Theo Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam, cải bắp (hay còn gọi là bắp cải) thuộc giống cây thảo, có lá áp sát vào nhau tạo thành một bắp sít chặt ở ngọn thân cây với đường kính từ 25 đến 30cm trước khi nở hoa.

Cải bắp dùng làm rau hay làm thuốc đều dưới dạng lá tươi, do đó chủ yếu thu hoạch vào mùa đông hay ở vùng có khí hậu lạnh.

Cải bắp có vị ngọt, tính bình, có tác dụng ích tâm, tráng cốt, hoạt trường. Trong y học cổ truyền, ăn cải bắp lâu ngày có công dụng ích tâm thận, bổ cốt tủy, lợi lục phủ ngũ tạng. Bệnh nhân tiểu buốt, tiểu khó, đại tiện táo nên ăn cải bắp.

Năm 1948 người ta phát hiện trong cải bắp tươi có một chất chống loét còn gọi là vitamin U có khả năng chữa lành khá mau chóng các ổ loét nhân tạo gây được trong bộ máy tiêu hoá của chim, chuột bạch, do đó cải bắp được dùng làm thuốc chữa loét, viêm dạ dày và ruột. Hiện nay, nhiều nước trên thế giới trong đó có Việt Nam dùng nước ép cải bắp dưới nhiều hình thức để điều trị loét dạ dày – tá tràng, viêm dạ dày – ruột và bệnh đường mật với kết quả rất tốt.

Cách pha chế nước ép cải bắp như sau: lá cải bắp tươi 1kg rửa sạch, chần nước sôi, vớt ra để ráo nước rồi ép lấy từ 500 đến 700ml, bỏ bã đi. Nước ép có màu vàng chanh, được dùng làm nhiều lần trong ngày. Cũng có thể hâm nóng, thêm đường hoặc muối tùy khẩu vị.

Nước ép cải bắp thu được nếu không có điều kiện bảo quản rất chóng thiu, vì trong rau này có hợp chất sunfua. Liều dùng điều trị trong ngày trung bình là 1 lít chia làm nhiều lần uống, mỗi lần từ 200 đến 250 ml, uống thay nước. Mỗi đợt điều trị là 2 tháng kèm theo chế độ dinh dưỡng và lao động thích hợp. Trên thực tế, có những trường hợp loét tá tràng rất nhiều năm cũng có thể chữa được lành với nước ép cải bắp. Tuy nhiên, đối với ổ loét quá sâu thì dược liệu này chỉ có thể tác dụng ít.

Trong một số tài liệu y học cổ truyền, những người có tính hàn hay tiêu chảy và tiểu đêm được khuyên không nên ăn cải bắp.

Theo Th.s Nguyễn Hồng Thạch (Hội Đông y TP Hà Nội) thì cây mơ tam thể (hay còn gọi mơ lông, rau mơ, lá mơ, dắm chó, mẫu cẩu đằng, ngũ hương đằng…) mọc hoang ở khắp nơi, được trồng để làm rau sống và làm thuốc.

Loại cây mọc hoang này có vị đắng, tính mát với tác dụng thanh nhiệt, sát trùng, trừ phong hoạt huyết, chỉ thống, giải độc, tiêu thực đạo trệ, tiêu thũng, tiêu thủy.

Từ trước đến giờ, mơ tam thể được dùng để chữa lỵ trực trùng, dùng lá mơ tam thể chữa kiết lỵ đi ngoài ra máu mùi hoặc có sốt, hay đại tiện thất thường, ỉa chảy phân lổn nhổn.

Theo đó, nếu người bệnh bị kiết lị mới phát có thể lấy một nắm lá mơ tươi, thái nhỏ trộn với trứng gà cả ḷòng đỏ và lòng trắng, lấy lá chuối bọc lại rồi nướng chín đều để ăn hoặc cho lên chảo rán vàng không cho dầu, mỡ.

Ngày ăn 2-3 lần và ăn liên tục vài ngày là khỏi. Nếu bị chứng lỵ mới phát do đại tràng tích nhiệt th́ì lấy một nắm lá mơ và một nắm lá phèn đen, cả hai rửa sạch, nhúng qua nước sôi, vẩy khô, giă nát, vắt lấy nước cốt uống. Uống 2-3 lần.

Mơ tam thể có thể chữa bệnh dạ dày

Ngoài ra, Th.s Nguyễn Hồng Thạch cũng bày cách dùng lá mơ lông 100g, rau sam 400g, hạt cau 100g, củ phượng vĩ 100g, cỏ sữa nhỏ lá 400g, tất cả sao tán bột dùng 20g/ngày dùng 5-7 ngày.

Với bệnh tiêu chảy do nóng với triệu chứng khát nhiều, phân khẳm, nước tiểu vàng, bụng đau quặn kèm theo đầy hơi, hậu môn nóng rát, có thể dùng lá mơ 16g, nụ sim 8g sắc cùng với 500ml nước còn 200ml, chia làm hai lần uống trong ngày, dùng 5 – 7 ngày.

Với người bị sôi bụng, ăn khó tiêu: có thể lấy một nắm lá mơ tươi ăn kèm trong bữa cơm hoặc giã nát vắt lấy nước uống, ăn như vậy trong khoảng 2-3 ngày là thấy kết quả.

Mơ tam thể đặc biệt hiệu quả khi dùng chữa tiêu chảy ra máu. Bài thuốc gồm: 6g mơ tam thể; 6g rau sam, 6g cây cứt lợn; 4g xuyên tâm liên; 16g đọt cà ăn quả.

Cho tất cả các vị thuốc trên vào nồi với 3 bát nước, sắc lấy 1 bát nước uống lúc nước còn nóng, ngày 2 lần uống, mỗi ngày một thang.

Đặc biệt, cây mơ tam thể còn chữa được đau dạ dày. Đây không phải là điều mà ai cũng biết. Ths Nguyễn Hồng Thạch cho biết, nếu ai đó bị chứng đau dạ dày th́ì lấy khoảng 20-30 g lá mơ rửa sạch giã nát, vắt lấy nước uống 1 lần trong ngày.

Sau nhiều ngày dùng như thế sẽ có hiệu quả. Tuy nhiên, trong quá trình uống thuốc, người bệnh cần tuyệt đối kiêng ăn đồ cay nóng, sử dụng chất kích thích, hạn chế thức đêm và ăn uống, ngủ nghỉ đúng giờ.

Một tác dụng khác của cây mơ cũng khá đặc biệt đó là “trục xuất” giun kim và giun đũa. “Dùng lá mơ tam thể giã nhỏ, cho tí muối ăn sống hoặc vắt lấy nước uống, uống liền 3 buổi sáng vào lúc đói thì giun ra.

Để trừ giun kim, ngoài cũng dùng lá mơ lông một nắm 30g, chế vào 50ml nước chín, vắt lấy nước cốt bơm thụt vào hậu môn, giữ lại khoảng 20 phút vào lúc 19-20 giờ trước khi đi ngủ, giun sẽ bò ra.

Nếu bị nhiễm giun đũa thì lấy khoảng 50g lá mơ rửa sạch, giã nát, vắt lấy nước cốt cho thêm một ít muối hòa tan rồi uống. Uống vào buổi sáng lúc đói, sau 2-3 ngày giun sẽ ra hết.

Nếu bị nhiễm giun kim thì cũng uống nước cốt lá mơ như trên, ngoài ra lấy khoảng 30 g rau mơ (cả lá, ngọn), rửa sạch, giã nát rồi cho thêm vào 500 ml nước sôi để nguội, dùng bơm thụt vào hậu môn trước khi đi ngủ khoảng 2-3 phút, giun sẽ bò ra”- Ths Nguyễn Hồng Thạch cho biết thêm.

Theo soha