Bệnh dạ dày dưới góc nhìn Đông y

Theo Đông y, bệnh viêm loét dạ dày tá tràng là do tình chí bị kích thích, can khí uất kết, mất khả năng sơ tiết, làm rối loạn khí cơ thăng thanh gũáng trọc của tỳ vị, gây nên các chứng đau, ợ hơi, ợ chua… Bên cạnh đó, việc ăn uống thất thường làm tỳ vị bị tổn thương, mất khả năng kiện vận, hàn tà nhân đó xâm nhập gây khí trệ, huyết ứ sinh ra các cơn đau cũng là nguyên nhân gây bệnh.

Khi bị viêm loét dạ dày tá tràng, người bệnh sẽ có các biểu hiện như đau vùng thượng vị, đau có thể xuất hiện khi đói hoặc nửa đêm về sang và xuyên ra sau lưng hoặc đau lan sang bên phải. Ngoài ra, bệnh nhân còn xuất hiện chứng ợ hơi, ợ chua, nóŮg rát vùng thượng vị…

Nếu không được điều trị kịp thời, viêm loét dạ dày tá tràng sẽ dẫn tới những hậu quả nghiêm trọng như xuất huyết dạ dày, thủng dạ dày, hẹp môn vị, loét xuyên thấu dính dạ dày, ung thư nửa mô dạ dày.

Tác dụng của lá khôi


Tác dụng củš lá khôi tía

Theo các bác sỹ chuyênĠkhoa tiêu hóa, nếu dùng ở dạng nước sắc, lá khôi tía không chỉ có tác dụng giảm đau, giảm dịch vị xuống mức bình thường ở những bệnh nhân đau dạ dày mà còn giúp bệnh nhân ăn ngon và ngủ tốt hơn.

Nước sắc lá khôi tía có tác dụng ức chế sự phát triển của vi khuẩn HP rất hiệu quả. Tác dụng ức chế này tạo điều kiệnȠthuận lợi cho quá trình điều trị loét dạ dày tá tràng.

Đặc biệt, lá Khôi tía kết hợp với các dược liệu như nghệ vàng, ô tặc cốt, hồi đầu thảo, phục linh, ý dĩ, sa nhân, cam thả… có tác dụng hỗ trợ điều trị viêm loét dạ dày, tá trˠng cấp và mạn tính; giúp giảm nhanh các triệu chứng như đầy bụng, ợ hơi, ợ chua, nóng rát, đau vùng thượng vị; giúp bổ tỳ vị, tăng cường chức năng hệ tiêu hoá.

Bệnh cạnh đó, người bệnh cần đặc biệt chú ý trong ăn uống như ăn nhiều bữa, nhai ɫỹ; khi đau nên ăn nhẹ, ăn lỏng, uống nhiều nước; không ăn những chất dễ kích thích và không hút thuốc lá.

Bạn chỉ cần lấy cây hoa ngữ sắc tươi đem về rửa sạch, ngâm qua nước muối loãng, giã nát rồi vắt lấy nước nhỏ vào mũi hàng ngày. Các nghiên cứu trên động vật đã chỉ ra rằng: Cây hoa ngũ sắc có tác dụng chống viêm, chống phù nề, chống dị ứng cấp tính và mạn tính rất tốt.

Cây hoa ngũ sắc bên cạnh tác dụng chống viêm còn kích thích niêm mạc mũi tăng xuất tiết nên khi nhỏ vào mũi người bệnh thấy rát bỏng toàn bộ niêm mạc mũi, nước mũi chảy nhiều hơn. Vì vậy, chữa viêm xoang bằng hoa ngũ sắc chỉ nên dùng trong giai đoạn viêm xoang có mủ vàng xanh tồn đọng, đến giai đoạn sau, khi nước mũi chuyển sang dịch trong không nên tiếp tục dùng hoa ngũ sắc mà hãy phối hợp với các thuốc có tác dụng giảm xuất tiết của niêm mạc mũi.

Cây hoa ngũ sắc có tác dụng chống viêm, chống phù nề, chống dị ứng cấp tính và mạn tính rất tốt.

Tuy nhiên, để điều trị tận gốc bệnh viêm xoang, cũng như để cho bệnh không có cơ hội tái phát, bệnh nhân cần lưu ý đến việc vệ sinh mũi thường xuyên, giữ ấm cơ thể, tránh tiếp xúc với khói bụi, hóa chất, hạn chế ăn đồ cay, đồ lạnh…

Hoa hình trụ hoặc hình bầu. Có tác dụng làm rau thơm, chữa bệnh rất tốt.
Do đó, mùi tàu không chỉ dùng làm rau gia vị mà nó còn được dùng như 1 vị thuốc chữa bệnh hữu hiệu trong Đông Y.

Lá mùi tàu có chứa tới 0,02 – 0,04% tinh dầu bay hơi, rễ chứa saponin…, được dùng ở dạng tươi hoặc khô trong các bài thuốc giảm đau, chữa cảm cúm, cảm lạnh, hôi miệng,…

Chữa khỏi 10 bệnh thường gặp nhờ mùi tàu

Trị hôi miệng

Đây được xem là công dụng vô cùng tuyệt vời của mùi tàu mà không phải loại rau nào cũng có được. Khi bị hôi miệng bạn lấy 1 nắm mùi tàu đem sắc cùng vài hạt muối dùng để súc miệng nhiều lần trong ngày. Sau 5-6 ngày hiệu quả vô cùng bất ngờ.

Chữa sốt nhẹ

30g mùi tàu, 50g thịt bò thái nhỏ nấu với 600ml nước và vài lát gừng tươi rồi cho thêm ít hạt tiêu, ăn nóng. Sau khi ăn phải đắp chăn kín mít cho ra mồ hồi sẽ hạ được sốt.

Trị kiết lỵ

Sao vàng 1 nắm hạt mùi tàu sau đó tán nhỏ rồi pha với uống, ngày 2 lần, mỗi lần 7-8g.

Trị đau bụng, tiêu chảy

Sắc 20g mùi tàu tươi với vài củ sả, ít lá tía tô, lấy nước uống trong ngày.

Trị chứng đầy hơi

Dùng 50g mùi tàu, cắt thành từng khúc khoảng 3-4cm sắc cùng vài củ gừng tươi đập dập và 400ml nước. Sắc lấy 200ml nước, chia 2 lần uống, mỗi lần cách nhau 3 giờ đồng hồ.

Ăn không tiêu, không ngon miệng

Ăn sống trực tiếp mùi tàu trộn với dầu mè hoặc sắc 15g mùi tàu lấy nước uống để chữa chứng khó tiêu, kích thích tiêu hoá, ăn ngon miệng.

Mùi tàu được dùng làm gia vị cho nhiều món ăn ngon

Trị cảm cúm

40g mùi tàu

10g gừng tươi

Cúc tần 20g

Ngải cứu 20g

400ml nước

Gừng đập dập, các vị thuốc thái nhỏ đem sắc còn 100ml nước. Chia làm 2 lần uống. Chú ý sau khi uống nên nằm đắp chăn để ra mồ hôi để giảm cảm cúm, người sẽ nhẹ hơn.

Chữa cảm mạo

Lấy 10g mùi tàu khô sắc với 6g cam thảo và 300ml nước, đun sôi trong vòng 15 phút rồi chia thành 3 lần, uống hết trong ngày.

Điều trị bệnh sởi

Trẻ sơ sinh thì nên giã nát lá mùi tàu rồi sao nóng cho vào miếng vải mềm, chà sát lên người trẻ.

Trẻ lớn có thể ăn uống được thì sắc nước mùi tàu cho trẻ uống để kích thích nốt sưởi lên nhanh và mau khỏi.

Trị chứng đái dầm

Mùi tàu, cỏ mần trầu, rau ngổ mỗi thứ 20g, cỏ sữa 10g tất cả đem thái nhỏ, phơi khô, sắc lấy nước uống sau bữa ăn chiều. Dùng 3-4 ngày bệnh sẽ giảm.

Những chất kích thíc sinh học khi được phân tích chính là 2 nhóm hoạt chất chính là flavonoid vàsteroid. Ngoài ra còn nhiều khoáng tố vi lượng có lợi cho sức khoẻ. Nhóm các hoạt chất flavonoid đóng vai trò như vitamin P có khả năng làm bền mạch máu và tăng tác dụng của vitamin C. Các hoạt chất này còn có tác dụng giảm đau, an thần, kháng viêm, hoạt huyết, được dùng để chữa lành vết thương, vết bỏng, vết bầm tím. Hai chất flavonoid được xác định là quercetin và kaempferol. Quercetin là một chất chống oxy hoá tế bào mạnh, có khả năng kháng ung thư và tăng sức bền thành mạch, còn hữu ích trong trường hợp dị ứng, chảy máu thành mạch, viêm thận, thấp khớp, bệnh tim mạch, bệnh mắt và các bệnh nhiễm trùng. Kaempferol giúp củng cố mao mạch, nâng đỡ thể trạng, tăng sự đào thải nước tiểu và khả năng kháng viêm, được dùng chữa viêm nhiễm, dị ứng và bệnh đường tiết niệu. Hai chất này hợp đồng cộng lực, nhờ đó mà hiệu quả điều trị được gia tăng.

Chất steroid trong cây lược vàng là phytosterol. Chất này có hoạt tính estrogen, tác dụng sát khuẩn, chống xơ cứng và kháng ung thư.

– Chính vì những tác dụng không tưởng đó của cây lược vàng mà nó còn được coi là 1 loại thần dược mà người ta thường coi nó quý hơn cả vàng. Cũng vì vậy mà hiện đã có cuốn sách xuất bản viết về cây lược vàng với tựa đề: ” Cây lược vàng quý hơn vàng“. Nếu như ai muốn tìm hiểu sâu hơn về cây lược vàng để ứng dụng chữa bệnh có thể tìm mua và đọc cuốn sách này.
Một số tác dụng khác của cây lược vàng

Ngoài những tác dụng không tưởng kể trên, cây lược vàng còn có khả năng tẩy uế không khí ô nhiễm trong phòng và phóng thích những chất có ích cho việc điều trị các bệnh thuộc đường hô hấp. Chính vì thế mà người ta trồng rất nhiều cây lược vàng để làm cây cảnh trong gia đình cũng là vì lý do đó.

Cây lược vàng tuy quý như vàng nhưng cần thận trong khi sử dụng

Theo các nhà khoa học nghiên cứu thì đa phần các loại thảo dược nào cũng có 1 số tác dụng phụ nào đó, tùy cách sử dụng như thế nào mà người tách chiết hoặc kết hợp với 1 loại cây khác giúp loại bỏ được các tác dụng không mong muốn và phát huy được những tác dụng quý báu của nó. Và cây lược vàng cũng không ngoại lệ trong số đó. Cũng có những tác dụng phụ nếu như người sử dung không biết cách dùng cho đúng.

– Các tác dụng phụ thường gặp nhất của việc sử dụng cây lược vàng là gây tổn thương các dây thanh quản, gây dị ứng phát ban và sưng phù, đặc biệt là ở những người có hệ miễn dịch suy yếu và dễ dị ứng. Do đó, trước khi sử dụng cây lược vàng để chữa bệnh cần có sự chỉ dẫn và được chấp nhận sau khi có ý kiến của bác sĩ. Không được sử dụng tùy tiện như theo cách dùng của nhân gian xưa nay. Loại thảo dược quý, cây thuốc nam nếu chưa qua xử lý thì cũng trở thành con dao 2 lưỡi nên tuyệt đối thận trọng vì sức khỏe của bản thân và gia đình.

Trầu không là cây gì

Còn được gọi với các tên khác như thược tương, là trầu, hruè êhang (Buôn Mê Thuột) hay mô-lu (Campuchia). Với tên khoa học là Piper betle L., thuộc họ nhà Hồ tiêu Piperaceae. Lá trầu không thường được bán ở trong chợ, các cửa hàng hoa quả.

Về đặc điểm

Trầu không thuộc loại cây thân nhẵn, mọc leo. Lá dài từ 1-4cm mọc so le, cuống có bẹ, phiến lá có hình trái xoan, với chiều dài từ 10-13cm, chiều rộng từ 4-9cm, đầu lá nhọn, phía cuống thì lá hình tim, soi lên thì thấy có nhiều điểm rất nhỏ chứa tinh dầu, gân lá thường 5. Hoa khác gốc mọc theo bông. Quả mọng không có vòi sót lại.

Về phân bố, thu hái và chế biến

Cây trầu không được trồng ở hầu hết các vùng nước ta, cả ở nhiều nước châu Á có khí hậu nhiệt đới như Philippins, Indonexia, Malaixia,… Chủ yếu để lấy lá để ăn trầu.

Về thành phần hóa học

Lá trầu không chứa từ 0,8-1,8% tinh dầu (có khi lên tới 2,4%) với tỷ trọng từ 0,958-1,057 thơm mùi creozot (củi đốt), vị nóng. Người ta xác định được hai hoạt chất phenol trong tinh dầu này gồm betel-phenol (đồng phân của eugenol chavibetol C10H12O2) và chavicol, kèm với một vài hợp chất phenolic khác.

Về tác dụng dược lý

Cho đến nay có rất ít tài liệu nói về lá trầu không. Vào năm 1956 tại Bộ môn ký sinh Trường ĐH y dược Hà Nội, đã có nghiên cứu cho thấy trầu không có khả năng kháng sinh rất mạnh đối với các loại vi trùng như Subcilit, trực trùng Coli, Tụ cầu.

Đến năm 1961, tại Phòng đông y thực nghiệm thuộc Viện vi trùng học đã thực hiện nghiên cứu lại và khẳng định về tính chất kháng sinh bay hơi của lá trầu không.

Ở một số bệnh viên nước ta, người ta từng dùng cao nước trầu không để điều trị bệnh viêm cận răng (paradentose) và thu được kết quả tốt.

Về công dụng và liều dùng

Bên cạnh công dụng ăn trầu, trong dân gian người ta còn sử dụng lá trầu không để rửa vết loét, viêm mạch hạch huyết, mẩn ngứa bằng cách giã nhỏ hãm với nước. Nước pha từ lá trầu không còn được sử dụng làm thuốc nhỏ mắt chữa chứng viêm kết mạc, hay bệnh chàm mặt trẻ em, có nơi giã nát đắp lên vú để cầm sữa, lên ngực chữa hen, ho. Phần lớn dùng ngoài một cách bộc phát, lượng tùy ý, rất ít khi dùng trong.

Tác dụng chữa bệnh của lá trầu không

1. Trị đau khớp: Trong lá trầu không chứa chavicol, là một hoạt chất phenol có tác dụng tốt trong việc chống viêm. Chỉ cần giá nát lá, vắt lấy nước bôi trực tiếp vào sẽ giúp giảm đau nhanh chóng.

2. Làm lành vết thương: Trong lá trầu chứa chất chống oxy hóa nên có khả năng làm lành vết thương cực nhanh. Chỉ cần giã nát, vắt lấy nước bôi vào vết thương, dùng thêm lá trầu phủ lên rồi băng lại. Vết thương sẽ nhanh chóng liền lại sau vài ngày.

3. Trị chứng khó tiêu: Lá trầu có tác dụng chống đầu hơi, xì hơi, giảm khó tiêu, bảo vệ dạ dày,… bằng cách thoa nước trầu không lên bụng hoặc nhai sống. Cách nhai sống còn giúp tăng khả năng hấp thu các khoáng và dưỡng chất.

4. Giảm cân: Lá trầu không giúp tăng bài tiết dịch tiêu hóa, tăng cường trao đổi chất, loại bỏ độc tố và nước dư thừa trong cơ thể. Hơn nữa, do lượng chất xơ dồi dào cũng giúp giảm táo bón. Từ đó giúp giảm mỡ cơ thể hiệu quả.

5. Trị hơi thở hôi: Việc nhai lá trầu giúp gia tăng tiết nước bọt, có tác dụng ức chế sự phát triển của vi khuẩn ở miệng bằng việc khôi phục độ pH, từ đó giúp giảm hôi miệng. Để ý thì thấy các bà ở quê nhai trầu cau thường xuyên mặc dù răng đen nhưng rất chắc khỏe.

6. Điều trị rối loạn cương dương của nam giới: Lá trầu không có khả năng làm giãn mạch máu, chống chầm cảm vì vậy là thảo dược chữa rối loạn cương dương hiệu quả. Bằng cách nhai một lá trầu sau mỗi bữa ăn.

7. Chữa đau họng: Do có tính kháng khuẩn và chống viêm nên lá trầu có khả năng trị cảm lạnh và các rối loạn liên quan. Chỉ cần nghiền lẫn lá nó với mật ong rồi ngậm giúp bảo vệ họng khỏi nhiễm trùng.

8. Chữa bệnh trĩ: Nhờ có đặc tính kháng nấm, kháng sinh, diệt khuẩn tốt mà trầu không được sử dụng để điều trị viêm loét, sưng đau, nhiễm khuẩn, giúp chữa lành vết thương, cầm máu, se búi trĩ,… do đó rất phù hợp với việc điều trị bệnh trĩ. Có hai cách làm như sau:

– Cách một: Lấy 20 lá trầu không rửa sạch đun sôi với nước 10 phút, cho thêm thìa muối ăn. Dùng để xông hậu môn khi nước còn nóng, lúc ấm thì dùng để ngâm, dùng bã lá cọ rửa vùng hậu môn. Cách này phù hợp với bệnh trĩ ở cấp độ 1 và 2.
– Cách hai: Kết hợp lá trầu không với các nguyên liệu khác như quả cau, bồ kết, hạt gấc. Tất cả đem giã nát, rồi đun sôi với nước. Tiến hành các bước xông hơi và rửa y như cách một, phần bã dùng đắp lên hậu môn.
9. Chữa các bệnh phụ khoa

Các bệnh phụ nữ như viêm nhiễm buồng trứng, vòi trứng, dây chằng quanh tử cung voi trứng, viêm cổ tử cung, viêm lộ tuyến cổ tử cung, viêm nhiêm âm đạo, âm hộ, viêm đường tiết niệu,… thì có thể áp dùng các cách làm sau:

– Cách một: Lấy 10 lá trầu không rửa sạch đun sôi 10 phút với 2 lít nước. Khi nước ấm, dùng khăn thấm lau nhẹ nhàng vùng kín. Chú ý không dùng nước này thụt rửa sâu vào âm đạo có thể làm tổn thương, gây nhiễm trùng, không được bôi thêm nào khác vào âm đạo. Làm cách này mỗi tuần từ 2-3 lần.
– Cách hai: Vò nát 10 lá trầu không trong 2 lít nước, lọc nước cho thêm 1 đến 2 muống cà phê muối biến. Dùng dung dịch trên để rửa âm đạo từ 5-10 phút (tối đa 10 phút), tuần làm 2-3 lần.
– Cách ba: Kết hợp 10 lá trầu với 10 lá trà xanh, vò nát rồi đun sôi với 2 lít nước. Đợi nước ấm thì dùng khăn thấm lau vùng kín trong 5 phút. Tuần làm từ 2-3 lần.

10. Làm thuốc giảm đau: Đối với các trường hợp bị chần thương trầy, rách, xước da, sưng viêm, phát ban,… Lấy vài lá trầu không giã nát đắp lên vùng vết thương, có thể chắt lấy nước thoa vào chỗ đau.

11. Chữa táo bón: Nhai nát vài lá trầu không nuốt lấy nước bỏ bã lúc đang đói hoặc có thể giã nát đun với nước, để nguội và qua đêm, hôm sau uống khi còn đói. Cách này giúp chữa táo bón bởi trong lá trầu có rất nhiều chất chống oxy hóa giúp loại bỏ gốc tự do, khôi phục độ pH trong dạ dày.

12. Tăng cảm giác đói: Nhiều người bị đau bao tử khiến chán ăn, lúc này mất cân bằng độ pH trong dạ dày, làm hooc mon đói kém hoạt động. Sử dụng lá trầu không sẽ giúp cân bằng lại độ pH, đảo thải độc tố, từ đó giúp ăn ngon miệng hơn.

13. Trị ho: Lấy lá trầu không, vài nụ đinh hương, nhục đậu khấu đun sôi uống 3 lần trong ngày. Cách này giúp kháng sinh mạnh, làm tan đờm, hạn chế viêm nhiễm, điều trị các cơn ho dai dẳng.

14. Chữa viêm phế quản: Lá trầu giúp giảm viêm ở phổi, cuống phổi, tan đờm, từ đó giúp chữa viêm phế quản hiệu quả.

15. Giúp khử trùng: Hoặc chất poly-phenol trong lá trầu giúp loại bỏ vi trùng, mầm bệnh trong cơ thể, giúp giảm đau với cơ thể đang bị viêm, sưng tấy.

16. Trị nấm: Giá nát lá trầu không rồi chà xát lên vùng da bị nấm thường xuyên giúp loại bỏ chứng bệnh này nhanh chóng.

17. Bị bỏng nước sôi: Dùng lá trầu không hơ nhẹ cho mềm, phết 1 lớp thầu dầu lên rồi đặt lên vết bỏng. Vài giờ thì thay một lần (có thể làm vào ban đêm, sáng sớm dậy thay).

18. Trị cảm lạnh: Lấy lá trầu giã nát, quấn vào khăn tay, nhúng qua nước ấm rồi đánh dọc lên hai bên cột sống.

19. Chữa đau đầu: Lấy cuống lá trầu giã nát, chắc nước cốt pha vào mật ong mà uống, phần đầu lá nhau nhỏ đắp vào hai bên vùng thái dương.

20. Chữa viêm da cơ địa: Dùng vài lá trầu không sạch giá nát chà xát lên vùng viêm da cơ địa, hoặc có thể giã nhuyễn hãm với một ít nước sôi, vắt nước cốt chả lên vùng da bị bệnh (mối lần kéo dài 5-8 phút, mỗi ngày 1 lần). Một cách khác nữa là dùng vài lá trầu không nấu nước tắm.

21. Chữa nước ăn chân: Lấy 8g lá trầu không và 50g lá ráy thái nhỏ, cho nước vào đun sôi để nguội rồi ngăm chân. Nếu không có lá ráy thì dùng mình lá trầu cũng được.

Trên đây là toàn bộ thông tin chúng tôi sưu tầm được về lá trầu không, đây quả là một loại thảo dược có nhiều tác dụng tuyệt vời. Tuy nhiên, việc chữa bệnh hiệu quả hay không còn phụ thuộc vào cơ địa mỗi người và mức độ bệnh nặng hay nhẹ. Rất mong quý bạn đọc tham khảo và tìm hiểu kỹ, hoặc hỏi ý kiến thấy thuốc trước khi áp dụng theo.

Cây cối xay còn có tên khác là đằng xay, kim hoa thảo, ma mãnh thảo, nhĩ hương thảo, quỳnh ma, co to ép (Thái), Phao tôn (Tày).

Cây mọc hoang và được trồng ở khắp nơi trong cả nước, thường gặp ở các bờ rào, bãi hoang, chân đồi, nương rẫy. Dược liệu được thu hái về đem rửa sạch đất, cắt khúc ngắn, dùng tươi hoặc phơi sấy khô để dùng dần. Sau đây, chúng ta cùng tìm hiểu công dụng chữa bệnh của cây cối xay.

Bài thuốc từ cây cối xay trị cảm sốt, nhức đầu do phong nhiệt: Cây cối xay 12 – 16g, lá tre 8g, bạc hà 6g, kinh giới 8g, kim ngân hoa 12g, nấu với 750ml nước, sắc còn 250ml, chia 2 lần, uống trước bữa ăn. Hoặc: Lá cối xay 20g, chỉ thiên 20g, bạc hà 10g, cam thảo 5g, gừng tươi 3 lát, sắc nước uống trong ngày. Dùng 3-5 ngày.

Chữa tiểu tiện bí, tiểu rắt, tiểu buốt do thấp nhiệt: Cây cối xay 30g, bông mã đề 20g, rễ tranh 20g, râu ngô 12g, cỏ mần trầu 8g, rau má 12g, nấu với 650ml nước, sắc còn 250ml, chia 2 lần, uống trước bữa ăn. Dùng 10 ngày.

Hỗ trợ điều trị đau nhức xương khớp: Lá cối xay khô 5g, rễ cây xấu hổ 5g, rau muống biển 3g, rễ cỏ xước 3g, lá lạc tiên 3g, lá lốt 3g. Tất cả thái nhỏ, phơi khô, hãm nước uống thay trà trong ngày. Dùng liên tục 1 tháng.

Hỗ trợ điều trị bệnh trĩ: Rễ cối xay 200g, sắc đặc, uống 1 chén thuốc (bằng chén trà), còn lại thừa lúc nóng xông hậu môn, khi nước còn ấm thì dùng rửa, ngày xông rửa 5-6 lần.

Mày đay do dị ứng: Toàn cây cối xay 30g, thịt lợn nạc 100g, hầm chín, ăn thịt lợn và uống nước thuốc. Dùng 7 – 10 ngày.

Điều trị phù thũng: Rễ thóc lép 12g, lá cối xay 8g. Cách dùng: Thêm 300ml nước. Đun sôi, giữ sôi 30 phút, chia làm 3 lẩn uống trong ngày. Ảnh: benh.vn.

Điều trị vàng da do bệnh gan : Lá, thân cây cối xay 30g; nhân trần 30g sắc nước uống trong ngày thay cho nước trà. Dùng liên tục 1 tháng là có hiệu quả.

Trong đó beta carotene giúp tăng cường thị lực và chống lại ung thư, canxi giúp xương chắc khỏe và là một yếu tố cần thiết cho hệ thần kinh khỏe mạnh, vitamin C giúp chống lại ung thư và giảm căng thẳng, vitamin K cần thiết cho máu và sức khoẻ của mạch máu.

Cây mã đề

Công dụng của cây mã đề
Mã đề chữa các bệnh về thận và đường tiết niệu

– Trị viêm cầu thận cấp tính: Mã đề 16g, ma hoàng 12g, thạch cao làm thuốc 20g, mộc thong 8g, bạch truật 12g, gừng 6g, đại táo 12g, quế chi 6g và cam thảo 6g. Mỗi ngày sắc uống 1 thang.

– Trị viêm cầu thận mãn tính: Mã đề 16g, phục linh 12g, hoàng bá 12g, rễ cỏ tranh 12g, hoàng lien 12g, mộc thông 8g, trư linh 8g, bán hạ chế 8g và hoạt thạch 8g. Mỗi ngày sắc uống 1 thang.

– Trị viêm bàng quang cấp tính: Mã đề 16g, hoàng liên 12g, phục linh 12g, hoàng bá 12g, trư linh 8g, rễ cỏ tranh 12g, mộc thong 8g, bán hạ chế 8g và hoạt thạch 8g. Mỗi ngày sắc uống 1 thang.

– Trị viêm đường tiết nệu cấp: 20g mã đề, 15g bồ công anh, 15g hoàng cầm, 15g chi tử (dành dành), 20g kim tiền thảo, 20g cỏ nhọ nồi, 15g ích mẫu, 30g rễ cỏ tranh và 6g cam thảo. Mỗi ngày sắc uống 1 thang, liên tục trong 10 ngày.

– Trị viêm bể thận cấp tính: 50g mã đề tươi, 50g rễ cỏ tranh tươi, 50g cỏ bấc đèn tươi. Mỗi ngày sắc 1 thang uống 2 lần. Khoảng 5 – 7 ngày là được.

– Trị sỏi bàng quang: 30 mã đề, 30g ngư tinh thảo (diếp cá), 30g kim tiền thảo. Mỗi ngày sắc 1 thang uống 2 lần. Uống liên tục trong 5 ngày.

– Trị sỏi đường tiết niệu: Mã đề 20g, rễ cỏ tranh 20g, và kim tiền thảo 30g. Mỗi ngày sắc uống 1 thang hoặc hãm uống giống trà nhiều lần trong ngày. Tham khảo thêm cách chữa bằng Kim tiền thảo.

– Trị chứng bí tiểu tiện: Hạt mã đề 12g sắc uống thành nhiều lần trong ngày, có thể kết hợp them lá mã đề.

– Trị đi tiểu ra máu: Lá mã đề 12g và ích mẫu 12g. Mang giã nát, vắt lấy nước cốt uống.

– Trị chứng tiểu ra máu, cơ thể nhiệt ở người già: Hạt mã đề giã nát, dùng khăn vải sạch bọc vào, cho vào 2 bát nước sắc còn một bát, bỏ bã, cho vào nước ấy 3 vốc hột kê nấu thành cháo ăn lúc đói. Ăn nhiều có tác dụng làm mát người, giúp mắt sáng.

– Làm lợi tiểu: Hạt mã đề 10g, cam thảo 2g, 600ml nước, sắc lấy 200ml chia thành 3 lần uống trong ngày.

Mã đề chữa các bệnh về thận và đường tiết niệu

Mã đề chữa các bệnh về tiêu hóa

– Trị tiêu chảy: 1-2 nắm mã đề tươi, 1 nắm rau má tươi, 1 nắm cỏ nhọ nồi tươi. Mỗi ngày 1 thang sắc đặc uống.

– Trị tiêu chảy mạn tính: 8g hạt mã đề, rau má, đẳng sâm, cát căn, cam thảo dây mỗi vị 12g, 8g cúc hoa. Mỗi ngày sắc uống một thang.

– Chữa lỵ: 12g mã đề, 12g dây mơ lông, 12g cỏ seo gà. Mỗi ngày sắc uống một thang.

– Chữa lỵ cấp tình và mạn tính: 30g mã để tươi và 30g rau sam tươi. Đung nước uống hàng ngày như uống trà xanh.

Mã đề chữa các bệnh về gan, mật và phổi

– Trị ho, tiêu đờm: Mã đề 10g, cát cánh 2g và cam thảo 2g. Mỗi ngày sắc uống một thang.

– Trị chứng nóng gan mật và người nổi mụn: Một nắm lá mã đề tươi và một miếng gan lợn tầm bàn tay. Cả 2 thứ mang thái nhỏ xào hoặc nấu canh, nêm mắm muối vừa ăn để dùng trong buổi cơm trưa từ 6 – 7 ngày sẽ khỏi. Có thể dùng một ít rau mã đề tươi giã nhuyễn đắp vào chỗ bị mụn, dán băng dính lại. Lưu ý dùng thức ăn này phải kiêng đồ cay nóng, không cà phê hay uống rượu.

– Trị chứng phổi nóng và ho dai dẳng: Mã đề tươi 20g-50g rửa sạch sắc kỹ uống 3 lần trong ngày, uống nóng mỗi lần cách 3 giờ.

– Trị viêm phế quản: Dùng 6 – 12g hạt mã đề sắc uống nhiều lần trong ngày (có thể kết hợp với thân mã đề).

– Trị viêm gan siêu vi trùng: 20g mã đề, 40g nhân trần, 20g lá mơ, 20g chi tử 20g. Toàn bộ thái nhỏ sấy khô, pha như trà để uống, mỗi ngày uống 100-150ml.

Mã đề chữa các bệnh về gan, mật và phổi

Các công dụng khác của cây mã đề
– Trị chảy máu cam: Rau mã đề tươi mang rửa sạch và giã nát, tẩm vào ít nước, vắt lấy nước cốt uống. Người chảy máu cam nằm yên trên giường để gối cao đầu, bã mã đề thì đắp lên trán, nếu chảy nhiều cần dùng bông sạch nút bên mũi chảy, uống khoảng vài ngày sẽ khỏi.

– Trị chốc lở ở trẻ nhỏ: Một nắm rau mã đề tươi mang rửa sạch và thái nhỏ nấu cùng 100g -150g giò sống, ăn vài ngày trẻ sẽ khỏi.

– Dùng canh này thường xuyên giúp phòng ngừa chốc lở.

– Trị chứng sốt xuất huyết: 50g mã đề tươi, 30g củ sắn dây, 1000ml nước sắc đến khi còn 500ml uống thành 2 lần trong ngày lúc đói (uống 3 ngày), từ ngày thứ 4 mỗi ngày uống 1 lần.

– Chữa trẻ bị sởi dẫn đến tiêu chảy: Hạt mã đề sao qua, sắc uống (cho thêm mộc thong nếu bí tiểu). Có thể kết hợp với rau dừa nước lượng bằng nhau nếu không có mộc thông.

– Chữa phù thũng: 30g mã đề tươi, 20g phục linh bì, 15g đại phúc bì, 20g đông qua bì (vỏ bí xanh). Sắc nước uống trong ngày. Tham khảo cách chữa phù thũng từ Cây Kim tiền thảo.

– Trị cao huyết áp: 30g mã đề tươi, 20g hạ khô thảo, 12g ích mẫu thảo, 12g hạt mồng (sao đen). Sắc nước uống trong ngày.

– Trị rụng tóc: Mã đề rửa sạch phơi khô, mang đốt thành than. Trộn với giấm ngâm khoảng 1 tuần rồi bôi lên chỗ bị rụng tóc. Xem thêm cách trị rụng tóc bằng tỏi đen

– Trị đau mắt đỏ: 15g mã đề tươi, 15g kinh giới, 20g lá dâu, và 10g cúc hoa. Sắc nước uống 3 lần trong ngày. Uống liên tục 3-5 ngày.

– Trị chứng ngứa đau bộ phận sinh dục: Một nắm to hạt mã đề nấu lấy nước để ngâm rửa thường xuyên sẽ khỏi (theo Nam Dược Thần hiệu)…

Món ăn từ cây mã đề

– Canh mã đề: Được trích trong sách Thánh Tuế Tổng Lục quyển thứ 190, canh mã đề nấu từ lá mã đề, gừng, hành, muối ăn có công dụng chữa bệnh đái ra máu và đau buốt niệu đạo khá hiệu.

-Cháo mã đề: Được nấu từ lá mã đề, gạo tẻ, hành, muối, có công dụng thanh nhiệt, trị đờm, sáng mắt, lợi tiểu. Hiện nay, cháo mã đề khá nổi tiếng và là món ăn được ưa chuộng ở Trung Quốc.

Lưu ý khi sử dụng mã đề

– Lá: Phụ nữ mang thai dùng cần phải thận trọng. Người già đái đêm nhiều, thận kém không nên dùng.

– Hạt: Không phải thấp nhiệt nên dùng thận trọng.

Những người đi tiểu nhiều, táo bón, không có thấp nhiệt, thận hư, dương khí hạ giáng thì không nên dùng.

Sử dụng mã đề chú ý kiêng chất kích thích, gây nóng như rượu, bia, cà phê, các loại gia vị nóng.

Những bài thuốc trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Cần tham khảo ý kiến của người có chuyên môn, bác sĩ để được kê liều lượng đúng phù hợp với thể trạng của mỗi người.

cây chó đẻ chữa bệnh gì

Chó đẻ răng cưa có thân cao từ 20 – 70cm, xung quanh thân là các cành nhỏ dài xấp xỉ một gang tay, 2 bên cành là các lá nhỏ giống kiểu nhánh lá phượng, dưới tán lá là nơi ra hoa kết quả. Vào độ từ tháng 4 – 6 bắt đầu có hoa và tới tháng 7 -11 thì kết quả. Hoa có 2 loại đực và cái.

Cây chó đẻ mọc ở đâu?

Chúng xuất hiện nhiều ở vùng đồng bằng, mọc hoang bên lề đường, bờ bụi, cánh đồng khô. Nhiều ở các nước Việt Nam, Lào, Trung Quốc, Thái Lan, Ấn Độ, Nam Mỹ, Nhật Bản,… Ngày nay người ta trồng chó đẻ răng cưa số lượng lớn đề làm nguyên liệu chế biến thuốc.

Tại sao có tên gọi cây chó đẻ?

Người ta thường thấy loài chó sau khi đẻ con thường tìm ăn loại cây này, cộng với hình thù lá giống răng cưa nên mới được gọi tên như vậy.

Phân loại cây chó đẻ

Dựa vào những đặc điểm chính, có thể phân thành 3 loại chính sau:

1. Cây chó đẻ thân xanh

Có lá màu xanh nhạt, mỏng và ngắn hơn bình thường, cành ít phân nhánh và ngắn, khi nhai có vị đắng nên còn được gọi là diệp hạ châu đắng. So với 2 loại kia, loại này có dược tính mạnh nhất.

2. Cây chó đẻ xanh đậm

Loại này có lá màu xanh đậm, to, thưa và rời rạc, chóp nhọn hơn 2 loại kia và không được dùng làm thuốc.

3. Cây chó đẻ thân đỏ

Loại này có thân màu hanh đỏ, đậm hơn ở thân dưới, lá dài và dày hơn loại thân xanh nhưng có dược tính kém hơn nên cũng không được trồng nhiều.

Cây chó đẻ có tác dụng gì?

Chó đẻ có nhiều công dụng trong chữa các bệnh như đau thận, gan, đường ruột, đường tiết niệu, chứng bệnh ngoài da,… đồng thời có tác dụng tốt trong tiêu độc, lợi tiểu, sát trùng, thanh can, điều kinh, thông huyết, hạ nhiệt, lương huyết,… Chúng ta tìm hiểu cụ thể hơn như sau:

1. Tác dụng trong chữa bệnh viêm gan siêu B

Dùng 30g cây chó đẻ, 12g sài hồ, 12g hạ khô tảo, 12g nhân trần và 8g chi từ gom thành 1 thang mang xao khô sắc nước uống trong ngày.

2. Trị viêm gan do virus

Dùng 20g diệp hạ châu đắng mang xao khô sắc nước 3 lần. Thêm vào 50g đường đun sôi tan, chia ra uống trong ngày 4 lần. Đi xét nghiệm nếu kết quả HBsAg (-) thì ngừng uống.

3. Điều trị xơ gan cổ trướng thể nặng

Dùng 100g diệp hạ châu đăng xao khô sắc nước 3 lần. Thêm vào 150g đường đun sôi tan, uống nhiều lần trong ngày cho đỡ đắng và duy trì 30 – 40 ngày. Chú ý đang trong liệu trình thì hạn chế muối và thức ăn giàu đạm như trứng, đậu phụ, cá, thịt,…

4. Chữa suy gan do nhiễm độc, sốt rét, ứ mật, sán lá, lỵ amib

Dùng 20g hiệp hạ châu đắng hoặc ngọt, 20g cam thảo đất mang xao khô sắc nước uống hằng ngày.

5. Điều trị eczema (bệnh chàm mãn tính)

Vò nát cây chó đẻ xát vào vùng bị chàm, làm liên tục nhiều ngày sẽ khỏi.

6. Trị mụn nhọt độc

Vào mùa nóng trẻ em hay bị mụn nhọt độc, nhiều khi mưng mủ dễ gây nhiễm trùng hay phát sốt. Dùng cây chó đẻ rửa sạch giã nhỏ cùng muối, chế với nước sôi để nguội, có thể pha thêm đường để uống. Phần bã đắp vào vùng da bị mụn nhọt.

7. Chữa bệnh sốt rét

Dùng 8g chó đẻ, 10g dây hà thủ ô, 10g thường sơn, 10g lá mãng cầu tươi, 10g dây gắm, 10g thảo quả, 4g dây cóc, 4g hạt cau (bình lang) và 4g ô mai. Tất cả sắc với 600ml nước đến khi còn 1/3, uống làm 2 lần trước 2 tiếng cơm sốt rét. Nếu không thấy hết sốt, lần sau cho thêm 10g sài hồ.

8. Chữa bệnh sỏi thận

Tại trường đại học Y Paulists ở Sao Paulo Brazil vào năm 1990 đã thí nghiệm chữa bệnh sỏi thận thành công trên người và chuột sau 1 – 3 tháng cho uống trà diệp hạ châu.

Sau đó đến năm 1990 đã có nhiều thí nghiệm cho thấy nước sắc từ cây chó đẻ có tác dụng tăng cường lượng nước tiểu, ngăn chặn sự hình thành các tinh thể calcium oxalate (tinh thể tạo sỏi thận), giản cơ ống mật và vùng sinh dục tiết niệu, tăng tiết mật. Điều đó cho thấy hiệu quả bài mòn sỏi thận và bài tiết chúng ra ngoài.

Những lưu ý khi dùng cây chó đẻ

Mặc dù có nhiều tác dụng chữa bệnh tốt như vậy, nhưng diệp hạ châu vẫn có những phản ứng phụ vì vậy nhất định bạn cần đọc kĩ, cũng như tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng. Dưới đây là một số lưu ý chính:

Không được dùng nếu không mắc bệnh về gan mật

Đối với những người mắc các bệnh về gan hoặc mật thì việc sử dụng chó đẻ răng cưa hỗ trợ điều trị sẽ rất tốt. Tuy nhiên đây là loại cây chữa bệnh, không nên uống hàng ngày để phòng bệnh, vì với người bình thường rất dễ gây tổn thương, mất cân bằng chức năng gan, mật,.. từ đó rất dễ dẫn đến chai gan, xơ gan.

Không được sử dụng để sắc nước uống hàng ngày

Đây là loại cây chữa bệnh, không có tác dụng làm thuốc bổ vì vậy bạn không được tự ý sắc nước uống hằng ngày. Việc lạm dụng có nguy cơ làm phá vỡ hồng huyết cầu, từ đấy làm suy giảm hệ miễn dịch, hư hại chức năng gan.

Gây gây vô sinh

Có nhiều tin đồn rằng uống nước cây chó đẻ làm co mạch máu và cơ trơn ở tử cung, từ đó dẫn tới vô sinh. Do có tính hàn nên gặp phải cơ thể quá hàn mà lạm dụng sẽ gây ảnh hưởng tới quá trình thu thai. Thế nhưng, cho tới thời điểm hiện tại vẫn chưa có công bố nào về tác dụng phụ này. Tuy nhiên, Caythuocdangian.com nghĩ rằng các chị em phụ nữ chưa sinh hoặc đang ở độ tuổi sinh nở cũng cứ nên đề phòng không uống nhé.

Styrax Tonkinensis (Pier.) Craib. Thuộc họ Styracaceae.

Mô Tả:

Cây nhỏ, cao chừng 15~20cm. Búp non phủ lông mịn, mầu vàng nhạt. Lá mọc so le, có cuống, dài khoảng 6~15cm rộng 22,5cm. Phiến lá nguyên hình trứng, tròn ở phía dưới, nhọn dài ở đầu, mặt trên mầu xanh nhạt,mặt dưới mầu trắng nhạt do có nhiều lông mịn. Hoa nhỏ, trắng, thơm, mọc thành chùm, ít phân nhánh, mang ít hoa.Quả hình cầu, đường kính 10~16mm, phía dưới mang đài còn sót lại, mặt ngoài quả có lông hình sao.

Thường sống ở Hoàng Liên Sơn, Hà Tuyên, Sơn La, Lai Châu, Hà Sơn Bình, Thanh Hóa, Nghệ Tĩnh.

Thu Hoạch

Vào giữa tháng 6~7, chọn cây từ 5~10 tuổi, rạch vào thân hoặc cành để lấy nhựa. Đem về chia thành 2 loại:

. Loại tốt: mầu vàng nhạt, mùi thơm vani.

. Loại kém: mầu đỏ, mùi kém hơn, lẫn nhiều tạp chất (vỏ cây, đất cát. ..).

Phần Dùng Làm Thuốc

Dùng nhựa của cây (Benzoinum). Thường là khối nhựa mầu vàng nhạt hoặc nâu, đỏ nhạt, mặt bẻ ngang có mầu trắng sữa nhưng xen kẽ mầu nâu bóng mượt, cứng nhưng gặp nóng thì hóa mềm, có mùi thơm.

Bào Chế

Lấy nhựa ngâm vào rượu rồi nấu sôi 2~3 lần cho đến khi nhựa chìm xuống, lấy ra, thả vào nước, khi nhựa cứng là được. Phơi cho khô.

Thành Phần Hóa Học:

+ An Tức Hương của Trung quốc chủ yếu gồm Acid Sumaresinolic, Coniferyl Cinnamate, Lubanyl Cinnamate, Phenylpropyl Cinnamate 23%, Vanillin 1%, Cimanyl Cinnamate 1%, Styracin, Styrene, Benzaldebyde, Acid Benjoic, tinh dầu quế 10~30%, chất keo 10~20%.

+ An Tức Hương của Việt Nam có chất keo 70~80%, Acid Siaresinolic, Coniferyl Benzoate, Lubanyl Benzoate 11,7%, Cinnamyl Benzoate, Vanillin 0,3%, Phenylpropyl Cinnamate 2,3%.

Tính Vị: An túc hương

+ Vị cay, đắng, tính bình, không độc(Đường Bản Thảo).

+ Vị cay, đắng, hơi ngọt, tính bình, không độc (Bản Kinh Phùng Nguyên).

+Vị cay, đắng, tính ấm (Trung Quốc Dược Học Đại Từ Điển).

+ Vị cay, đắng, tính ấm (Trung Dược Đại Từ Điển).

Quy Kinh:

+ Vào thủ Thiếu âm Tâm kinh (Bản Thảo Kinh Sơ).

+Vào thủ Thái âm Phế, túc Quyết âm Can kinh (Ngọc Quyết Dược Giải).

+Vào kinh Tâm và Tỳ (Bản Thảo Tiện Độc).

+ Vào kinh Tâm, và Tỳ (Trung Quốc Dược Học Đại Từ Điển).

+Vào kinh Tâm, Can, Tỳ (Trung Dược Học)

Chủ Trị:

An tức hương

+ Trị ngực và bụng bị ác khí(Đường Bản Thảo).

+ Tri Di tinh (Hải Dược Bản Thảo).

+ Trị huyết tà, hoắc loạn, đau nhức do phong, sinh xong bị huyết vận (Nhật Hoa Tử Bản Thảo)

+ Trị trúng phong, phong thấp, phong giản, hạc tất phong, lưng đau, tai ù (Bản Thảo Thuật).

+ Trị tim thình lình đau, ói nghịch (Bản Thảo Phùng Nguyên).

+ Trị trẻ nhỏ bị động kinh, kinh phong (Trung Dược Tài Thủ Sách).

+ Trị thình lình bị trúng ác khí, hôn quyết, ngực và bụng đau, sinh xong bị chứng huyết vận, trẻ nhỏ bị kinh phong, động kinh, phong thấp, lưng đau (Trung Dược Đại Từ Điển).

+ Trị trúng phong, đờm quyết, khí uất, hôn quyết, trúng ác khí bất tỉnh, ngực bụng đau, sản hậu bị huyết vận, trẻ nhỏ bị kinh phong (Trung Hoa Nhân Dân Cộng Hòa Quốc Dược Điển).

Liều Dùng:

. Dùng uống: 2g 4g.

. Dùng ngoài: Tùy theo vùng bệnh mà dùng.

Kiêng Kỵ:

+ Khí hư, ăn ít, âm hư hỏa vượng không dùng(Bản Thảo Phùng Nguyên).

+ Bệnh không liên hệ đến ác khí, không dùng (Trung Quốc Dược Học Đại Từ Điển).

+ Âm hư hỏa vượng không dùng (Trung Dược Đại Từ Điển).