nên gội 3 lần.

Bài 4: Kinh nguyệt không đều, đau bụng kinh: Hương thảo, củ gấu, ích mẫu, ngải cứu, nhọ nồi, mỗi vị 20g, tán nhỏ, rây thành bột mịn, thêm chút mật, hoàn viên thành viên bằng hạt lạc. Ngày uống 1 lần trước khi đi ngủ, mỗi lần 15-20 viên. Dùng trong 10-15 ngày trước chu kỳ kinh.

Bài 5: Hỗ trợ tiêu hóa, giải nhiệt: Hương thảo 20g (nên hái trước khi cây có hoa, thái nhỏ rồi sấy khô) hãm với nước đun sôi uống thay trà hàng ngày. Hoặc hương thảo sấy khô 20g, cho vào ấm đổ 300ml nước còn 100ml, uống hàng ngày.

Bài 6: Chữa kém ăn, mệt mỏi, mất ngủ ở phụ nữ sau sinh: Hương thảo, mạch môn 20g, ngải cứu 10g, nhân trần 6g, rẻ quạt 4g, vỏ quả bưởi đào khô 4g. Tất cả cho vào ấm, đổ 550ml nước, sắc nhỏ lửa còn 250ml, chia 2 lần uống trong ngày, lúc thuốc còn ấm. Dùng trong 10 ngày liền.

Bài 7: Giảm sưng đau do mụn nhọt (chưa mưng mủ): Lá hương thảo tươi 50g, rửa sạch, giã nát đắp nơi có mụn nhọt. Ngày đắp 2 lần vào buổi sáng và tối, mỗi lần 10-15 phút.

Ngải cứu là loại thảo dược có vị đắng, mùi thơm, tính ấm, giúp điều hòa khí huyết, trừ hàn thấp, ôn kinh, cầm máu. Do đó, ngải cứu được sử dụng để điều trị chứng kinh nguyệt không đều, kinh nguyệt kéo dài và đau bụng kinh rất hiệu quả. Trong những ngày “đèn đỏ” bạn có thể ăn mỗi ngày một nắm ngải cứu sẽ cải thiện tình trạng đau bụng kinh rất hiệu quả.

Ngải cứu giúp cải thiện tình trạng đau bụng kỉnh rất hiệu quả

2
Tinh chất mầm đậu nành

Trong mầm đậu nành chứa nhiều protein và đặc biệt là một chất tương tự như kích thích nội tiết tố nữ estrogen, đó là chất isoflavones hay còn được mệnh danh là estrogen thảo mộc. Chất này có khả năng chống lại những triệu chứng của thời kỳ kinh nguyệt và giúp giảm đau bụng kinh rất hữu hiệu.

Mầm đậu nành được ví như một loại estrogen thảo dược

3
Cây ích mẫu

Ích mẫu từ lâu đã được sử dụng để điều hòa kinh nguyệt và giúp bổ máu cho phụ nữ. Ích mẫu có vị đắng, tính mát, tác dụng hoạt huyết khử ứ, sinh tân, điều kinh, được dùng để chữa kinh nguyệt bế tắc, đau bụng kinh, kinh ra quá nhiều…

Ích mẫu từ lâu đã được sử dụng để chữa các vấn đề về kinh nguyệt

4
Hương phụ

Hương phụ là loại thảo dược vị cay, hơi đắng, có tác dụng lý khí, giải uất, điều kinh, chỉ thống (làm hết đau), chữa khí uất, ung thư, ngực bụng chướng đau. Hương phụ thường dùng chữa kinh nguyệt không đều, đau bụng kinh, viêm tử cung mãn tính, các bệnh phụ nữ trước và sau khi sinh nở.

Hương phụ được dùng để chữa kinh nguyệt không đều, đau bụng kinh rất hữu hiệu

5
Hồng hoa

Trong đông y, hồng hoa được sử dụng như loại thảo dược chữa kinh nguyệt không đều, đau bụng kinh, kinh nguyệt xấu, mất kinh (amenorrhee), bệnh khí hư, viêm dạ con, viêm buồng trứng.

Trong đông y, hoa hồng được sử dụng như một dược liệu chữa đau bụng kinh

6
Hoa mò đỏ

Hoa mò đỏ cũng là loại thảo dược chữa đau bụng kinh rất hiệu quả. Để chữa đau bụng kinh, sử dụng lá mò hoa đỏ, hương phụ, ích mẫu, ngải cứu, mỗi vị 6g; nước 700ml, sắc trong nửa giờ, chia 2 – 3 lần một ngày, khi uống có thể cho thêm ít đường cho dễ uống. Uống trước khi có kinh khoảng 10 ngày, sau đó có thể uống liền từ 2 – 3 tháng sẽ có tác dụng lưu thông khí huyết và giảm đau.

Kinh nguyệt đối với phụ nữ không chỉ thể hiện chức năng sinh sản, mà còn biểu hiện cho sức khỏe. Chỉ cần một bất thường nhỏ như chậm kinh, hay một số ngày kinh ngắn so với các tháng trước đó, những dấu hiệu này có thể cho thấy sự suy giảm chức năng buồng trứng. Hãy cùng tìm hiểu rõ hơn về các triệu chứng này nhé.

1. Rối loạn kinh nguyệt

Đây là tình trạng vòng kinh thất thường, không theo chu kỳ nhất định nào. Vòng kinh chuẩn nhất là 28 ngày tính từ ngày đầu tiên có kinh của tháng này đến ngày đầu tiên có kinh của tháng sau. Tuy nhiên, ít ai có vòng kinh đều mà thường biểu hiện thành các dạng như tháng nhanh (kinh đến sớm), tháng chậm (kinh đến muộn).

Nếu khoảng cách ngày hành kinh tháng này đến sớm hay đến muộn dưới 7 ngày so với tháng trước thì các chị em phụ nữ chưa cần lo lắng. Có thể do sinh hoạt thất thường ảnh hưởng và chỉ cần ăn uống, ngủ nghỉ điều độ, bớt căng thẳng thì sẽ trở lại bình thường. Còn với những người thường xuyên bị đến sớm hay muộn quá 7 ngày thì nên đi kiểm tra hay uống thuốc để kịp thời điều chỉnh lại.

Có nhiều nguyên nhân gây ra nhưng chủ yếu là do huyết hư, khí hư (bị thiếu), huyết trệ, khí trệ (thiếu) hoặc đôi khi do đàm ẩm. Căn cứ vào từng nguyên nhân gây ra mà có cách điều trị.

2. Hành kinh ngắn ngày

Hành kinh ngắn ngày là số ngày hành kinh, số lượng máu kinh ra ít hơn so với những tháng trước đó. Bình thường lượng máu kinh chảy ra trong mỗi chu kỳ là khác nhau tùy từng phụ nữ và tùy từng tháng, dao động từ 5ml đến 25ml. Số ngày kéo dài chuẩn nhất từ lúc có kinh đến khi sạch kinh là 3, 4 ngày.

Tuy nhiên, một số trường hợp đột nhiên rút xuống chỉ còn 1-2 ngày, hay lượng kinh ra nhỏ giọt. Nếu cứ tiếp diễn tình trạng này, giảm dần về số lượng, chất lượng thì có thể đó là một dấu hiệu suy sớm buồng trứng.

Nguyên nhân gây ra tình trạng này là do khí huyết bị hư nhược, đàm huyết ứ trệ gây ra. Biểu hiện là hành kinh 1, 2 ngày rồi hết, lượng máu kinh ít, vài giọt, màu kinh nhạt, loãng, da mặt trắng bệch, chóng mặt, hồi hộp… Trường hợp này dùng phép chữa bổ khí dưỡng huyết.

3. Máu kinh ra nhiều

Ở một số người, cũng có tình trạng kinh nguyệt ra quá nhiều trong ngày hành kinh. Nếu cứ để tình trạng này, cơ thể bị mất máu nhiều, người gầy yếu. Máu kinh ra nhiều có hai thể là do khí hư không cố nhiếp (không cầm) và máu nóng chảy càn.

– Ở thể thứ nhất biểu hiện kinh màu nhạt, mặt trắng bệch, hồi hộp, mệt mỏi, bụng dưới đau, ăn uống kém.

– Thể thứ 2 do máu nóng chảy càn: thể hiện kinh màu đỏ tươi, bụng chướng, miệng khát, đại tiện bí, nước tiểu vàng.

4. Băng lậu (rong kinh)

Băng lậu khác với các trường hợp hành kinh dài ngày, máu kinh ra nhiều đã nói ở trên. Đây là một chứng bệnh, khong phải hành kinh. Huyết từ âm đạo ra nhiều, hoặc huyết ra ít nhưng kéo dài không dứt, có khi kinh kéo dài mãi không cầm hoặc kinh huyết bỗng chốc xuống nhiều, không cầm. Có hai thể là do hai mạch Xung, Nhâm bị tổn thương và do khí huyết hư không cố nhiếp.

5. Bế kinh

Thông thường nhất, chu kỳ kinh nguyệt của một người đi theo chu kỳ mỗi tháng một lần. Tuy nhiên, có những người lại đi theo chu kỳ cá thể (2 tháng thấy kinh 1 lần gọi là tính nguyệt, cứ 3 tháng 1 lần gọi là cự nguyệt, nếu 1 năm 1 lần gọi là tỵ niên, có người không có kinh mà vẫn có con gọi là ám kinh, có người đã mang thai mà đến kỳ kinh vẫn ra ít máu, song thai nhi vẫn phát triển bình thường gọi là ích kinh).

Vô kinh cũng là một hiện tượng không phải hiếm gặp đối với chị em phụ nữ. Trong đó có hai dạng, vô kinh nguyên phát (đến tuổi trưởng thành mà không có kinh) và vô kinh thứ phát (có kinh rồi mất – hay còn gọi là bế kinh). Riêng chứng vô kinh nguyên phát cần đến ngay bệnh viện khám để tìm nguyên nhân, sau đó mới nên cân nhắc là chữa trị theo đông y hay tây y.

Về vô kinh thứ phát (bế kinh), nguyên nhân do huyết bị hư tổn, đàm thấp, huyết ứ, bế tắc kinh mạch. Có hai thể:

– Thể khí huyết hư nhược: kinh nguyệt ít, màu nhạt, ăn kém, hồi hộp…

– Khí trệ huyết ứ: bụng dưới đau, thần trí uất ức, sắc mặt tối, ngực sườn đau, hoạt huyết hóa ứ.

6. Đau bụng kinh

Đau bụng kinh trong Đông y gọi là thống kinh. Nguyên nhân do huyết ứ (máu không lưu thông), huyết hư (thiếu máu), khí hư (khí yếu)… gây bế tắc kinh, hành kinh không thông suốt. Có người bị đau trước, trong hay sau kỳ kinh. Thông thường đau bụng kinh hay đi kèm cục máu đông. Khi bị cục máu đông ra nhiều cũng cần phải chú ý. Có 2 thể:

– Thể hàn tà khí trệ: bụng dưới đau lạnh, đau lan ra lưng, kinh màu đỏ, có cục máu ứ, lưỡi trắng.

– Khí trệ huyết ứ: trước khi hành kinh, đang trong hành kinh bụng dưới đau, kinh nguyệt ít, màu tím, ngực đau, có máu cục..

Theo yduocvn