Trẻ bị hen suyễn khi lớn lên có hết bệnh không; các yếu tố dẫn đến khởi phát cơn hen; làm sao phòng tránh bệnh… là những thắc mắc phổ biến.

Các yếu tố làm khởi phát cơn hen ở trẻ. Ảnh: imh.

ThS. BS Âu Thanh Tùng, Trưởng khoa Khám bệnh, BV Đại học Y Dược TP HCM giải đáp 8 thắc mắc phổ biến về bệnh hen suyễn như sau:

Triệu chứng ban đầu của bệnh hen suyễn?

Trả lời: Triệu chứng của hen suyễn là khò khè, ho, đàm, khó thở tái đi tái lại, có khi biến mất tạm thời rồi bị lại (thành đợt).

Nếu không chữa trị kịp thời, biến chứng của hen suyễn nặng tới đâu?

Trả lời: Nếu là đợt cấp cứu, không chữa trị kịp thời có thể dẫn đến tử vong. Không chữa trị thường xuyên và đúng cách, để lâu dài sẽ gây tắc nghẽn đường dẫn khí cố định (không gỡ ra được nữa), làm giảm khả năng hoạt động (gây khó thở kinh niên).

Ngay cả khi cấp cứu, liệu triệu chứng hen suyễn có bị nhầm với các bệnh khác không?

Trả lời: Nếu không phải là bác sĩ, triệu chứng hen suyễn có thể nhầm lẫn với các đợt suy tim cấp, COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính), thuyên tắc phổi…

Cần bao lâu để chữa dứt hen suyễn? Với chương trình hỗ trợ thuốc trong 2 năm đã đủ chưa?

Trả lời: Chưa có cách chữa dứt bệnh hen suyễn nhưng có thể kiểm soát được. Hai năm hỗ trợ tiền thuốc sẽ đủ để kiểm soát bệnh hen, nhưng người bệnh vẫn cần tái khám mỗi năm một lần.

Trẻ bị hen suyễn khi lớn có hết bệnh không?

Trả lời: Tỷ lệ trẻ bị hen suyễn khi lớn lên cứ 4 em sẽ có: Một trường hợp khỏi hẳn bệnh, một phải tiếp tục dùng thuốc cả đời, 2 em sẽ dứt tạm thời và đến tuổi trung niên có thể bị lại.

Tỷ lệ trẻ bị hen suyễn trong cộng đồng là bao nhiêu?

Trả lời: Theo ước lượng của Bộ Y tế, tỷ lệ trẻ bị hen suyễn khoảng 10%.

Các yếu tố giúp phòng tránh hen suyễn?

Trả lời: Để phòng bệnh, cần tránh hút thuốc dù chủ động hay thụ động. Không tiếp xúc các chất kích thích. Tránh các thức ăn gây dị ứng cho người bệnh. Tăng cường uống sữa và các loại trái cây như cam, chanh, quýt, bưởi. Tập thể dục, phơi nắng sáng. Lau chùi nhà cửa mỗi ngày một lần. Mùng mền chăn chiếu giặt nước sôi hoặc phơi nắng mỗi tuần một lần. Bệnh nhân đang điều trị cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ.

Làm sao phòng tránh các yếu tố khởi phát cơn hen?

Trả lời: Có nhiều yếu tố dẫn đến khởi phát cơn hen như thay đổi thời tiết, nhiễm trùng hô hấp, cảm cúm, xúc động, hoạt động gắng sức. Các yếu tố qua đường thở gồm khói từ thuốc lá, bếp, nhang, nhà máy, bụi ngoài đường, trong nhà, trong vải, phấn, phấn hoa, các loại mùi nồng, nước hoa, thuốc xịt, hóa chất, nấm mốc. Thú nuôi có lông như chó, mèo. Gián và các chất chiết của gián. Con mạt nhà trên giường gối. Ngoài ra còn có các yếu tố qua đường ăn uống như hải sản, bò, gà, thức ăn lên men gồm mắm, chao, đồ lạnh, rượu bia, thuốc Aspirin, giảm đau, kháng viêm.

Theo VnExpress

Hen suyễn là một loại bệnh dị ứng đường hô hấp. Khi dị ứng, lớp niêm mạc phế quản sưng phồng lên, thu hẹp đường hô hấp làm bệnh nhân khó thở. Các cơ bao quanh đường hô hấp cũng có thể co thắt khiến bệnh nhân cảm thấy ngực như bị bít lại, thở ra rất khó kèm theo tiếng khò khè, ho.

Cơn hen thường phát vào ban đêm lúc trời trở lạnh, thời tiết thay đổi hoặc phát theo chu kỳ và kéo dài 10-15 phút hay dài hơn, sau đó giảm dần. Đông y chia hen suyễn thành 3 thể: phong nhiệt, phong hàn và phong đàm.

Hen suyễn thể phong nhiệt

Ở thể phong nhiệt, bệnh nhân ho, khó thở, trong họng có tiếng khò khè, ngực đầy tức, đàm vàng dính đặc khó khạc, miệng đắng, khát nước, người nóng, ra mồ hôi… Món ăn có ích cho người hen suyễn thể phong nhiệt gồm:
– 50 g hoa đu đủ đực, 30 g lá dâu tằm tươi giã nát hòa với

300 ml nước lọc, lọc lấy nước đem đun sôi. Cho 100 g hẹ vào đảo đều đến khi sôi lại thì nêm gia vị vừa ăn. Ăn liên tục 3 ngày, sau đó cách 1-2 ngày ăn lại với 2-3 lần/ngày.

Khói, bụi rất có hại cho sức khỏe của người bệnh hen suyễn (Ảnh chỉ mang tính minh họa).
Ảnh: XUÂN THẢO

– Dùng 30-50 g lá dâu tằm rửa sạch, nấu với 750 ml nước cho đến khi còn 300 ml, dùng uống thay nước trà.

– Lấy 200 g củ mài luộc chín, giã nhỏ. Nấu sôi 200 ml nước mía và 30 ml nước ép quả lựu rồi cho củ mài vào đảo đều thành cháo, đến khi sôi lại là được. Ăn liên tục 5 ngày, sau đó cách 2-3 ngày ăn lại với 2-3 lần/ngày.

Hen suyễn thể phong hàn

Bệnh thường phát lúc trời trở lạnh, về đêm. Bệnh nhân thấy khó thở, tức ngực, ho có đàm màu trắng, đau đầu, sợ lạnh, người mát, không ra mồ hôi, không khát nước, nước tiểu trong… Món ăn hợp với người hen suyễn thể phong hàn gồm:

– Dùng 50 g hoa đu đủ đực cùng 3 lát gừng tươi rửa sạch, giã nát rồi thêm vào 300 ml nước; lọc lấy nước, đun sôi rồi cho 100 g hẹ vào đảo đều đến khi sôi lại thì nêm gia vị vừa ăn. Ăn liên tục 3 ngày, sau đó cách 1-2 ngày ăn lại với 2-3 lần/ngày.

– Dùng 50 g bèo cái (nhiều nơi gọi là bèo ván, bèo tai tượng) tươi bỏ rễ, lấy lá rửa sạch, phơi khô, tán bột mịn. Lấy 300 g gạo nếp đồ thành xôi, trước khi bắc nồi xuống thì rắc bột bèo cái vào đảo thật đều; đậy kín vung 5-10 phút. Mỗi ngày ăn 3 lần, dùng liên tục một tuần, sau đó cách 1-2 ngày ăn một lần.

Hen suyễn thể phong đàm

Ở thể phong đàm, người bệnh thấy tức ngực, khó thở, ho ra nhiều đàm nhớt, khò khè liên tục, nếu nôn ói ra nhiều đàm dãi thì thấy dễ chịu, miệng nhạt… Món ăn hợp với người hen suyễn thể phong đàm gồm:

– Lấy 1 quả trứng gà, dùng kim dùi 2 lỗ nhỏ ở 2 đầu. 50 g nghệ vàng rửa sạch, giã nhỏ và thêm 100 ml nước vào rồi lọc lấy nước, hòa với 1 muỗng cà phê muối. Ngâm trứng gà vào nước nghệ 3 ngày, sau đó bỏ vỏ lấy ruột ăn. Ba ngày ăn một quả, dùng liên tục 10 quả.
– Lấy 10 g gừng tươi giã nát với 1/2 muỗng cà phê muối ăn rồi cho vào ruột 1 quả chanh. Sau đó, nướng quả chanh trên lửa than đến khi vỏ có màu vàng đều là được. Ép lấy nước chanh để uống 2-3 lần trong ngày, dùng liên tục 5 ngày.

Nên ăn thêm hành tây, tỏi, nghệ…

Phấn hoa, lông động vật, bụi nhà, các nha bào nấm, vi khuẩn, thực phẩm (tôm, cua, cá, trứng, thịt bò, thịt gà…), khói bụi ô nhiễm không khí, thần kinh căng thẳng, nội tiết tố thay đổi, chuyển biến của thời tiết… đều là những yếu tố không tốt cho người bị bệnh hen suyễn. Bệnh nhân nên ăn thêm hành tây, tỏi, nghệ, ớt, tương hạt cải, các loại ngũ cốc, rau thơm. Một chế độ tập luyện vừa sức, giữ tâm thái nhẹ nhàng, không căng thẳng quá mức cũng rất tốt cho người bị hen suyễn.

(Theo Người lao động)

Hen phế quản ở trẻ em có thể phòng ngừa được

Vai trò của các cơ chế dị ứng trong số phần lớn các bệnh nhân bị hen, có thể dị ứng mùa, thời tiết, cây cỏ, bụi nhà, phấn hoa, lông thú, rêu mốc… là những tác nhân hay gây nên bệnh cảnh này. Nhưng dù do bất kỳ nguyên nhân nào, chúng ta cũng không nên để bệnh hen trở thành ác tính, nặng, gây tử vong.

Thường hen có thể phòng ngừa được nếu các tác nhân là yếu tố khởi phát cơn hen được nhận biết và loại trừ. Ở đây, phải nhấn mạnh tầm quan trọng của các biện pháp kiểm soát môi trường cả ở nhà lẫn nơi làm việc, ngăn chặn không cho cơn hen phát sinh:

Tránh xa khói thuốc lá: Người bị bệnh hen tuyệt đối không được hút thuốc lá và những người xung quanh người bệnh hen cũng không được hút thuốc. Qua một số nghiên cứu tác hại của việc hút thuốc đối với chứng hen đã khuyên rằng không được hút thuốc, nhất là khi cửa nhà đóng kín.

Đây là điều tối quan trọng, bởi nếu một người hút thuốc trong nhà có bệnh nhân hen sẽ dẫn tới tình trạng hen nghiêm trọng hơn, nhất là trẻ em. Cần thận trọng khi người lớn sử dụng những chất có mùi thơm khác lạ dễ kích ứng làm xuất hiện cơn hen như mùi keo xịt tóc, mùi nước thơm xịt phòng…

Không đốt lửa sưởi trong nhà , củi cháy trong nhà thì khói bụi có thể gây cơn hen. Nếu cần đốt lửa sưởi, phải đảm bảo giảm đến mức tối đa những bụi nhỏ thoát ra trong phòng và vào phổi bệnh nhân.

Không ra ngoài gió lạnh, vì khi mở cửa bước ra ngoài đột ngột thay đổi nhiệt độ có thể lên cơn hen. Bởi vậy, bệnh nhân bị hen khi trời lạnh không nên ra ngoài, nếu phải ra ngoài thì phải mặc ấm, dùng khăn choàng rộng hoặc khẩu trang che mũi, miệng. Nếu có điều kiện thì thay đổi môi trường sống ở những nơi khí hậu ấm áp, khô ráo.

Nằm giường kê đầu cao hoặc gối cao khi ngủ để tránh hiện tượng trào ngược dịch vị axit vì hiện tượng này có thể gây cơn hen.

Thận trọng với thức ăn hàng ngày, nếu đã biết đồ ăn nào, thực phẩm nào trẻ bị dị ứng thì không bao giờ dùng, nhưng một số thực phẩm mới lần đầu dùng thì bệnh nhi nên thận trọng. Qua nghiên cứu thực tế, người ta thấy sữa, trứng, đồ ăn liền là những món ăn thường gây hen. Nếu có thể hãy tránh xa bếp ăn, bởi một số người bệnh không cần phải ăn món ăn kiêng mà chỉ ngửi mùi thức ăn cũng có thể lên cơn hen.

Cần kiểm soát lượng muối vào cơ thể, bản thân muối không gây hại, nhưng nếu ăn nó nhiều sẽ có hại. Người bình thường đã không nên ăn mặn (không quá 5g muối/ ngày) nên người bị hen càng thận trọng, ăn mức độ vừa phải.

Cẩn thận với đồ gia vị, chất kích thích như rượu bia, đồ khô, tôm khô, trái cây khô… có chứa các chất có thể gây cơn hen.

Sử dụng cà phê hoặc ca cao lúc cần: trường hợp người bệnh lên cơn hen mà không đem thuốc theo thì uống 2 ly cà phê đặc hoặc cacao nóng hoặc dùng 1-2 thanh socola có thể là phương thuốc hữu hiệu tạm thời trong khi tìm kiếm thuốc điều trị.

Hoạt động thể lực vừa phải, tránh để trẻ nô đùa, chạy nhảy quá sức sẽ mệt mỏi, thở hụt hơi có thể gây cơn hen, cần thở đằng mũi là tốt nhất, vì nếu thở bằng miệng thì cổ họng sẽ bị khô, lạnh và gây hen.

Bơi lội để làm tăng độ ẩm ướt cho cổ họng: về mùa hè người bị hen cần bơi lội thường xuyên, đều đặn hàng ngày. Đây là phương pháp tập luyện lý tưởng nhất với người bị hen, vì nhờ nó có độ ẩm ướt cao, cổ họng sẽ không khô ráo nên ngừa được cơn hen.

Cần để ý thường xuyên theo dõi bệnh của con em mình, cần phát hiện sớm những dấu hiệu báo động cơn hen và cần có sự can thiệp kịp thời để bệnh không phát triển nặng thêm, gây nguy hiểm đến tính mạng.

Theo BS. Lê Thu Hương – Sức khỏe & Đời sống