Bệnh đục thủy tinh thể thường âm thầm “tàn phá” thị lực, là nguyên nhân chính gây mù cho bệnh nhân. Vì thế, việc phát hiện và điều trị đục thủy tinh thể kịp thời là điều cấp thiết.

Đục thủy tinh thể là hiện tượng đục mờ thủy tinh thể. Thủy tinh thể giống như một thấu kính mà chúng ta nhìn xuyên qua. Thủy tinh thể được cấu tạo chủ yếu từ nước, protein và một số chất hóa học khác. Dần theo tuổi tác, các chất protein này sẽ kết đám và cản trở đường đi của ánh sáng. Khi thủy tinh thể bị đục càng nhiều, bạn càng khó có thể nhìn rõ. Đục thủy tinh thể là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến mù lòa trên toàn thế giới.

Một số triệu chứng nhận biết bệnh đục thủy tinh thể

Thị lực giảm: Bệnh nhân đục thủy tinh thể thường quờ quạng, nếu lớn hơn có thể đo thị lực để xác định mức độ mờ mắt. Thị lực giảm tỉ lệ thuận với mức độ đục thể thuỷ tinh.

Ảnh minh họa

Loá mắt: Đục thể thuỷ tinh bắt đầu thường gây loá mắt với ánh sáng, nhìn thấy “hào quang” xung quanh đèn, nhìn mờ hơn nơi râm mát và ban đêm, gây khó chịu cho người bệnh. Sự khó chịu này đặc biệt xảy ra ở hình thái đục thể thuỷ tinh dưới bao sau.

Mắt nhìn gần tốt hơn: Mắt bị đục thể thuỷ tinh ban đầu có xu hướng cận thị hoá, do vậy khả năng nhìn gần của mắt tốt lên.

Lác mắt: Trong nhiều trường hợp đây là một trong các lí do khiến bệnh nhân đi khám bệnh, nguyên nhân là do đục thể thuỷ tinh, mắt đó bị nhược thị và lác.

Sức nhìn kém: Trong các vùng sáng bao quanh. Nhìn một vật thành hai hoặc ba.

Các nguyên nhân gây nên bệnh đục thủy tinh thể

Do lão hóa: Thủy tinh được cấu tạo chủ yếu tứ nước và protein. Theo thới gian, thủy tinh thể ngày càng có nhiều lớp và cứng dần. Protein bắt đầu vón cục lại với nhau và một số vùng sẽ bị mờ đục, làm cho đường truyền ánh sáng vào mắt bị cản trở.

Do một số bệnh lý khác: Một số bệnh lý mắt hoặc phẫu thuật mắt truớc đây có thể gây ra đục thủy tinh thể. Các bệnh lý mãn tính cũng có thể làm cho bạn dễ bị đục thủy tinh thể hơn. Dùng các loại thuốc kháng viêm steroid quá nhiều cũng có khả năng dẫn đến đục thủy tinh thể.

Nguyên nhân do chấn thương: Dạng đục thủy tinh thể này liên quan trực tiếp đến chấn thương mắt. Nó có thể xuát hiện ngay sau khi chấn thương hoặc sau đó vài tháng đến vài năm.

Do tiếp xúc thường xuyên với tia cực tím: Tia cực tím làm tổn thương tiềm tàng thành phần protein của thủy tinh thể tương tự như sự đông đặc trứng gà vịt khi luộc nước sôi hay chiên, protein trong thủy tinh thể mất dần gây đục.

Do chế độ ăn giàu chất đường galactose: Chế độ dinh dưỡng này có liên quan mật thiết với sự hình thành đục thủy tinh thể, vì lượng đường này khi tích tụ ở mắt sẽ kéo theo nhiều nước làm mất cân bằng nước điện giải của thủy tinh thể, điều này dẫn đến tăng sinh tế bào sợi làm đục.

Biến chứng về mắt là một trong những nguy hiểm mà người bệnh đái tháo đường phải đối mặt. Nếu không chăm sóc mắt và điều trị tốt, người bệnh có thể bị mù vĩnh viễn.

Tiến triển âm thầm

Biến chứng mắt do bệnh đái tháo đường có thể biểu hiện âm thầm, từ nhẹ đến nặng. Ban đầu người bệnh thường thấy mắt đỏ, chảy nước mắt, cộm, vướng, ngứa mắt… Hạn chế hoặc liệt vận động nhãn cầu: Người bệnh nhìn một thành hai (khi hai mắt cùng mở) còn gọi là triệu chứng song thị, có thể kèm theo lệch đầu, vẹo cổ. Mắt không liếc về một phía của cơ bị liệt, có thể kèm theo sụp mi. Mắt bị lác gọi là lác liệt. Đục thể thủy tinh gây nhìn mờ.

Đường máu tăng sẽ phá hủy các mạch máu ở võng mạc và gây ra bệnh võng mạc ĐTĐ, đây là hậu quả về mắt nặng nề nhất do ĐTĐ gây ra. Ở thời kỳ đầu của bệnh, những tổn thương võng mạc chưa làm giảm thị lực nhiều nên người bệnh chưa thể nhận ra.

Đó là những tổn thương mạch máu do mạch máu bị dãn ra gọi là phình vi mạch. Lâu ngày, các chất dịch trong máu sẽ dò qua thành mạch gây phù võng mạc và phù hoàng điểm làm cho người bệnh nhìn thấy ám điểm ở giữa vùng nhìn, hình ảnh bị mờ và nhòe đi, thời gian sau sẽ phát sinh các mạch máu mới, gọi là tân mạch, phù, xuất tiết và nặng hơn nữa là xuất huyết võng mạc và có thể dẫn đến xuất huyết dịch kính, bong võng mạc, dẫn đến mù lòa.

Ngoài ra, tân mạch có thể phát sinh ở phần phía trước nhãn cầu (mống mắt và góc tiền phòng) gây tăng nhãn áp làm đau nhức và mù nhanh.

Điều nguy hiểm là quá trình này lại tiến triển âm thầm, mặc dù đã có tổn thương sớm ở võng mạc và thủy tinh thể nhưng đa số người không thấy có rõ triệu chứng bất thường về mắt cho đến khi đột nhiên bị giảm hoặc mất thị lực. Khi đó khả năng phục hồi của mắt rất kém, người bệnh có thể bị mù vĩnh viễn.

Dấu hiệu cần khám ngay

Bệnh nhân đái tháo đường cần đặc biệt chú ý chăm sóc đôi mắt của mình, đừng chờ đợi mắt mờ mới đi khám mắt mà hãy khám mắt ngay khi biết mình bị bệnh đái tháo đường để phát hiện và điều trị bệnh sớm, tránh mù loà.

Để phòng ngừa biến chứng trên mắt, bênh nhân đái tháo đường cần tuân thủ những nguyên tắc sau: Duy trì đường huyết và kiểm soát huyết áp ổn định theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ điều trị, bỏ thuốc lá. Cần đi khám mắt tại các cơ sở y tế chuyên khoa định kỳ, ít nhất là 1 lần/năm để phát hiện sớm và điều trị hiệu quả các biến chứng về mắt.

Đặc biệt, cần đi khám mắt ngay khi có thấy một trong các dấu hiệu: Nhìn mờ, khó đọc sánh báo, nhìn đôi, đau một hoặc cả hai bên mắt, mắt đỏ hoặc căng tức, nhìn có hình ảnh ruồi bay,…

Theo BS. Thanh Bình – Sức khỏe và Đời sống