Mục tiêu điều trị viêm mũi dị ứng là giảm đến mức tối thiểu các triệu chứng và lựa chọn các thuốc vừa hiệu quả vừa ít có tác dụng phụ độc hại.

Hiện có nhiều nhóm thuốc trị bệnh lý về mũi và được phân ra 2 loại thuốc uống và thuốc dùng tại chỗ (nhỏ, xông hoặc phun xịt vào mũi).

Loại thuốc uống

– Nhóm thuốc kháng histamin trị dị ứng: như clorpheniramin, loratidin…giúp giảm triệu chứng ngứa mũi, chảy mũi, sổ mũi, chảy nước mắt nhưng không có tác dụng với nghẹt (tắc) mũi.

– Nhóm thuốc uống kháng sinh: dùng khi bênh lý về mũi có liên quan đến nhiễm khuẩn, cần có bác sĩ chỉ định chứ không tự ý hoặc nghe lời khuyên của người không thuộc giới chuyên môn để mua tự sử dụng.

– Nhóm thuốc uống cường giao cảm gây co mạch: gồm ephedrin, pseudoepherin, phenylpropanolamin, giúp thông mũi, trị nghẹt mũi tốt.

– Nhóm thuốc uống glucocorticoid: như prednison, dexamethacon, chỉ uống khi bị viêm mũi viêm xoang nặng và mạn tính và cũng phải được bác sĩ chỉ định, không tự ý sử dụng bừa bãi.

Loại thuốc dùng tại chỗ:

– Thuốc co mạch nhỏ mũi: chứa dược chất như naphazolin, oxymetazolin…có tác dụng thông mũi tốt nhưng chỉ nên nhỏ mũi trong thời gian ngắn 7 ngày để tránh trường hợp bị nhờn thuốc, bị hiệu ứng “dội” phải tăng liều, nếu không tăng liều bị nghẹt mũi nặng hơn, đưa đến vòng luẩn quẩn là bị “viêm mũi do thuốc”. Đối với trẻ nhỏ, không nên dùng thuốc nhỏ mũi loại này vì có thể gây choáng, tím tái, mà nên dùng thuốc nhỏ mũi hoặc phun xịt NaCl 0.9% giúp thông, sạch mũi

– Thuốc glulcocorticoid xịt mũi: gồm có Fixonase, Nasacort, Becotide…Thuốc hiệu quả trong trị viêm muic dị ứng, dùng lâu dài nằm phòng ngừa viêm mũi dị ứng. Cả 3 thuốc vừa kể đều là thuộc nhóm glucocorticoid (thường gọi tắt là corticod) nhưng do xịt mũi có tác dụng tại chỗ. Thuốc có thể gây khó chịu như khô họng, khô miệng chứ không cho tác dụng phụ toàn thân như thuốc uống. Hiện nay, thuốc xịt dùng phòng viêm mũi dị ứng (sáng sớm xịt mũi theo liều chỉ định sẽ giúp ngừa viêm mũi cả ngày) thường được chọn là Flixonase.

Cần làm gì khi bị viêm mũi dị ứng?

– Người bị viêm mũi dị ừng nên đi khám ở bác sĩ chuyên khoa tai-mũi-họng, đặc biệt là đi tái khám theo yêu cầu của bác sĩ hoặc trong khi diễn tiến bệnh có những bất thường, có sự tái phát các rối loạn. Căn cứ vào sự thăm khám, chuẩn đoán bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định phối hợp các thuốc thuộc các nhóm đã kể ở trên, riêng về thuốc xịt mũi dùng phòng ngừa viêm mũi dị ứng, bác sĩ sẽ giúp lựa chọn thuốc loại nào thích hợp. Bác sĩ cũng sẽ hướng dẫn dùng thuốc kéo dài trong thời gian bao lâu để có hiệu quả.

Ngoài ra, người bị bệnh viêm mũi dị ứng thường là người có cơ địa nhạy cảm, đễ bị dị ứng. Vì vậy, cần thực hiện các biện pháp sau:

– Giữ ấm khi trời trở lạnh, tránh dùng thuốc và thực phẩm gây dị ứng, làm sạch thông thoáng môi trường để không tiếp xúc với bụi nhà, khói thuốc lá, không nuôi hoặc tiếp xúc với vật nuôi (chó, mèo) gây dị ứng

– Kiên trì rèn luyện thân thể, tránh uống rượu, tránh hít khói thuốc lá (kể cả hít khói thuốc lá thụ động), ăn uống đầy đủ và cân bằng các dưỡng chất để nâng cao sức đề kháng của cơ thể.

Theo Bệnh

Viêm mũi dị ứng thường bắt đầu trước 20 tuổi, cao nhất từ 12 – 15 tuổi. Tuy nhiên mọi lứa tuổi đều có thể mắc bệnh. Bệnh tiến triển ngày một nặng hơn. Trường hợp viêm mũi dị ứng do phấn hoa có thể giảm khi di chuyển khỏi vùng có phấn hoa bệnh sẽ đỡ.

Nguyên nhân của viêm mũi dị ứng:

– Môi trường sống: do bụi nhà, bọ chét, bào tử nấm, lông chó, mèo, chăn gối lông thú.

– Tác nhân theo mùa: phấn hoa, cây cỏ.

– Liên quan đến nghề nghiệp: hóa chất.

– Thực phẩm: các lọai thực phẩm như cá, cua, tôm…

NHỮNG YẾU TỐ DỊ ỨNG

– Cơ địa: cơ thể dễ phản ứng với các vất lạ, mùi lạ.

– Di truyền từ đời trước sang đời sau với một lọai dị ứng. Khi cả mẹ và cha đều dị ứng con cái sẽ bị dị ứng nặng hơn.

– Tiếp xúc: thường xuyên tiếp xúc với hóa chất.

– Khu trú địa lý: ảnh hưởng đến dị ứng hoặc tốt hơn hoặc xấu hơn.

– Sự ô nhiễm: không khí bị ô nhiễm, thậm chí người mẹ hút thuốc con họ có thể bị dị ứng với khói thuốc.

– Dị hình hốc mũi: vẹo vách ngăn, quá phát cuốn mũi, polyp mũi, VA là yếu tố ảnh hưởng đến viêm mũi dị ứng.

Polyp mũi

– Nhiễm trùng: nhiễm trùng đường hô hấp trên thường xảy ra cũng là yếu tố ảnh hưởng đến dị ứng.

DỊ ỨNG XẢY RA NHƯ THẾ NÀO?

– Vật lạ (phấn hoa, lông thú, hóa chất… gọi là kháng nguyên) xâm nhập vào cơ thể, cơ thể bạn sẽ sản xuất ra chất chống lại vật lạ đó (gọi là kháng thể IgE), hay bạn được di truyền IgE từ cha mẹ.

– Khi vật lạ (kháng nguyên) xâm nhập vào cơ thể bạn lần thứ 2: IgE của cơ thể bạn sẽ gắn với vật lạ đó và tạo ra hàng loạt phản ứng trong cơ thể tạo ra hóa chất trung gian làm cho vi mạch giãn ra và chứa đầy máu, các chất dịch được tiết ra, niêm mạc mũi bị sưng phù. Tất cả những chuỗi phản ứng xảy ra cộng với hiện tượng viêm cũng đồng thời xảy ra, làm cho nghẹt mũi, chảy dịch, hắt hơi, ngứa mũi. Phản ứng dị ứng tại mũi xảy ra.

VIÊM MŨI XOANG DỊ ỨNG

Viêm mũi xoang dị ứng là bệnh viêm xoang ở người bị dị ứng, do vậy các triệu chứng của viêm mũi dị ứng luôn tồn tại và biểu hiện trên lâm sàng ở mức độ nặng hơn.

– Ngứa mũi, hắt xì, chảy mũi, nghẹt mũi là triệu chứng luôn xuất hiện. Do thời gian viêm mũi dị ứng kéo dài, niêm mạc hốc mũi, niêm mạc trong các xoang bị phù nề thoái hóa dạng polyp.

– Các dị hình hốc mũi: vẹo vách ngăn, quá phát cuốn mũi làm tăng các triệu chứng dị ứng.

Bệnh tiến triển càng ngày càng nặng, niêm mạc các xoang dầy lên dần dần chiếm hết diện tích trong các xoang, polyp phát triển ra hốc mũi, che kín dần hốc mũi gây nghẹt mũi thường xuyên, chảy mũi, nặng đầu. Bệnh nhân nói giọng mũi kín.

Nội soi mũi xoang thấy polyp che một phần hay toàn bộ hốc mũi. Phim chụp cắt lớp điện toán có hình ảnh mờ các xoang và hốc mũi một hay hai bên.

Điều trị: phẫu thuật nội soi mũi xoang cố gắng lấy sạch các tế bào sàng, xoang hàm đồng thời kết hợp với Steroid xịt mũi. Việc chăm sóc sau mổ rất quan trọng, sau mổ cần tái khám định kỳ để bác sĩ lấy những polyp còn sót.

Theo bệnh